7. Algemene beschouwingenGroenLinks Heerde

Algemene Politieke Beschouwing 2025 van GL Heerde Voorzitter, Om het brein weer even op te frissen, eerst even vraag. Welk gebied denken de aanwezigen dat belangrijker is voor de biodiversiteit, het leefgebied voor plant en dier. Het stedelijk gebied of het landelijke? Geachte aanwezigen, denk er alstublieft alvast over na, ik ga er zo dadelijk op terug komen. Want voorzitter, graag wil ik eerst wat anders aan de orde stellen: In mei van dit jaar kwam de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur met het antwoord op de vraag die zij had gesteld: “Welke fundamentele keuzes zijn nodig om grote problemen in de leefomgeving (zoals het nijpende woningtekort, de veel te hoge CO2-uitstoot en de schadelijke effecten van onze omvangrijke landbouw op het milieu) op te lossen? Om welke vormen van organiseren en sturen vraagt dit en wat zijn daarbij de rollen die overheid, bedrijfsleven en gemeenschappen hebben te vervullen?” En dat antwoord is, wat GroenLinks Heerde betreft, behoorlijk schokkend: er is geen effectief samenspel tussen overheid, gemeenschappen en bedrijfsleven. Rond de zorg voor collectieve belangen is het zwaartepunt komen te liggen bij de overheid en het bedrijfsleven doordat in toenemende mate marktwerking uitgangspunt van beleid is gemaakt.

Efficiëntie en een sterke budgettaire oriëntatie werden belangrijke waarden en dat leverde financieel-economisch gezien ook goede resultaten op. Maar er zijn ook veel schadelijke neveneffecten: vervuiling van het milieu, opwarming van de aarde, achteruitgang van water- en bodemkwaliteit, verlies van biodiversiteit, etc. En deze ontwikkeling is niet los te zien van het gegeven dat gemeenschappen al heel lang nauwelijks een rol spelen in de zorg voor de collectieve belangen van de leefomgeving. Terwijl in het verleden (toen geluk nog heel gewoon was) juist de gemeenschappen die collectieve belangen in de samenleving waarborgden. En nu proberen we juist weer die gemeenschappen te activeren en kissebissen we over de democratische innovatie die daarvoor nodig is Voorzitter, graag had ik de hele samenvatting voorgelezen, maar ja, dan haal ik m’n andere punten punten niet in die 12 minuten. En dat zou zonde zijn, want er is meer …. Namelijk Roxane van Ieperen, die in haar essay “Eigen klimaat eerst’, haarfijn uitlegt aan haar kinderen, dat je als inwoner wel heel graag de opwarming van de aarde kan willen temperen, maar dat je daarin (soms zelfs opzettelijk) wordt tegengewerkt door een ‘überelite’ die het systeem gijzelt. Terwijl klimaatverandering door opwarming van de aarde de grootste bedreiging voor de mensheid is.

Ook zij heeft geen pasklaar antwoord maar wijst ook in ieder geval op het belang van de gemeenschap, de democratische waarden en er samen iets beters van maken. Voorzitter ik ben benieuwd wat ik van de bijbehorende aanbevelingen terug zal vinden in het participatiebeleid, dat we hopelijk ook binnen afzienbare tijd gaan vaststellen Ik breng deze constateringen onder jullie aandacht omdat ik me hiermee sterk gesteund voel in de opvatting dat het zaak is dat we verder vooruitkijken dan de verkiezingstermijn en de uitdagingen waar we voor staan beter afpellen zodat we de grondoorzaak, die meestal niet op zichzelf staat, echt gezamenlijk kunnen aanpakken. Dat zou kunnen uitmonden in het bespreken van de begroting met inwoners. Dat hebben we eerder heel voorzichtig gedaan, met de vraag waar de bezuinigingen zouden gaan plaatsvinden. Mooier is bijv. te kijken waar we als gemeenschap wèl in willen investeren, met de inwoners. Wat GroenLinks Heerde betreft beginnen we daar dit jaar al mee wonen Het zou er toe kunnen leiden dat we in Heerde ook niet langer inzetten op bouwen bouwen bouwen. Maar ons realiseren dat wanneer wij meer aandacht hebben voor de verhuiswensen van ouderen, de doorstroming de woningmarkt lostrekt. Echte volkshuisvesting bedrijven dus en het

