6. Algemene beschouwingen D66 voor Heerde

Algemene beschouwingen juli 2025

Inleiding D66 voor Heerde dankt het college en de organisatie voor het aanleveren van de stukken. Voorzitter, in een wereld van oorlogen en populisme kiest D66 voor Heerde voor verbinding, vertrouwen en verantwoordelijkheid – in onze gemeente, onze politiek en ons bestuur. De afgelopen maanden hebben we veel gesprekken gevoerd met inwoners over een mogelijk AZC. We hebben geluisterd en een breed palet aan geluiden gehoord – genuanceerde en positieve, maar ook kritische geluiden. En dat mag. Sommige reacties echter waren kwetsend, respectloos of zelfs bedreigend. Dat vinden wij hoogst onaangenaam. Toch, voorzitter, zijn wij blij dat het gesprek gevoerd blijft worden. Daarvoor ook onze dank aan het college en de voorzitter van de raad. Zoals oud-VVD-strateeg Bas Erlings het stelde in de Volkskrant: wijs mensen niet af en oordeel niet te snel, ook niet als ze anders denken. Iedereen heeft een eigen verhaal. Politiek begint bij ideeën en waarden – niet bij het aanwijzen van tegenstanders. Wij geloven dat het vertrouwen in de overheid hersteld kan worden door oprecht contact met onze inwoners. Door samen te werken, te luisteren en oplossingen te bieden die mensen echt raken. Door niet bij te dragen aan polarisatie maar door te werken aan verbinding, vanuit onze waarden: eerlijkheid, betrouwbaarheid, gelijkwaardigheid en respect.

Participatie en ruimtelijke ordening Participatie is voor D66 geen formaliteit, maar een fundament van goed bestuur. Inwoners kennen hun buurt, hun zorgen én hun kansen vaak beter dan wij vanuit deze raadzaal. Daarom willen we hen actief betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid. Niet alleen om draagvlak te creëren, maar omdat we geloven dat beleid daadwerkelijk beter wordt als je het samen maakt. Door ruimte te geven aan ideeën van onderop, versterken we het vertrouwen in de lokale democratie.

Een collega merkte terecht op hoe belangrijk participatie voor ons is – fijn dat dat gezien wordt. En wij zien dat in Heerde de afgelopen tijd participatie serieuzer wordt opgepakt, en dat waarderen we. Maar we zijn er nog niet. Participatie moet niet alleen een proces zijn, maar ook iets opleveren voor de inwoner. Dat vraagt om een houding waarin we niet alleen luisteren, maar ook iets terugdoen. Dat zien we terug in de ruimtelijke ordening. De gemeenteraad heeft formeel het laatste woord bij omgevingsplannen, maar in de praktijk blijkt het lastig om plannen na inspraak nog aan te passen. Te vaak wordt verwezen naar juridische beperkingen of smalle marges bij ontwikkelaars, ook in gevallen waarin bewoners terecht zorgen uiten over verkeersdrukte, privacy of leefbaarheid. “Je kunt niet iedereen tevreden stellen” is dan een dooddoener. Wij pleiten voor meer coulance en empathie. Kleine aanpassingen – zoals een veiligere speeltuin, een aangepast bouwvolume of een extra fietspad – kunnen een groot verschil maken voor het draagvlak. Dat vraagt om flexibiliteit bij ontwikkelaars én een gemeente die meedenkt. D66 voor Heerde wil ontwikkelaars daarom ook actief aanspreken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en bijdragen aan haalbare, menselijke oplossingen. In dat kader noemen we ook de plannen bij de Gruttoweg.

De QuickScan is gedaan, maar wélke keuze gemaakt wordt is wat ons betreft een politieke, niet een financiële. We willen dat subsidie- en fondsmogelijkheden actiever worden verkend – die missen we nu nog. Wij komen hier zeker op terug bij de bespreking van de actieve raadsinformatie.

Sociaal domein Jongeren Doen we genoeg voor jongeren in Heerde? Zien zij dat de gemeente er voor hen is? Het ontbreken van jongerenwerkers was een gemis dat te lang heeft geduurd. Wij willen samen met het college een goede ontmoetingsplek realiseren in Heerde – van, voor en door jongeren.

We hebben gesproken met inwoners rond de Sportlaan, waar zo’n plek overwogen wordt. De buurt heeft bedenkingen. Wij stellen voor om samen met de jongerenwerkers, de buurt én de

jongeren het gesprek aan te gaan. Zo kan gezamenlijk gezocht worden naar een passende locatie en oplossing. Het contact met jongeren moet blijvend aandacht krijgen. De toenemende vraag naar jeugdzorg laat zien dat het moeilijker gaat met onze jeugd. Zij verdienen die zorg, maar we moeten ook naar betaalbaarheid kijken. Preventie is essentieel. Daarom willen we ook na 2026 blijven investeren in dorpscontactpersonen, ouderenwerkers, opbouwwerkers en cultuurcoaches. We vragen het college om eind 2026 of begin 2027 een evaluatie, inclusief effectmeting of benchmark met vergelijkbare gemeenten. Vrijwilligers We zijn bijzonder dankbaar voor alle vrijwilligers in onze gemeente. Dankzij hun inzet kunnen we samen wonen in verbondenheid, en blijven zorg en eenzaamheid enigszins draaglijk. De afgelopen maanden kregen we het verzoek om de Vrijwillige Hulpdienst (VHD) – o.a. bekend van Tafeltje Dekje – extra te faciliteren. Hun signalerende rol is waardevol en verschilt wezenlijk van commerciële aanbieders. Toch is het een lastige afweging: worden hiermee ook maaltijden gesubsidieerd voor mensen die dat prima zelf kunnen betalen? Er zijn knelpunten – dat erkennen we – en daarom steunen wij het amendement om het college de tijd te geven de samenwerking tussen STIP en VHD beter te organiseren op het gebied van signalering, eenzaamheid en samenwerking.

