Document · PDF

12.5. Noord Veluwe bkk PFAS 2023

Raad 2 oktober 2023, gemeente HeerdeBij agendapunt: A Regionale nota bodembeheer Noord-Veluwe met bijbehorende bodemkwaliteitskaarten29.313 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Noord Veluwe bodemkwaliteitskaart PFAS, versie 2023 25 april 2023

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Verantwoording Titel

Noord Veluwe bodemkwaliteitskaart PFAS, versie 2023

Opdrachtgever

Omgevingsdienst Noord-Veluwe

Projectleider

Robin Kelder

Auteur(s)

Floor van Elsacker, Odile Rutten, Sanne Kruize-Smouter

Tweede lezer

Wim Dorgelo

Uitvoering meet- en inspectiewerk

Pascal (P.) Rijmers (TAUW, certificaatnummer K54913)

Aantal pagina’s

23 (exclusief bijlagen)

Datum

25 april 2023

Handtekening

Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.

Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 91 1 E info.deventer@tauw.com

2/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Inhoud 1

Inleiding ..................................................................................................................................... 5

Werkwijze .................................................................................................................................. 6

2.1

Algemeen ........................................................................................................................... 6

2.2

Technisch-inhoudelijke onderbouwing ............................................................................... 7

2.3

Handelingskader PFAS ...................................................................................................... 8

Uitvoering .................................................................................................................................. 9 3.1

Beheergebied ..................................................................................................................... 9

3.2

Bodemkwaliteitszones en onderzochte parameters ........................................................... 9

3.3

Uitgesloten locaties van de bodemkwaliteitskaart ............................................................ 10

3.4

Dataverzameling/uitgevoerde werkzaamheden ............................................................... 14

3.4.1

Veldwerkzaamheden................................................................................................. 14

3.4.2

Laboratoriumanalyses ............................................................................................... 15

3.4.3

Aanvullende gegevens .............................................................................................. 15

Resultaten ............................................................................................................................... 16 4.1

Bodemkwaliteitskaart PFAS .................................................................................................... 18 5.1

Bodemkwaliteitskaart ....................................................................................................... 18

5.2

Betrouwbaarheid bodemkwaliteitskaart ........................................................................... 18

5.2.1

Evaluatie gebiedsindeling ......................................................................................... 18

5.2.2

Uitbijters .................................................................................................................... 18

5.2.3

Heterogeniteit ............................................................................................................ 19

5.3 6

Som PFOS en PFOA ....................................................................................................... 16

Conclusie ......................................................................................................................... 19

Beleidsregels PFAS (Nota)...................................................................................................... 20 6.1

Inleiding ............................................................................................................................ 20

6.2

Grondverzet op basis van de kaart .................................................................................. 20

6.3

Toepassingsmogelijkheden voor grond van buiten beheergebied ................................... 21

6.4

Uitgesloten locaties .......................................................................................................... 21

6.5

Grondstromenmatrix ........................................................................................................ 23

3/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Bijlage 1

Veiligheid en kwaliteit

Bijlage 2

Uitgesloten locaties (kaart)

Bijlage 3

Monstersitueringskaart

Bijlage 4

Boorprofielen

Bijlage 5

Percentielbladen

Bijlage 6

Achtergrondwaardenkaarten

Bijlage 7

Analysecertificaten

Bijlage 8

Lijst met uitgesloten locaties (tabel)

Bijlage 9

Referenties rapporten aanvullende gegevens

4/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

1 Inleiding Dit rapport bevat de technische onderbouwing van de bodemkwaliteitskaart PFAS en de beleidsregels PFAS voor de gemeenten: Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek, Putten, Heerde en Hattem gelegen in de regio Noord-Veluwe. In de eerdere versie van dit document waren de gemeenten Heerde en Hattem niet opgenomen aan deze kaart. In deze versie zijn deze gemeenten toegevoegd. TAUW heeft in opdracht van de Omgevingsdienst Noord-Veluwe deze bodemkwaliteitskaart en beleidsregels opgesteld voor PFAS (poly- en perfluoralkyl verbindingen). Dit is een aanvulling op de bodemkwaliteitskaart en Nota bodembeheer:  Noord-Veluwe bodemkwaliteitskaart, Versie 2023, TAUW, Kenmerk 

