8.5. Prestatie themaraad 25 september 2023

De Omgevingswet: we zijn bijna bij het begin

Pascale Georgopoulou, adviseur Omgevingswet

ONS GESPREK • Opfris • De instrumenten van de Omgevingswet • Verwachtingenmanagement • (Eventueel) conclusies en vervolg.

5 VRAGEN

A CULTUREEL ERFGOED

B GEZONDHEID

C ONDERWIJS

D LANDBOUW

1. WAAR GAAT DE OMGEVINGSWET NIET OVER?

A INTEGRALE BENADERING LEEFOMGEVING

B SNELLERE BESLUITVORMING

C MINDER WERKDRUK AMBTENAREN

D VERGROTEN LOKALE AFWEGINIGRUIMTE

2. WAT IS GÉÉN DOEL VAN DE OMGEVINGSWET?

3. DE IMPLEMENTATIE VAN DE OMGEVINGSWET VRAAGT VOORAL

A KENNIS VAN DE WET EN DE INSTRUMENTEN

B SAMENWERKEN, LOSLATEN EN NETWERKEN

C LEF, NIEUWSGIERIGHEID EN VERTROUWEN

D LEREN WERKEN MET NIEUWE PROCEDURES EN MET HET DSO

A DE OMGEVINGSVISIE EN DE DECENTRALE REGELS (OMGEVINGSPLAN)

B DE OMGEVINGSVISIE EN DE OMGEVINGSVERGUNNING

C DE OMGEVINGSVERGUNNING EN HET PROJECTBESLUIT

D DE PROGRAMMA'S EN DE DECENTRALE REGELS (OMGEVINGSPLAN)

4. MET WELKE INSTRUMENTEN STUURT DE RAAD?

DE INSTRUMENTEN VAN DE WET

• Monitoring en evaluatie

• Omgevingsvergunning (college)

• Omgevingsvisie (raad) • Programma (college)

Terugkoppeling

Zelfbindend

Uitvoering

Bindend voor iedereen

• Omgevingsplan (raad)

5. WAT MOET ER IN ELK GEVAL KLAAR ZIJN OP DATUM INVOERING OMGEVINGSWET?

A DE OMGEVINGSVISIE MOET ZIJN VASTGESTELD DOOR DE RAAD

B DE INWONERS MOETEN ZIJN GEÏNFORMEERD

C DE GEMEENTE MOET ZIJN AANGESLOTEN OP HET DIGITAAL STELSEL

D DE BURGEMEESTER MOET ZIJN GOEDKEURING GEVEN

WEER BIJ?

● Rol raad/ college/ organisatie/ samenleving

● Omgevingstafelproces/ 8 weken ● Participatie/ initiatiefnemer ● Houding en gedrag

● Digitalisering regels ● Monitoring

Anders werken

● Applicaties

● Regionale samenwerking ● Digitale dienstverlening (ambitie)

Sturingsstijl

Digitalisering

Vormgeven instrumenten ● Omgevingsvisie ● Omgevingsplan

● Programma ● Vergunning

MINIMAAL KLAAR OP 1-1-2024

OMGEVINGSVERGUNNING AFGEVEN BINNEN 8 WEKEN

AANGESLOTEN ZIJN OP HET DSO-LV

REGELS?

AFSPRAKEN?

Wat zijn de bevoegdheden van de gemeenteraad?

Kwaliteit van de participatie

Monitoring van programma’s en omgevingswaarden

Programmatische aanpak (voor een programma)

Aanwijzen adviescommissie Rijksmonumenten (en ruimtelijke kwaliteit)

Verklaring van geen bedenkingen verdwijnt, maar de gemeenteraad kan verzwaard adviesrecht van toepassing verklaren bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten

Inpassing buitenplanse omgevingsplanactiviteit (binnen 5 jaar) in omgevingsplan

Welstandsbeleid vertalen naar beleidsregels (indien regels in het omgevingsplan uitleg behoeven)

De bevoegdheid om aan te geven bij welke buitenplanse omgevingsplanactiviteiten participatie verplicht is

Omgevingsvisie en omgevingsplan

Omgevingsvisie

Omgevingsvergunning

Omgevingsplan

VOORBEELD BOPA • In het omgevingsplan is een algemene regel opgenomen, die zegt dat bomen alleen in november en december gekapt mogen worden. Een aanvraag om in februari te mogen kappen, is dan een buitenplanse omgevingsactiviteit. • Uit de regels in het omgevingsplan volgt dat op een locatie alleen detailhandel is toegestaan. Wanneer een ondernemer de bebouwing op de locatie wil omzetten naar woningen, ontstaat er strijdigheid. • Uit de regels in het omgevingsplan volgt dat op een locatie vijf woningen kunnen worden gerealiseerd. Wanneer een projectontwikkelaar zes woningen wil realiseren, ontstaat er strijdigheid.

Proces behandelen vergunningaanvragen en meldingen: adviesrecht

Adviesrecht Vergunningverlening bevoegdheid college (want uitvoering) Maar binnen kaders door raad (zie beleidscyclus)

Daarom adviesrecht in bepaalde gevallen Niet “wat wil ik niet” (VVGB), maar “wat wil ik wel” (adviesrecht) Doel adviesrecht is kaders voor initiatieven buiten de lijntjes Balans: uitvoering versus kaderstelling

Lijst van aangewezen categorieën gemeente Heerde.

