Participatie presentatie raad

Participatie in Heerde Beeldvorming en verkenning koers voor toekomst

Themaraad 8 september 2025 Ben van Zuthem & Anna Adolfsen

Programma 1. Opening door burgemeester 2. Participatie: Waar hebben we het over? Waarom? Rol Raad? 3. Inwoners betrekken: Wat doen we al in gemeente Heerde? 4. Herkenning bevindingen werkgroep 5. Voorstel voor vervolg 2

Aanleiding

Weerbarstig onderwerp - Verschillende verwachtingen - Verschillende ervaringen - Ontbrekende kaders - Zoekende & lerende in de praktijk - Rol voor raad, college en organisatie 100-dagen brief burgemeester - Bevestigt zoektocht > nog stappen te zetten - Komen tot heldere afspraken tussen raad, college en organisatie - Instellen werkgroep 3

Doelstelling themaraad

1. Bewuster bekwaam 2. Bedoelen we hetzelfde 3. Ambities van de raad inventariseren

4

2. Participatie: syllabus

Waar hebben we het over?

-

Meer inwonerbetrokkenheid door digitalisering en netwerksamenleving

-

Begripsbepaling

-

Participatie-pyramide als instrument

-

Focus op burger- en overheidsparticipatie 5

3. Inwoners betrekken

Wat doen we al in de gemeente Heerde? Voorbeelden uit de praktijk:

- Algemeen / Fysiek / Sociaal - Formeel / Informeel - Organen / Groepen / Activiteiten

6

Fysiek Domein (1)

7

Fysiek Domein (2)

8

Sociaal Domein (1)

9

Sociaal Domein (2)

- Adviesraad Sociaal Domein - O.a. Platform kunst, cultuur en erfgoed, platform gehandicapten - Cliëntenraden (/MR)/ gebruikerspanel (vervoer), werkgroep BTB -

Kerngroep Jongerenraad Heerde

10

Inwoners betrekken in gemeente Heerde

11

Algemeen (2)

-

Dorpsraden (Wapenveld, Veessen)

-

Triada: open huis Molenkamp i.v.m. woningrenovaties en wijkaanpak

-

Ondernemersvereniging

-

Berghuizerbad

-

Beheersstichtingen

-

Belangengroeperingen (AZC, Defensie, geluidscherm, wijken)

12

In gesprek

1. Zijn er vragen over de voorbereidende presentatie? 2. Had u dit verwacht? 3. Wat spreekt u aan? 4. Heeft u nog aanvullingen?

13

4. Bevindingen Werkgroep Participatie

14

Werkgroep

- Samenstelling - Werkwijze - Prioriteit - Rode draad: Waar zit voor iedereen het ongemak?

15

Werkgroep

- Samenstelling - Werkwijze - Prioriteit - Rode draad: Waar zit voor iedereen het ongemak?

16

Werkgroep -bevindingenOngemak medewerkers Ø Houvast, verwachtingen en teleurstelling Behoefte aan hanteerbare kaders en instructie

Ongemak collegeleden Ø Verwachtingen besluitvormers Behoefte aan heldere acceptatiecriteria

17

Werkgroep -bevindingenOngemak raadsleden Ø Worsteling controlerende rol (toetsing kwaliteit van gelopen proces), m.n. bij maatschappelijke druk

Ø Verschil in verwachtingen rondom participatie Behoefte aan navolgbaar proces 1. Herkent en deelt u het geschetste ongemak voor de raad? a. Zo niet, waarin zit dan wel uw ongemak? b. Wat heeft u nog nodig om uw rol als raad goed te vervullen? 18

Werkgroep -conclusies-

§

Inzicht in elkaars verwachtingen en behoeften is behulpzaam voor wederzijds begrip

§

Beter onderscheid maken tussen proces en inhoud is behulpzaam 2. Herkent u het onderscheid wat de werkgroep heeft gemaakt tussen proces en inhoud?