R003-1273092EVF-V06-agv-NL, d.d. 25 april 2023 Nota Bodembeheer regio Noord-Veluwe, Versie 2023, TAUW, Kenmerk R002-1273092EVF-V06-agv-NL, d.d. 25 april 2023

Aanleiding PFAS is een verzamelnaam voor gefluoreerde koolwaterstoffen die niet van nature in het milieu voorkomen. PFAS zijn sinds de jaren ’60 in Nederland gebruikt in allerlei industriële toepassingen, zoals coatings, blusschuim, verf en kleding. Een aantal PFAS-stoffen staan op de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). PFAS-stoffen zijn biologisch slecht afbreekbaar en mobiel. Vanwege het veelvuldige gebruik van PFAS worden deze stoffen in Nederland als diffuse verontreiniging in bodem en grondwater aangetroffen. Het normenkader voor PFAS is momenteel in ontwikkeling. In de regeling bodemkwaliteit is deze stofgroep nog niet opgenomen. Tot die tijd gelden de regels en voorschriften uit het Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (versie december 2021). Hierin zijn de achtergrondwaarden en de voorlopige maximale toepassingsnormen gedefinieerd. Doel De deelnemende gemeenten uit de regio Noord Veluwe willen voor PFAS een bodemkwaliteitskaart om het grondverzet te faciliteren. De bodemkwaliteitskaart dient als wettig bewijsmiddel conform artikel 4.3.5 van de Regeling Bodemkwaliteit. Zo wordt voorkomen dat voor elke partij grond en ontvangende locatie een partijkeuring of bodemonderzoek moet worden uitgevoerd. In dit rapport lichten we de werkwijze en de resultaten toe (hoofdstuk 2 tot en met 5).

Ook zijn de beleidsregels opgenomen (hoofdstuk 6).

5/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

2 Werkwijze 2.1

Algemeen

De bodemkwaliteitskaart is opgesteld conform de Richtlijn voor het opstellen van bodemkwaliteitskaarten1 en de eisen uit bijlage M van de Regeling Bodemkwaliteit. In deze richtlijn worden acht stappen onderscheiden: 1. Opstellen programma van eisen 2. 3. 4.

Vaststellen onderscheidende kenmerken Gegevensverzameling en gegevensbewerking Indelen beheergebied in deelgebieden

5. 6. 7.

Controle indeling van het beheergebied Verzamelen aanvullende informatie Vaststellen bodemkwaliteitszones

Opstellen ontgravings- en toepassingskaart (generiek of gebied specifiek) op basis van de beleidsregels

Aangezien PFAS een andere verspreidingswijze kent dan de parameters uit het reguliere analysepakket, zijn enkele stappen anders uitgevoerd. Dit is waar nodig per stap toegelicht. In stap 1 zijn de beleidsmatige en technisch inhoudelijke keuzes gemaakt. Deze vormen het kader waarbinnen de bodemkwaliteitskaart tot stand komt. In het kader van PFAS wordt het THK van 2 juli 2020 beschouwd als het programma van eisen naast de eisen uit de wet- en regelgeving. Zie paragraaf 2.2 en 2.3 voor verdere uitwerking. In stap 2 dient te worden vastgesteld welke kenmerken binnen het beheergebied naar verwachting een belangrijke rol spelen bij het definiëren van deelgebieden. Verder is bepaald welke soort locaties uitgesloten dienen te worden van de bodemkwaliteitskaart (puntbronnen). Hiervoor is een vooronderzoek conform NEN5725 aanleiding E uitgevoerd voor PFAS. Zie hoofdstuk 3 voor de uitwerking. In stap 3 dient de informatie, die van het beheergebied beschikbaar is, verzameld te worden en geschikt gemaakt voor verwerking tot een bodemkwaliteitskaart. Aangezien PFAS in de bodem pas vrij recent onder de aandacht gekomen is, is er geen uitgebreide dataset zoals bij reguliere stoffen. Alle beschikbare PFAS-gegevens zijn door de Omgevingsdienst aangeleverd.

