6. Raadsvoorstel Ontwerp Regionaal Programma Energievoorziening

Raadsvoorstel Raadsvergadering: Commissie:

30-06-2025 16-06-2025

Agendapunt: Onderwerp:

6. Ontwerp Regionaal Programma Energievoorziening

Afdeling: Opsteller: Telefoonnummer: E-mailadres

ROW Frank Berghuis 0578-69 94 94 f.berghuis@heerde.nl

Portefeuille: Programma:

K. Harink Volksgezondheid en milieu

De raad besluit om: Geen zienswijze in te dienen op het ontwerp Regionaal Programma Energievoorziening van de Regio Stedendriehoek.

1/4

Inleiding Op 23 april jl. heeft de Stuurgroep RES zich akkoord verklaard met de tekst en de vormgeving van het ontwerp Regionaal Programma Energievoorziening (RPE) en deze vrijgegeven voor de terinzagelegging. Het RPE vormt de herijking van de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0, die in 2021 vastgesteld werd. Eerder noemden we de RPE ‘RES 2.0’. De naamswijziging komt voort uit afstemming met de provincie, maar ook doordat de inhoud van het huidige ontwerp document een andere scope heeft gekregen dan de RES 1.0. Van een focus op alleen grootschalige opwek met zon en wind is dit ontwerp RPE gericht op de totale energievoorziening. Aanleiding en kern van het RPE zijn in bijgevoegde Oplegnotitie Regionaal Programma Energievoorziening beknopt uiteengezet. Op 13 mei heeft ons college ermee ingestemd om de ontwerp RPE en de bijbehorende bijlagen ter inzage te leggen van 26 mei tot en met 6 juli. Tot die datum waren de stukken nog onder embargo en daarom niet openbaar gemaakt. De oordeelsvorming van de raad op het ontwerp RPE loopt gelijktijdig met de publieke ter inzagelegging. Dit is in de Stuurgroep RES in meerderheid besloten. Beoogd doel Het vastleggen van uitgangspunten voor en afspraken over de manier waarop de energievoorziening in de Regio Stedendriehoek er in 2050 uitziet en hoe partijen daar op de korte en lange termijn mee aan de slag kunnen gaan.

Daarbij is richting gegeven aan de manier waarop we in de Stedendriehoek een bijdrage gaan leveren aan de duurzame opwek van elektriciteit zoals dit gevraagd is vanuit het Nationale Klimaatakkoord. Bevoegdheid / Juridisch kader Het RPE is een vrijwillig programma onder de Omgevingswet. Het vormt daarmee het herijkte regionale kader voor onze energievoorziening van de toekomst. Voor het RPE geldt alleen een planMER-plicht voor het onderdeel grootschalige opwekking van duurzame energie met windturbines. Daarvoor gebruiken we het provinciale planMER Windbeleid en RES. In artikel 16.37 van de Omgevingswet is het hergebruik van planMER’en vastgesteld. Daar maken we gebruik van. Eerdere besluitvorming en kaders Op 17 maart 2025 zijn de kaders en uitgangspunten van het RPE in de raadscommissie opiniërend besproken. Argumenten 1.1 Het ontwerp RPE is in een gezamenlijk proces tot stand gekomen. Aan het ontwerp RPE is een gezamenlijk ambtelijk en bestuurlijk proces van zeven gemeentes, twee waterschappen en de provincie voorafgegaan. Liander en NP-RES hebben in dit proces opgetreden als adviseurs. Ook zijn diverse stakeholders betrokken geweest in de regionale Adviestafel. 1.2 Inbreng vanuit de opiniërende bijeenkomsten met de raad is meegenomen in het ontwerp RPE. Alle gemeenteraden hebben een opiniërende bijeenkomst gehad.

Hieruit zijn rode draden gehaald die allemaal verwerkt zijn in de ontwerp RPE. 1.3 Het bod in het ontwerp RPE betreft een inspanningsverplichting wat onder de gewijzigde omstandigheden als realistisch wordt beoordeeld door hier meer tijd voor te nemen. Het bod in het ontwerp RPE is hetzelfde bod als in de RES 1.0, namelijk 1,07 TWh. Met deze hoeveelheid duurzame energie maken we een goede stap op weg naar de energievoorziening in 2050. De termijn waarop we denken deze hoeveelheid duurzame opwek te realiseren is verlengd tot uiterlijk 2035. Ondanks aangescherpte voorwaarden (op het gebied van zon op landbouwgrond, de

2/4

wespendief en de aangescherpte ontwerp milieunormen voor windenergie) is hier in onze regio nog steeds ruimte voor. 1.4 Het ontwerp RPE is een gemeenschappelijk kader voor de toekomstige ontwikkelingen. In het ontwerp RPE zijn diverse uitgangspunten opgenomen die zullen moeten landen in het lokale beleid. Door deze te benoemen in het ontwerp RPE kiezen we als zeven deelnemende gemeentes en de provincie dezelfde koers. Keuzes die we lokaal maken, sluiten daardoor op regionaal niveau op elkaar aan. 1.5 Het regionale programmateam blijft de samenwerking in de regio faciliteren. Binnen de Regio Stedendriehoek is een programmateam geformeerd waarmee het ontwerp RPE is opgesteld. Met dit team pakken we ook het vervolgtraject gezamenlijk op. Prioriteiten daarbij zijn nu stimulans zon op dak (verkenning verplichting bij nieuwbouw), netbewuste nieuwbouw, energieopslag, Energy Hubs, de landschappelijke en natuur-inclusieve inrichting van duurzame opwek en energiegemeenschappen. Bij het vervolgtraject hoort ook het uitvoeren van de afspraken in het RPE. Kanttekeningen 1. De terinzagelegging voor inwoners en oordeelsvorming door de raad vindt gelijktijdig plaats. In de stuurgroep is besloten voor deze procedure te kiezen.

