220912 Presentatie themaraad TVW.pptx

Themaraad Transitievisie Warmte De route naar duurzame warmte in de gemeente Heerde 12 september 2022

Welkom

2

Programma

Programma Inleiding: Totstandkoming Transitievisie Warmte

20.15 – 20.25

Rianne Klein Hulse

Deel 1: Resultaten technische analyse, technische (on)mogelijkheden en planning

20.25 – 21.15

Edwin Veldkamp/Barry Meddeler, TAUW/Syntraal

Pauze

21.15 – 21.30

Deel 2: Uitvoeringsstrategie

21.30 – 22.00

Afronding

22.00

Paul Blankman

3

Inleiding

- Startnotitie 5 juli 2021 • • • • •

Welke criteria voor buurtprioritering? Ambitie? Welke alternatieven? Welke rol neemt de gemeente bij het vervolg? Communicatie en participatie

4

Inleiding

• TAUW/Syntraal • Projectgroep: TAUW, gemeente, Triada, Liander (en Waterschap) • Technische analyse • Afstemming/koppelkansen • Keuzes/planning

5

Inleiding

• Meedenkgroep: Inwoners en Heerde Energiek • Inwonersenquête: 81 reacties • Themaraad 6 december 2021  Definitieve versie (Deel 1)  Uitvoeringsstrategie (Deel 2)

- Inwonersbijeenkomst: 11 oktober 2022

6

Even voorstellen

Edwin Veldkamp

Barry Meddeler

Sr. Projectleider Energietransitie en Duurzaamheid (TAUW)

Sr. Adviseur duurzame Warmte en Energie (Syntraal)

Sinds 2012 werkzaam binnen TAUW. Eerste jaren als adviseur verduurzaming OVL en VRI installaties en sinds 2019 als Projectleider Energietransitie en Duurzaamheid.

Sinds 2006 werkzaam binnen TAUW en Syntraal als technisch specialist op het gebied van duurzame Warmte en Energie. Met specialisatie in aquathermie.

7

Onze opgave

Wat is de Transitievisie Warmte (TVW)? •

In 2019 ondertekenden overheden, organisaties en bedrijven in Nederland het Nationale Klimaatakkoord;

•

In het Klimaatakkoord staan concrete afspraken om de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 49 procent te verminderen ten opzichte van 1990;

•

Eén van de doelen is om in 2050 een volledig aardgasvrije samenleving (gebouwde omgeving) te hebben;

•

Elke gemeente heeft de opdracht om voor eind 2021 een Transitievisie Warmte (TVW) te maken. 8

Onze opgave

In onze woningen en gebouwen gebruiken we aardgas voor het verwarmen van ruimtes, het warme water uit de kraan en vaak ook om op te koken. In 2050 willen we een volledig aardgasvrije samenleving zijn (gebouwde omgeving). In de Transitievisie warmte beschrijven wij de stappen en de route naar een aardgasvrije gemeente.

9

Onze opgave

De totale aardgas vraag in de gemeente Heerde bedraagt 20,68 miljoen m3 (2019). Woningen en Utiliteit zijn samen goed voor 79% van het aardgasverbruik.

10

Uitgangspunten

Samen met de betrokken stakeholders zijn er vier uitgangspunten opgesteld voor de Transitievisie Warmte. Deze uitgangspunten zijn in verschillende sessies opgesteld met netbeheerder Liander en woningcorporatie Triada.

1. We starten met isoleren en besparen 2. We gaan op zoek naar koppelkansen 3. We houden de transitie betaalbaar en voorkomen energiearmoede 4. Inwoners staan centraal

11

Zelf aan de slag

Iedereen zal zijn/haar steentje bij moeten dragen om de gemeente Heerde aardgasvrij te krijgen. Wat kunnen inwoners en bedrijven nu al doen:

• Verduurzamen door isoleren, nemen van no-regret maatregelen Hoe gebruiken we aardgas? • 75% voor verwarmen • 20% voor warm tapwater • 5% voor het koken 12

Koppelkansen

Bij het opstellen van de Transitievisie Warmte hebben we gekeken naar mogelijke koppelkansen. Deze koppelkansen zijn mede bepalend geweest voor de planning van buurten zoals in de visie opgenomen. Voorbeeld: Molenkamp • Woningcorporatie Triada heeft renovatie opgave en wil als startmotor fungeren voor particuliere woningeneigenaren • Mogelijk kansrijke warmtebronnen voor collectieve oplossing • Buurt kan een voorbeeld zijn voor Wapenveld-Zuid Ook de komende jaren blijven we kijken naar nieuwe koppelkansen. 13

Koppelkansen

Andere mogelijke koppelkansen: • Rioolvervangingen • Klimaatopgave • Buurten met veel corporatie bezit en een opgave tot verduurzaming / renovatie • Bewonersinitiatieven • Etc.