Om voldoende waarnemingen en voldoende spreiding van waarnemingen te krijgen, is ook bodemonderzoek uitgevoerd om te komen tot de benodigde informatie om deelgebieden vast te kunnen stellen (zie hoofdstuk 3). In stap 4 dient het beheergebied ingedeeld te worden in deelgebieden. Zie hoofdstuk 3 voor de uitwerking.

Richtlijn voor het opstellen van bodemkwaliteitskaarten. VROM, d.d. 3 september 2007 met wijzigingsblad van 1 januari 2019

6/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

In stap 5 is op basis van de gehaalde waarnemingen vastgesteld of de indeling in deelgebieden in deelgebieden van stap 4 juist is. Zie hoofdstuk 3 en 4 voor de uitwerking. In stap 6 dient aanvullende informatie te worden verzameld indien er onvoldoende waarnemingen zijn en/of onvoldoende ruimtelijke spreiding aanwezig is. Dit bleek niet nodig te zijn voor deze bodemkwaliteitskaart. Zie hoofdstuk 3 en verder. In stap 7 is de bodemkwaliteitszone definitief vastgesteld. Zie hoofdstuk 4 en 5 voor de uitwerking. In stap 8 worden de toepassingseisen geformuleerd. De beleidsregels voor PFAS zijn opgenomen in hoofdstuk 6.

2.2

Technisch-inhoudelijke onderbouwing

De technisch-inhoudelijke onderbouwing (stap 1) gaat in op de eisen waar een bodemkwaliteitskaart aan moet voldoen. In de Richtlijn zijn de onderwerpen benoemd die essentieel worden geacht om de kwaliteit van het grondverzet te kunnen waarborgen. Deze onderwerpen moeten dan ook minimaal in de onderbouwing worden meegenomen en zijn in hoofdstuk 3 toegelicht. Dit betreft:  

Het (deel van het) beheergebied waarvoor de bodemkwaliteitskaart wordt opgesteld (paragraaf 3.1) De diepte en het aantal te onderscheiden dieptetrajecten waarover de bodemkwaliteitskaart

 

een uitspraak doet (paragraaf 3.4) De stoffen die in de bodemkwaliteitskaart worden opgenomen (paragraaf 3.2) De onderscheidende kenmerken op basis waarvan de bodemkwaliteitszones worden

    

gedefinieerd (paragraaf 3.2) Het deel van het beheergebied (o.a. de verdachte locaties) waarvoor de bodemkwaliteitskaart niet geldig is (paragraaf 3.3) De lintvormige diffuus belaste gebieden die worden onderscheiden (niet van toepassing voor PFAS) De kwaliteitseisen waaraan een bodemkwaliteitszone moet voldoen om te kunnen worden vastgesteld (hoofdstuk 5) De statische kengetallen op basis waarvan de bodemkwaliteitszones worden gekarakteriseerd (hoofdstuk 4 en bijlage 5) In welk kader de kaart functioneert: generiek of gebiedsspecifiek. De beleidsregels voor PFAS zijn opgenomen in hoofdstuk 6

7/23

Kenmerk

2.3

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Handelingskader PFAS

In het handelingskader PFAS van december 2021 zijn achtergrondwaarden en voorlopige toepassingsnormen opgenomen die bij het bepalen van hergebruiksmogelijkheden binnen het generieke kader gehanteerd moeten worden. Voor de toepassingsnormen voor grond is onderscheid gemaakt in verschillende situaties, waar verschillende normen voor gelden (zie figuur 2.1).

