3.5. Raadsvoorstel IKC De Lichtbron.pdf

Raadsvoorstel Raadsvergadering 30 mei 2022 Commissie Samenleving 17 mei 2022

Afdeling en opsteller SMV/J. van der Beek-van Weeghel 0578-699494 j.vander.beek@heerde.nl Portefeuille Stephan Nienhuis Programma Onderwijs Opnemen in Bestuursagenda nee

Agendapunt [Agendapunt]

Onderwerp Businesscase IKC De Lichtbron

De raad besluit om: 1. Kennis te nemen van de Businesscase IKC De Lichtbron. 2. Op basis van de businesscase het principe van nieuwbouw van IKC de Lichtbron te onderschrijven. 3. Uit te gaan van scenario 1, volledige sloop en nieuwbouw van de school inclusief het speellokaal. 4. De eigen bijdrage van het schoolbestuur te ramen op € 158.000,-. Dit betreft de toeslagkosten voor een energieneutraal gebouw wanneer het schoolbestuur hiervoor kiest boven een bijna energieneutraal gebouw. 5. Vast te stellen dat een investeringskrediet van € 4.010.000,- voor nieuwbouw van de school benodigd is. 6. Vast te stellen dat de uit beslispunt 5 voortvloeiende kapitaallasten, gebaseerd op het rentepercentage van de onlangs afgesloten geldleningen van 1,2%, rekening houdend met een restwaarde van 10%, € 84.700,- bedragen. 7. Een voorbereidingskrediet van € 613.000,- beschikbaar te stellen en dit bedrag in eerste instantie te dekken uit de algemene reserve. Nadat er positief besluit is genomen over de nieuwbouw en er een investeringskrediet beschikbaar is gesteld, dan kan dit bedrag hierin worden meegenomen en wordt de algemene reserve weer met dit bedrag aangevuld. 8. Vast te stellen dat de totale eenmalige kosten € 833.000,- bedragen. Nadat er een positief besluit is genomen over de nieuwbouw deze kosten te dekken uit de algemene reserve. 9.

Bij de Begroting 2023-2026 te bezien of er voldoende budgettaire ruimte/zekerheid is om een positief besluit te nemen over de nieuwbouw. 10. Bij een positief besluit ten aanzien van punt 9 het beschikbaar stellen van het restantkrediet ad € 3.528.800,- als separaat beslispunt op te nemen bij het raadsvoorstel van de Begroting 20232026 en de bij punt 6 genoemde kapitaallasten te verwerken in de Begroting 2023-2026. Inleiding Op 12 april 2021 heeft uw raad het Integraal Huisvestingsplan 2021-2036 vastgesteld. Met het vaststellen van het IHP en het verstrekken van de opdracht tot het uitwerken van de verschillende businesscases is de lijn ingezet om te komen tot definitieve plannen voor de nieuwbouw of renovatie van bestaande schoolgebouwen.

1/6

U heeft vervolgens ons college de opdracht gegeven de in het plan genoemde voorzieningen in samenwerking met de betrokken schoolbesturen in businesscases uit te werken en die uitwerking per geval aan uw raad voor te leggen. In samenwerking met het schoolbestuur van de Ds. van Maasschool en de Goede Herderschool en de gemeente is door ICSadviseurs een businesscase opgesteld voor de nieuwbouw van een schoolgebouw aan de Flessenbergerweg in Wapenveld (zie bijlage 2 tot 2.6). De beide scholen zitten in een fusietraject. De bedoeling is dat deze per 1 augustus 2022 gaan fuseren. De naam van de nieuwe school is dan IKC de Lichtbron. In bijlage 3 zijn de conclusies van het afwegingskader opgenomen. In bijlage 4 vindt u een risicoanalyse. In de businesscase (bijlage 2) zijn de verschillende aspecten volledig uitgewerkt. Beoogd effect Een nieuw schoolgebouw voor de huisvesting van de leerlingen en leerkrachten van het IKC de Lichtbron per 2025 aangevuld met kinderopvang.

