CConstaterende datHeerde
Koppel je AI →
Document · PDF

5.2.1d Bijlage bij de toelichting 4. Archeologie.pdf

Raadscommissie 17 januari 2022, gemeente HeerdeBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan 2e Hoornerveenseweg 126.774 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde, gemeente Heerde

Opdrachtgever Lycens Dhr. J. Miellet 06-58841958 j.miellet@lycens.nl

Projectnummer 203048 Kenmerk DWS/ALG/HAMA/203048

Eindredactie/kwaliteitscontrole

Drs. E.E.A. van der Kuijl

Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933

Paraaf

Datum

23-11-2020

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Colofon Opdrachtgever

Lycens

Project

Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde, gemeente Heerde

Projectnummer

203048

Titel

Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde, gemeente Heerde

Datum en versie

23-11-2020, versie 1.1 (concept)

Auteurs

D. Woolschot MSc en drs. E.E.A. van der Kuijl

Kwaliteitscontrole

Drs. E.E.A. van der Kuijl (senior KNA archeoloog / senior KNA prospector)

Afbeelding voorzijde:

Satellietfoto van het plangebied. Bron: Google maps.

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

2 van 17

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Inhoud Samenvatting ........................................................................................................................... 4 1.

2

3

4

Inleiding ............................................................................................................................. 6 1.1

Inleiding en onderzoekskader .................................................................................. 6

1.2

Doel en vraagstelling van het bureauonderzoek ...................................................... 7

1.3

Werkwijze ................................................................................................................. 7

1.4

Beleidskaders ........................................................................................................... 7

1.5

Administratieve gegevens ...................................................................................... 10

Bureauonderzoek en verwachtingsmodel....................................................................... 11 2.1

Landschapsgenese ................................................................................................ 11

2.2

Historische ontwikkeling plangebied ...................................................................... 14

2.3

Archeologische waarden ........................................................................................ 17

2.4

Archeologisch verwachtingsmodel ......................................................................... 18

Resultaten van het verkennend booronderzoek ............................................................. 20 3.1

Werkwijze ............................................................................................................... 20

3.2

Resultaten .............................................................................................................. 20

Conclusie en aanbeveling ............................................................................................... 24 4.1

Conclusie................................................................................................................ 24

4.2

Selectieadvies ........................................................................................................ 24

4.3

Voorbehoud ............................................................................................................ 24

Gebruikte literatuur ................................................................................................................. 26 BIJLAGEN .............................................................................................................................. 27

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

3 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Samenvatting Hamaland Advies heeft in opdracht van Lycens een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek voor de geplande bouw van een woning aan de 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde, gemeente Heerde uitgevoerd. De oppervlakte van het plangebied bedraagt circa 1,06 hectare. Het onderzoeksgebied, waar de woning en het pad naar de straat gerealiseerd wordt, heeft een oppervlakte van circa 4.000 m². Het bureauonderzoek heeft betrekking op het hele plangebied, terwijl in het kader van de omgevingsvergunning met het booronderzoek alleen het onderzoeksgebied onderzocht dient te worden. De diepte van de geplande bodemingrepen is vooralsnog onbekend, maar zal meer dan 50 cm-mv bedragen (vorstvrij funderen). Het plangebied ligt volgens de beleidskaart van de gemeente Heerde in een zone met een middelhoge archeologische verwachting. Het beleid van de gemeente Heerde voor dergelijke gebieden is dat archeologisch (voor)onderzoek plaats dient te vinden wanneer de oppervlakte van de ingreep groter is dan 1.000 m2 én de diepte van de geplande bodemingreep meer dan 40 cm-mv bedraagt. De geplande ruimtelijke ontwikkeling overschrijd de vrijstellingsgrens voor onderzoek. Daarom is een KNA conform bureauonderzoek (protocol 4002) uitgevoerd, aangevuld met een verkennend booronderzoek (protocol 4003) door Hamaland Advies.

Het bevoegd gezag, de gemeente Heerde en diens adviseur (drs. H.G. Pape-Luijten, regio archeoloog Stedendriehoek) zullen de resultaten van het onderzoek toetsen. Bureauonderzoek Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied op een stuwwalglooiing ligt. Het plangebied is gedurende lange tijd als heide in gebruik geweest en is pas na de tweede helft van de 19 e eeuw ontgonnen. Voor de ontginning was het plangebied onbebouwd maar liepen er wel zandpaden doorheen. De 2e Hoornerveenseweg was tevens één van de eerst aanwezige zandpaden. Omdat het buurtschap Hoornerveen veel last had van water, werden er ten behoeve van de waterafvoer vanaf de 14e eeuw sprengen gegraven en ook beken werden op deze manier gebruikt. In de directe nabijheid van het plangebied is het bekensysteem vanaf circa 1680 ontstaan. In de omgeving van het plangebied is aangetoond dat de bodemopbouw mogelijkerwijs nog intact is. Ook is ten noorden van het plangebied een Neolithische grafheuvel gekarteerd. De kans op het aantreffen van prehistorische archeologische waarden wordt op basis van de landschappelijke ligging en de historie van het plangebied middelhoog geacht. Voor de Middeleeuwen geldt eveneens een middelhoge verwachting. Dit geldt voor archeologische resten die gerelateerd zijn aan de zandpaden die over de heide liepen. Bewoningsresten worden niet verwacht.