Figuur 2.1 Toepassingsnormen voor PFAS op landbodem (bron: Handelingskader van december 2021)

8/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

3 Uitvoering 3.1

Beheergebied

De bodemkwaliteitskaart PFAS is opgesteld voor een deel van het grondgebied van de regio Noord-Veluwe. Het betreft de volgende gemeenten: Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten.

Figuur 3.1 Overzicht beheergebied regio Noord-Veluwe met de gemeentegrenzen

In het gebied zijn vier waterwinlocaties met een grondwaterbeschermingsgebied aangewezen2. De locaties en gebieden zijn weergegeven op de bodemkwaliteitskaart in bijlage 6. Voor de grondwaterbeschermingsgebieden gelden afwijkende toepassingsnormen (zie hoofdstuk 6).

3.2

Bodemkwaliteitszones en onderzochte parameters

De verwachting is dat de regio gelijkmatig beïnvloed is door atmosferische depositie zoals de overige regio’s in dit deel van het land. Desondanks is voor een opzet gekozen waarbij eventueel kwaliteitsverschil tussen zones met verschillend gebruik inzichtelijk wordt indien daar sprake van is. Bij de beschouwing van de data hebben we daarom onderscheid gemaakt tussen de zones met de functies: Natuur, Landbouw, Wonen en Industrie (bedrijvigheid) waarbij de nieuwe boringen zijn verdeeld over de acht gemeenten.

https://gelderland.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=81ca33c00adb4827b80a0db05d7cf2ac

9/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

PFAS is een verzamelnaam voor ongeveer zesduizend verschillende parameters. De kaart is opgesteld voor de 28 PFAS-parameters opgenomen in de advieslijst van 12 juli 2019 (Bodem+) en de 10 PFAS-parameters die daarnaast nog zijn opgenomen in de lijst van het Expertisecentrum PFAS. GenX wordt sinds 2012 gebruikt ter vervanging van PFOA en is vooralsnog aangetroffen in de omgeving van Dordrecht en Helmond waarbij een duidelijke relatie te leggen is met het industriebedrijf Chemours. Aangezien de regio niet verdacht is op het voorkomen van GenX is hier geen onderzoek naar uitgevoerd.

3.3

Uitgesloten locaties van de bodemkwaliteitskaart

De kennis over mogelijke puntbronnen voor PFAS en de verspreiding daarvan is nog in ontwikkeling. Dat maakt het onmogelijk om alle eventuele bronnen in beeld te krijgen. Op basis van de nu bekende informatie achten we de volgende locaties als verdacht ten aanzien van PFAS:  Brandweer(oefen)locaties waar blusschuim gebruikt is   

Locaties van grote (chemische) branden waar blusschuim gebruikt is Bedrijven die vaak werken met blusschuimsystemen (vaak BRZO-bedrijven) Galvanische bedrijven, vooral de chroomverwerkende industrie

  

Militaire (oefen)locaties (Voormalige) stortlocaties AWZI’s (slibvelden)



Textielproducerende bedrijven, waaronder tapijtfabrieken; niet distributie/tussenhandel of opslag. Het gaat om bedrijven die textiel of leer waterafstotend maken Halfgeleider industrie: gebruik van PFAS in printplaatproductie

    

Cosmetica en reinigingsmiddelen producerende bedrijven; niet distributie/tussenhandel of opslag Lak- en verfindustrie Papier en verpakkingsindustrie Producenten en verwerkers van gefluoreerde polymeren zoals Teflon verdacht op het voorkomen van bodemverontreiniging. Praktisch gezien komt dit erop neer of er afnemers van Chemours in de regio aanwezig zijn

