Algemene beschouwingen VVD
Tekst van het document
Bijdrage 1e termijn VVD Voorzitter, We leven in een tijd waarin grote veranderingen snel op ons afkomen. De oorlogen in Oekraïne en in de Golfregio laten zien dat vrijheid, welzijn en veiligheid niet vanzelfsprekend zijn. Veel mannen en vrouwen spannen zich dagelijks in om onze democratische rechtsstaat te beschermen. Dat vraagt van ons om als gemeente alert te blijven, verantwoordelijkheid te nemen en waar nodig ook te handelen De liberale waarden van de VVD — vrijheid, verantwoordelijkheid, verdraagzaamheid, sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid — staan onder druk. Niet alleen door geopolitieke dreiging, maar ook door onzekerheid in de samenleving en door de grote, onder andere financiële opgaven die op gemeenten afkomen. Daarom moeten we kijken wat deze ontwikkelingen betekenen voor de leefbaarheid van de dorpen en buurtschappen in onze gemeente Heerde. Dat gaat over veiligheid, maar ook over de leefbaarheid van onze dorpen. De financiële werkelijkheid De stukken laten stevige feitelijkheden zien. De financiële ruimte is beperkt, de onzekerheden zijn groot en het schuldenniveau is fors gestegen. Het eigen vermogen staat onder druk en in het sociaal domein zien we structurele tekorten. Dat vraagt om realisme en daarbij passende weloverwogen acties.
Het coalitieakkoord zegt het helder: “We sturen op een gezonde financiële huishouding, met realistische keuzes en een duidelijke prioritering.” Dat betekent zorgvuldig handelen, stap voor stap. Niet overreageren, maar wel de situatie onder ogen zien. Heerde heeft een breed aanbod aan voorzieningen en veel betrokken inwoners. Die kracht moeten we behouden. Daarom kiezen we als VVD voor een aanpak die én financieel verantwoord is én oog heeft voor de kwaliteit van onze dorpen. De cijfers vragen om bestuurlijke rust en duidelijke keuzes. Onze opgaven worden breder — ook Defensie hoort daarbij Heerde wordt steeds vaker onderdeel van grotere nationale opgaven. Daar hoort ook Defensie bij. Defensie is een buur in onze regio en een grote werkgever. Omdat Heerde een rol speelt in nationale veiligheid mag de gemeente ook verwachten dat Defensie meedenkt over kansen voor jongeren, werkgelegenheid en over investeringen die onze dorpen leefbaar en bereikbaar houden. Boeren en het buitengebied We moeten ook oog houden voor de belangen van onze boeren. Zij zorgen voor ons voedsel, voor het landschap en voor de identiteit van onze gemeente. In een tijd van onzekerheid moeten we hen perspectief bieden. Dat vraagt om realistische regels, ruimte om te ondernemen en een overheid die luistert.
Een realistische koers – het nieuwe coalitieakkoord Het nieuwe coalitieakkoord kiest terecht voor een realistische koers. Geen luchtkastelen, geen dure beloftes, maar weloverwogen keuzes maken en laten wat niet kan. De voorjaarsnota en perspectiefnota laten zien dat het akkoord haalbaar is, mits we verstandig blijven sturen. Het akkoord sluit aan bij drie VVD-principes te weten: Verantwoord financieel beleid Structurele lasten moeten structureel worden gedekt. Dat betekent keuzes maken en prioriteren. Leefomgeving Inwoners moeten merken dat hun leefomgeving op orde is. Daarom is het belangrijk dat er een gericht en afdoende budget komt om klachten boven niveau B te kunnen oplossen. Dat is basiskwaliteit en past bij de afspraak: “We houden onze dorpen netjes, veilig en leefbaar.” Ruimte voor ondernemers en boeren Heerde moet een gemeente blijven waar je kunt ondernemen, boeren en gewoon goed kunt leven. Daarom vinden wij het belangrijk dat de gemeente waar mogelijk lokaal koopt. Wat uw eigen dorp u biedt, koopt u elders niet. Wat moet er gebeuren? Een gedegen onderzoek naar de begroting Gezien de financiële werkelijkheid én de koers van het coalitieakkoord is het logisch dat we als raad vragen om een gedegen onderzoek naar onze begroting, met name om deze begroting voor 2028 en verder in evenwicht te krijgen. Veel taken zijn wettelijk verplicht.
We kunnen bijvoorbeeld niet stoppen met het verlenen van vergunningen, het verstrekken van paspoorten of het strooien van zout. Dat moeten we natuurlijk sober en doelmatig doen, maar “niet doen” is hier geen optie. Wij hebben ook behoefte aan inzicht in de knoppen waaraan wel kan worden gedraaid, inclusief een beeld op basis waarvan we prioriteiten kunnen stellen, keuzes kunnen maken en deze keuzes uit kunnen leggen. Dit kan best stevige keuzes vragen, maar daarvoor zijn wij als raad aangesteld. Veel taken zijn ondergebracht bij samenwerkingsverbanden met andere gemeenten (verplicht of vrijwillig). In samenwerkingsverbanden zijn we als Heerde vaak een kleinere speler met als gevolg daarvan een relatief beperkte invloed. We moeten – ook in die wetenschap – ons tot het uiterste inzetten om de te kosten voor die samenwerkingsverbanden in de hand te houden. Het onderzoek kan wat ons betreft hier ook over gaan. Het coalitieakkoord zegt het ook: “We maken realistische keuzes en betrekken de samenleving bij de gevolgen daarvan.” Dat is de lijn die de VVD wil volgen: eerst feiten, dan analyse en dan keuzes. En keuzes maak je in afstemming met onze samenleving. Samenhorigheid en levendigheid van onze dorpen Tot slot wil de VVD benadrukken dat de samenhorigheid en levendigheid van onze dorpen van grote waarde is.
Vrijwilligers, verenigingen, sportclubs, kerken en cultuurmakers vormen het hart van onze gemeenschap. De betrokkenheid is ook een fundament om goed door deze uitdagende tijd door te komen. Onze lokale ondernemers spelen daarin een belangrijke rol. Zij sponsoren, zorgen voor werkgelegenheid, helpen en dragen bij aan het verenigingsleven. De VVD vindt dat enorm belangrijk. Laten we dit met elkaar de komende jaren hoog in het vaandel houden. Het accomodatiebeleid is vers. Goed dat dit nu in de perspectiefnota is benoemd. Uitvoering van het accomodatiebeleid vraagt voor wat betreft SEH erom dat de afspraken uit het accomodatiebeleid zich ook materialiseren in de begroting 2027. Wij zien graag dat het college dit op zich neemt vanuit een heldere opdracht. Vandaar dat wij het amendement graag mede ondersteunen. Heerde staat voor grote uitdagingen, maar heeft ook grote kracht. Sterke dorpen en buurtschappen, betrokken inwoners, ondernemers die willen investeren, boeren die willen blijven, vrijwilligers die onze gemeenschap dragen en een coalitie die kiest voor realisme. De VVD kiest voor een koers die past bij deze tijd: nuchter, betrouwbaar, financieel gezond en toekomstgericht. Voorzitter, dit zijn onze beschouwingen. Dank u wel.