De Nieuwe Tijd krijgt een hoge verwachting vanwege de aanwezigheid van een erf aan de huidige 2e Hoornerveenseweg 12. Dit erf is op historische kaarten tot 1893 te herleiden, maar is mogelijk al ouder. Veldonderzoek Uit het uitgevoerde booronderzoek blijkt dat er in het plangebied geen sprake meer is van een intacte bodemopbouw. De bodemopbouw bestaat uit een dunne subrecente bouwvoor op een menglaag van oranje, bruin en geel sterk gevlekt fijn siltig zand. Dit is een menglaag die als gevolg van de heideontginning in de tweede helft van de 19e eeuw ontstaan is, waarbij de oorspronkelijke veldpodzol door grondbewerking vermengd is met de top van het dekzand en de subrecente bovenlaag. De basis van het bodemprofiel bestaat uit dekzand van de Formatie van Boxtel (Laagpakket van Wierden). De top van het dekzand is aangetroffen op een diepte variërend van 50 cm-mv in boring 4 en 5 tot 70 cm-mv in boring 1. De laagovergangen zijn scherp.

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

4 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Selectieadvies Vanwege het ontbreken van intacte bodems als gevolg van de heideontginning in de 19e eeuw, is de kans dat met de geplande bodemingrepen intacte archeologische vindplaatsen verloren gaan nihil. Vervolgonderzoek wordt derhalve niet noodzakelijk geacht. Voorbehoud Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Voordat met de geplande bodemgrepen gestart kan worden, dient het rapport getoetst te worden door gemeente Heerde en de Regioarcheoloog van de Stedendriehoek. Wij wijzen erop dat het selectiebesluit van het bevoegd gezag af kan wijken van het selectieadvies van Hamaland Advies. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de archeologisch adviseur van de gemeente Heerde (dhr. H.G. Pape-Luijten).

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

5 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

1.

Inleiding

1.1

Inleiding en onderzoekskader Hamaland Advies heeft in opdracht van Lycens een archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek voor de geplande bouw van een woning aan de 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde, gemeente Heerde uitgevoerd (zie Afbeelding 1). De oppervlakte van het plangebied bedraagt circa 1,06 hectare. Het onderzoeksgebied, waar de woning en het pad naar de straat gerealiseerd wordt, heeft een oppervlakte van circa 4.000 m². Het bureauonderzoek heeft betrekking op het plangebied, terwijl met het booronderzoek alleen het onderzoeksgebied onderzocht dient te worden. De diepte van de geplande bodemingrepen is vooralsnog onbekend, maar zal meer dan 50 cm-mv bedragen (vorstvrij funderen). Het plangebied ligt volgens de beleidskaart van de gemeente Heerde in een zone met een middelhoge archeologische verwachting. Het beleid van de gemeente Heerde voor dergelijke gebieden is dat archeologisch (voor)onderzoek plaats dient te vinden wanneer de oppervlakte van de ingreep groter is dan 1.000 m2 én de diepte van de geplande bodemingreep meer dan 40 cm-mv bedraagt. De geplande ruimtelijke ontwikkeling overschrijd de vrijstellingsgrens voor onderzoek. Daarom is een KNA conform bureauonderzoek (protocol 4002) uitgevoerd, aangevuld met een verkennend booronderzoek (protocol 4003) door Hamaland Advies.

Het bevoegd gezag, de gemeente Heerde en diens adviseur (drs. H.G. Pape-Luijten, regio archeoloog Stedendriehoek) zullen de resultaten van het onderzoek toetsen.

Afbeelding 1: Topografische kaart met het plangebied in het rode kader (Bron: Pdok).

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

6 van 37

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Project Kenmerk

1.2

Doel en vraagstelling van het bureauonderzoek Het doel van het bureauonderzoek is het verkrijgen van inzicht in bekende en te verwachten archeologische waarden in en om het plangebied. Op basis van de verworven informatie wordt een archeologisch verwachtingsmodel voor de onderzoekslocatie opgesteld. De volgende vragen zullen, indien mogelijk, beantwoord worden: •

Wat is de bodemopbouw en de vermoedelijke intactheid van het bodemprofiel binnen het plangebied? Kunnen er archeologische vindplaatsen in het onderzoeksgebied aanwezig zijn en zo ja welke en waar (welke diepte)en in welke vorm?

•

Het antwoord op deze vragen zal worden verwerkt in een archeologisch verwachtingsmodel voor het plangebied, waarbij aangegeven zal worden of een nader onderzoek nodig zal zijn of niet. •

1.3

Is aanvullend onderzoek noodzakelijk?

Werkwijze Het bureauonderzoek is uitgevoerd conform de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (protocol 4002 Bureauonderzoek KNA, versie 4.1) en bestaat uit de volgende onderdelen: 1.

Afbakenen Plan- en onderzoeksgebied, vermelden overheidsbeleid, vaststellen consequenties toekomstig gebruik (KNA LS01) beschrijving van de huidig gebruik (KNA LSO2); beschrijving van de historische situatie en de mogelijke verstoringen KNA LSO3); beschrijving van de bekende archeologische, ondergrondse bouwhistorische en aardwetenschappelijk kenmerken (KNA LSO4); het opstellen van een specifieke verwachting en formulering onderzoeksstrategie (KNA LSO5); het opstellen van een standaardrapport (KNA LS06).

2. 3. 4. 5. 6.

Om tot een gefundeerd archeologisch verwachtingsmodel te komen is voor het onderzoek relevant bronnenmateriaal geraadpleegd. Door informatie uit verschillende invalshoeken samen te voegen ontstaat de mogelijkheid dwarsverbanden te leggen tussen de diverse brontypen en aan de hand hiervan een geïntegreerd archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. • • • • •

1.4

Archis, het geautomatiseerde archeologische informatiesysteem voor Nederland geomorfologisch, geologische, bodemkundig, topografisch en historisch kaartmateriaal; Archeologische waardenkaart en beleidsadviezen gemeente Heerde (2011); Richtijnen voor archeologisch onderzoek in de gemeente Heerde; archeologische rapporten en publicaties.