niet overlaten aan de markt. Investeren in de maatschappelijke meerwaarde als groen en openbare ruimte, ipv het een onrendabele top te noemen. Zoals een Dorpendeal de kans biedt voor de ontwikkeling van een levendig en groen centrum. Zelfs een VNG spoort ons als gemeenten aan om een actief grondbeleid te gaan voeren. Het wordt tijd dat we ons gaan verdiepen in de instrumenten die we daarvoor ter beschikking hebben. En als raad bewust strategische keuzes gaan maken in het algemene belang van de Heerder gemeenschap En voorzitter, als GroenLinks Heerde moet kiezen tussen werkgelegenheid op loopafstand of op het H2O terrein en dan woningen voor die dertigers die met kind nog steeds genoodzaakt zijn om in te wonen, dan is mijn keuze snel gemaakt. Uiteraard doet het pijn dat er zoveel werkgelegenheid verdwijnt uit Wapenveld. En voor het betreffende personeel is het een ramp. Gelukkig hebben we in Nederland voldoende instanties die de werkzoekenden weer verder kunnen helpen. Ik spreek hierin uit ervaring Met alle respect voor wat de wethouder zei bij de bespreking van het actualium over toekomst van het Akzo terrein, in de krant was zaterdag te lezen dat de provincie heel strenge voorwaarden gaat hanteren bij elke wijziging waar een natuurvergunning voor nodig is. Waarmee afschaling van de categorie bedrijventerrein juist een pre zou kunnen.

En zeker natuurinclusief bouwen een beduidende voorsprong biedt op het verkrijgen van die milieuvergunning. biodiversteit Voorzitter, dan kom ik even terug op de poll. Voor plant en dier is inmiddels het stedelijk leefgebied belangrijker dan het landelijk gebied dat door monocultuur en gebruik van bestrijdingsmiddelen geen ruimte meer biedt voor biodiversiteit. Het stedelijk gebied biedt meer variatie in de omgeving en daarmee meer ecosystemen en er worden niet of nauwelijks bestrijdingsmiddelen gebruikt. Laten we dan ook inderdaad beleid maken van ons biodiversiteitplan en het niet laten bij een ambitie. Die afname van biodiversiteit heeft overigens ook sterk te maken met de opwarming van de aarde waardoor voor soorten planten en dieren met uitsterven worden bedreigd. Duurzame energie opwekking Dat brengt me bij het beperken van CO2-uitstoot en dus bij duurzaam opgewekte energie. Dat het rijk en de provincie en zelfs Europa het laten afweten, voor de oorzaken daarvan verwijs ik naar Roxane, ontslaat ons niet van de plicht om voor onze kinderen en hun nageslacht al het mogelijke te doen om verdere opwarming te voorkomen, zonder ze op te zadelen met schadelijke erfenissen. We hebben kunnen constateren dat Heerde behoorlijk achterloopt op de overige regiogemeenten. Daarom dient GL Heerde de aangekondigde motie in.

Waarvan het dictum luidt: - Nog dit jaar rond de tafel te gaan met Heerde Energiek om te inventariseren waar momenteel de knelpunten zitten voor zon op grote daken en op welke wijze de gemeente in 2026 hierin een stimulerende rol kan hebben en waar eigenaren van grote daken mee tegemoet gekomen kan worden, - Kansrijke instrumenten voor ondersteuning op haalbaarheid te onderzoeken en waar mogelijk in overleg en afstemming met Heerde Energiek zo snel mogelijk in te zetten - De raad hierbij geïnformeerd te houden Waterfront Veessen Ook zo’n verontrustende ontwikkeling dat grote Amerikaanse vermogensbeheerders zoals Blackstone aantrekkelijke (want nabij natuurgebieden) huisjesparken opkopen, iets uit de grond stampen en de particuliere afnemers daarna aan hun lot overlaat. Hierin is een trent gaande die mogelijk Veessen ook gaat treffen als we de huidige eigenaar niet gaan aansporen tot actie. Het blijft namelijk stil, zo stil terwijl de boel staat te verpauperen, op één van de mooiste plekjes, met name voor de wandelende en fietsende toerist. Dat geeft te denken over de betrokkenheid van de eigenaar bij het gebied. Het kan ze kennelijk niet schelen en is het puur de financiële afweging geen cent te investeren in het gebied om de leefbaarheid op peil te houden en bewoners, letterlijk de buren, tegemoet te komen.

Tot slotte voorzitter, wil ik oproepen om voor grote onderwerpen (zoals het er aan zit te komende omgevingsplan of Akzo-verhaal) beter in het BOB-model te behandelen, verspreid over een aantal avonden zodat het voor ons als raadsleden echt mogelijk wordt om een beeld te vormen (met behulp van de ambtenaren en andere experts), er in de fractie nog eens over te oordelen en er dan pas een (gezamenlijk) besluit over te nemen. Natuurlijk had ik graag nog meer kwesties besproken. De tijd is echter beperkt en laten we het eerst hebben over de principes ‘regie’ en ‘gezamenlijk bespreken’, dan komen de oplossingen voor die zaken er vanzelf beter uit.

Falen en opstaan Raad voor de leefomgeving en de infrastructuur https://www.binnenlandsbestuur.nl/financien/vng-propageert-actief-grondbeleid https://www.akd.eu/nl/insights/van-voorbereidingsbesluit-naar-voorbeschermingsregels-onder-deomgevingswet Sweco: Steden essentieel in herstel van wereldwijde biodiversiteit – Gebiedsontwikkeling.nu