Bevoegdheid / Juridisch kader Wet op het primair onderwijs Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Heerde 2017 Eerdere besluitvorming en kaders Raadsbesluit 16 december 2019: Opstellen Integraal Huisvestingsplan Raadsbesluit 12 april 2021: Vaststelling Integraal Huisvestingsplan Perspectiefnota 2022-2025 Programmabegroting 2022-2025 Conclusies afwegingskader In het IHP is een aantal aspecten benoemd, die uw raad in een uitgewerkte businesscase terug wil zien. In de tabel in bijlage 3 vindt u de aspecten en afwegingen vanuit het IHP en de conclusie op basis van de opgestelde businesscase. Argumenten Ad 1. Kennisnemen businesscase ICSadviseurs heeft Businesscase IKC De Lichtbron opgesteld. Wij adviseren u de inhoud hiervan voor kennisgeving aan te nemen. Ad 2. Principe nieuwbouw onderschrijven In de businesscase is onder andere een vergelijk gemaakt tussen levensduur verlengende renovatie en nieuwbouw. ICSadviseurs stelt op basis van haar bevindingen dat nieuwbouw de voorkeur heeft boven levensduur verlengende renovatie. Renovatie is geen realistische toekomstbestendige optie, omdat het huidige gebouw te veel functionele en technische beperkingen heeft. Wij stellen u daarom voor over te gaan tot nieuwbouw van IKC De Lichtbron. De Lichtbron zal hierbij optreden als bouwheer. Ad 3. Keuze scenario 1 Aan de huidige school is een speellokaal gebouwd.

Deze is ook meegenomen in de afweging te komen tot renovatie of nieuwbouw. In de businesscase zijn daarom twee scenario’s uitgewerkt. Een met en een zonder het behoud van het huidige speellokaal. Wij adviseren u te kiezen voor scenario 1, volledige nieuwbouw van de school en het speellokaal. De geringe hogere investering van € 10.000,- valt weg door de lagere kapitaallasten. Daarnaast geeft scenario 1 betere mogelijkheden om een kwalitatief optimaal gebouw te ontwikkelen.

2/6

Ad 4. Eigen bijdrage schoolbestuur Op dit moment heeft een school voor primair onderwijs een investeringsverbod op grond van de Wet op het Primair Onderwijs. Hierop is een aantal uitzonderingen die in de wet zijn genoemd. In paragraaf 4.7 van de businesscase wordt dit toegelicht. Het schoolbestuur heeft geen reserves van vóór 2006 voor aanvullende huisvestingsvoorzieningen. Daarnaast is er geen privaat vermogen waaruit een investering gedaan kan worden. De eigen bijdrage van het schoolbestuur is daarom beperkt tot de kosten voor ENG (Energie Neutraal Gebouw) boven BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw). Over de mogelijkheden om toch het toekomstig onderhoudsbudget te investeren in de nieuwbouw is juridisch advies opgevraagd. Het antwoord hierop is gelijkluidend aan wat hiervoor is beschreven. Ad 5. Investeringskrediet € 4.010.000,ICSadviseurs heeft in paragraaf 4.2.1 de investeringskosten voor scenario 1 uitgewerkt. De kosten voor het onderwijs zijn geraamd op € 3.615.000,- en het gedeelte voor de kinderopvang op € 395.000,-. De kosten voor het gedeelte voor de kinderopvang worden gedekt door de huur die hiervoor door de kinderopvangorganisatie betaald moet worden. Ad 6. Kapitaallasten De kapitaallasten zijn uitgewerkt onder het kopje “Geld”. Ad 7. Eenmalige kosten Ook de eenmalige kosten zijn uitgewerkt onder het kopje “Geld”. Ad 8.

Voorbereidingskrediet Als een van de risico’s noemt ICSadviseurs de financiën. Nog niet alle kostenrisico’s zijn volledig inzichtelijk. Daarnaast zorgen onder andere Corona en de oorlog in Oekraïne voor een onzekere prijsontwikkeling in de bouwwereld. Op het moment van schrijven van dit voorstel zijn de prijsstijgingen voor bouwmaterialen enorm. De verwachting is wel dat dit wat gaat temperen. In de businesscase zijn de prijzen geïndexeerd volgens de gebruikelijke indexcijfers. Dit maakt het onzeker of het krediet dat op dit moment berekend is, ook het uiteindelijk benodigde krediet zal zijn. Om een beter inzicht te krijgen van de mogelijkheden binnen het berekende investeringskrediet van € 4.010.000,- is het zinvol eerst een ontwerp te maken. Hiervoor kan een voorbereidingskrediet beschikbaar worden gesteld. Normaliter wordt vanuit de Verordening onderwijshuisvesting een vergoeding ter hoogte van 8% van het geraamde investeringsbedrag beschikbaar gesteld. Dit bedrag is bedoeld ter dekking van de kosten voor het opstellen van een aanbesteding gereed bouwplan. ICSadviseurs heeft aangegeven dat op basis van de investeringskostenraming (scenario 1) voor het onderwijs en de kinderopvang, € 613.000,- inclusief BTW nodig is. Er is gerekend met de posten tot start bouw. Kosten voor sloop, bouwrijp maken, bouwkosten en indexeringen zijn hierin dan niet meegerekend.