Dit had een aantal redenen: • De deadline die eerder door de Stuurgroep RES is vastgesteld voor het RPE lag op 1 november, om voldoende tijd tussen raadsbehandeling en verkiezingen te houden. Vanwege de aanlever- en doorlooptijden bij de zeven verschillende raden, twee waterschappen en provincie is dit 25 november geworden. • Het proces dat we nu doorlopen is het proces zoals eerder afgesproken in het griffiers overleg, in de Raadsadviescommissie en in de webinars met raadsleden in januari. • Door de raden voor de zomer te laten reageren op het ontwerp RPE kunnen we hun inbreng verwerken in het definitieve RPE. Daarmee is het raadsadvies integraal onderdeel van de RPE, in plaats van een opdracht aan het lokale bestuur. Als we dit verschuiven naar het najaar wordt het haastwerk en krijgt de inbreng van de raden niet de aandacht die het verdient. • Voor een (extra) opdracht aan het lokale bestuur is na vaststelling van het RPE alle ruimte. Het is namelijk een regionaal document, waarin voor raden veel ruimte is (in inhoud, tijd en proces) om op lokaal niveau afwegingen en keuzes te maken. 2. Netcongestie is niet opgelost na 2030 De planning is dat in 2032 de hoogspanningsinfrastructuur op orde is. Dat wil echter nog niet zeggen dat op lokaal niveau ook de midden- en laagspanningsnetten al berekend zijn op nieuwe ontwikkelingen.

Deze aanpassingen door de netbeheerder kunnen lokaal een langere periode in beslag nemen. We gaan ervan uit dat transportcapaciteit een schaars goed blijft. Om investeringen in het landelijke elektriciteitsnetwerk niet onevenredig te laten oplopen zal er ook lokaal slim naar infrastructuur moeten worden gekeken.

3/4

3. Het energieperspectief blijft in ontwikkeling. Het ontwerp RPE is grotendeels gebaseerd op het Energie Perspectief van de regio. Dit is geen vastgesteld document, maar is een toekomstschets op basis van de kennis van nu. Innovaties of juist tegenvallers kunnen invloed hebben op de uitgangspunten van het Energie Perspectief. Naarmate onze kennis zich ontwikkelt, blijven we het energieperspectief bijwerken. Geld Aan dit besluit zijn geen directe financiële consequenties verbonden. Doordat we streven naar een andere werkwijze bij bijvoorbeeld nieuwbouwplannen zijn er wel indirecte kostenconsequenties. Dit zijn echter kosten waarmee op termijn sowieso rekening zal moeten worden gehouden. Communicatie Bij de communicatie over het RPE is en wordt regionaal samengewerkt. Regionaal is de afspraak gemaakt de inspraaktermijn gezamenlijk af te stemmen. De termijn van inspraak is van 26 mei tot en met 6 juli. Uitvoering Het ontwerp RPE ligt in de periode 26 mei tot en met 6 juli ter inzage. Inwoners en belanghebbenden kunnen hierop schriftelijk reageren. Daarnaast hebben zij de mogelijkheid om in te spreken tijdens de inspreekavond op 10 juni. In een regionale Nota van Zienswijzen worden de inspraakreacties opgenomen en van een antwoord voorzien. Zienswijzen en eventuele moties of amendementen die op het ontwerp RPE komen, worden verwerkt in het definitieve RPE.

In regioverband is afgesproken dat uiterlijke besluitvorming plaatsvindt op 25 november 2025. Voor de gemeente Heerde betekent dit dat wordt ingezet op het vaststellen van de eindversie van het RPE door de raad in de raadsvergadering van 17 november. Advies commissie(s) De commissie adviseert behandeling als B-onderwerp. Heerde, 6 mei 2025 Het college van Heerde Mr. O.G. Prinsen, burgemeester B. van Zuthem, gemeentesecretaris Bijlagen: 1. Raadsbesluit 2. Oplegnotitie Regionaal Programma Energievoorziening 3. Hoofddocument Ontwerp Regionaal Programma Energievoorziening Regio Stedendriehoek 4. Bijlage 5a Hoofdrapport Ontwerp Plan-MER windbeleid en RES Provincie Gelderland 5. Bijlage 5b Ontwerp Plan-MER Regionale Aanvulling RES-regio Stedendriehoek 6. Rode draden opiniërende raadsbehandeling 7. Verslag commissiegesprek gemeente Heerde

4/4