APB D66GL.docx

Algemene beschouwingen juli 2023 Inleiding We leven in interessante tijden. Het is een uitdaging om alle grote opgaven als woningbouw, energie en klimaat, landbouw en ook armoede en sociaal beleid op elkaar afgestemd te krijgen. Deze onderwerpen leiden meer dan eens tot verdeeldheid en polarisatie. Maar laten wij het als gemeente Heerde samen doen. Samen als raad en college en samen met inwoners en de ambtelijke organisatie. Wij (D66-GL) willen met deze beschouwingen onze ideeën voor een betere gemeente met jullie delen. Natuurlijk willen we hierover graag met de raad en het college in gesprek. We voelen ons uitgedaagd om in onze kleine en mooie gemeente Heerde – met schaarse ruimte en veel wensen – actief mee te besturen om samen (ook met inwoners) op een zo evenwichtig mogelijke manier afwegingen te maken voordat er besluiten genomen worden.

Participatie Inwoners voelen zich nog steeds niet gehoord en worden vaak niet, onvoldoende of te laat betrokken bij belangrijke ontwikkelingen of plannen in hun omgeving. Dit wekt onbegrip en vervreemding in de hand. D66-GL pleit ervoor om inwoners meer aan het begin van een ontwikkeling of plan te betrekken. De gemeente moet dichtbij de inwoners staan en er voor hun zijn. Samen zijn we immers Heerde en eigen kracht wordt dan weer samenkracht . Wij denken dat we hiermee meer onvrede en polarisatie kunnen voorkomen. Het Rekenkameronderzoek over participatie en bestuurscultuur was de aanzet voor de raad, het college en de ambtelijke organisatie om het afgelopen jaar nieuw beleid te ontwikkelen, hoe we wel inwoners gaan betrekken. Er is een cultuurverandering nodig binnen raad, college en ambtelijke organisatie om de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Er zijn vragen als hoe en wanneer we participatie toepassen maar nog belangrijker: met welke houding betrekken we onze inwoners? Wij – raad, college en ambtelijke organisatie – moeten eerst gezamenlijk werken aan die

houding en cultuurverandering voordat we ook samen met onze inwoners een nieuwe werkwijze kunnen ontwikkelen want alleen ga je sneller maar samen kom je verder! Er komen te veel klachten, over het niet beantwoorden van vragen of het niet terugbellen van burgers en bedrijven. Met name op het ruimtelijk domein duurt het erg lang voordat vragen in behandeling worden genomen of beantwoord. We weten dat het lastig is om vacatures te vullen maar toch moet er een oplossing komen.

Sociaal Domein D66-GL ziet dat het sociaal domein in de gemeente Heerde goed functioneert, ondanks de vele ontwikkelingen. We worden als raad en inwoners goed meegenomen bij beleidsveranderingen. De Adviesraad Sociaal Domein krijgt een steeds prominentere rol en dat is positief. Als raad proberen we van haar werk en advies te profiteren. We zien dat Stip een centraal aanspreekpunt wordt en dat een inwoner of gezin aan één loket geholpen kan worden voor een integraal plan. We zien graag dat we blijven benchmarken en vergelijken met andere gemeenten. We verzoeken daarom dat registratiesystemen worden aangepast om dat te vergemakkelijken. Een mooi voorbeeld van overleg met de raad en inbreng Adviesraad Sociaal Domein is het nieuwe beleid voor huishoudelijke ondersteuning. De portefeuillehouder is erin geslaagd om ons als raad en de Adviesraad Sociaal Domein goed mee te nemen in het veranderingsproces. Zo hebben we voor Heerde een gedragen besluit gekregen om juist de huishoudelijke ondersteuning toegankelijk en betaalbaar te houden, ook voor de minder draagkrachtige inwoners, ondanks dat hier veel geld in omgaat. Complimenten hiervoor.

In het kader van de verdere vergrijzing en tekort aan handen heeft D66-GL een zorgpunt: hoe blijven wij de hulp en zorg voor thuiswonende ouderen op een humane en menswaardige wijze organiseren zonder vereenzaming? Daarom kijken we uit naar de nieuwe woon-zorgvisie. We hopen op een ambitieuze en innovatieve aanpak met ideeën als een zorghotel of geconcentreerd wonen/zorgvormen voor ouderen zoals hofjes. Er zijn landelijk veel vernieuwende woon-zorg projecten te vinden maar tot nu toe gaan die Heerde voorbij. De voormalige gemeentewerf had zich hier goed voor geleend. Als we alle mooie plekjes binnen de gemeente Heerde alleen maar vullen met tien in een dozijn appartementencomplexen, blijft er geen ruimte meer voor vernieuwende concepten. We moeten ontwikkelaars opdracht geven om ook te denken aan deze doelgroepen en hoe we kunnen voorzien in woningen en zorg voor jong & oud en arm & rijk.

