6.2. Zuivelmuseum Beleidsplan 2025-2027

Beleidsplan Zuivelmuseum 2025-2027 Versie 14-7-2025

Toelichting: ✓ Beleidsplan is aanzet vervanging Beleidsplan 2023-2025 ✓ Primair opgesteld t.b.v. verkenning en bespreking financieringsmodel, op

NEDERLANDS ZUIVELMUSEUM

basis van voorkeuroptie aanschaf pand “Erve IJzerman” medio 2025 ✓ Basis: besprekingen alliantiegroep sept./okt. 2024, gemeenteraad nov. 2024,

bijdrage Van der Lely Foundation en (ambtelijk) gemeente Heerde 14-72025 ✓ Beleidsplan is een groeidocument en bevat (nog) niet besproken/geaccordeerde voorstellen m.b.t. sponsoring en financiering aanschaf boerderij

Beleidsplan 2025-2027 1. Nederlands Zuivelmuseum: ontwikkelingen 2012 – 2024 2. Basistentoonstelling en aanbod t/m 2024 3. Publieksaanbod/projecten m.i.v. 2025 4. Financien: projectfinanciering

5. Financien: exploitatie 6. Aanschaf boerderij Erve IJzerman Bijlagen:

1. Missie Nederlands Zuivelmuseum 2. Erve IJzerman, locatie, plattegrond erf en gebouw 3. Impressie nieuwbouw bezoekerscentrum

1. Nederlands Zuivelmuseum: ontwikkelingen 2012 - 2024

2012 2014

2014/ 2019

Aanschaf boerderij door BOEi Co-financiering plaatselijke fondsen

Bestaansrecht Nederlands Zuivelmuseum onderzocht

2019/ 2021

Inrichting Nederlands Zuivelmuseum ➢ Subsidie Prov. Gelderland € 200.000, daarna t/m 2024 rond € 120.000 andere subsidies geïnvesteerd ➢ Vertraagde opening september 2021 (corona)

Certificering Locatie/collectie/marktpotentie: positieve business case! 2022/ Museumnorm Restauratie boerderij Erve IJzerman 2023 Restauratie door BOEi met fondsen Hoogwatergeul,

Prov. Gelderland en RCE, uiteindelijk rond € 1 mln. publieke gelden geinvesteerd in boerderij

2. Basistentoonstelling en aanbod t/m 2024 2021: realisatie inrichting Nederlands Zuivelmuseum, verhaal zuivel in 8 thema’s (subsidie Prov. Gd. € 200.000 aanjaagsubsidie/vliegwiel, “In vervolg (ook) sector aan zet”), m.n. de acht museale units 1.

Voedingsbron melk | Wat is melk?

2. Van gras, vee en melk | Hoe maakt de koe melk 3. Kwaliteit van melk | Hoe krijg je lekkere, gezonde melk? 4. Melkwinning en melkverwerking | Hoe gaat melken en waar gaat de melk heen? 5. Zuivelproducten | Wat maken we van melk? 6. Zuiveldistributie | Hoe komt melk naar je toe? 7. Economische betekenis van melk | Wat levert melk op?

8. Zuivelorganisaties en promotie in de zuivel | Word jij verleid door melkreclame? 2022-2024: Diverse uitbreidingen, waaronder: Oral history bewonersgeschiedenis, werkvormen jeugd, QR-codes objecten, zuivel (blind-)proeverijen, bezoeklessen 'Reizen in de Tijd verbindt basisschool en museum’ (i.s.m. Cultuurplein), specifiek vermaaksaanbod vakantieperiodes 2024: Actualiteiten in de zuivel “Doolhof van meningen” (9e thema)

2024: Tentoonstelling zuivelverpakkingen “Van glazen statiegeld fles tot en met recyclebare verpakkingen”

3. Publieksaanbod/projecten m.i.v. 2025 “Een museum is nooit af, maar grenzeloos en altijd in beweging.” Goethe 1805

Uitgangspunten doorontwikkeling publieksaanbod: ✓ Aandacht actuele maatschappelijke thema’s op basis van neutraliteit cf. missie ✓ “Kijken doe je met je handen”: actieve, betrokken werkvormen ✓ Educatie op basis van spelend leren: zowel volwassenen (serious games) als jeugd ✓ Financiering uit aan te trekken projectsubsidies, indien gepast blijvende adoptie in museum ✓ Per vakantieperiode specifieke agenda en tijdelijk aanbod opstellen