1. Eén of meer bouwwerken met een hoogte van meer dan 15 meter, niet zijnde een antennemast . 2. Het plaatsen van één of meer windmolens, niet zijnde een erfwindmolen met een maximale ashoogte van 20 meter. 3. Het realiseren van een installatie voor grootschalige opwekking van zonne-energie die niet gecombineerd wordt met bebouwing op een erf, maar zelfstandig is opgesteld in het open veld. 4. Een ontwikkeling die in strijd is met de omgevingsvisie. 5. Ontwikkelingen waarbij er meer dan 10 woningen in één project zijn betrokken. 6. Een ontwikkeling waarbij een m.e.r. procedure doorlopen moet worden. 7. Projecten, niet zijnde woningbouw, met een bebouwingsoppervlak van meer dan 500 m², dan wel bestaande bebouwing van meer dan 500 m² omzetten naar een andere gebruiksactiviteit (niet zijnde woningbouw) inclusief de daarbij behorende overige activiteiten. 8. Bovenlokale grootschalige infrastructuurprojecten.

KEUZE TOEPASSEN VERZWAARD ADVIESRECHT OF NIET Toepassen

• • • • • • •

Vanzelfsprekende greep op afwijkvergunningen Vergelijkbaar met huidige situatie (VVGB) Mogelijk meer vergadermomenten nodig Langere beslistermijn nodig College heeft minder afwegingsruimte Instemmingsrecht verschuift mee Van tevoren gevallen/activiteiten aanwijzen

Niet toepassen

• • • • •

College meer aan zet Sturingsmogelijkheid via gemeentewet Kortere beslistermijn mogelijk Raad heeft minder vanzelfsprekend zicht op afwijkvergunningen Instemmingsadvies ligt bij college

DELEGATIEBESLUIT

• De Omgevingswet geeft de mogelijkheid aan de raad om de bevoegdheid om een omgevingsplan te wijzigen over te dragen aan het college.

• Als na besluitvorming op de vergunning nogmaals een besluit genomen moet worden over aanpassing van het omgevingsplan, is sprake van dubbele besluitvorming over hetzelfde onderwerp. De raad stuurt op hoofdlijnen en het vertalen van verleende omgevingsvergunningen is een administratieve handeling. Daarom leent dit zich goed voor delegatie.

• Categorieën vaststellen.

Participatie

WAT STAAT ER IN DE WET?

▪ Kennisgeving ▪ Motiveringsplicht

▪ Aanvraagvereiste

OEFENING

Ter plaatse van een in onbruik geraakte maatschappelijke voorziening (oude school) wil een particuliere projectontwikkelaar nieuwe woningen (< 50 woningen) realiseren.

De grond heeft een maatschappelijke functie (bestemming) in het omgevingsplan. De eigenaar wil het bestaande gebouw verkopen. De buurt wil het beeldbepalende gebouw (geen monument of beschermd stadsgezicht) met maatschappelijk functie behouden. Het initiatief past binnen het kader van de woonagenda. De initiatiefnemer geeft op het aanvraagformulier aan dat hij breed in de buurt informatie heeft verstrekt, maar dat verdere participatie geen zin heeft omdat wat de buurt wil financieel niet haalbaar is.

Café “De Natte Krant” stopt. Er is een kapper die er zijn zaak wil combineren met een koffiebar en een atelier. Hij wil het bestaand terras uitbreiden. Bezwaar is er vanuit Institut Esthétique schuin tegenover het voormalige café. Die wilde na afloop van behandelingen wijn schenken en events organiseren voor vaste klanten. Volgens het huidige gemeentelijk beleid zijn dat onverenigbare activiteiten. De buurt is bang dat beide plannen/uitbreidingen te veel druk gaan zetten op de beperkte parkeergelegenheid in de wijk. Ze zijn ook bang dat kinderen, die via de Kerkweg naar school fietsen, niet meer veilig zijn. Aan de andere kant vinden veel buurtbewoners ook dat het de laatste jaren een dooie boel is geworden. Er mag best wat levendigheid komen in hun wijk.

VRAGEN

Welke rol ziet de raad voor zichzelf in deze casus? Denk daarbij aan de drie rollen van de raad: kaderstellend, volksvertegenwoordigend en controlerend. Is dat anders na invoering van de Omgevingswet? Graag toelichten.

DE RAAD IN POSITIE

KEUZE: FACILITEREN OF STUREN Uitnodigingsplanologie • Meer ruimte voor co-creatie • Meer ruimte voor initiatief • Meer maatwerk: meer college • Afspraken vooraf rol raad-college • Minder greep op halen maatschappelijke doelen en behoud kernkwaliteiten • Deregulering • Meer kans organische gebiedsontwikkeling

Toelatingsplanologie • Duidelijk, gedetailleerd kader raad • Meer afwijkprocedures • Niet de geest van de wet • Minder PPS constructies • Meer grip op gewenste doelen • Zicht op rechtsgelijkheid tussen gebieden

In positie!

1. 2. 3. 4.

Blijf op de hoogte Maak een eigen agenda en prioriteer Ga in gesprek over keuzes Monitor en evalueer

Succes!