19

Werkgroep -voorstel-

Eisen aan navolgbaar proces bepalen: • • • • • •

Hoe rollen en daarmee verwachting vooraf gecommuniceerd Hoe inbreng geleverd kan worden Hoe is uitgenodigd en hoeveel belangstellenden aanwezig waren Welke zorgen en suggesties zijn gedaan Hoe zijn die zorgen en suggesties door initiatiefnemer gewogen: waarom wel of geen aanpassing Terug te lezen in participatieverslag

20

Werkgroep -voorstelInhoud: een afweging van maatschappelijke belangen • Niet meer over participatie en communicatie • Weging van de verschillende inhoudelijke belangen van betrokkenen t.o.v. algemeen belang • Afweging: aan welk belang hechten we het meest gewicht • Besluit = in algemeen belang Effect • Geen garantie iedereen tevreden • Wel transparantie welke weging en afweging raad gemaakt heeft 21

In gesprek

3. Welke eisen stelt u aan een goed/navolgbaar participatieproces? Wat wilt u teruglezen?

4. Geeft u commitment om het op deze manier op te pakken?

22

In gesprek

Welke eisen stelt de raad aan een goed/navolgbaar participatieproces?

1. Duidelijkheid over rolverdeling en verwachtingen van raad, college, organisatie en inwoners 2. Voldoende representativiteit 3. Open en transparant proces 4. Inbreng van inwoners/betrokkenen is daadwerkelijk meegenomen 5. Goede informatievoorziening 6. Betrouwbaar proces 7. Ruimte voor leren en verbeteren 8. Verrassende inzichten 9. Verhoogd draagvlak voor besluit 10.Goede samenwerking tussen betrokkenen 11.Versterking democratisch bewustzijn of eigenaarschap burgers 23

5. Vervolg

24

Vervolg

Beeldvorming:

1. Wat is besproken? 2. Missen we nog iets?

Oordeelsvorming:

3. Wat geeft de raad mee?

25

Afsluiting

Wensen of vragen? Dank voor uw aandacht Meer weten over participatie? Stel uw vragen via de griffie

26

Achtergrondinformatie

27

Borging van inwoner-participatie Projectleider gaat met werkgroep verder met: Rol voor raad

Richten (bestuur)

Inrichten (management)

Borging Participatie

Document

V

Ambitie

Participatievisie (waarom)

V

Richtlijnen

Participatiebeleid (fysieke leefomg. is er al) (hoe)

V

Juridisch kader

Van Inspraakverordening naar Participatieverordening per 1-1-2027 (rechten& plichten)

Acties

Implementatieplan (wat: organisatieniveau) 28

Doel van participatie

a.

Vergroten legitimiteit overheidsbeslissingen

b.

Minder conflicten tussen belanghebbenden

c.

Stimuleren innovatie door verschillende expertise samen te brengen

d.

Dichter bij samenleving staan

e.

Stimuleren maatschappelijke participatie door deelname aan besluitvormingsprocessen

f.

Experimenteren met democratische gespreksvormen

g.

Transparante & uniforme processen

h.

Versterken lokale democratie

i.

Vergroten draagvlak

j.

Efficiënte beleidsuitvoering door vroegtijdige betrokkenheid uitvoerders

k.

Vergroten kwaliteit beleid door input omgeving

l.

Vergroten vertrouwen tussen overheid en inwoners

29

Coalitieakkoord 2022-2026 Samen Leven, Samen doen Participatie = samen dingen doen We werken als gemeentebestuur, ondernemers en inwoners samen aan Heerde. Met zijn allen kunnen we de plek waar we wonen nog beter maken. Wensen: - inwoners uitdagen om zelf met goede plannen te komen. - Bij eigen plannen vragen we inwoners en ondernemers om mee te denken, mee te praten en mee te doen. - Samenhangend participatiebeleid - Gebruik participatieladder 30

Democratische waarden voor participatie 1. Inclusiviteit- proces breed toegankelijk en diverse groepen in samenleving zijn vertegenwoordigd en worden gehoord

2. Transparantie- info over proces, agenda en beslissingen duidelijk en openbaar beschikbaar (vergroot vertrouwen in proces)

3. Accountability/Verantwoordingsplicht – bestuurders leggen verantwoording af over acties en beslissingen m.b.t. participatie

4. Toegankelijkheid – deelnemers hebben gelegenheid om deel te nemen en informatie tot zich te nemen die nodig is

5. Deliberatie- ruimte voor discussie, debat, ideeën uitwisselen, waarbij verschillende perspectieven worden afgewogen voordat een beslissing wordt genomen

6. Effectiviteit – proces leidt tot invloedrijke en betekenisvolle resultaten voor deelnemers 7. Efficiëntie – optimale inzet van middelen, tijd, menskracht zonder verspilling om tot concrete waardevolle resultaten te komen

8. Zeggenschap – recht en mogelijkheid voor individuen/groepen om invloed uit te oefenen op beslissingen die hen aangaan.

31