Beleidskaders Rijksbeleid In 1992 werd in Valletta door de Ministers van Cultuur van de bij de Raad van Europa aangesloten landen het 'Europees Verdrag inzake de bescherming van het Archeologisch Erfgoed', beter bekend onder de naam 'Verdrag van Malta', ondertekend. De Wet op de

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

7 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Archeologische Monumentenzorg is op 1 september 2007 in werking getreden. De nieuwe wet heeft zijn beslag gekregen via een wijziging van de Monumentenwet 1988, aanpassingen in de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) en enkele andere wetten en met de invoering van de Wabo (2010). Met de nieuwe Wet op de Archeologische Monumentenzorg is het accent komen te liggen op het streven naar het behoud en beheer van archeologische waarden in de bodem (in situ) en het beperken van (de noodzaak van) archeologische opgravingen. Uitgangspunt van het nieuwe beleid is tevens het principe 'de verstoorder betaalt'. Bij het voorbereiden van werkzaamheden die het bodemarchief kunnen verstoren (zoals de aanleg van een weg, een nieuwe woonwijk, een bedrijventerrein), dient onderzocht te worden of daardoor archeologische resten verstoord kunnen worden. Als uit het onderzoek blijkt dat er archeologische waarden aanwezig zijn en deze niet ter plaatse behouden kunnen blijven, dan dient de initiatiefnemer van het werk de kosten te dragen die gepaard gaan met het opgraven en conserveren van de plaats. Met de introductie van de nieuwe wet zijn de kerntaken en bestuurlijke verantwoordelijkheden van gemeenten veranderd. Eén van de belangrijkste consequenties is, dat gemeenten een centrale rol is toegekend in de bescherming van archeologisch erfgoed.

In de wet is bepaald, dat gemeenten door inzet van een planologisch instrumentarium het archeologisch belang dienen te waarborgen. Bescherming van het archeologisch erfgoed kan onder meer vorm krijgen door in bestemmingsplannen regels ter bescherming van bekende en te verwachten archeologische waarden op te nemen. In de regelgeving is vastgelegd dat in het kader van een omgevingsvergunning van de aanvrager geëist kan worden dat hij een rapport overlegt waarin de archeologische waarde van het te verstoren terrein voldoende is vastgesteld. Voor de toetsing van archeologische waarden is een archeologisch bestel ontwikkeld, waarmee de archeologische waarde van een terrein bepaald kan worden door middel van een getrapt systeem van onderzoek. In het kader van het vrijstellingsbesluit volstaat in eerste instantie een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO). Per 1 juli 2016 is de Erfgoedwet van toepassing. De Erfgoedwet harmoniseert bestaande weten regelgeving, schrapt overbodige regels en legt de verantwoordelijkheid voor de bescherming van het cultureel erfgoed zoveel mogelijk bij het erfgoedveld zelf: musea, collectiebeheerders, archeologen, eigenaren en overheden. Bepaalde onderdelen van de wettelijke bescherming van het cultureel erfgoed verhuizen naar de nieuwe Omgevingswet.

De vuistregel hierbij is: duiding van erfgoed in de Erfgoedwet, omgang met erfgoed in de fysieke leefomgeving in de Omgevingswet.” Provinciaal beleid Het provinciaal beleid van Gelderland t.a.v. cultuurhistorie en archeologische monumentenzorg is vastgelegd in het Cultuur- en erfgoedprogramma1. Zij wil bewerkstelligen: • Versterken van de functionaliteit van erfgoed • Verbeteren van de uitvoeringskwaliteit door samenwerking in het erfgoednetwerk • Stimuleren van innovatie en nieuwe ontwikkelingen • Verankeren van de geschiedenis van Gelderland in de identiteit van de Gelderse regio’s • Versterken van de maatschappelijke rol van musea • Versterken van de presentatie van collecties beeldende kunst die verbonden zijn met onze provincie, de ‘Gelderse school’ • Stimuleren van kwalitatief hoogwaardig cultuuronderwijs op basisscholen.

Cultuureducatie heeft een vaste plek in het lesaanbod binnen het basisonderwijs • Stimuleren van cultuur- en erfgoedparticipatie In de programmaperiode 2017-2020 gaat de provincie aan de slag met: • Klimaat en duurzaamheid met betrekking tot onderhoud van erfgoed in de provincie; • Samenwerking met kennis- en onderwijsinstellingen zoals Universiteiten en Hogescholen over instandhoudingstechnologie (innovaties van materialen, methoden en technieken) 1 www.gelderland.nl/bestanden/Documenten/Gelderland/Bestuur-enorganisatie/beleidsplannen/Beleid_Cultuur_Erfgoed.pdf

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

8 van 37

Project Kenmerk

• • • • • • • •

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Archeologische en cultuurhistorische Waardenkaarten van gemeenten toegankelijk maken voor een breder publiek; Actualisatie Kennisagenda Archeologie van Gelderland en samen met gemeenten implementatie van de Erfgoedwet; Het actief omgaan met nieuwe opgaven zoals het (laten) verrichten van onderzoek leegstand van monumentaal vastgoed; Inventarisaties groen, haalbaarheidsonderzoeken of strategische beheervisies, gemeentelijke visies; Bescherming erfgoedwaarden door inzet deskundigheid en maatwerk in de regelgeving. Voor de Limes voorbereiding van de aanwijzing als Werelderfgoed; Instandhouding en beleefbaar maken door afsprakenkaders met gemeenten, restauratie fysieke projecten, functieverandering en duurzaamheidsbevordering; Programmatische samenwerking door een netwerk van alle relevante partijen; De uitvoering van projecten als de Vliegende startprojecten, Kennisagenda archeologie, Landgoederen en buitenplaatsen, Landgoed Sevenaer.

