13. Raadsvoorstel Jaarstukken Gemeenschappelijke Regeling Basismobiliteit.docx

Raadsvoorstel Raadsvergadering 14 juni 2021 Commissie Samenleving 1 juni 2021

Afdeling en opsteller SMV/J. van der Beek-van Weeghel/0578-699494/j.vander.beek@heerde.nl Portefeuille S.J.L. Nienhuis Programma Samenleving Opnemen in Bestuursagenda nee

Agendapunt 13.

Onderwerp Jaarstukken Gemeenschappelijke Regeling Basismobiliteit (Vervoerscentrale Stedendriehoek/PlusOV)

De raad besluit om: 1. Kennis te nemen van: a. de concept Jaarrekening 2020 met bijlagen; b. de Kadernotitie 2022 Vervoerscentrale Stedendriehoek c. de Ontwerpbegroting 2022 van de GR Basismobiliteit inclusief de meerjarenbegroting 2023 – 2025 2. Geen zienswijze over de ontwerpbegroting 2022 in te dienen. 3. De ontwerpbegroting 2022 inclusief de meerjarenbegroting 2023 – 2025 ter inzage te leggen. Inleiding De gemeente Heerde werkt in de Gemeenschappelijke Regeling Basismobiliteit (PlusOV) samen om samenwerking op het gebied van basismobiliteit vorm te geven in de regio met in totaal 9 gemeenten, waaronder Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Hattem, Lochem, Voorst en Zutphen. In overeenstemming met het bepaalde in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de Gemeenschappelijke Regeling Basismobiliteit (GR) heeft het bestuur van de uitvoeringsorganisatie de concept jaarrekening 2020 inclusief de accountantsverklaring, de Kadernotitie 2022-2025 en de ontwerpbegroting 2022 aan uw raad toegezonden. Het dagelijks bestuur vraagt uw raad uiterlijk 18 juni een eventuele zienswijze kenbaar te maken. Beoogd effect Voorliggend voorstel beoogt de jaarstukken 2020, de Kadernotitie 2022-2025 en de ontwerpbegroting 2022 van de GR Basismobiliteit ter besluitvorming aan de raad aan te bieden.

Binnen de daarvoor gestelde termijn kan de gemeenteraad een zienswijze indienen over de ontwerpbegroting 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Basismobiliteit.

1/6

Bevoegdheid / Juridisch kader Op grond van artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) stuurt het bestuur de Kaderbrief samen met de voorlopig vastgestelde jaarrekening vóór 15 april aan de raden van de deelnemende gemeenten. Op grond van artikel 35 Wgr stuurt het bestuur van de gemeenschappelijke regeling de ontwerpbegroting acht weken voordat zij door het bestuur van de uitvoeringsorganisatie wordt vastgesteld naar de raden. De ontwerpbegroting wordt door het gemeentebestuur van de deelnemende gemeenten ter inzage gelegd (art. 35.2 Wgr). De raden hebben de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze (art. 35.3 Wgr). Eerdere besluitvorming en kaders De raad heeft op 14 december 2020 besloten in te stemmen met een wijziging van de verevening voor de kosten van het routegebonden vervoer voor de periode 2020. Argumenten Ad 1a. Concept Jaarrekening 2020 1. De concept Jaarrekening 2020 geeft inzicht in de (financiële) resultaten van PlusOV over 2020. 2020 was het jaar dat zich kenmerkt door de gevolgen van de coronapandemie. Vooral op het gebied van het Routegebonden Vervoer heeft dit veel inspanning gevraagd van PlusOV. In samenwerking met de gemeenten is het gelukt om, ondanks de steeds wijzigende maatregelen, het vervoer in goede banen te leiden. Zoals door het bestuur gemeld in de aanbiedingsbrief is de klanttevredenheid in het leerlingenvervoer onderzocht.