Onderwijs en accommodaties Goed onderwijs is essentieel om iedereen goede kansen te geven. En de gemeente heeft daarin een rol wanneer het om schoolgebouwen gaat. En die rol pakken we: er lopen momenteel drie bouwprojecten en dan volgt enkel nog de Jan Ligthartschool. Wanneer die afgerond is, kunnen we met trots zeggen dat in Heerde al onze kinderen in gezonde en toekomstbestendige scholen lessen kunnen krijgen. Wat betreft het accommodatiebeleid: het is vastgesteld, maar een uitvoeringsplan met financiële onderbouwing ontbreekt nog. Kan het college toezeggen dat dit budgettair neutraal verloopt? En: wanneer gaan we het beheer van accommodaties bundelen. D66 voor Heerde wil dubbel werk en onnodige kosten voorkomen. Veiligheid in het dorp

Via de Zeepkist hoorden we signalen van ondernemers en bewoners van de Dorpsstraat. Er is behoefte aan tijdelijke, bescheiden verkeersmaatregelen om de veiligheid van voetgangers te waarborgen – zeker nu het centrum een grote bouwput is met vrachtverkeer en obstakels. De herinrichting van het centrum is na 2026, maar er in nú een acuut veiligheidsprobleem. Daarom willen wij dat er nú iets aan wordt gedaan.

Algemeen bestuur De wereld wordt complexer en inwoners hebben meer vragen. Toch krijgen we als fractie regelmatig klachten van mensen die zich niet gehoord voelen of helemaal niets terughoren. Wij vinden dat we opnieuw moeten kijken naar de inrichting van de gemeentelijke organisatie. Past die nog bij de uitdagingen van nu? Als we deze anders inrichten kunnen we gelijk de aanbevelingen van het Rekenkamerrapport toepassen. Ondermijning en samenwerking De kosten voor handhaving en BOA’s stijgen, en nu is er ook extra geld nodig voor de aanpak van ondermijning. Begrijpelijk, maar het lijkt een bodemloze put te worden. Wij pleiten daarom voor meer samenwerking met buurgemeenten – criminaliteit stopt immers niet bij de gemeentegrens. Opvang Oekraïners Samen in onze regio voeren wij de spreidingsweg uit. Zo kunnen de gemeentes doen waar hun krachten liggen. Zo doet de gemeente Zutphen meer voor asielzoekers en wij zetten onze expertise in voor de opvang van Oekraïners. Wij vinden dat zeer positief en anderen zouden hier een voorbeeld aan kunnen nemen. Er komen daarom meer Oekraïners en wij pleiten er voor dat we alles blijven doen om hen zo spoedig mogelijk te integreren in de Heerder samenleving met bv. taallessen. Wij willen dat zij zich hier dan nog meer thuis gaan voelen en ook een bijdrage kunnen leveren aan de tekorten van handen in Nederland.

ASK en Lelystad We zijn blij met de zienswijze van het college over Defensie: oog voor het woon- en leefklimaat is essentieel. Defensie heeft ruimte nodig, maar wij willen geen stapeling van overlast. En over overlast gesproken: wij blijven ons met kracht verzetten tegen opening van

Lelystad Airport voor vakantievluchten – het is schadelijk voor milieu, natuur en onze leefomgeving.

Financiën D66 voor Heerde steunt de financiële koers van het college in grote lijnen. We vragen aandacht voor genoemde thema’s, maar beseffen ook dat er uitdagingen zijn. We maken daarom bewuste keuzes. Geen extra lasten voor inwoners, geen structureel twee ton voor tijdelijk minder onkruid. Dat geld investeren we liever in het sociaal domein, waar de preventieve werking op termijn onze samenleving geld gaat besparen. We rekenen erop dat het college tijdig met de raad overlegt bij financiële tegenvallers. De grillige koers van het Rijk en de oneerlijke verdeling van het gemeentefonds maken het gemeenten niet makkelijk. Maar ook dan willen wij blijven kiezen voor wat echt telt.

Tot slot D66 voor Heerde is hier niet voor spektakel of partijpolitiek. Wij gaan bouwen aan vertrouwen, aan een gemeente waarin iedereen zich gezien en gehoord voelt. Wij gaan graag samen met jullie aan de slag, met politiek die mensen verbindt. Want alleen samen kunnen we Heerde sterker, eerlijker en toekomstbestendiger maken. Dank u wel. Namens D66 voor Heerde, Dianneke Landman Joost Dikker Hupkes