9.2.11. Bijlage 8 toelichting_Stikstofberekening

AERIUS-Berekening

Centrumplan Heerde

29 maart 2023

Status: Definitief

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

1

AERIUS-BEREKENING CENTRUMPLAN HEERDE

Status: Datum: Plannummer: Versie:

Definitief 29 maart 2023 2022-282 3

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

2

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1

INLEIDING .................................................................................. 4

HOOFDSTUK 2

VOORGENOMEN ONTWIKKELING ..................................................... 5

HOOFDSTUK 3

UITGANGSPUNTEN ...................................................................... 6

3.1 3.2 3.3

Algemeen ............................................................................................................................................... 6 Aanlegfase ............................................................................................................................................. 6 Gebruiksfase .......................................................................................................................................... 8

HOOFDSTUK 4

RESULTATEN & CONCLUSIE ...........................................................10

BIJLAGEN BIJ DE STIKSTOFBEREKENING .....................................................................11 Bijlage 1 Bijlage 2

Rekenresultaten aanlegfase........................................................................................................ 11 Rekenresultaten gebruiksfase..................................................................................................... 12

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

3

AERIUS-Berekening Centrumplan, Heerde Definitief

HOOFDSTUK 1

INLEIDING

Voorliggende AERIUS-berekening heeft betrekking op de herontwikkeling van vier verschillende locaties in het centrum van Heerde. Initiatiefnemer is voornemens om op deze locatie gebouwen te transformeren naar woningbouw in combinatie met detailhandel en bedrijfsfuncties. In afbeelding 1.1 is de ligging van de plangebied (rode ster) ten opzichte van de directe omgeving (rode omkaderingen) weergegeven.

Afbeelding 1.1

Ligging plangebied (Bron: PDOK)

In het kader van het voornemen is inzicht in de te verwachten effecten van stikstof op nabijgelegen Natura 2000-gebieden nodig. BJZ.nu is gevraagd om de te verwachten stikstofemissie als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling en de eventuele gevolgen daarvan inzichtelijk te maken. De stikstofberekening is uitgevoerd met behulp van de voorgeschreven rekentool AERIUS Calculator 2022. In voorliggend rapport wordt een toelichting op de AERIUS berekening gegeven

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

4

AERIUS-Berekening Centrumplan, Heerde Definitief

HOOFDSTUK 2

VOORGENOMEN ONTWIKKELING

Initiatiefnemer is voornemens om een aantal gebouwen in het centrum van Heerde te transformeren naar onder andere woningbouw. Het voornemen bestaat uit de realisatie van 53 appartementen en 16 woningen. Daarnaast wordt ruimte geboden voor in totaal 650 m2 aan centrumfuncties zoals horeca, detailhandel en dienstverlening. In afbeelding 2.1 is de nieuwe situatie weergegeven. Ten behoeve van het voornemen wordt de aanwezige gemeentewerf gesloopt. Daarnaast wordt ook de Loenen van Setten locatie en ABN locatie gesloopt. Alle woningen worden gasloos. Voor de overige functies is rekening gehouden met een mogelijk gasverbruik.

Afbeelding 2.1

Gewenste situatie (Bron: Gemeente Heerde)

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

5

AERIUS-Berekening Centrumplan, Heerde Definitief

HOOFDSTUK 3 3.1

UITGANGSPUNTEN

Algemeen

Het plangebied bevindt zich op circa 1,3 kilometer van het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige Natura 2000gebied ‘Veluwe’. Om de stikstofdepositie van het voornemen op Natura 2000-gebieden te bepalen zijn twee berekeningen gemaakt, namelijk: een berekening van de stikstofdepositie als gevolg van de aanlegfase en als gevolg van de gebruiksfase. Hierna worden de uitgangspunten per fase toegelicht.

3.2

Aanlegfase

Om de stikstofdepositie van het voornemen op Natura 2000-gebieden te bepalen zijn twee berekeningen gemaakt, namelijk: een berekening van de stikstofdepositie als gevolg van de aanlegfase en als gevolg van de gebruiksfase. Hierna worden de uitgangspunten per fase toegelicht. 3.2.1

Algemeen

Binnen de aanlegfase is in voorliggend geval sprake van de volgende activiteiten (bronnen) die bijdragen aan de emissie van stikstof: 1.