De klant waardeerde dit vervoer met een keurige 7,6. Er is een positief resultaat behaald over 2020. De positieve resultaten in 2019 van het optimaliseren van de organisatie hebben zich doorgezet in 2020. De vervoerskosten zijn daarbij behoorlijk lager dan begroot door de coronamaatregelen. De gemeenten betalen PlusOV voorschotten op basis van de vastgestelde begroting. Het verschil tussen de werkelijk gemaakte kosten en deze begrote bedragen wordt over het jaar 2020 aan de gemeenten terugbetaald. In 2020 is gerekend met een andere verevening, gebaseerd op onder andere uw besluit van 14 december 2020. Deze herziene toerekening van kosten heeft voor de gemeente Heerde positieve financiële gevolgen gehad. In het overzicht in bijlage 3 vindt u de specificatie hiervan. Bevoegdheid raad: Op grond van de Wgr wordt de jaarrekening ter kennisname voorgelegd aan de raden. De jaarrekening is een feitelijke weergave van de resultaten over het jaar 2020. U kunt hierop geen invloed meer uitoefenen. 2. Er is nog geen accountantsverklaring beschikbaar. Deze zal u zo snel mogelijk worden toegezonden. Bevoegdheid raad: De raad krijgt ook deze verklaring ter kennisname aangeboden en kan daar geen invloed meer op uitoefenen. Ad 1b. Kadernotitie 2022 De kadernotitie geeft een overzicht van de risico’s en beheersmaatregelen van PlusOV.

De uitgangspunten in deze notitie zijn opgenomen in de begroting 2022 en verder. In de notitie zijn geen beleidsuitgangspunten met betrekking tot het vervoer opgenomen. Hiervoor zijn de gemeenten zelf verantwoordelijk. PlusOV is immers een beleidsarme GR. In 2022 ligt opnieuw de focus op het monitoren en vooral reduceren van de organisatiekosten van PlusOV.

2/6

Hiervoor wordt het door PlusOV opgestelde plan van aanpak kostenreductie gevolgd. De kadernotitie beperkt zich tot de financiële uitgangspunten en de inzet van de medewerkers en middelen in de komende jaren. Bevoegdheid raad: De raad krijgt de kadernotitie ter kennisname aangeboden en kan daar geen invloed meer op uitoefenen. Ad 1c. Ontwerpbegroting 2022 De ontwerpbegroting 2021 geeft inzicht in de beoogde activiteiten voor 2022. De totale gemeentelijke en provinciale bijdragen in de begroting 2022 (en de jaarschijven erna) van PlusOV liggen op circa € 13 miljoen. De totale bijdrage voor Heerde komt uit op € 950.128,-. We zien voor Heerde in 2020 een stijging in het aantal leerlingen dat gebruikmaakt van het leerlingenvervoer ten opzichte van 2019. Dat heeft ook gevolgen voor de bijdrage voor 2022 en verder. Een directe oorzaak is hiervan op dit moment niet aan te geven. Dat vraagt om nader onderzoek. Voor het leerlingenvervoer geldt een wettelijke verplichting als gemeente om deze voorziening te verstrekken als aan de voorwaarden hiervoor wordt voldaan. Geprobeerd wordt om hierin ook de zelfredzaamheid van de ouders te stimuleren, waar een vergoeding in de reiskosten tegenover kan staan die aanzienlijk lager is dat de kosten voor het aangepast vervoer. Voor 2022 zal ook de indicatiestelling voor het Wmo-dagbestedingsvervoer bekeken worden.

Daarnaast zal op het totale vervoer gekeken worden naar goedkopere alternatieven, zonder afbreuk te doen aan de ingezette gezamenlijke vervoersopgave met de 8 andere regiogemeenten. Het kostprijsverhogende effect van de aanbesteding op het Vraagafhankelijk Vervoer zorgt daarnaast ook voor een prijsstijging. Bevoegdheid raad: Voor de ontwerpbegroting 2022 geldt dat de raad een zienswijze hierover kan indienen. Ad 2. Zienswijze Het bestuur van PlusOV heeft de nieuwe vereveningswijze voor het RGV verwerkt in de begroting 2022. Dit heeft een positief effect op de door de gemeente Heerde te betalen kosten voor het RGV. Echter, de totale kosten stijgen licht. We zien voor Heerde in 2020 een stijging in het aantal leerlingen dat gebruikmaakt van het leerlingenvervoer ten opzichte van 2019. Dat heeft ook gevolgen voor de bijdrage voor 2022 en verder. Een directe oorzaak is hiervan op dit moment niet aan te geven. Dat vraagt om nader onderzoek. Voor het leerlingenvervoer geldt een wettelijke verplichting als gemeente om deze voorziening te verstrekken als aan de voorwaarden hiervoor wordt voldaan. Geprobeerd wordt om hierin ook de zelfredzaamheid van de ouders te stimuleren, waar een vergoeding in de reiskosten tegenover kan staan die aanzienlijk lager is dat de kosten voor het aangepast vervoer. Voor 2022 zal ook de indicatiestelling voor het Wmo-dagbestedingsvervoer bekeken worden.