Gemeentelijk beleid Gemeente Heerde beschikt over eigen archeologiebeleid en treed op als bevoegd gezag. De gemeente beschikt tevens over een archeologische waarden- en verwachtingenkaart. Verder zijn de landelijke en provinciale richtlijnen leidend voor het opstellen en toetsen van het onderhavig onderzoek.

Afbeelding 2: Archeologische verwachtingskaart gemeente Heerde (Boshoven et al. 2011).

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

9 van 37

Project Kenmerk

1.5

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Administratieve gegevens Tabel 1: Gegevens projectgebied

Opdrachtgever

Lycens

Projectnaam

2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde

Uitvoerder

Hamaland Advies

Bevoegd gezag

Gemeente Heerde

Beheer en plaats documentatie

Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Provincie

Gelderland

Gemeente

Heerde

Plaats

Heerde

Toponiem

2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12)

Adres

2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12)

Kaartbladnummer

27B

RD-coördinaten

X,Y Plangebied NW

X, Y Onderzoeksgebied 199.073 / 490.843

NO

199.073 / 490.843 199.147 / 490.836

ZO

199.067 / 490.702

199.092 / 490.751

ZW

199.028 / 490.730

199.041 / 490.763

199.102 / 490.785

199.079 / 490.799

Centrumcoördinaat

199.107 / 490.840

Hoogte centrumcoördinaat

12,959 m+NAP – 13,490 m+NAP

CMA/AMK Status Archis-monumentnummer

N.v.t. N.v.t.

Archis-waarnemingsnummer

N.v.t.

Archis- OM. nr.

4921466100

Oppervlakte plangebied

1,06 hectare

Oppervlakte onderzoeksgebied

4.000 m2

Huidig grondgebruik

Gras en bomen

Toekomstig grondgebruik

Woning, erf en tuin

Geomorfologie

Hn21 Veldpodzol in leemarm en zwak lemig fijn zand pZn21 Gooreerdgrond in leemarm en zwak lemig fijn zand 6H11 Stuwwalglooiing

Geologie

Formatie van Boxtel/gestuwde pleistocene afzettingen

Periode

Paleolithicum t/m Nieuwe Tijd

Bodemtype

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

10 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

2

Bureauonderzoek en verwachtingsmodel

2.1

Landschapsgenese Geomorfologie en bodemgesteldheid Het plangebied ligt op de flank van de stuwwal van de Veluwe en het overgangsgebied richting de IJssel. Op de geologische kaart is aangegeven dat er in het plangebied gestuwde Pleistocene Formaties aanwezig zijn. Het betreft dan veelal rivierzand en -grind (G1). Het plangebied valt buiten de grenzen van de stroomgordelkaart van Cohen en Stouthamer (2012). De Geomorfologische kaart2 (zie Afbeelding 3) typeert het plangebied als stuwwalglooiing (GH11). Ten oosten van het plangebied is een glooiing van sneeuwsmeltwaterafzettingen aanwezig (4H21). Volgens de Bodemkaart3 (zie Afbeelding 4) bestaat de bodem in het onderzoeksgebied uit een veldpodzol in leemarm en zwak lemig fijn zand (Hn21). Langs de oostelijke grens van het plangebied komt een gooreerdgrond in leemarm en zwak lemig fijn zand voor (pZn21). Op de zandbanenkaart van de Provincie Gelderland 4 is het plangebied niet gekarteerd.

Afbeelding 3: Geomorfologische kaart met het plangebied binnen het rode kader (Bron: Archis3).

2 Archis3 3 Archis3 4 http://gelderland.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=471707400d6f44d5a743100c65e3ce9b

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

11 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Afbeelding 4: Bodemkaart met het plangebied in het rode kader (Bron: Archis3).

Grondwater Het plangebied heeft een grondwatertrap VIII. 5 In de winter (Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand) staat het grondwater op meer dan 140 cm-mv. In de zomer (Gemiddeld Laagste Grondwaterstand) komt het grondwater op meer dan 120 cm-mv voor. Hoogte Op het Actueel Hoogtebestand Nederland6 (zie Afbeelding 5) is te herleiden dat het maaiveld in het onderzoeksgebied met circa 13,49 m+NAP hoger ligt dan de rest van het plangebied. Met uitzondering van het hoger gelegen zuidwestelijke deel bedraagt de maaiveldhoogte circa 12,96 m+NAP. Ten oosten van het plangebied neemt de maaiveldhoogte geleidelijk verder af, tot circa 12,15 m+NAP. Het betreft een natuurlijke afnemende maaiveldhoogte van de hoger gelegen delen ten westen van het plangebied naar de lager gelegen delen ten oosten hiervan.

5 http://maps.bodemdata.nl/bodemdatanl/index.jsp 6 Ahn.nl/ahn-viewer

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

12 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Afbeelding 5: NAP-hoogte van het plangebied met het plangebied binnen het groene kader (AHN3).