Vanwege de huidige onbekendheid over de PFAS-bronnen is het ook mogelijk dat er op basis van deze lijst locaties uitgesloten zijn waar mogelijk nooit PFAS-verontreiniging ontstaan kan zijn. Gezien de huidige onzekerheid omtrent PFAS bronnen is er uitgegaan van een worst-case benadering. Desondanks kunnen er ook locaties zijn die nu niet als verdacht worden aangemerkt maar dat uiteindelijke wel blijken te zijn. Bij het vooronderzoek dat bij het gebruik van de kaart als bewijsmiddel is voorgeschreven kunnen deze locaties (op basis van nieuwe informatie) alsnog in beeld komen.

10/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Ook alle locaties waarvan bekend is dat hier een verontreiniging met PFAS aanwezig is, zijn uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart PFAS. Deze locaties zijn niet op kaart weergegeven. Onderhavige PFAS-kaart is een aanvulling is op de bodemkwaliteitskaart voor de genormeerde stoffen. Voor een volledig beeld van alle uitgesloten locaties van de bodemkwaliteitskaarten dient ook de bodemkwaliteitskaart voor de genormeerde stoffen te worden geraadpleegd. Alle verdachte deellocaties binnen de gemeenten Putten, Harderwijk, Ermelo, Elburg, Nunspeet, Oldebroek, Heerde en Hattem zijn weergegeven op de kaart in bijlage 2 en zijn als tabel bijgevoegd in bijlage 83. Op de kaart zijn de locaties als punten weergeven. Wegens de huidige onzekerheid over de verspreiding van PFAS is niet inzichtelijk wat de omvang van de uitgesloten locatie dient te zijn. Vooralsnog is de inrichtingsgrens gehanteerd met een invloedssfeer van 25 meter. Dit is namelijk de invloedssfeer die bij vooronderzoek conform de NEN5725 wordt voorgeschreven. Aangezien PFAS pas sinds de jaren ’60 zijn geïntroduceerd, zijn alleen verdachte activiteiten sinds deze periode van belang. De Omgevingsdienst kon geen selectie maken op de periode waarin de activiteiten hebben plaatsgevonden.

Hierdoor zijn er ook locaties van voor de jaren ’60 meegenomen in de selectie wat tot een overschatting van het aantal verdachte activiteiten kan leiden. De aanwezige verdachte activiteiten zijn hierna verder toegelicht. Branden en gebruik van blusschuim Er is geen informatie bekend over de locaties waar PFAS-houdend blusschuim toegepast is. Hierdoor is niet vast te stellen welke locaties verdacht zijn wegens het toepassen van blusschuim. Er was wel informatie bekend over de aanwezigheid van brandweerkazernes. Uit de informatie van de Omgevingsdienst blijkt dat er elf brandweerkazernes in de regio zijn, namelijk in Harderwijk, Elspeet, Wezep, Ermelo, Hierden, Elburg, Nunspeet en Putten, Heerde, Wapenveld en Hattem BRZO-bedrijven Uit informatie van de Omgevingsdienst blijken er twee BRZO-bedrijven aanwezig te zijn. BRZO-bedrijven zijn verdacht op het voorkomen van PFAS vanwege de aanwezige blusschuimsystemen. Beide BRZO-bedrijven bevinden zich in Putten.

Twee verdachte locaties zijn niet meegenomen omdat de precieze ligging niet achterhaald kon worden. Dit betreft Gronddepot

gemeente Nunspeet Sectie A5739 en THK Polyester aan de Hulstweg 1 te Hierden. Twee andere locaties zijn niet weergeven op kaart, maar wel bijgevoegd in de tabel. Dit betreft twee bergbezinkbassins van het waterschap Vallei en Veluwe aan de Beethovenlaan en de Oranjelaan. De exacte locatie van deze twee bassins kon niet bepaald worden op basis van de aangeleverde gegevens.

