Amendement 2024-04, Raadsbreed, Deelgebied uiterwaarden en hoogwatergeul Omgevingsvisie

Amendement Reg. Nr. 2024-04

Agendapunt: 4. Omgevingsvisie Onderwerp: Deelgebied uiterwaarden en hoogwatergeul

Vergadering van de gemeenteraad op 27 mei 2024. Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor: De raad besluit paragraaf 4.3.2. van de omgevingsvisie als volgt te wijzigen (zie was – wordt tabel): Was

Wordt

4.3.2 Deelgebied Uiterwaarden en

4.3.2 Deelgebied Uiterwaarden en

hoogwatergeul

hoogwatergeul

Huidig karakter De uiterwaarden -het buitendijkse gebiedlangs de IJssel en de hoogwatergeul vormen samen een deelgebied. Waterbeheer, natuur en landbouw zijn hier de belangrijkste functies. De weilanden in dit open gebied kunnen overstromen tijdens hoge waterstanden van de IJssel.

Huidig karakter De uiterwaarden - het buitendijkse gebied langs de IJssel en de hoogwatergeul vormen samen een deelgebied. Waterbeheer, natuur en landbouw zijn hier de belangrijkste functies. De weilanden in de uiterwaarden dit open gebied kunnen overstromen tijdens hoge waterstanden van de IJssel. De hoogwatergeul heeft een ander karakter en geeft de IJssel meer ruimte bij extreem hoogwater (> 5,65 meter + NAP). In zo’n uitzonderlijke situatie wordt de inlaat geopend en stroomt het water door de geul mee met de IJssel. De geul is erop ontworpen dat een dergelijke uitzonderlijke situatie eens in een mensenleven voorkomt.

In de uiterwaarden zijn ook petgaten -gaten die ontstaan zijn door afgraving- en afgesneden riviermeanders met moerasvegetaties en rivierbossen aanwezig. De IJssel en de uiterwaarden horen bij het Natura 2000-gebied Rijntakken. In dit natuurgebied van internationaal belang leven onder meer bevers, vissen, weidevogels en water- en moerasvogels. De kleine jachthaven bij Veessen -de Kozakkenhaven- met verblijfsrecreatie en een voetveer is een recreatieve trekker en vormt de verbinding met Salland. De IJsseldijk vormt een belangrijke route in het recreatieve netwerk. Door de veerponten is de dijk tegelijk een praktische verbinding naar Olst en Wijhe. De Hoenwaard, in het noorden van onze gemeente, is een fraai gebied, waar veel gefietst en gewandeld wordt. Toeristische routes zorgen ervoor dat de mooie natuur

In de uiterwaarden zijn ook petgaten - gaten die ontstaan zijn door afgraving - en afgesneden riviermeanders met moerasvegetaties en rivierbossen aanwezig. In tegenstelling tot de hoogwatergeul horen de IJssel en de uiterwaarden horen bij het Natura 2000-gebied Rijntakken. In dit natuurgebied van internationaal belang leven onder meer bevers, vissen, weidevogels en water- en moerasvogels. De kleine jachthaven bij Veessen -de Kozakkenhaven- met verblijfsrecreatie en een voetveer is een

goed te beleven is. In het gebied tussen de Grote Wetering en de oeverwallen van de IJssel ligt de hoogwatergeul, tussen hoge groene dijken. De hoogwatergeul wordt, wanneer deze niet nodig is voor de waterveiligheid, gebruikt voor landbouw. Het landschap in de hoogwatergeul bestaat uit zeer open en plaatselijk vrij natte weilanden. De openheid en weidsheid maken dit gebied bijzonder. De hoogwatergeul is aangelegd om water te kunnen bergen en afvoeren bij hoge waterstanden in de IJssel. Daarom zijn bomen, bosjes en bebouwing verwijderd. Beeldbepalend is de hoogspanningsleiding die eveneens noord-zuid loopt. Het land wordt voornamelijk gebruikt door boeren. Het gebied is daarnaast van belang voor broedende weidevogels en overwinterende ganzen en zwanen. Over de dijken lopen fietspaden, die veel recreanten trekken.