3.2.2

Sloop- en bouwactiviteiten; o Verkeer van en naar het plangebied en het verkeer in het plangebied; o Emissies mobiele werktuigen. Verkeersgeneratie

De realisatie van het voornemen heeft een tijdelijke toename van vervoersbewegingen tot gevolg, namelijk door de komst van het personeel (bouwvakkers en aannemers) en de aan- en afvoer van bouwmateriaal en bouwafval. Dit heeft tijdelijke stikstofuitstoot tot gevolg. Op basis van de vorenstaande uitgangspunten is tijdens de aanlegfase van de voorgenomen ontwikkeling sprake van de volgende verkeersgeneratie: Type verkeer

Licht verkeer Zwaar verkeer Licht verkeer middelzwaar verkeer Zwaar verkeer

Aantal voertuigen

Aantal verkeersbewegingen (aantal voertuigen x2)

Sloopfase 700 100 Bouwfase 4.000 600 800

1.400 200 8.000 1.200 1.600

De vorenstaande gegevens zijn gebaseerd op ervaringscijfer van BJZ.nu 1. In voorliggend geval wordt er, gezien de ligging van het plangebied, van uitgegaan dat het sloop- en bouwverkeer het plangebied bereikt en verlaat via twee verschillende routes. Op beide routes is gerekend met de helft van het totaal aantal verkeersbewegingen. Route 1 van het bouw- en sloopverkeer bereikt en verlaat het gebied via de Kerkstraat in oostelijke richting. Na circa 300 meter op de Kerkstraat gereden te hebben is het rij- en stopgedrag van het verkeer van route 1 niet te onderscheiden van het overige wegverkeer en gaat op in het heersende verkeersbeeld.

1 De ervaringscijfers zijn gebaseerd op basis van input geleverd door verschillende planontwikkelaars, vastgoed- sloop en bouwpartijen.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

6

AERIUS-Berekening Centrumplan, Heerde Definitief Route 2 van sloop- en bouwverkeer bereikt en verlaat he plan via de Bonenburgerlaan. Na circa 300 meter na deze kruising is het rij- en stopgedrag van het gebruiksverkeer van route niet meer te onderscheiden van het overige wegverkeer. Vanaf dit punt gaat het gebruiksverkeer op in het heersende verkeersbeeld. 3.2.4

Emissie mobiele werktuigen

Tijdens de realisatie van het voornemen worden er werktuigen ingezet. Deze werktuigen stoten stikstof uit en dienen om deze reden in ogenschouw genomen te worden. Voor het berekenen van de emissie is de volgende formule aangehouden: LBPJ =(0.095* Pmax +0.54)* D LBPJ staat in de bovengenoemde formule voor literverbruik per jaar. Pmax is het maximale vermogen van het werktuig en D staat voor het aantal draaiuren. Daarnaast is er rekening gehouden met het gebruik van Ad-Blue. Ligterink et al 20212 constateert dat voor Stage IV en V werktuigen dit 7% van het totale dieselverbruik bedraagt. In de onderstaande tabel zijn de gegevens zoals ingevoerd in de AERIUS-Calculator weergegeven. Werktuig

Stage Klasse

Aantal uren

Graafmachine Shovel

IV IV

80 80

Graafmachine Shovel Hijskraan Betonpomp verreiker hoogwerker

IV IV IV IV IV IV

120 120 320 30 120 80

Midishovel Midigraafmachine Trilplaat/stamper

IV IV IV

24 18 18

Max. vermogen (kW) Sloopfase 200 100 Bouwfase 120 100 140 150 70 70 inrichting 60 60 10

Dieselverbruik totaal

Aantal liter Ad-Blue

1.563 803

109 56

1.433 1.205 4.429 444 863 575

100 84 310 31 60 40

150 112 18 L (2-takt)

10 7 --

De werktuigen zijn in de AERIUS-berekening ingevoerd als oppervlaktebron.

2 Ligterink et al., 2021. ‘AUB (AdBlue verbruik, Uren, en Brandstofverbruik): een robuuste schatting van NOx en NH3 uitstoot van mobiele werktuigen’.

