20231023 Raadsgesprek Heerde kader zon AANT

UITNODIGINGSKADER DUURZAME OPWEKKING Raadsgesprek Heerde 23 oktober 2023

Ruimte voor vragen Totaal tijd: 30/45 min

1

18 oktober 2023

Vorige week stond in alle grote nederlandse dagbladen het bericht dat de rijksoverheid met de energienetwerkbedrijven maatregelen gaat nemen om ruimte te maken op het volgelopen stroomnet. U heeft hier zelf mee te maken gehad. De brief van Liander waarin aangegeven werd dat de 24 flexwoningen waar u ruimte voor had gegeven niet aangesloten kunnen worden op het energienetwerk. Wat gaat er gebeuren met de maatregelen?

2

Overheid en netbeheerders nemen maatregelen tegen vol stroomnet Nieuwsbericht | 18-10-2023 | 14:05 Sneller bouwen energieinfrastructuur: procedure met 1,5 jaar verkorten Stroomnet beter benutten: Aantrekkelijker voor grootverbruikers om op piekmomenten minder elektriciteit gebruiken. Deelnameplicht voor grootverbruikers met veel elektriciteit gebruik.

Flexibiliteitstenders: Opslag bedrijven (bv. batterij-exploitant) benutten op strategische plekken bij piekomenten.

Flexibiliteit stimuleren: Stimuleren energiehubs (lokaal vraag en aanbod bij elkaar)

Toelichting van de maatregelen. De maatregelen laten het belang van vraag en aanbod bij elkaar zien. Dus ook het belang van duurzame enegrieopwek in de gemeente Heerde voor het energieverbruik van inwoners en ondernemers in de gemeente. Zonnevelden en windmolens zijn vormen waar op korte termijn voorzien kan worden in de energievraag. Om dat met aandacht voor de landschappelijke kwaliteit en met zeggenschap van inwoners te organiseren is het Uitnodigingskader gemaakt.

3

Uitnodigingskader

Gedegen proces Opgave voor duurzame energie Weerstand gaat pijn doen blijft weerstand Uitnodigingskader bewuste keuze bewust geen scherpe kaders over afstand en korrelgrootte - Creativiteit ontwikkelaar - Inwoners meedenken

4

Landschapsanalyse

Landschapsarchitect van Odin Landschapsontwerpers heeft een gebiedsschouw en landschapsanalyse gedaan. Wat de inhoudelijke basis was om tot keuzes in de maximale grootte van zonneparken en kansen voor meervoudig ruimtegebruik te komen. Vanuit de landschapsanalyse kan Heerde in 5 gebieden ingedeeld worden: veluwe, veluweflank, broeklanden, oeverwallen en uiterwaarden. In de volgende slides een voorbeeld van 2 landschapstypen.

5

6

Aan de rand van de Veluwe is de rijkheid van het landschap enorm. Akkers en graslanden worden afgewisseld - de A50 drukt zijn stempel op het landschap. Landschappelijke eenheden zijn niet altijd herkenbaar. Essen zijn volgebouwd, beekdalen en sprengen zijn slecht herkenbaar. Landgebruik en landschappelijke kwaliteit zeer divers. Mozaieklandschap. Veel paarden(weidjes), tuinbouw, graslandjes en akkertjes. Grote open, hogergelegen landbouwgebieden zoals ‘De Eng’ ten zuiden van Heerde worden al eeuwen gebruikt voor akkerbouw. Veluweflank: • Overgangsgebied tussen Veluwe en IJssel met veel microreliëf; • Overwegend zandige ondergrond, op sommige locaties veen en kleiig; • Halfopen, versnipperd landschap met weiden, bosjes, essen en beekdalen; • Bebouwingskernen op hogere plekken;

7

• •

Erven verspreid in het landschap; Landgoederen gekoppeld aan beekdalen en Apeldoorns kanaal

7

3 landschapstypen kansrijk voor zon • RES analyse op Heerde toegepast • Kansen voor zonnevelden in landschapstypen: • Veluweflank • Broeklanden • Oeverwallen

8

Kijkend naar de RES 3 landschapstypen kansrijk voor zonnevelden. En dan? Hoe groot op welke manier? Waar rekening meehouden? Begonnen met verdere analyse van het landschap om te bepalen welke grootte waar acceptabel is vanuit landschappelijke kwaliteit. Daarbij is gekeken naar de grootte van de kavels in de 3 landschapstypen. Ook wel korrelgrootte genoemd.