We stellen voor om een of meerdere van de voorradige inbreidingslocaties expliciet te bestemmen als een vernieuwend woon-zorgproject. We moeten alert blijven op armoede. Het mag niet zo zijn dat Heerdenaren niet de hulp krijgen die ze nodig hebben om gezond te leven en op te groeien. Daarom zijn we blij te zien dat het college voortvarend beleid heeft rondom armoede en energie. Laten we vooral alert blijven op signalen vanuit de maatschappij. In de gemeente Heerde zijn nog de nodige problemen met onbegrip en acceptatie van de LHBTIQ+ gemeenschap. D66-GL wil een diverse en inclusieve samenleving en is blij dat het college extra aandacht heeft voor deze doelgroepen en daarom samenwerking zoekt met het COC om acceptatie te bevorderen en vereenzaming te bestrijden. We hopen dat alle mogelijke maatschappelijke partners – jongerenwerkers, sportverenigingen, culturele instellingen, kerken, scholen – gebruikt worden en een rol gaan spelen om de acceptatie te vergroten. Waar veel geld in omgaat is huisvesting voor onderwijs. We worden goed op de hoogte gehouden maar komen er nog grote financiële risico’s aan die we niet konden voorzien een of twee jaar geleden? Ook horen we graag de stand van zaken rond de MFA in Wapenveld; waar zijn we nu? We zijn blij dat de eerste stappen voor een Jeugdraad gezet zijn. We zien graag dat jongeren snel een actieve stem krijgen in Heerde.

D66-GL vraagt zich af wanneer we plannen zien over de beloofde ombudsfunctie uit het coalitieakkoord. Wat betreft de zondagsopening heeft iedereen ons gezamenlijke onderzoek en persbericht kunnen lezen. Een overgroot deel van de ondernemers in Heerde geven aan dat ze zelf de vrijheid moeten hebben om te kiezen of ze op zondag open willen of niet. Wij steunen ondernemers in die wens en hopen dat het college dat ook wil doen.

Duurzaamheid Klimaat en Energie We weten allemaal wat we moeten doen voor een schonere en meer duurzame wereld. In Heerde worden er diverse zon-op-dakprojecten opgepakt met hulp van onze

energiecorporatie en dat is positief. En als raad gaan we ons verder beraden over hoe wij omgaan met zon op land. We bekijken of de kaders die we tot nu toe hebben voldoende zijn en of er aanpassingen moeten komen. D66-GL wil kleinschalige projecten waarbij evenwichtige afwegingen gemaakt worden m.b.t. verdeling van het schaarse land tussen landbouw, natuur, recreatie, woningbouw, biodiversiteit en energietransities en met oog voor onze inwoners. Zie moties Landbouw en Biodiversiteit We moeten blijven kijken naar gunstige plekken voor zonnepanelen zoals langs de A50, (waar een geluidswal met zonnepanelen geplaatst kan worden) En we zien graag een startnotitie over innovatie en opslag van energie. Maar laten we niet onze benenenergie vergeten: we hebben een prachtige gemeente om in te fietsen maar er is ruimte voor verbetering. Fietsers moeten de ruimte krijgen en de plek op de weg die ze verdienen. Onze inwoners verdienen een fietssnelweg naar Zwolle, een F50, waarop ze veilig en met voorrang door kunnen fietsen. En jong geleerd is oud gedaan dus laten we vooral kijken hoe we de veiligheid rondom scholen kunnen verbeteren voor onze kleinste bestuurders. Waarom maken we de wegen rondom scholen niet fietspaden waarop de auto’s te gast zijn in plaats van fietsers op de tweede plek?

Woningbouw Wij willen woningen voor onze inwoners. Maar we balen ook. Te vaak worden plannen aan de raad voorgelegd die enerzijds af en onomkeerbaar zijn maar anderzijds veel weerstand van omwonenden oproepen waar niet adequaat op gereageerd is. Daardoor loopt een bouwtraject aan het einde alsnog vertraging op en moet alles wachten. Wij pleiten voor echte participatie: meer, beter maar ook iets waar de initiatiefnemer daadwerkelijk aan gehouden en op beoordeeld wordt. Deze participatie kan parallel lopen met de projectontwikkeling en leidt dan niet tot de vertraging die we nu zien. We vinden het echt treurig wanneer inwoners niet betrokken worden bij het ontwikkelingen van nieuwe bestemmingsplannen en inbreidingslocaties. Met het inrichten van de nieuwe omgevingswet moet hier verbetering in komen. Wij willen meer duidelijkheid over de beleidskaders waarop het college een positieve grondhouding aanneemt en willen als raad daarbij betrokken worden. Pas dan kunnen we samen bezien wat we qua bouwvolume, beeldkwaliteit en leefomgeving op een bepaalde plek wel of niet willen. Alleen zo kunnen we de toenemende mate van onrust