recreatieve trekker en vormt de verbinding met Salland. De IJsseldijk vormt een belangrijke route in het recreatieve netwerk. Door de veerponten is de dijk tegelijk een praktische verbinding naar Olst en Wijhe. Het noordelijkste deel (Het Oever, De Belt en Het Kromholt e.o.) De Hoenwaard, in het noorden van onze gemeente is een fraai gebied, waar veel gefietst en gewandeld wordt. Toeristische routes zorgen ervoor dat de mooie natuur goed te beleven is. In het gebied tussen de Grote Wetering en de oeverwallen van de IJssel ligt de hoogwatergeul, tussen hoge groene dijken. De hoogwatergeul wordt vooral gebruikt voor en door de landbouw. , wanneer deze niet nodig is voor de waterveiligheid, gebruikt voor landbouw. Het landschap in de hoogwatergeul bestaat uit zeer open afwisselend hogere grasen bouwlanden en plaatselijk vrij natte weilanden. De openheid en weidsheid maken dit gebied bijzonder. De hoogwatergeul is aangelegd om water te kunnen bergen en afvoeren in uitzonderlijke situaties bij extreem hoge waterstanden in de IJssel. Daarom zijn bomen, bosjes en bebouwing verwijderd. Beeldbepalend is de hoogspanningsleiding die eveneens noord-zuid loopt. Het land wordt voornamelijk gebruikt door boeren. Het gebied is daarnaast van belang voor broedende weidevogels en overwinterende ganzen en zwanen. Over de dijken lopen fietspaden, die veel recreanten trekken.

Was

Wordt

Koers

Koers

In de uiterwaarden en de hoogwatergeul ligt de focus op waterveiligheid, natuur en landschapsontwikkeling, de transitie van de landbouw en het uitbreiden van recreatiemogelijkheden.

In de uiterwaarden en de hoogwatergeul ligt de focus op waterveiligheid, natuur en landschapsontwikkeling, de transitie van de een toekomstbestendige landbouw en het uitbreiden van recreatiemogelijkheden.

De uiterwaarden en de hoogwatergeul zijn in eerste instantie bedoeld om de IJssel de ruimte te geven. Zo kan bij een hoge waterstand rivierwater worden afgevoerd en de veiligheid worden gegarandeerd. Die functie moet ook in de toekomst behouden blijven; nieuwe ontwikkelingen mogen hier geen afbreuk aan doen. Daarnaast is dit deelgebied een belangrijk leefgebied voor planten en dieren. Daarmee is het van grote ecologische betekenis. De hoogwatergeul is belangrijk voor productie van voedsel door de landbouw. We willen in dit gebied niet alleen de waterveiligheid garanderen. Ook het verbeteren van de natuur geven we prioriteit. In de uiterwaarden gaan we daarbij uit van de

De uiterwaarden en de hoogwatergeul zijn in eerste instantie bedoeld om de IJssel de ruimte te geven. Zo kan bij een hoge waterstand rivierwater worden afgevoerd en de veiligheid worden gegarandeerd. Die functie moet ook in de toekomst behouden blijven; nieuwe ontwikkelingen mogen hier geen afbreuk aan doen. De hoogwatergeul heeft een ander karakter en geeft de IJssel meer ruimte bij extreem hoogwater (>5,65 meter + NAP) en is belangrijk voor productie van voedsel voor en door de landbouw. Zowel voor de uiterwaarden als de hoogwatergeul geldt dat nieuwe ontwikkelingen geen afbreuk mogen doen aan het waarborgen van de waterveiligheid.