Milieu- en geotechnische gegevens In het Bodemloket7 zijn voor het plangebied geen milieutechnische meldingen opgenomen. Uit het Dinoloket8 (zie Afbeelding 6) blijkt dat er in de directe omgeving van het plangebied geen boringen gezet zijn. De dichtstbijzijnde boring bevindt zich op 400 meter ten zuidoosten van het plangebied. Deze boring, B27B0211, is tot 50,00 m-mv doorgezet. Tot 21,00 m-mv is fijn zand aangetroffen, dat tussen 0,50-1,30 m-mv en 5,00-6,00 m-mv grind bevat. Tussen 6,00-7,50 m-mv is het zand humeus. Op 10,25 m-mv is een 25 centimeter dikke laag veen aangetroffen. Diepere lagen zijn archeologisch gezien niet relevant en worden derhalve niet beschreven. Boring B27B0074 is op 525 meter en zuidoosten van het plangebied gezet. De maximale boordiepte bedraagt hier 27,00 m-mv. Tot 10,00 m-mv is de Formatie van Boxtel aanwezig, bestaande uit een afwisseling van matig fijn tot zeer grof zand, al dan niet met grind. Vanaf 10,00 m-mv wordt het zand tot de Formatie van Kreftenheye gerekend.

7 www.bodemloket.nl 8 www.dinoloket.nl

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

13 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Afbeelding 6: Locaties van de besproken geologische boringen met het plangebied in het rode kader (Dinoloket.nl).

2.2

Historische ontwikkeling plangebied Het plangebied maakt onderdeel uit van het Hoornerveen. In dit gebied zijn voor de afwatering vanaf de 14e eeuw beken gebruikt en sprengen aangelegd. Het aanleggen hiervan duurde tot in de 19e eeuw. In de directe nabijheid van het huidige plangebied is dit bekensysteem rond 1680 ontstaan (zie Afbeelding 7). Watermolens waren verder naar het zuiden aanwezig. Ter plaatse van het plangebied was sinds lange tijd heide aanwezig, wat pas na de tweede helft van de 19e eeuw ontgonnen is. Voor de ontsluiting van het heidegebied en de doorstroom naar andere plaatsen werden er wegen aangelegd over de heide. De 2 e Hoornerveenseweg was één van die eerste zandwegen. De eerste bebouwing in deze regio ontstond in de loop van de 19e eeuw.9

9 LOS Stadomland, 2013

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

14 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Afbeelding 7: Groei van het bekensysteem in de 17e en 18e eeuw met bij de rode stippen watermolens (LOS Stadomland, 2013). Het plangebied is bij benadering aangegeven bij de gele pijl.

Het plangebied is op verschillende historische kaarten zichtbaar. Op de kadastrale kaart van 1811-1832 (zie Afbeelding 8) is het gelegen in een onontgonnen heidegebied zonder bebouwing. Door het plangebied lopen één of enkele paden of wegen. Op de kaart van 1893 (zie Afbeelding 9) is voor het eerst sprake van enige vorm van verkaveling in het plangebied en de directe omgeving. Het erf ter plaatse van de huidige 2 e Hoornerveenseweg 12 is aanwezig en zal ook op deze locatie aanwezig blijven. Vanwege de schaal van de oudere kaarten is lastig in te schatten of dit erf tussen 1811-1832 en 1893 al bestond. De kaart van 1935 (zie Afbeelding 10) geeft weer dat er in de zuidwestelijke hoek van het onderzoeksgebied laagbouw aanwezig is, vermoedelijk behorende bij het bestaande erf. Deze bebouwing is op de kaart van 1955 voor het laatst zichtbaar. Gedurende deze periode is het onderzoeksgebied in gebruik als heide, na deze periode wisselt het landgebruik totdat de huidige situatie ontstaat.

Afbeelding 8: Situatie in 1811-1832 (Beeldbank.cultureelerfgoed.nl).

met de ligging

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

van

het plangebied

in

het rode

kader

15 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Afbeelding 9: Situatie in 1893 met de ligging van het plangebied in het rode kader (Topotijdreis.nl).

Afbeelding 10: Situatie in 1935 met de ligging van het plangebied in het rode kader (Topotijdreis.nl).

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

16 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Tweede Wereldoorlog Uit de Indicatieve Kaart Militair Erfgoed 10 blijkt dat het plangebied in een gebied zonder specifieke kenmerken ligt. Algemeen wordt gesteld dat in dit gebied resten kunnen worden verwacht van kleinere objecten en structuren zoals crashlocaties, veldgraven en onderduikholen.

2.3

Archeologische waarden Binnen het plangebied is niet eerder archeologisch onderzoek uitgevoerd (zie Afbeelding 11). In de directe omgeving staan meerdere onderzoeken gemeld. Op 200 meter ten zuidoosten heeft Transect in 2017 een booronderzoek uitgevoerd (4565496100). Het booronderzoek heeft aangetoond onder de bouwvoor, vanaf 40-50 cm-mv, is sprake van matig grindrijk, matig grof, slecht gesorteerd zand. De ondergrond bestaat uit daluitspoelingswaaierafzettingen waarin een gooreerdgrond ontwikkeld is. Binnen het terrein is sprake van microreliëf, waardoor aangenomen wordt dat er geen egalisatie heeft plaatsgevonden en dat de top van de natuurlijke afzettingen mogelijkerwijs nog intact is. Archeologische indicatoren zijn niet aangetroffen. Vervolgonderzoek wordt derhalve niet nodig geacht.11 Op 175 meter ten zuiden van het plangebied heeft Transect in oktober 2020 een booronderzoek uitgevoerd (4901118100). Dit onderzoek is nog niet afgemeld in Archis3 en loopt mogelijkerwijs nog. ArcheoPro heeft in 2016 een booronderzoek uitgevoerd op 500 meter ten zuidwesten van het plangebied (3991173100).12 De ondergrond bestaat uit matig grof zand waarin oorspronkelijk een podzolbodem aanwezig was. De bodemverstoring reikt tot 35 à 55 cm-mv. Op basis hiervan concludeert ArcheoPro dat er ter plaatse nog behoudenswaardige archeologische waarden aanwezig kunnen zijn.