TNO_2021_R12305

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

7

AERIUS-Berekening Centrumplan, Heerde Definitief

3.3

Gebruiksfase

3.3.1

Algemeen

In de gebruiksfase wordt inzicht gegeven in de te verwachten NOx en NH3 emissie. Om dit te bepalen zijn alle mogelijke emitterende bronnen geanalyseerd. In voorliggend geval betreft dit de onderstaande bronnen: • •

Gasverbruik; Verkeersgeneratie.

De bovenstaande emitterende bronnen worden in deze paragraaf nader onderzocht en toegelicht. 3.3.2

Gasverbruik

De nieuwe woningen, wordt conform aansluitverbod uit 2018 (Wet Voortgang Energietransitie), niet op het gasnet aangesloten. Hierdoor zijn de woningen zelf geen NOx of NH3 emitterende bron. Om deze reden zijn de woningen niet als opzichzelfstaande bron in de AERIUS-Calculator ingevoerd. Voor de retail- en bedrijfsfuncties kan niet op voorhand worden uitgesloten of deze wel of niet op het gasnet worden aangesloten. Om deze reden is er gekozen om voor deze functies wel het mogelijk gasverbruik te berekenen. Om het gasverbruik te bepalen is gebruik gemaakt van kentallen utiliteitsbouw afkomstig van het CBS 3.Voor het berekenen de NOx emissie is gebruik gemaakt van de onderstaande formule: NOx Emissie kg/jr = EF*GI*BVO*COA* 10^-12 EF staat voor de emissiefactor van de CV-installatie. GI is de gasintensiteit van de betreffende functie per oppervlak categorie, BVO is het bruto vloeroppervlak en de COA staat voor calorische onderwaarde aardgas. Bij de berekening van de stikstofemissie als gevolg van het gasverbruik zijn de onderstaande uitgangspunten gebruikt: • • • • • •

Calorische onderwaarde aardgas: 31,65*106 J/m³; NOx emissie factor CV-installatie: 14 g/GJ4; Gasintensiteit detailhandel zonder koeling tot 250 m2: 17 m3/m2; Gasintensiteit café 250 – 500 m2: 17,4 m3/m2; Bruto vloeroppervlak detailhandel: 200 m2. Bruto vloeroppervlak horeca: 450 m2.

Het vorenstaande resulteert in de onderstaande NOx emissies: Functie Detailhandel Horeca

NOx emissie kg/jr. 2,80 3,47

De emissie is als puntbron in de AERIUS-Calculator ingevoerd. Als uitstoothoogte zijn de maximale bouwhoogtes aangehouden. 3.3.3

Verkeersgeneratie

Het te realiseren voornemen brengt een bepaald aantal verkeersbewegingen met zich mee. Het aantal verkeersbewegingen heeft invloed op de AERIUS-berekening en dient in ogenschouw worden genomen. Om het aantal verkeersbewegingen te bepalen is gebruik gemaakt van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’ van CROW. De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: •

Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk / gemeente Heerde (Bron: CBS Statline)

3 https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/83374NED?q=utiliteitsbouw

4

Kok, H.J.G., Update NOx-emissiefactoren kleine vuurhaarden, glastuinbouw en huishoudens, TNO, 2014

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

8

AERIUS-Berekening Centrumplan, Heerde Definitief •

Stedelijke zone: centrum

In de CROW publicatie is de verkeersgeneratie per functie uiteengezet met een minimum en een maximaal aantal verkeersbewegingen. In voorliggend geval is uitgegaan van het gemiddelde. Hoewel een deel van de appartementen ook als vrije huur en sociale huur wordt aangeboden, is er in de AERIUS-berekening, in het kader van een worst-case scenario enkel rekening gehouden met dure koop appartementen. Op basis van de vorenstaande uitgangspunten ontstaat qua verkeersgeneratie als gevolg van het plan het volgende beeld: Functie

Verkeersgeneratie

Aantal

Huis, koop, twee-onder-één-kap Huis, koop, tussen/hoek Koop, appartement, goedkoop Koop, appartement, midden Koop, appartement, duur Binnenstad of hoofdwinkel(stads)centrum 20.000 tot 30.000 inwoners Totaal

7,6 / woning 7,2 / woning 5,2 / woning 5,8 / woning 7,2 / woning 33,1 per 100 m2 bvo