11/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Militaire (oefen)locaties In de regio zijn meerdere militaire (oefen)locaties aanwezig. Op de kaart zijn deze locaties aangegeven, waarbij de begrenzing uit de huidige bodemkwaliteitskaart is aangehouden. Bekend is dat het militair terrein in de gemeente Nunspeet niet langer in gebruik is. Dit is op dit moment een natuurgebied. De locatie is alsnog uitgesloten, omdat het niet bekend is welke PFAS-verontreiniging mogelijk aanwezig is. (Voormalige) stortlocaties en afvalverwerkingsbedrijven In de regio zijn twee vuilstortplaatsen aanwezig. Informatie hierover is aangeleverd door de Omgevingsdienst. De vuilstortplaatsen zijn als punt weergeven op kaart. Verder blijkt uit de informatie van de Omgevingsdienst en de gemeenten Elburg, Heerde en Hattem dat er 34 voormalige stortplaatsen in de regio bekend zijn. Deze stortplaatsen zijn als aparte categorie op de kaart aangegeven. De exacte begrenzing van de stortplaatsen is onbekend. PFAS is vanaf de jaren ’50 toegepast. Stortlocaties van voor deze periode zijn dan ook niet verdacht op het voorkomen van PFAS. Het is niet bekend in welke periode deze stortplaatsen in gebruik zijn. Van twee voormalige stortplaatsen was onvoldoende informatie bekend om te kunnen beoordelen of er een stortplaats aanwezig is (geweest). Hiervoor is aanvullende informatie opgevraagd bij de gemeente Elburg en de Omgevingsdienst.

Hieruit bleek dat de voormalige stort aan de Eperweg 36 in ’t Harde met locatiecode GE023000098 geen stortplaats is, maar een autoverhuurbedrijf waarbij ook onderhoud aan de wagens is gepleegd. Deze locatie is dus niet als stort opgenomen in dit vooronderzoek. De andere locatie betreft een voormalige stortplaats aan de Kruisweg in Hierden. Van deze stortplaats waren er drie onderzoeken bekend bij de Omgevingsdienst. Hieruit bleek dat er een stort aanwezig is geweest sinds eind jaren ’50 die tot maximaal vijf meter boven maaiveld aanwezig was4. In het meest recente onderzoek uit 20035 is visueel geen stortmateriaal aangetroffen. Er zijn wel lichte verontreinigingen aangetroffen op locatie. Uit recente luchtfoto’s en hoogteprofielen blijkt dat er op dit moment geen stort aanwezig is. De omgeving is mogelijk wel beïnvloed door de stort. Aangezien er geen onderzoek naar PFAS bekend is op deze locatie en beïnvloeding van de voormalige stort niet uit te sluiten is, is deze locatie uitgesloten. Verder heeft de Omgevingsdienst informatie over afvalverwerkingsbedrijven. Deze locaties zijn ook verdacht op PFAS, omdat de bedrijven mogelijk PFAS-houdende stoffen verwerken. Er zijn twee categorieën, namelijk mestverwerking/korrelfabrieken en oplosmiddelterugwinning.

Nulsituatie onderzoek ‘Van Panhuis B.V.’, Kruisweg te Hierden. TAUW Milieu bv, d.d. 11-01-1995, kenmerk R345180 & Verkennend

Onderzoek Stortplaatsen Gelderland, Kruisweg ongenummerd te Hierden. De Straat Milieu-adviseurs B.V., d.d. 22-11-1999, kenmerk B5213 5

Verkennend bodemonderzoek aan de Kruisweg (ongenummerd) te Hierden. Grondvitaal Putten, d.d. 10-04-2003, kenmerk 310042