Daarnaast zal op het totale vervoer gekeken worden naar goedkopere alternatieven, zonder afbreuk te doen aan de ingezette gezamenlijke vervoersopgave met de 8 andere regiogemeenten. Het kostprijsverhogende effect van de aanbesteding op het Vraagafhankelijk Vervoer zorgt daarnaast ook voor een prijsstijging. Verder zal uitvoering worden gegeven aan het Plan van Aanpak om te komen tot een optimalisatie van de organisatie. De bedragen die hiermee gemoeid zijn, zijn verwerkt in de begroting 2022. De te verwachten effecten van de maatregelen leveren een lagere structurele begroting op. Dit ligt in lijn met de opdracht die de raad in de zienswijze over de begroting 2020 al heeft meegegeven. Gezien het vorenstaande geven zowel de begroting 2022 als de gewijzigde vereveningssystematiek wat het college betreft geen aanleiding tot het indienen van een zienswijze.

3/6

Ad 3. Ter inzage legging Artikel 35.2 van de Wgr schrijft voor dat de ontwerpbegroting 2022 door het gemeentebestuur van de deelnemende gemeenten ter inzage wordt gelegd. Kanttekeningen 1. Er loopt nog een juridisch geschil met een vervoerder over de facturatie. Met taxibedrijf Willemsen-de Koning (WdK) is er een verschil van inzicht over de afrekening van het leerlingen- en dagbestedingsvervoer voor het schooljaar 2018-2019. WdK heeft PlusOV en de betrokken gemeenten op 11 oktober 2019 gedagvaard. Op 2 december 2020 heeft de zitting bij de rechtbank plaatsgevonden. Inmiddels heeft de rechtbank aangegeven dat ze aan het vonnis aan het schrijven zijn. Het vonnis wordt rond de zomer van 2021 verwacht. Het risico bestaat dat PlusOV een door de rechter nader vast te stellen bedrag moet betalen aan WdK tot maximaal € 2.268.781,16, te vermeerderen met rente en kosten. Mocht WdK in het gelijk gesteld worden, dan komen de kosten voor de deelnemende gemeenten in PlusOV. 2. De aanbesteding van het vraagafhankelijk vervoer brengt financiële risico’s met zich mee. Op 1 augustus 2021 lopen de huidige contracten met de vervoerders voor het vraagafhankelijk vervoer af. De aanbesteding voor het vervoer is in 2020 opgestart en is inmiddels gegund. Het totale vervoersgebied van PlusOV is opgedeeld in 4 percelen. Taxicentrale Zwolle heeft het perceel Epe, Hattem en Heerde gegund gekregen.

Verdere informatie rond deze aanbesteding is u reeds via de Raadsinformatie meegedeeld en is bij de ingekomen stukken van de raad van 14 juni 2021 geagendeerd. De overgang naar nieuwe vervoerders brengt uitvoerings- en daarmee ook financiële risico’s met zich mee. 3. De vervanging van het planningssysteem voor het vraagafhankelijk vervoer brengt financiële risico’s met zich mee. Het huidige planningssysteem moet in 2021 worden vervangen omdat het niet voldoet aan de vereiste efficiency. Daarnaast ligt de ontwikkeling van het huidige pakket nagenoeg stil. De aanbesteding is eind 2020 gestart en ligt op planning. De verwachting is dat er voor de zomer van 2021 kan worden gegund. De overgang naar een nieuw planpakket vergt veel van de organisatie en brengt uitvoerings- en daarmee ook financiële risico’s met zich mee. Geld Ad 1.a Jaarrekening De jaarrekening sluit met een voordelig saldo van € 160.030,-. De bijdrage van de gemeente Heerde was op basis van de gewijzigde begroting 2020 geraamd op een bedrag van € 736.292,(excl. BTW). De bijdrage over 2020 komt op grond van de jaarrekening uit op € 704.331,- excl. BTW. (2019: € 794.313,-). Dit is exclusief de reizigersbijdrage van € 8.689,50. Ad 1b. Ontwerpbegroting De ontwerpbegroting 2022 sluit met een saldo van € 0,-. De begrote bijdrage van de gemeente Heerde voor 2022 bedraagt € 950.128,- (excl. BTW).