12 woningen 4 woningen 22 woningen 18 woningen 13 woningen 650 m2 bvo

Totale verkeersgeneratie 91,2 28,8 114,4 104,4 93,6 215,2 647,6

De totale verkeersgeneratie voor de te realiseren bebouwing komt neer op afgerond 648 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. Naast de hierboven genoemde verkeersbewegingen dient er tevens rekening gehouden te worden met het aanleveren van goederen en diensten. In de CROW-publicatie ‘Toekomst bestendig parkeren’, wordt in tabel A6 kentallen genoemd voor vrachtverkeer per dag woning. Dit is vastgesteld op 0,02 bewegingen per etmaal. In totaal is er voor de woningen rekening gehouden met 1,38 zware vrachtbewegingen per etmaal. Voor de overige functies is gerekend met 1 vrachtwagen (2 bewegingen) per werkdagetmaal. Dit resulteert in 624 zware vrachtbewegingen per jaar. In voorliggend geval wordt er, gezien de ligging van het plangebied, vanuit gegaan dat het gebruiksverkeer de locatie bereikt en verlaat via twee verschillende routes. Op beide routes is gerekend met de helft van het totaal aantal bewegingen. Route 1 van het gebruiksverkeer bereikt en verlaat het gebied via de Kerkstraat in noordelijke richting. Omdat deze route een 30 km/uur weg betreft, gaat het verkeer bij de kruising Dorpsstraat/ Bonenburgerweg na circa 100 meter op in het heersende verkeersbeeld. Vanaf dit punt is het rij- en stopgedrag van het gebruiksverkeer vanaf dit punt namelijk niet meer te onderscheiden van het overige wegverkeer.

Route 2 van het gebruiksverkeer bereikt en verlaat het plangebied via de Kerkstraat in zuidelijke richting via de Bonenburgerlaan. Ter hoogte van de kruising Bonenburgerlaan/ Kerkstraat komt het gebruiksverkeer van route 2 samen met het overige wegverkeer. Na circa 200 meter na deze kruising is het rij- en stopgedrag van het gebruiksverkeer van route niet meer te onderscheiden van het overige wegverkeer. Vanaf dit punt gaat het gebruiksverkeer op in het heersende verkeersbeeld. 3.3.4

Resultaten gebruiksfase

Uit de rekenresultaten van de gebruiksfase blijkt dat er geen sprake is van een depositie hoger dan 0,00 mol/ha/jr. In bijlage 2 zijn de rekenresultaten toegevoegd.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

9

AERIUS-Berekening Centrumplan, Heerde Definitief

HOOFDSTUK 4

RESULTATEN & CONCLUSIE

Initiatiefnemer is voornemens om een aantal gebouwen in het centrum van Heerde te transformeren naar onder andere woningbouw. Het voornemen bestaat uit de realisatie van 53 appartementen en 16 woningen. Op de begane grond van de appartementen met 3 bouwlagen en kap wordt in de plint geen woningbouw gerealiseerd. Om de stikstofdepositie van het voornemen op Natura 2000-gebieden te bepalen zijn twee berekeningen gemaakt, namelijk: een berekening van de stikstofdepositie als gevolg van de aanlegfase en als gevolg van de gebruiksfase. De onderstaande bronnen (activiteiten) zijn in de AERIUS-calculator ingevoerd: •

•

Aanlegfase o Verkeersgeneratie o Emissie mobiele werktuigen Gebruiksfase o Gasverbruik o Verkeersgeneratie

Uit de rekenresultaten van de aanlegfase en gebruiksfase blijkt dat er geen sprake is van rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/jr. Geconcludeerd wordt dat er zowel in de aanlegfase alsook de gebruiksfase geen sprake is van een stikstofdepositie met mogelijk significant negatief effect op Natura 2000-gebieden. Het plan is in het kader van de Wet natuurbescherming aangaande het onderdeel stikstof niet vergunningplichtig.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

10

AERIUS-Berekening Centrumplan, Heerde Definitief

BIJLAGEN BIJ DE STIKSTOFBEREKENING Bijlage 1

Rekenresultaten aanlegfase

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

11

AERIUS-Berekening Centrumplan, Heerde Definitief

Bijlage 2

Rekenresultaten gebruiksfase

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

12