12/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Textielproducerende bedrijven en wasserijen Op basis van de informatie van de Omgevingsdienst zijn er twee textiel producerende bedrijven in de regio, namelijk in Ermelo en in Harderwijk. Verder zijn er meerdere wasserijen bekend in de regio. Deze wasserijen zijn ook verdacht op het voorkomen van PFAS, omdat kleding geïmpregneerd wordt om deze waterafstotend te maken. Deze bevinden zich in Putten, Harderwijk, Nunspeet en Ermelo. Papier en verpakkingsindustrie Uit de informatie van de Omgevingsdienst blijkt dat er meerdere papier- en kartonwarenfabrieken in de regio aanwezig zijn. Golfkartonfabrieken zijn ook opgenomen in deze categorie. Afvalwaterzuiveringsinstallaties en rioolwaterzuiveringsinstallaties Het is bekend dat er in de regio meerdere rioolwaterzuiveringsinstallaties en rioolgemalen zijn op basis van informatie van de Omgevingsdienst. Deze locaties zijn op kaart weergeven. De locaties zijn voornamelijk verdacht vanwege de aanwezigheid van slibvelden. Vanwege de eigenschappen van PFAS kan dit zich goed hechten aan slib waardoor hier hogere concentraties van PFAS voor kunnen komen. Afvalverbrandingsinstallaties In de regio Noord-Veluwe zijn geen afvalverbrandingsinstallaties bekend. Ten zuidoosten van de regio is een afvalverbrander gesitueerd die mogelijk (een deel van) de PFAS-kwaliteit beïnvloed middels atmosferische depositie.

Als deze activiteit de bodemkwaliteit beïnvloedt, dan zal dit onderdeel zijn van de diffuse verontreiniging in het gebied. Halfgeleider industrie Er is geen informatie bekend over de halfgeleider industrie, maar er is wel informatie bekend over verwante industrie. De Omgevingsdienst heeft informatie over de elektrotechnische industrie en kantoormachines- en computerfabrieken aangeleverd. Deze locaties zijn uitgesloten. Cosmetica en reinigingsmiddelen producerende bedrijven In de regio is één bedrijf bekend die in deze categorie valt. Dit bedrijf was aanwezig in Ermelo en is uitgesloten. Lak- en verfindustrie Er zijn meerdere categorieën bedrijven die onder deze categorie vallen. De Omgevingsdienst heeft informatie aangeleverd van bedrijven in de volgende sectoren: kleur- en verfstoffenfabrieken, verf, lak en vernisfabrieken, verfspuitinstallaties en moffel- en emailleerovens, carrosserie fabrieken en autospuitinrichtingen. Deze locaties zijn uitgesloten.

13/23

Kenmerk

3.4

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Dataverzameling/uitgevoerde werkzaamheden

3.4.1 Veldwerkzaamheden Zoals eerder benoemd waren er voorafgaande aan het opstellen van deze kaart onvoldoende PFAS-gegevens beschikbaar van de regio. Om voldoende waarnemingen te hebben zijn daarom grondmonsters genomen en analyses uitgevoerd. Bij de plaatsbepaling zijn de uitgangspunten uit voorgaande paragrafen gehanteerd. Een overzicht is opgenomen in tabel 3.1. Ook in Heerde en Hattem waren onvoldoende PFAS-gegevens bekend. Details van het uitgevoerde veldwerk staan uitgewerkt in de aparte rapportages voor Hattem6 en Heerde7. Tabel 3.1 Uitgevoerde werkzaamheden en analyses Zone

Aantal boringen tot

Aantal analyses

Aantal analyses ondergrond

maximaal 2,5 m -mv

bovengrond

(0,5-2,5 m -mv)