8

Korrelgrootte Veluweflank 1- 3 hectare • Fijnmazig mozaïeklandschap, regelmatige blokverkaveling en verspreide bebouwing. • De korrelgrootte rondom bebouwing 0,1 – 1 hectare • Grootschalige verkaveling is nauwelijks te vinden.

Maximale beoogde grootte zonneveld van 5 hectare vraagt om combineren percelen Beekdalen en essen bieden kansen voor integrale gebiedsontwikkeling met zonneparken;

9

Korrelgrootte Broeklanden 1- 5 hectare korrelgrootte • Grootschaliger open gebied met veelal grasland en weinig bebouwing. • Door openheid is korrelgrootte anders beleefbaar. • Verkaveling vanuit waterstructuur. • Lager: langgerekt. • Hoger: breder, vierkanter en onregelmatiger. • Kavels 2 – 5 hectare. • Rondom bebouwing 1 – 2 hectare

De korrelgrootte en schaal/openheid van het landschap biedt op veel plekken aanleiding om de maximale beoogde grootte van 5 hectare

10

Korrelgrootte Oeverwallen 1- 6 hectare korrelgrootte • Divers gebied met onregelmatige blokverkaveling. • Kavelgrootte tussen de 3 – 6 hectare • Rondom bebouwingskernen 1 – 2 hectare.

Rondom bebouwing zoals Veessen en Vorchten korrelgrootte kleiner Zo zijn we gekomen tot de maximale grootte van een zonneveld in de 3 landschapstypen.

11

Verspreiden - Clusteren

Naast grootte kwam ook de vraag of de zonnevelden dan verpsreid of juist geclusterd moesten worden. Dit is een gesprek dat we zowel met de ambtelijke specialisten als met de inwoners tijdens de gebiedsbijeenkomsten hebben gedaan.

12

Veluweflank

Verspreide zonnevelden passen bij mozaïeklandschap. Geen boskap voor zon. Hoe ga je om met essen? Braakliggend terrein? Welke dichtheid? Clustering een kans voor integrale gebiedsontwikkeling (ecologie versterken, waterbergen, landschapsstructuren vertserken): beekdalen en sprengen structuurdrager voor zon en ze hiermee beschermen. Grootschalige clustering als productielandschap. Deze werd direct zowel door de ambtelijke werkgroep alsook door de inwoners tijdens de bijeenkomsten in de gebieden van tafel geveegd. Omdat het niet aansluit bij de kleinschaligheid en het cita slow karakter van de gemeente

13

14

Broeklanden

Verspreid: gekoppeld aan de schaal van de erven en glastuinbouw. Kans voor het maken van ecologische verbindingen. Clustering met kans voor nieuwe natuur bij weteringen, natte kruidenrijke vegetatie CO2 vasthouden in de bodem en waterberging, nieuw broekbos… Clustering grootschaliger: recreatieve routes, nat broekbos uitbreiden, natte landbouw, hogere natuurwaarde na exploitatie door minder bemesting en grondkering. Hier blijft de dooradering met bosschages en waterlopen in tact. Zowel bij grotschaligere clustering als bij clustering.

15

16

Schaalgroottes • Korrelgrootte kavels is maximale grootte • Huidige erfstructuur in stand houden • Maximum aaneengesloten velden: 15 hectare

17

Draagkracht van de landschappen

Veluweflank 3 x 5 hectare

Broeklanden 5 x 5 hectare

Oeverwallen 2 x 5 hectare

Uitgaande van die maximale grootte van 5 hectare per zonneveld hebben we met de landschapsarchitect en de werkgroep gekeken wat de draagkracht van de 3 landschappen is. Hierbij is gekeken naar zowel de landschappelijke-, ecologische, en landbouwkundige kwaliteit: Veluwe flank: 15 hectare Broeklanden: 25 hectare Oeverwal: 10 hectare Hiermee geven we ruimte aan maximaal 50 hectare1 zonnevelden (stroom voor ongeveer 300 huishoudens). Waarbij we ontwikkelaars en Liander ons toentertijd hebben laten

18

weten dat voor de haalbaarheid van de initiatieven het beter is om voor grotere projecten te gaan. Rendabelere business case en netwerkaansluiting zoveel mogelijk op 1 kabel.

18

BIJLAGE

19

20

E: KIRSTEN.VANDEMEEBERG@BUREAUZAAIGOED.NL T: 06 15599825

21