en onvrede bij bewoners wegnemen. In dit kader: hoe staat het eigenlijk met de Wilhelminaschool? We hebben begrepen dat we begin september geïnformeerd worden over het omschakelen naar de omgevingswet. En mogen we dan verbeteringen voor inwoners verwachten? Beter ging het bij het vaststellen van de kaders voor de nieuwe bouwontwikkelingen in Wapenveld Noord en de Bovenkamp, toen de raad duidelijk om input gevraagd werd. We willen meer duidelijkheid wat het college overneemt van onze opmerkingen in de nota van uitgangspunten. Want gehoord voelen is een ding, dat er echt geluisterd wordt is een volgende. De centrumontwikkeling sluit hierop aan. Enerzijds zijn we als raad regelmatig geïnformeerd maar minder vaak zijn we bevraagd. We hebben nog veel vragen en bedenkingen bij het plan. Gaan we straks weer een volledig uitgewerkte plan zien waarbij er nauwelijks mogelijkheid is voor veranderingen of verbeteringen? En wat betekent deze bouwontwikkeling voor wonen, winkelen, recreëren en parkeren van onze huidige inwoners en onze ondernemers? Het oorspronkelijke uitgangspunt van een integrale ontwikkeling van de diverse locaties dreigt niet te worden waar gemaakt. Het meest zorgwekkende daarin is dat een kwalitatief hoogwaardig en groen verblijfsgebied en een daarop aangepaste infrastructuur het sluitstuk gaat worden.

Dat zou bedroevend zijn en mag niet gebeuren! Je kunt niet lukraak zoveel woningen realiseren zonder de infrastructuur direct mee te nemen. Als er onvoldoende plek is voor parkeren zonder onaanvaardbare gevolgen voor de leefbaarheid, dan moeten we toch denken aan andere oplossingen waaronder ondergronds parkeren. Zie motie Het gaat ons om kwaliteit van wonen en werken in onze gemeente. En dat lukt niet als alles hapsnap wordt aangepakt. D66-GL wil sturing op integraliteit, kwaliteit, kernwaarden en identiteit. Een mooi voorbeeld om hieraan vorm te geven, is om met de inwoners van Veessen een integrale gebiedsvisie op te stellen. Het zou voor onze fractie een lief ding zijn als we hier snel een start mee gaan maken want er staan veel veranderingen voor de deur in Veessen qua woningbouw en recreatieontwikkeling. We willen dadelijk niet allemaal kant-en-klare afzonderlijke plannen zonder enige samenhang of oog voor wat het betekent voor het dorp. Landelijk zijn er veel voorbeelden van kleinschalige recreatiegebieden die opgekocht worden door investeringsbedrijven die deze plekjes dan opschalen tot grote

vakantieparken met alle knelpunten en problemen van dien. D66-GL is voorstander van ontwikkelingen die passen bij de schaal en cultuur van Veessen. Voor ons gaan inwoners boven bedrijven die alleen maar willen uitbaten.

Financiën en Meicirculaire Wij kunnen grotendeels met de voorgenomen denkrichting begroting 2024 instemmen en zien de uitwerkingen hiervan in november graag tegemoet. Nog iets over de komende jaren Zoals het er nu uitziet wacht Heerde in 2026 en 2027 financieel zware jaren. De gemeente Heerde kan de lastendruk voor haar inwoners niet vergroten omdat onze inwoners in vergelijking met andere gemeenten al veel bijdragen. De OZB- tarieven liggen al in de richting van het maximum. Wat onze fractie betreft kan de gemeente de tarieven slechts verhogen met indexaties. D66-GL vindt het niet voor de hand liggen om op voorhand na te denken over bezuinigingen met het oog op toekomstige tekorten, daarvoor is de Rijksbekostiging te grillig en onvoorspelbaar. Als dit toch actueel wordt dienen volgens D66-GL zorg en cultuur te worden uitgesloten. We zien dat de eigen bijdrage voor inwoners voor zowel Huishoudelijke Zorg als andere WMO voorzieningen nog niet helder is aangegeven door het Rijk. Ook de inkomsten Jeugd voor de jaren 2026 en 2027 zijn heel voorzichtig ingeschat. We vragen het college zit hier enig lucht in? Tot slot Wij willen ons blijven inzetten voor een nog mooier Heerde voor onze inwoners en bedrijven en ondernemers en doen dat graag samen met de ambtelijke organisatie, het college en onze collega’s in de raad.

Fractie D66-GL, Dianneke Landman Silvia van Amerongen Met dank aan de steunfractieleden; Joost Dikker Hupkes Geraldine Kwekkeboom