• Verouderde aardgasleidingen

14

Alternatieve technieken

• •

Individueel

Collectief

Warmtepompen (lucht/bodem) Zonnecollectoren of zonneboiler

Warmtenetten met behulp van: • Restwarmte (HT/MT) • Aquathermie (LT) • Geothermie (HT/MT) Op HT, MT en LT

Duurzame gassen • Groengas (Biogas) • Waterstofgas

15

Alternatieve technieken Om de juiste techniek te bepalen voor een buurt zijn diverse punten van belang: • De aanwezigheid van beschikbare en geschikte bronnen • De bebouwingsdichtheid • De mate van isolatie (bouwjaren)

16

Duurzame bronnen

17

Duurzame bronnen

Kansrijke individuele oplossingen • (hybride) warmtepomp • Individuele zonnecollectoren • PVT-panelen (zonthermie) Individuele oplossingen zijn voor de gemeente van groot belang omdat de bebouwingsdichtheid en het aantal gebouwen relatief laag is.

18

Duurzame bronnen

Kansrijke collectieve oplossingen • Thermische energie uit afvalwater (TEA) • Vanuit de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) • Effluentleiding van RWZI -> Veessen • Niet beiden! • Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) • Uit stilstaande of weinig stromende wateren als het Heerderstrand, Apeldoorns Kanaal, Nieuwe Wetering en Grote Wetering • Uit de stromende wateren Wendhorstbeek, Evergunne, Vorchter Leigraaf en de Watergang naast de IJssel kan ook warmte gewonnen worden 19

Duurzame bronnen

Mogelijk kansrijke bronnen: • Groengas en restwarmte -> nader onderzoeken Niet kansrijke bronnen: • Geothermie • Thermische energie uit drinkwater (TED) • Groene waterstof • Biomassa + Innovatieve technieken

20

De route naar een duurzame warmtevoorziening De routekaart voor de gemeente Heerde Op basis van data-analyse en diverse sessies met de gemeente, woningcorporatie Triada en netbeheerder Liander is een eerste aanzet gemaakt van de routekaart: een globaal overzicht van verschillende deelgebieden in de gemeente, gekoppeld aan de meest voor de hand liggende techniek. Deze keuzes liggen niet vast en worden in de loop van het proces richting uitvoering steeds concreter gemaakt en in de tijd uitgezet. Voor elk deelgebied is er een eerste optie en een terugval optie. 21

De route naar een duurzame warmtevoorziening Afwegingskader Bij het bepalen van waar en met wat we aan de slag gaan zijn er meerdere aspecten van belang. Bij het bepalen van de volgorde van buurten hebben we de volgende vragen gesteld:

• Zijn er koppelkansen aanwezig? • Is er corporatiebezit aanwezig? • Zijn er kansrijke warmtebronnen aanwezig? • Is er mogelijkheid voor een collectief systeem? • Wat is de afschrijvingstermijn van het aardgasnet en hoe robuust is het elektriciteitsnet? • Is er een substantiële CO2-besparing te bereiken? 22

Paginatitel

23

Paginatitel

24

Warmte alternatieven per deelgebied

25

Uitvoeringsstrategie

Rijksprogramma’s op lokaal niveau uitgewerkt 26

Uitvoeringsstrategie

Energieverbruik -58% Alles 100% hernieuwbare energie Kosten berekend in 2018: € 64.100.000 per jaar!

27

1. Een verinnerlijkte urgentie en motivatie 2. Heldere doelen in de tijd 3. Inzicht in oplossingsrichtingen 4. Er moet ruimte zijn voor lokale uitwerking en koppelkansen 5. Budget voor onderzoek, planvormingsproces en implementatie.

28

Wat doen we al?

- Aanpak Energiearmoede - Informatie avonden icm Heerde Energiek - Energieloket inkoop acties - Verstrekken Duurzaamheids lening

29

Uitvoeringsstrategie Doelen gebouwde omgeving Uitvoering in 2022 1.Uitvoeren haalbaarheidsonderzoeken warmtetransitie Vormen van de basis voor de wijkuitvoeringsplannen over isolatie

30

Uitvoeringsstrategie Doelen gebouwde omgeving Uitvoering in 2022 2. Opstellen lokaal Isolatieprogramma Opstellen en werken aan een isolatieprogramma waarin passende informatievoorziening en acties per doelgroep en type buurt centraal staan.

31

Uitvoeringsstrategie Doelen gebouwde omgeving Uitvoering in 2023 1.Opstellen wijkuitvoeringsplannen De gemeente bepaalt de planning van de (stapsgewijze) aanpak richting aardgasvrij en op welke datum de toelevering van aardgas wordt beëindigd en legt dit vast is het uitvoeringsplan.

Bewoners van de wijken participeren in het hele proces

32

Uitvoeringsstrategie Doelen gebouwde omgeving Uitvoering in 2023 2 Verduurzamen maatschappelijk vastgoed Uitwerken van een visie op verduurzaming van eigen en maatschappelijk vastgoed 3. Verduurzamen overige utiliteitsbouw C02-arme utiliteitsbouw in 2050

33

Afronding Samen aan de slag met de warmtetransitie!

34