In Archis3 staan voor deze locatie geen vervolgonderzoeken gemeld. Op 450 meter ten noordwesten van het plangebied staat vondstmelding 3077833100 geregistreerd. In 1984 is hier bij een veldkartering een ophogingslaag uit het Laat Neolithicum aangetroffen. Deze laag is als grafheuvel geclassificeerd.

10 www.ikme.nl. 11 Kerkhoven, 2017 12 Exaltus en Orbons, 2016

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

17 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Afbeelding 11: Uitsnede van de kaart met onderzoeksmeldingen met het plangebied in het rode kader (Bron: Archis3).

2.4

Archeologisch verwachtingsmodel Op grond van de bekende geologische, landschappelijke, aardkundige, archeologische en historische gegevens in en rond het plangebied kan de archeologische verwachting worden bepaald. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied op een stuwwalglooiing ligt. Het plangebied is gedurende lange tijd als heide in gebruik geweest en is pas na de tweede helft van de 19 e eeuw ontgonnen. Voor de ontginning was het plangebied onbebouwd maar liepen er wel zandpaden doorheen. De 2e Hoornerveenseweg was tevens één van de eerst aanwezige zandpaden. Omdat het buurtschap Hoornerveen veel last had van water, werden er ten behoeve van de waterafvoer vanaf de 14e eeuw sprengen gegraven en ook beken werden op deze manier gebruikt. In de directe nabijheid van het plangebied is het bekensysteem vanaf circa 1680 ontstaan. In de omgeving van het plangebied is aangetoond dat de bodemopbouw mogelijkerwijs nog intact is. Ook is ten noorden van het plangebied een Neolithische grafheuvel gekarteerd. De kans op het aantreffen van prehistorische archeologische waarden wordt op basis van de landschappelijke ligging en de historie van het plangebied middelhoog geacht. Voor de Middeleeuwen geldt eveneens een middelhoge verwachting. Dit geldt voor archeologische resten die gerelateerd zijn aan de zandpaden die over de heide liepen. Bewoningsresten worden niet verwacht.

De Nieuwe Tijd krijgt een hoge verwachting vanwege de aanwezigheid van een erf aan de huidige 2e Hoornerveenseweg 12. Dit erf is op historische kaarten tot 1893 te herleiden, maar is mogelijk al ouder.

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

18 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

De gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied is opgenomen in Tabel 2. Indien er archeologische vindplaatsen (cultuurlagen of vondstlagen) aanwezig zijn in het plangebied, dan worden deze onder de huidige bouwvoor verwacht vanaf circa 30 cm-mv. Organische resten en bot zullen door de droge en zuurstofrijke bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd. Andere typen indicatoren zoals aardewerk en houtskool zijn waarschijnlijk goed geconserveerd. Gaafheid van de bodem Het onderzoeksgebied is voor zover bekend nooit bebouwd geweest. Lange tijd heeft het als heide dienst gedaan en vanaf de tweede helft van de 19e eeuw heeft het een agrarische functie. Het ontginnen van heide en eventuele landbewerking uit het verleden kunnen de bodem tot nog onbekende diepte hebben verstoord. Of dit daadwerkelijk het geval is moet onderzocht worden door middel van verkennend booronderzoek. Tabel 2: Archeologische verwachting Periode

Verwachting

Verwachte vindplaatstypen

Tweede wereldoorlog

Laag

Kleinere objecten en structuren zoals crashlocaties, veldgraven en onderduikholen

Late Middeleeuwen - Nieuwe Tijd

Hoog

Oude akkers, erfgreppels, sloten, ontginningssporen, oude zandpaden, waterputten, resten van In de bouwvoor of het historische erf aan de 2e direct daaronder Hoornerveenseweg 12

Romeinse Tijd – Vroege Middeleeuwen

Middelhoog

Nederzettingsterreinen, grafvelden, dumps, losse vondsten

Laat-Paleolithicum – IJzertijd

Middelhoog

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Nederzettingsterreinen, grafvelden, dumps, losse vondsten

Verwachte grondlaag (diepte)

In de bouwvoor

In de bouwvoor of direct daaronder

In de bouwvoor of direct daaronder

19 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

3

Resultaten van het verkennend booronderzoek

3.1

Werkwijze Het inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) is uitgevoerd conform de eisen van de KNA versie 4.1, specificatie VS03, de BRL SIKB 4003 en het vooraf opgestelde Plan van Aanpak.13 In totaal zijn op 18 November 2020, 6 boringen binnen het onderzoeksgebied geplaatst met een edelmanboor met een boordiameter van 12 centimeter. Ten tijde van het onderzoek bestond het plangebied uit een weidegebied en een bosstrook (zie Afbeelding 13). De boringen zijn met behulp van een driehoeksgrid zo gelijkmatig mogelijk binnen het ontgravingsvlak verdeeld en vervolgens met GPS ingemeten. Het veldonderzoek is uitgevoerd door drs. E.E.A. van der Kuijl (senior KNA prospector / senior KNA archeoloog). De boringen zijn doorgezet tot minimaal 25 centimeter in de C-horizont. Het opgeboorde sediment is in het veld bodemkundig beschreven door drs. E.E.A. van der Kuijl conform de NEN 5104 en de bodemclassificatie volgens De Bakker en Schelling. 14 Het kalkgehalte van de sedimenten is gecontroleerd met behulp van HCl. De boringen zijn na te zijn beschreven droog gezeefd over een metalen zeef met een maaswijdte van 4 millimeter.