Ontwikkelplannen publieksaanbod: 2025: ✓ Thema 80 jaar bevrijding “Van ondervoeding naar overvoeding” (ontwikkeling i.s.m. NZO en (ex-medewerker) Voedingscentrum) ✓ NZO: organisatie, doelstelling en leden

✓ Uitbreiding aanbod (vermaak en educatie) en frequentie blindproeverijen zuivelproducten ✓ Serious game “Ontdek de zuivelcode en vind historische schatten” (combinatie van spelvormen geocache en escaperoom) ✓ Oral history: publieksontsluiting interview-/videotraject 2023, herinrichting/aankleding woonhuis ✓ Bedrijfsvoering: MIVA-toilet, invoering donateurspas, intensivering PR / samenwerking m.n. Bakkerijmuseum ✓ (wellicht) Tentoonstelling “Van spantouw tot melkrobot” (= aanpassing bestaande tentoonstelling oogstcyclus in grupstal) 2026: ✓ Actieve werkvorm kaasproeverij en/of kaas maken ✓ Zuivelhistorie gemeente Heerde ✓ “Van hondenkar tot SRV-wagen”: tijdsbeeld ambulante straathandel (opname in Stichting Mobiele Collectie Nederland | Virtueel mobiliteitsmuseum) 2027 en verder: ✓ Deelrestauraties Erve IJzerman onderdelen rosmolen, bakoven, hooiberg ✓ Ontwikkeling bezoekerscentrum incl. open depot en jaar openstelling, combinatie horeca, ontwikkeling duurzaamheid ✓ Ontsluiten collectie (boeken, objecten) via website ✓ Expositie “Zuivelboerderij Het Loo” (koningin Wilhelmina had eigen boerderij en zuivelverwerking)

4. Financiën: projectfinanciering Projectsubsidies en –toezeggingen na de € 200.000 van Prov. Gld in 2019:

5. Financiën: exploitatie

Reguliere exploitatie 2022-2025:

5. Financiën: exploitatie

Reguliere exploitatie 2021-2024 Toelichting voorgenomen sponsorovereenkomsten met bedrijven uit zuivelketen Voorstel, nog te bespreken met beoogde sponsoren: ✓ “Geschiedenis kan verbinden”: verbinding doelen Nederlands Zuivelmuseum en bedrijven binnen zuivelketen, communicatie over verleden, heden en toekomst ✓ Eerste paardenstal inrichten t.b.v. sponsoren ✓ Ruimte van 14 m2, direct bij ingang en start museumroute ✓ Sponsorcontracten voor 3 tot 5 jaar ✓ Per sponsor vitrinekast, door sponsor in te richten ✓ Sponsoren kunnen jaarlijks ieder (wel vergoeding horeca op basis gebruik): ✓ 1* gratis gebruik maken museum als vergaderlocatie (buiten openingstijden museum) ✓ 1* gratis gebruik maken museum als bedrijfsbezoek gasten incl. gidsen ✓ beschikken over 50 gratis uit te delen toegangskaarten t.b.v. relaties ➢ Prijs indicatief € 10.000/jaar (op basis van vitrinekast 50 cm. breed, 200 cm. hoog)

6. Aanschaf boerderij Erve IJzerman Uitgangspunten financiering aanschaf boerderij: ✓ Volgorde “van goedkoop geld naar duur geld”: subsidies, giften, sponsorleningen, crowfunding publiek, bank in opstelling hieronder uitgegaan van combinatie co-financiering met leningen Jan Nienhuis en gem. Heerde ✓ Beleidsmatige zelfstandigheid Zuivelmuseum blijft in alle financieringsvormen gewaarborgd ✓ Waar nodig hypotheaire zekerheid en garantstelling gemeente Heerde voor rente en aflossing

Uitwerking financiering:

BIJLAGEN

Bijlage 1 : Missie Nederlands Zuivelmuseum Actuele definitie (2022) ICOM (International Council of Museums): “ Een museum is een permanente instelling, niet gericht op het behalen van winst, toegankelijk voor

publiek, die ten dienste staat van de samenleving en haar ontwikkeling. Een museum verwerft, behoudt, onderzoekt, presenteert, documenteert en geeft bekendheid aan de materiële en immateriële getuigenissen van de mens en zijn omgeving, voor doeleinden van studie, educatie en genoegen. ”​