Het voorbereidingskrediet maakt deel uit van het totale investeringskrediet. Ad 9. Beschikbaarstelling restantkrediet bij Begroting Naar verwachting is bij de behandeling van de Begroting 2023-2026 meer duidelijk over de bijdrage die wij ontvangen vanuit het Rijk voor de komende jaren. Op dat moment kan een betere afweging gemaakt worden over de beschikbaarstelling van het investeringskrediet. Uw raad kan dan alsnog het restantkrediet beschikbaar stellen. Ondertussen kan het schoolbestuur starten met het opstellen van een Programma van Eisen en het ontwerpproces.

3/6

Ad 10. Volgens de huidige planning kan het plan in het derde kwartaal 2023 worden aanbesteed. De begroting wordt in november 2022 vastgesteld. Hiermee is de planning haalbaar, op voorwaarde dat een voorbereidingskrediet beschikbaar is gesteld. Kanttekeningen 1. De keuze voor scenario 1 zorgt voor het afboeken van hogere boekwaarden dan bij scenario 2. Kiezen voor scenario 2 en daarbij lagere boekwaarde afboeken, weegt niet op tegen de voordelen voor scenario 1, zoals genoemd onder argumenten. 2. De kosten voor tijdelijke huisvesting zijn mogelijk onvolledig. Op dit moment is niet duidelijk of mogelijk extra kosten gemaakt moeten worden voor bijv. grondwerkzaamheden, inhuur van een kraan in verband met plaatsing van de tijdelijke units over de bestaande woningbouw en de mogelijkheid om de benodigde units enkel bij de Goede Herderschool te kunnen plaatsen. Bij het opvragen van offertes wordt hierover meer duidelijk. 3. Het investeringsverbod van de scholen zorgt voor een risico als het gaat om mogelijke overschrijding van het beschikbaar gestelde investeringskrediet. Dit vraagt om goede sturing op de planning en de financiën. Zowel vanuit het schoolbestuur als bouwheer, maar ook in de controle hierop vanuit de gemeente. Hierover moeten bij de aanvang van de plannen goede afspraken worden gemaakt. 4. BENG is uitgangspunt in het IHP.

Als het schoolbestuur kiest voor ENG, is het vreemd wanneer de gemeente het kinderopvangdeel BENG gaat bouwen. De meerkosten die dit met zich meebrengt, kunnen worden opgevangen in de huurprijs. 5. Er is nog geen keuze gemaakt voor een beheerstructuur. Hierover zal na 1 augustus 2022, als de fusie van de twee scholen een feit is, met het nieuwe schoolbestuur overleg over worden gepleegd. 6. Het schoolbestuur heeft vraagtekens bij het aantal leerlingen waar vanuit gegaan worden in de berekening van de ruimtebehoefte. Het verwacht dat deze hoger zal liggen dan de prognose heeft aangegeven. Afgesproken is dat dit gedurende de ontwikkeling van de plannen gemonitord zal worden. Daarbij wordt voorop gesteld dat een extra behoefte van 50 m2 (gerelateerd aan 10 extra leerlingen) opgevangen moet kunnen worden binnen de bestaande ruimte. 7. De fusieschool maakt nu gebruik van twee schoolgebouwen. Dit wordt er straks 1. De boekwaarde van de Goede Herderschool is in deze businesscase niet meegenomen. De reden hiervan is dat het schoolgebouw gebruikt gaan worden voor de tijdelijke huisvesting van de Jan Ligthartschool tijdens de renovatie van die school. Wat er daarna met de locatie Goede Herderschool gaat gebeuren moet nog worden onderzocht. Op het moment dat hier meer duidelijkheid over is, wordt de boekwaarde van deze school in de plannen ingebracht. 8.