3.2

Resultaten Geologie en Bodem Voor de ligging van de boorpunten wordt verwezen naar bijlage 3. De resultaten van de boringen (de boorbeschrijvingen) zijn opgenomen in bijlage 4. De bodemopbouw is uniform. Onder de graszode is een dunne subrecente bouwvoor aanwezig op een menglaag van oranje, bruingrijs en geel sterk gevlekt fijn zand met een scherp overgang naar het onderliggende dekzand. Het oorspronkelijke podzolprofiel is al gevolg van de jonge heideontginning in de tweede helft van de 19e eeuw verloren gegaan. Tabel 3: Bodemopbouw plangebied (boring 5)

Diepte (cm – mv) 0-10 10-25 25-50 50-80

Samenstelling Graszode Bruin humeus fijn siltig zand Oranje, bruin en geel sterk gevlekt fijn siltig zand Geel fijn iets siltig zand

Interpretatie Ap1; subrecente bouwvoor Ap2; menglaag (A/B/C) C; dekzand

13 Van der Kuijl, 2020. 14 De Bakker en Schelling, 1989.

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

20 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Archeologie Tijdens het uitzeven van alle afzonderlijke bodemlagen zijn geen archeologisch indicatoren aangetroffen.

Afbeelding 12: Foto van het bodemprofiel van boring 3.

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

21 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Op grond van de onderzoeksresultaten kunnen de onderzoeksvragen uit het Plan van Aanpak als volgt beantwoord worden: 1. Wat is de bodemopbouw binnen het plangebied? De bodemopbouw bestaat uit een dunne subrecente bouwvoor op een menglaag van oranje, bruin en geel sterk gevlekt fijn siltig zand. Dit is een menglaag die als gevolg van de heideontginning in de tweede helft van de 19e eeuw ontstaan is, waarbij de oorspronkelijke veldpodzol door grondbewerking vermengd is met de top van het dekzand en de subrecente bovenlaag. De basis van het bodemprofiel bestaat uit dekzand van de Formatie van Boxtel (Laagpakket van Wierden). De top van het dekzand is aangetroffen op een diepte variërend van 50 cm-mv in boring 4 en 5 tot 70 cm-mv in boring 1. De laagovergangen zijn scherp. 2. Wat is de intactheid van het bodemprofiel binnen het plangebied? Zie het antwoord op de vorige vraag. Het bodemprofiel is niet meer intact. 3. Zijn, daar waar de bodem intact is, archeologische indicatoren aangetroffen die kunnen wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats in het onderzoeksgebied? Zo ja, wat is de aard en diepteligging ervan? Er is geen sprake van een intact bodem. Ook bij het uitzeven van de afzonderlijke bodemlagen zijn geen relevante archeologische indicatoren aangetroffen. 4. Zijn er archeologische lagen aangetroffen (cultuur- en afvallagen c.q.

ophogingslagen)? Zo ja, wat is de aard, diepteligging en minimale en maximale dikte ervan? Nee, vanwege het ontbreken van een intacte bodem is deze vraag niet langer van toepassing. 5. Wat is de aard, diepteligging en minimale en maximale dikte ervan? Deze vraag vervalt. Er is geen sprake van een archeologische laag. 6. In welke mate stemmen de resultaten overeen met de verwachtingen? Binnen het plangebied werden gooreerdgronden en veldpodzolen verwacht op een stuwwalglooiing. Uit het veldonderzoek kan herleid worden dat in het plangebied oorspronkelijk sprake was van een veldpodzolbodem, maar deze is als gevolg van de heideontginning in de tweede helft van de 19e eeuw verloren gegaan. Het grove grindrijke zand van de stuwwalglooiing blijkt bedekt te zijn met een laag fijn dekzand. Door het ontbreken van intacte bodems als gevolg van de heideontginning is de trefkans op intacte en behoudenswaardige archeologisch vindplaatsen nihil. De archeologische verwachting kan voor alle perioden bijgesteld worden naar laag met als indicatie ‘verstoord’. 7. Is op basis van de onderzoeksresultaten vervolgonderzoek noodzakelijk? Vanwege het ontbreken van intacte bodems als gevolg van de heideontginning in de 19e eeuw, is de kans dat met de geplande bodemingrepen intacte archeologische vindplaatsen verloren gaan nihil. Vervolgonderzoek wordt derhalve niet noodzakelijk geacht.

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

22 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Afbeelding 13: Foto van het onderzoekgebied richting het zuidwesten.

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

23 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

4

Conclusie en aanbeveling

4.1

Conclusie Bureauonderzoek Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied op een stuwwalglooiing ligt. Het plangebied is gedurende lange tijd als heide in gebruik geweest en is pas na de tweede helft van de 19e eeuw ontgonnen. Voor de ontginning was het plangebied onbebouwd maar liepen er wel zandpaden doorheen. De 2e Hoornerveenseweg was tevens één van de eerst aanwezige zandpaden. Omdat het buurtschap Hoornerveen veel last had van water, werden er ten behoeve van de waterafvoer vanaf de 14e eeuw sprengen gegraven en ook beken werden op deze manier gebruikt. In de directe nabijheid van het plangebied is het bekensysteem vanaf circa 1680 ontstaan. In de omgeving van het plangebied is aangetoond dat de bodemopbouw mogelijkerwijs nog intact is. Ook is ten noorden van het plangebied een Neolithische grafheuvel gekarteerd. De kans op het aantreffen van prehistorische archeologische waarden wordt op basis van de landschappelijke ligging en de historie van het plangebied middelhoog geacht. Voor de Middeleeuwen geldt eveneens een middelhoge verwachting. Dit geldt voor archeologische resten die gerelateerd zijn aan de zandpaden die over de heide liepen. Bewoningsresten worden niet verwacht. De Nieuwe Tijd krijgt een hoge verwachting vanwege de aanwezigheid van een erf aan de huidige 2e Hoornerveenseweg 12.

