5.3. Bijlage Inspiratie voor versterken biodiversiteit

Een robuuste populatie is een populatie van een dier- of plantensoort met genoeg, gezonde individuen om als soort op die plaats te blijven bestaan. Het tegenstelde van een bedreigde populatie. Rode Lijstsoorten Dit zijn soorten dieren of planten, die op de Rode Lijst staan. Op de Rode Lijst staan soorten die uit Nederland verdwenen zijn of dreigen te verdwijnen. Welke soorten op de lijst staan, bepaalt de Minister van Economische Zaken. Roestplek Een roestplek is een slaapplaats. Ruigte Ruigte bestaat uit kruidachtige planten, die groter worden dan een meter. Typische ruigtesoorten zijn bijvoorbeeld grote kattenstaart, koninginnekruid en echte valeriaan op natte bodems en boerenwormkruid, gewone berenklauw en grote brandnetel op droge bodems. Solitair Alleenstaand. Een solitaire soort is een soort die alleen leeft en alleen voor de voortplanting een soortgenoot opzoekt. Heerde natuurlijk, Bijlage Inspiratie voor versterken biodiversiteit, maart 2025

65

Spreng Een door mensen gegraven of verlegde beek met zodanige gegraven bronnen dat er onder druk staand grondwater aan de oppervlakte wordt gebracht. Sprengkop Een sprengkop is een gegraven bron waar grondwater uittreedt en de sprengbeek voedt. Stalmest Stalmest is een mengsel van poep, plas en stro van landbouwdieren. Strang Een nevengeul van een rivier binnen een uiterwaard. Strooiselllaag De strooisellaag is het deel van de bodem waar dode, gevallen bladeren en naalden nog herkenbaar aanwezig zijn. I Struweel Struweel is een vegetatievorm, die wordt gedomineerd door struiken, die minstens één meter maar meestal twee tot vijf meter hoog zijn. Wanneer struweel voorkomt aan de rand van een bos noemt men dit een mantel. Territorium / territoria Een territorium is een leefgebied dat wordt verdedigd tegen anderen, meestal soortgenoten. Het dient om levensfuncties zoals voedsel zoeken, nestbouw, paring te kunnen uitoefenen. Territoria is het veelvoud van territorium Uitheems Uitheemse soorten zijn soorten die door het toedoen van de mens buiten hun oorspronkelijke leefgebied terecht zijn gekomen en in het wild leven. We noemen ze ook wel ‘exoten’. Voorbeelden zijn de Amerikaanse eik, Canadese fijnstraal, de fazant en de zonnebaars. Vegetatie(s) Het geheel van planten dat in een bepaalde omgeving voorkomt. Zo heb je bijvoorbeeld ‘moerasvegetatie’ of ‘bosvegetatie’.

Verblijfplaats Dit is een plek waar je kan blijven overnachten. Voor vleermuizen is dit bijvoorbeeld een holle boom of een spouwmuur, voor dassen een burcht en voor mieren een nest. Wanneer deze verblijfplaatsen ook voor de voortplanting worden gebruikt, wordt ook wel van een voortplantingsplaats (of nestplaats) gesproken. Verteringsstelsel Het verteringsstelsel zorgt, dat het voedsel wordt verkleind, fijngemalen en opgelost, zodat het kan dienen als brandstof voor het lichaam. Vliegvlug Als de jongen vliegvlug zijn, zijn ze klaar om het nest te verlaten.

Vlinderbloemigen Planten van de vlinderbloemigen. Ze kunnen stikstof uit de lucht opnemen en omzetten tot eiwitten, bijvoorbeeld klaver. Heerde natuurlijk, Bijlage Inspiratie voor versterken biodiversiteit, maart 2025

66

Vogelschroot Vogelschroot voorkomt het nestelen onder de dakpannen. Voortplanting Voortplanting is het proces waarbij organismen zorgen voor nageslacht, met als gevolg het voortbestaan van de populatie en de soort. Waardplant Dit is een plant die voedsel of ruimte voor voortplanting biedt aan een andere soort. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vlinders die hun eitjes afzetten op waardplanten. Zo zet de dagpauwoog de eitjes enkel af op brandnetels, waarvan de rupsen eten. Wadi Met een wadi (Water Afvoer Drainage en Infiltratie) wordt een opslag- en infiltratievoorziening bedoeld, die tijdelijk gevuld kan zijn met regenwater. Waterwinning Met waterwinning wordt het onttrekken van water aan grond- of oppervlaktewater bedoeld. Over het algemeen met als doel dit water nuttig toe te passen als drinkwater voor irrigatie of in de industrie. Wetering Een door mensen gegraven watergang. Zandbad Vogels schudden droge zandkorrels door hun veren. Zo verwijderen ze vuildeeltjes, ongedierte, overtollig vet en vocht. Zoogdieren Zoogdieren vormen een klasse van warmbloedige, meestal levendbarende gewervelde dieren. De jongen drinken melk bij de moeder (zogen). Zoom Een zoom is een kruidachtige vegetatie direct grenzend aan een bosrand. Vaak bestaat een zoom uit typische soorten zoals havikskruiden, hengel, look-zonder-look, wilgenroosje, etc.

Heerde natuurlijk, Bijlage Inspiratie voor versterken biodiversiteit, maart 2025

67

Bronnen Southwood, K. &. (1984). The number of species of insects associated with Britisch trees: a reanalysis. J. An. Ecology. Synchroon, Nest Natuurinclusief en Vogelbescherming Nederland. (2023). Natuurinclusief ontwikkelen: Een praktische gids met stappenplan en checklists. MacArthur, R.H. & E.O. Wilson (1967) The Theory of Island Biogeography. Princeton, N.J.: Princeton University Press. van Langevelde, F. & Bugter, R. (n.d). Begrippenkader Groen-Blauwe Dooradering. Wageningen University. Lenders. H.J.R. (1996). Poelenplannen: RAVON en de pragmatische soortbescherming in Nederland. De Levende Natuur, 97(5), 199–204. www.heerde.nl/Inwoners/Wonen_en_ver_bouwen/Duurzaamheid/Samenwerken_aan_een_duurzam e_werel d/Weerstand_bieden_aan_de_klimaatverandering. Samen voor biodiversiteit. (2023). Groenblauwe dooradering nader gedefinieerd Aanvalsplan Landschap. Velthuis, J., Smelik, J. & Mark Bode, M. (2023). De waarde van groene schoolpleinen: Verbeteren van de maatschappelijke businesscase. Rebel Flora & Fauna BV.

Informatie over de gidssoorten en waar zij voorkomen is afkomstig uit/van: • Kennisdocument Huismus Bij12.nl/onderwerp/natuurinformatie/kennisdocumenten-soorten-natuurbescherming/ • Kennisdocument Steenuil Bij12.nl/onderwerp/natuurinformatie/kennisdocumenten-soorten-natuurbescherming/ • Kennisdocument Gewone grootoorvleermuis Bij12.nl/onderwerp/natuurinformatie/kennisdocumenten-soorten-natuurbescherming/ • NDFF. Ndff-ecogrid.nl/uitvoerportaal/ • Ravon. Ravon.nl • Vlinderstichting. Vlinderstichting.nl • Vogelbescherming Nederland. Vogelbescherming.nl • Zoogdiervereniging. Zoogdiervereniging.nl Foto’s en illustraties, Eelerwoude tenzij anders aangegeven

Heerde natuurlijk, Bijlage Inspiratie voor versterken biodiversiteit, maart 2025

68