/6

2

doelstellingen voor het Natura 2000-gebied. Ons doel is om in de uiterwaarden aaneengesloten natuur te krijgen, eventueel met natuurbeheer door boeren. In de hoogwatergeul, streven we naar landbouw met aandacht voor natuur en landschap: agrarisch natuurbeheer. Het is in delen van de uiterwaarden, maar ook in de hoogwatergeul, belangrijk de openheid en de weidsheid te behouden. Niet alleen voor broedende weidevogels en overwinterende ganzen en zwanen, maar ook ten behoeve van waterberging. Daarnaast vinden we het ook belangrijk dat het landschap zo mooi blijft als het is. In zowel de uiterwaarden als de hoogwatergeul streven we naar meer variatie in planten en dieren. Een hogere biodiversiteit dus. Daar is wel een overgang naar een toekomstbestendige landbouw voor nodig. Er blijft ruimte voor agrarisch gebruik, maar we zien wel graag meer ruimte voor de natuur. Bijvoorbeeld door kruidenrijke weides met insecten, vogels en kleine zoogdieren. We zien ook graag dat de landbouw meer de lokale en regionale markt gaat bedienen. We gaan hierover in gesprek met de agrariërs in het gebied. Van hen willen we horen wat zij hiervoor nodig hebben om tegelijkertijd financieel gezond te blijven. Hierin is ook een belangrijke rol weggelegd voor onze partners, zoals de provincie en het waterschap.

We willen daarnaast de mogelijkheden voor waterberging en de waterkwaliteit verbeteren door het natuurlijk systeem te respecteren. In de uiterwaarden en in de hoogwatergeul is ook ruimte voor recreatie. Dat mag alleen niet ten koste gaan van de waterveiligheid, de natuur en het landschap. De bestaande recreatieterreinen langs de IJssel zijn belangrijk voor de leefbaarheid van het gebied en de beleving van de IJssel. We vinden het belangrijk dat deze terreinen toegankelijk zijn voor bezoekers en bewoners van het gebied. We concentreren recreatieve activiteiten aan de oever van de IJssel in Veessen. Het voetveer is voor recreanten een verbinding tussen Salland, de IJssel en de Veluwe. De IJsseloever in Veessen fungeert daarmee voor de Veluwe als kleine ‘toegangspoort’ voor de Veluwe vanaf Salland over het water. Tegelijkertijd is het een ontvangstlocatie voor recreanten die hun weg langs de IJssel zoeken, op een wijze die past bij de maat en schaal van het gebied. Voor de bereikbaarheid is de veerverbinding naar Wijhe belangrijk. De pont zorgt voor de ontsluiting van het gebied, én geeft de gebruikers de mogelijkheid te genieten van de mooie IJssel.

/6

De uiterwaarden en de hoogwatergeul zijn Ddaarnaast is dit deelgebied een belangrijk leefgebied voor planten en dieren. Daarmee is het van grote ecologische betekenis. De hoogwatergeul is belangrijk voor productie van voedsel door de landbouw. We willen in dit gebied niet alleen de waterveiligheid garanderen. Ook het verbeteren van de natuur geven we prioriteit. In de uiterwaarden gaan we daarbij uit van de doelstellingen voor het Natura 2000-gebied. Dit in tegenstelling tot de hoogwatergeul. Ons doel is om in de uiterwaarden aaneengesloten natuur te krijgen, eventueel met natuurbeheer door boeren. In de hoogwatergeul, streven we naar landbouw met aandacht voor natuur en landschap: agrarisch natuurbeheer. Het is in delen van de uiterwaarden, maar ook in de hoogwatergeul, belangrijk de openheid en de weidsheid te behouden. Niet alleen voor broedende weidevogels en overwinterende ganzen en zwanen, maar ook ten behoeve van waterberging. Daarnaast vinden we het ook belangrijk dat het landschap zo mooi blijft als het is. In zowel de uiterwaarden als de hoogwatergeul streven we naar meer variatie in planten en dieren en een betere waterkwaliteit. Bijvoorbeeld met meer kruidenrijke weides met insecten, vogels en kleine zoogdieren. Een hogere biodiversiteit dus. Daar is wel een overgang naar een toekomstbestendige landbouw voor nodig.