Missie Nederlands Zuivelmuseum: “Het Nederlands Zuivelmuseum beoogt de gehele cyclus van de zuivel (“van gras tot glas”) zowel vanuit historisch perspectief over het voetlicht te brengen, als vanuit hedendaags ontwikkelingen: voor welke uitdagingen ziet de zuivelsector zich geplaatst?​ Deze uitdagingen zijn niet alleen van belang voor de zuivelsector, maar hebben een brede maatschappelijke impact, die politieke discussies oproept. Denk bijvoorbeeld aan klimaatbeheersing, biodiversiteit, dierenwelzijn en de ontwikkelingen binnen biologische en intensieve veehouderij. Het Nederlands Zuivelmuseum wil een platform bieden aan de verschillende ontwikkelingen en deze toelichten vanuit een historische context. ​ Het publiek van het Nederlands Zuivelmuseum wordt breed geïnformeerd in het Nederlands Zuivelmuseum, dat geen spreekbuis is van een bepaalde (politieke) stroming binnen de landbouw/zuivelsector. In samenwerkingsverbanden met andere organisaties en stromingen wil het Nederlands Zuivelmuseum een breed netwerk ontwikkelen, waarin plaats is voor verschillende standpunten. Het Nederlands Zuivelmuseum gaat in haar bedrijfsvoering om deze missie te bereiken uit van de normeringen die tezamen de Museumnorm vormen, te weten: de Ethische Code, LAMO (Leidraad Afstoting Museale Objecten), Governance Code Cultuur, Fair Practice Code en de Code Diversiteit & Inclusie.​ ”

Bijlage 1 : Missie Nederlands Zuivelmuseum Actuele definitie (2022) ICOM (International Council of Museums): “ Een museum is een permanente instelling, niet gericht op het behalen van winst, toegankelijk voor

publiek, die ten dienste staat van de samenleving en haar ontwikkeling. Een museum verwerft, behoudt, onderzoekt, presenteert, documenteert en geeft bekendheid aan de materiële en immateriële getuigenissen van de mens en zijn omgeving, voor doeleinden van studie, educatie en genoegen. ”​

Missie Nederlands Zuivelmuseum: “Het Nederlands Zuivelmuseum beoogt de gehele cyclus van de zuivel (“van gras tot glas”) zowel vanuit historisch perspectief over het voetlicht te brengen, als vanuit hedendaags ontwikkelingen: voor welke uitdagingen ziet de zuivelsector zich geplaatst?​ Deze uitdagingen zijn niet alleen van belang voor de zuivelsector, maar hebben een brede maatschappelijke impact, die politieke discussies oproept. Denk bijvoorbeeld aan klimaatbeheersing, biodiversiteit, dierenwelzijn en de ontwikkelingen binnen biologische en intensieve veehouderij. Het Nederlands Zuivelmuseum wil een platform bieden aan de verschillende ontwikkelingen en deze toelichten vanuit een historische context. ​ Het publiek van het Nederlands Zuivelmuseum wordt breed geïnformeerd in het Nederlands Zuivelmuseum, dat geen spreekbuis is van een bepaalde (politieke) stroming binnen de landbouw/zuivelsector. In samenwerkingsverbanden met andere organisaties en stromingen wil het Nederlands Zuivelmuseum een breed netwerk ontwikkelen, waarin plaats is voor verschillende standpunten. Het Nederlands Zuivelmuseum gaat in haar bedrijfsvoering om deze missie te bereiken uit van de normeringen die tezamen de Museumnorm vormen, te weten: de Ethische Code, LAMO (Leidraad Afstoting Museale Objecten), Governance Code Cultuur, Fair Practice Code en de Code Diversiteit & Inclusie.​ ”

Bijlage 2 : Erve IJzerman, locatie, plattegrond erf en gebouw

Bijlage 3 : Impressie nieuwbouw bezoekerscentrum

Multifunctioneel bezoekerscentrum:​ Doelen/eisen ➢ Realiseren ambitie Nederlands Zuivelmuseum​ ➢ Eis: sluitende business case exploitatie 4 seizoenen opening​ incl. directie/beheerder ➢ Financiering bouw: m.n. bijdragen Vriendenloterij, culturele fondsen en Europese (Leader) subsidie

Functies ➢ Ontvangst grotere groepen ➢ Open depot, wisseltentoonstellingen ➢ Klimaatvoorzieningen: nieuwbouw en boerderij​ ➢ Volwaardige horeca en sanitaire voorzieningen