Wij nemen dit mee bij de voorbereiding van de gemeentelijke ontwerpbegroting 2022. Overigens is in de gemeentelijke meerjarenbegroting een bedrag van € 932.000,- opgenomen. De stijging van deze begrote bijdrage ten opzichte van het gerealiseerde bedrag over 2020 kent drie oorzaken: significant lagere kosten door de coronainvloeden op 2020, de prijsstijging door de nieuwe aanbesteding VAV voor 2022 en een verwachte toename van het aantal gebruikers in het leerlingenvervoer. Daarnaast is hier nog geen rekening gehouden met de te ontvangen reizigersbijdragen. De uiteindelijke kosten voor het jaar 2022 worden gebaseerd op het werkelijke gebruik.

4/6

Om de bijdrage in perspectief te zetten, zijn in de tabel hieronder de totale lasten van PlusOV over de jaren 2019 tot en met 2021 vermeld: 2019 2020 2021 2022

Jaarrekening (dus gerealiseerd) Jaarrekening (dus gerealiseerd) Begroting Begroting

€ 16.427.803 € 10.701.593 € 13.073.187 € 13.151.331

Hier is het lastenverschil van 2020 ten opzichte van de andere jaren duidelijk. Vanzelfsprekend heeft dat invloed op de bijdrage voor elke gemeente. Communicatie Zie uitvoering, overigens geen externe communicatie. Inclusiviteit Basismobiliteit ziet toe op het in principe zelfstandig kunnen reizen. Door deelname in de GR wordt iedere inwoner van de gemeente Heerde de mogelijkheid geboden zich zelfstandig te kunnen verplaatsen, zowel in het openbaar vervoer als met aangepast vervoer. Cittaslow Door de basismobiliteit te organiseren met gemeenten in de regio wordt de zelfstandigheid en de mogelijkheid voor het vervoer van de inwoners van de gemeente Heerde in de gemeente zelf en in de regio bevorderd. Inkoop en SROI De aanbesteding van het vervoer wordt gedaan door PlusOV in afstemming met de deelnemende gemeenten. De inkoop- en aanbestedingsvoorwaarden van de gemeenten en ook de regionale afspraken met betrekking tot Social Return on Investment zijn meegenomen in de uiteindelijke aanbestedingsvoorwaarden van PlusOV. Uitvoering Aan het dagelijks bestuur van de GR Basismobiliteit wordt geen zienswijze gezonden over de ontwerpbegroting 2020 inclusief meerjarenraming 2021 - 2023. Ook wordt geen zienswijze ingediend over de wijziging van de verevening. Het college zal hierover mededeling doen aan het bestuur van PlusOV voor 22 juni 2020.

De ontwerpbegroting 2021 wordt ter inzage gelegd. Advies commissie(s) Dit wordt ingevuld nadat het advies is behandeld in de commissievergadering. Heerde, 11 mei 2021 Het college van Heerde drs. J.W. Wiggers B. van Zuthem

5/6

, burgemeester , gemeentesecretaris

Bijlagen: 1. Raadsbesluit jaarstukken GR Basismobiliteit 2020, 2022 e.v. 2. Brief bij jaarrekening 2020 en begroting 2022-2025 PlusOV 3. Bijlage definitieve kosten en verrekening over 2020 4. Concept jaarrekening PlusOV 2020 5. Kadernotitie 2022-2025 6. Concept begroting 2022-2025

Ter inzage: Geen.

6/6