Maar er blijft ruimte voor agrarisch gebruik, vooral in de hoogwatergeul. maar we zien wel graag meer ruimte voor de natuur. Bijvoorbeeld door kruidenrijke weides met insecten, vogels en kleine zoogdieren. We zien ook daarnaast graag dat de landbouw meer de lokale en regionale markt gaat bedienen. We gaan hierover in gesprek met de agrariërs in het gebied. Van hen willen we horen wat zij hiervoor nodig hebben om tegelijkertijd financieel gezond te blijven. Hierin is ook een belangrijke rol weggelegd voor onze partners, zoals de provincie en het waterschap. We willen daarnaast de mogelijkheden voor waterberging en de waterkwaliteit verbeteren door het natuurlijk systeem te respecteren. In de uiterwaarden en in de hoogwatergeul is ook ruimte voor recreatie. We gaan hierbij uit van een goede balans tussen Dat mag alleen niet ten koste gaan van de waterveiligheid, de natuur en het landschap en de landbouw. De bestaande recreatieterreinen langs de IJssel zijn belangrijk voor de leefbaarheid van het gebied en de beleving van de IJssel. We vinden het belangrijk dat deze terreinen toegankelijk zijn voor bezoekers en bewoners van het gebied. We concentreren recreatieve

3

We zien graag dat de dynamische geschiedenis van het gebied beter zichtbaar wordt. Dat kan bijvoorbeeld met informatieborden of met speelmogelijkheden voor kinderen. Door uitleg te geven over het monnikenverleden en de oversteek van de kozakken. Bijvoorbeeld bij de pontjes, waardoor het bijzondere verleden tot leven komt. Dat maakt het gebied extra aantrekkelijk voor recreanten. In de Hoenwaard willen we het karakteristieke cultuurlandschap houden zoals het is. Dat vraagt om een evenwicht tussen landbouw, verschillende natuur- en landschapwaarden, water, wonen en recreatie. Daarvoor is het van belang om in dit gebied mogelijkheden te bieden om te ontwikkelen. Dit voornemen maakt daarom deel uit van de Gebiedsontwikkeling Hoenwaard 2030. Daarin werken we met bewoners, maatschappelijke organisaties en andere overheden samen aan diverse uitdagingen. De belangrijkste maatregelen zijn de aanleg van een nieuwe versterkte kade in het Hattemse deel van het gebied, extra maatregelen voor recreatie en ruimte voor de rivier en waterbeheer. Maar ook toekomstperspectief voor de landbouw, de ontwikkeling van hardhoutooibos en maatregelen gericht op natuurversterking en het behoud van weidevogels. In dit deelgebied kunnen we ook kijken naar vernieuwende vormen van energieopwekking; denk aan het gebruik van waterkracht.

Daarbij geldt als voorwaarde dat deze passen bij het karakter van de uiterwaarden en de hoogwatergeul.

Koers Uiterwaarden en hoogwatergeul: Hoogste prioriteit is waterveiligheid; nieuwe ontwikkelingen mogen hier geen afbreuk aan doen. Werken aan het vergroten van de natuur- en landschapswaarden.