Als beschikbaarstelling van het krediet wordt uitgesteld naar bijvoorbeeld 2024, zullen er extra kosten gemaakt moeten worden. Hieronder vallen bijvoorbeeld kosten door aanscherping van de wetgeving per 1 januari 2024, een extra kostenstijging die niet is meegenomen in de indexering of extra adviseurskosten voor het opnieuw oppakken van het plan. 9. Wanneer er op een later moment in zijn geheel geen krediet beschikbaar kan worden gesteld en er wel een voorbereidingskrediet wordt verstrekt, zijn kosten gemaakt voor een plan dat aanbesteding gereed is maar niet kan worden uitgevoerd. Risicoanalyse In bijlage 4 is een risicoanalyse opgenomen. De risico’s en beheersmaatregelen zijn ook in de businesscase genoemd.

4/6

Geld Scenario’s Zoals reeds aangegeven kan de keuze worden gemaakt uit 2 scenario’s: • Scenario 1: Nieuwbouw schoolgebouw en nieuwbouw kinderopvang. De totale investeringskosten hiervoor bedragen € 3.615.000,- plus € 395.000,- totaal € 4.010.000,-. De hieruit voorvloeiende jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 84.700,- (uitgangspunt afschrijvingstermijn 60 jaar; annuïteit; restwaarde 10%; rentepercentage 1,2%). •

Scenario 2: Nieuwbouw schoolgebouw en renovatie bestaande kinderopvang. De totale investeringskosten hiervoor bedragen € 3.631.000,- plus € 369.000,- totaal € 4.000.000,-. De hieruit voortvloeiende jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 92.200,- (uitgangspunt afschrijvingstermijn 60 jaar voor de nieuwbouw; 25 jaar voor de renovatie; annuïteit; restwaarde 10%; rentepercentage 1,2%).

Bijkomende kosten gemeente De bijkomende kosten voor de gemeente bedragen in totaliteit € 833.000,- en kunnen in de volgende onderdelen worden uitgesplitst: 1. Afboeken boekwaarde van de huidige school ad € 381.000,-. 2. Afboeken boekwaarde speellokaal € 87.000,- (wanneer wordt gekozen voor scenario 1). 3. Verhuiskosten van Ds. Van Maasschool naar de tijdelijke huisvesting en vervolgens naar IKC De Lichtbron € 15.000,-. 4. Kosten voor tijdelijke huisvesting. Deze zijn berekend op € 350.000,-, waarbij de duur van 2 jaar als uitgangspunt is genomen. Eigen bijdrage schoolbestuur Het schoolbestuur kan ervoor kiezen om de nieuwbouw verder te verduurzamen, uit te breiden of op een andere manier aan te passen aan de eigen wensen. Deze kosten komen voor eigen rekening. Een uitwerking hiervan is opgenomen in de businesscase. Subsidie Op dit moment zijn er geen subsidies waarop aanspraak gemaakt kan worden. Deze worden gedurende het proces om te komen tot een nieuwe school nauwlettende gevolgd. In het geval hierop aanspraak kan worden gedaan door het schoolbestuur, wordt deze in mindering gebracht op het totale investeringskrediet. Communicatie Het schoolbestuur van de IKC De Lichtbron wordt schriftelijk op de hoogte gesteld van uw besluit. Hiervan wordt ook het Op Overeenstemming Gericht Overleg in kennis gesteld.

Inclusiviteit De nieuwbouw van de school geeft een impuls aan het onderwijs voor kinderen uit de gemeente Heerde en daarbuiten voor de komende 60 jaar. Cittaslow n.v.t. Inkoop en SROI De Europese richtlijnen voor aanbesteding zijn van toepassing op het krediet. Deze gelden overigens ook voor de gemeente Heerde.

5/6

Uitvoering De IKC De Lichtbron is bouwheer en zal de nieuwbouw uitvoeren. In de beschikking over de beschikbaarstelling van het krediet worden de verantwoordingsvoorwaarden opgenomen. Advies commissie(s) Dit wordt ingevuld nadat het advies is behandeld in de commissievergadering. Heerde, 26 april 2022 Het college van Heerde drs. J.W. Wiggers B. van Zuthem

, burgemeester , gemeentesecretaris

Bijlagen: 1. Raadsbesluit businesscase IKC De Lichtbron 2. Businesscase IKC De Lichtbron incl. bijlagen 2.1-2.6 3. Conclusies afwegingskader businesscase IKC De Lichtbron 4. Risicoanalyse IKC de Lichtbron Ter inzage: Geen.

6/6