Dit erf is op historische kaarten tot 1893 te herleiden, maar is mogelijk al ouder. Veldonderzoek Uit het uitgevoerde booronderzoek blijkt dat er in het plangebied geen sprake meer is van een intacte bodemopbouw. De bodemopbouw bestaat uit een dunne subrecente bouwvoor op een menglaag van oranje, bruin en geel sterk gevlekt fijn siltig zand. Dit is een menglaag die als gevolg van de heideontginning in de tweede helft van de 19e eeuw ontstaan is, waarbij de oorspronkelijke veldpodzol door grondbewerking vermengd is met de top van het dekzand en de subrecente bovenlaag. De basis van het bodemprofiel bestaat uit dekzand van de Formatie van Boxtel (Laagpakket van Wierden). De top van het dekzand is aangetroffen op een diepte variërend van 50 cm-mv in boring 4 en 5 tot 70 cm-mv in boring 1. De laagovergangen zijn scherp.

4.2

Selectieadvies Vanwege het ontbreken van intacte bodems als gevolg van de heideontginning in de 19e eeuw, is de kans dat met de geplande bodemingrepen intacte archeologische vindplaatsen verloren gaan nihil. Vervolgonderzoek wordt derhalve niet noodzakelijk geacht.

4.3

Voorbehoud Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Voordat met de geplande bodemgrepen gestart kan worden, dient het rapport getoetst te worden door gemeente Heerde en de Regioarcheoloog van de Stedendriehoek. Wij wijzen

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

24 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

erop dat het selectiebesluit van het bevoegd gezag af kan wijken van het selectieadvies van Hamaland Advies. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de archeologisch adviseur van de gemeente Heerde (dhr. H.G. Pape-Luijten).

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

25 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Gebruikte literatuur Bakker, H. de & J. Schelling, 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland; de hogere niveaus. Wageningen. Berendsen, H.J.A., 2005. Landschappelijk Nederland. De fysisch-geografische regio’s. Assen Berendsen, H.J.A., 2008. De vorming van het land, inleiding in de geologie en de geomorfologie. Assen (Fysische geografie van Nederland). Boshoven, E.H., E. Goossens, S.W. Jager en L.J. Keunen, 2011. Archeologische monumentenzorg in de gemeente Heerde. RAAP-rapport 2146. Weesp. Cohen, K.M., E. Stouthamer, H.J. Pierik & A.H. Geurts, 2012. Rhine‐Meuse Delta Studies’ Digital Basemap for Delta Evolution and Palaeogeography. Dept. Physical Geography. Universiteit Utrecht. Kerkhoven, A.A., 2017. 1e Hoornerveenseweg 5a te Heerde (gem. Heerde). Een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende en karterende fase). Transect-rapport 1423. Kuipers S.F., 1991. Bodemkunde, Culemborg. LOS Stadomland, 2013. Gebiedsvisie zoekzone landschappelijke versterking Hoornerveen. ’sHertogenbosch.

Geraadpleegde websites: www.archis.nl; voor informatie over waarnemingen, vondsten, bodemkaart en geomorfologische kaart www.topotijdreis.nl; voor informatie historische kaarten www.ahn.nl; voor informatie hoogte en coördinaten www.dans.easy.nl voor rapporten www.google.maps voor luchtfoto http://gelderland.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=471707400d6f44d5a743100c65e 3ce9b voor de zandbanenkaart www.ikme.nl voor de Indicatieve Kaart voor Militair Erfgoed www.gelderland.nl/bestanden/Documenten/Gelderland/Bestuur-enorganisatie/beleidsplannen/Beleid_Cultuur_Erfgoed.pdf http://maps.bodemdata.nl/bodemdatanl/index.jsp http://www.bodemloket.nl/kaart#201622,464372,202672,465296 http://kaarten.gelderland.nl/viewer/app/thema_bodemverontreinigingen

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

26 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

BIJLAGEN

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

27 van 37

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Bijlage 1: Plangebied

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Plangebied met de locatie van de te bouwen woning bij de blauwe pijl. Onderstaande afbeelding geeft het onderzoeksgebied weer (bron: opdrachtgever)

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Blauw gearceerd het onderzoeksgebied (bron: opdrachtgever)

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Bijlage 2: Overzicht van archeologische en geologische perioden

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Bijlage 3: Boorpuntenkaart en tabel met x-, y- en z-coördinaten

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

boorpunt

x-coördinaat

y-coördinaat

Maaiveldhoogte in meter tov NAP

01

199.099

490.833

13,34

02

199.092

490.804

13,28

03

199.088

490.775

13,23

04

199.073

490.821

13,48

05

199.063

490.792

13,5

06

199.058

490.766

13,69

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

Bijlage 4: Boorlegenda en boorstaten (separaat bijgevoegd)

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

Project Kenmerk

: BO en IVO Plangebied 2e Hoornerveenseweg (naast nr. 12) te Heerde : DWS/ALG/HAMA/203048

© Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerde&id=5a36388a-c702-4874-ac07-599b3f7d7e1b