activiteiten aan de oever van de IJssel in Veessen. Het voetveer is voor recreanten een verbinding tussen Salland, de IJssel en de Veluwe. De IJsseloever in Veessen fungeert daarmee voor de Veluwe als kleine ‘toegangspoort’ voor de Veluwe vanaf Salland over het water. Tegelijkertijd is het een ontvangstlocatie voor recreanten die hun weg langs de IJssel zoeken, op een wijze die past bij de maat en schaal van het gebied. Voor de bereikbaarheid is de veerverbinding naar Wijhe belangrijk. De pont zorgt voor de ontsluiting van het gebied, én geeft de gebruikers de mogelijkheid te genieten van de mooie IJssel. We zien graag dat de dynamische geschiedenis van het gebied beter zichtbaar wordt. Dat kan bijvoorbeeld met informatieborden of met speelmogelijkheden voor kinderen. Door uitleg te geven over het fraterverleden monnikenverleden en de oversteek van de kozakken. Bijvoorbeeld bij de pontjes, waardoor het bijzondere verleden tot leven komt. Dat maakt het gebied extra aantrekkelijk voor recreanten. In het noordelijke deel (Het Oever, De Belt en Kromholt e.o.) de Hoenwaard willen we het karakteristieke cultuurlandschap houden zoals het is. Dat vraagt om een evenwicht tussen landbouw, verschillende natuur- en landschapswaarden, water, wonen en recreatie. Daarvoor is het van belang om in dit gebied mogelijkheden te bieden om te ontwikkelen.

Dit voornemen maakt daarom deel uit van de Gebiedsontwikkeling Hoenwaard 2030. Daarin werken we met bewoners, agrariërs, maatschappelijke organisaties en andere overheden samen aan diverse uitdagingen. De belangrijkste maatregelen zijn de aanleg van een nieuwe versterkte kade in het Hattemse deel van het gebied, extra maatregelen voor recreatie en ruimte voor de rivier en waterbeheer. Maar ook toekomstperspectief voor de landbouw, de ontwikkeling van hardhoutooibos en maatregelen gericht op natuurversterking en het behoud van weidevogels.

Werken aan een toekomstbestendige landbouw in balans met de natuur, het landschap en de gebiedskwaliteiten.

In dit deelgebied kunnen we ook kijken naar vernieuwende vormen van energieopwekking; denk aan het gebruik van waterkracht. Daarbij geldt als voorwaarde dat deze passen bij het karakter van de uiterwaarden en de hoogwatergeul.

Vergroten van de mogelijkheden voor recreatief medegebruik mits dat niet ten koste

Koers Uiterwaarden en hoogwatergeul:

Openheid van landschap behouden voor broedende weidevogels en overwinterende ganzen en zwanen, maar ook ten behoeve van waterberging.

/6

4

gaat van waterveiligheid, natuur en landschap. Concentratie van recreatieve activiteiten rondom het rivierfront in Veessen. Geen uitbreiding. Rivierfront in Veessen als ‘toegangspoort’ voor de Veluwe vanaf Salland. Werken aan de gebiedsontwikkeling Hoenwaard 2030. Vergroten van de beleefbaarheid en toegankelijkheid van de IJssel.

Hoogste prioriteit is waterveiligheid; nNieuwe ontwikkelingen mogen hier geen afbreuk aan doen aan het waarborgen van de waterveiligheid. De hoogwatergeul blijven gebruiken voor de productie van voedsel voor en door de landbouw en in uitzonderlijke situaties inzetten voor de waterveiligheid. Werken aan het vergroten van de natuur- en landschapswaarden. Openheid van landschap behouden voor broedende weidevogels en overwinterende ganzen en zwanen, maar ook ten behoeve van waterberging. Werken aan een toekomstbestendige landbouw in balans met de natuur, het landschap en de gebiedskwaliteiten. Vergroten van de mogelijkheden voor recreatief medegebruik mits dat niet ten koste gaat van waterveiligheid, natuur en landschap. In de hoogwatergeul doen we dit in balans met de landbouw. Concentratie van recreatieve activiteiten rondom het rivierfront in Veessen. Geen uitbreiding. Rivierfront in Veessen als ‘toegangspoort’ voor de Veluwe vanaf Salland. Werken aan de gebiedsontwikkeling Hoenwaard 2030. Vergroten van de beleefbaarheid en toegankelijkheid van de IJssel.

De indieners:

CU/SGP Gert van der Rhee

/6

CDA Ruud de Gooijer

PvdA Marie-Lupe Stapper

5

D66/GL Silvia van Amerongen

/6

VVD Gerda Hardam

GBP Bertus Dokter

6