(0 – 0,5 m -mv) Natuur

Landbouw

Wonen

Industrie

Totaal

Er zijn in totaal 30 boringen uitgevoerd verspreid over de deelnemende gemeenten en verdeeld over de verschillende functies. Deze laatste verdeling is afhankelijk van het aandeel in de totale oppervlakte. Zo is maar een relatief klein deel van het beheergebied in gebruik voor de functie Industrie waardoor daar naar verhouding ook minder boringen zijn gezet. De boringen zijn zowel op openbaar als op privaat terrein geplaatst. Omdat het beeld van de kwaliteit betrouwbaarder wordt naarmate er meer waarnemingen zijn is ook gebruik gemaakt van de bestaande onderzoeksgegevens die aanwezig waren bij de Omgevingsdienst. Het veldwerk is uitgevoerd door de erkende veldwerkers Pascal (P.) Rijmers van TAUW op 6 tot en met 9 juli 2020 onder certificaatnummer K54913. Voor een overzicht van de veiligheids- en kwaliteitsaspecten met betrekking tot het veldwerk wordt verwezen naar bijlage 1. De situering van de boorpunten is weergegeven op de kaart in bijlage 3. De boorprofielen zijn opgenomen in bijlage 4. Alle monsters van TAUW zijn door de veldwerkers genomen met hetzelfde materieel en zijn in hetzelfde laboratorium onderzocht. Zo wordt beïnvloeding door monstername en analysemethode op de ruimtelijke verdeling uitgesloten.

Concept-bodemkwaliteitskaart Hattem, TAUW, kenmerk R001-1282439ESM-V03-efm-NL, d.d. 25-04-2023

Concept-bodemkwaliteitskaart Heerde, TAUW, kenmerk R002-1282439ESM-V01-lir-NL, d.d. 25-04-2023

14/23

Kenmerk

3.4.2

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Laboratoriumanalyses

Van elke boring is de bovengrond en een monster uit de ondergrond geanalyseerd op PFAS (tabel 3.1). Bij het inzetten van de ondergrondmonsters is waar mogelijk de bodemlaag rond de grondwaterstand geanalyseerd. Deze laag is in de ondergrond het meest verdacht op het voorkomen van PFAS. Waar het grondwater dieper dan 2,5 m -mv aanwezig was, is gekozen voor een variatie in het dieptetraject tussen 0,5 en 2,5 m -mv om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de algemene bodemkwaliteit ten aanzien van PFAS. Dieptetraject De dieptetrajecten zijn gekozen op basis van hetgeen het THK aangeeft met onderbouwing van RWS Leefomgeving (Bodem+) ten aanzien van de verdachte bodemlagen. Gezien de verspreidingsroute van PFAS via atmosferische depositie is de bovengrond (0-0,5 m -mv) voornamelijk verdacht op het voorkomen van PFAS. Verder is PFAS mobiel en goed oplosbaar in water. Om deze reden wordt ook de ondergrond rond de grondwaterstand aangemerkt als mogelijk verdacht. 3.4.3 Aanvullende gegevens Door de Omgevingsdienst zijn aanvullende gegevens in Excelformat aangeleverd. De locatie van de waarnemingen is niet weergegeven op kaart. Op basis van de adresinformatie is wel bekend dat de aanvullende gegevens afkomstig zijn uit ’t Harde, Doornspijk, Harderwijk, Ermelo, Wezep, Oldebroek, Hattemerbroek, Oosterwolde, Elspeet en Putten.

Er zijn in totaal 37 onderzoeken in Excel format aangeleverd. Bij de meeste onderzoeken was geanalyseerd op de 28 PFAS-stoffen in plaats van de 38 PFAS-stoffen. In totaal zijn de resultaten van 15 rapporten niet meegenomen in de analyses. Hieronder is een toelichting gegeven. Wegens foutieve en/of missende lutum, humus en PFAS-waarden zijn de PDF-rapporten tevens meegestuurd. Van vijf rapporten was de PDF-versie echter niet meegestuurd, waardoor de verificatie van de gegevens niet kon plaatsvinden. Deze gegevens zijn verwijderd. Verder misten bij zeven rapporten het merendeel van de PFAS-analyses in de Excel. Aangezien er al voldoende waarnemingen beschikbaar waren, zijn deze gegevens niet gecorrigeerd en zijn de resultaten verwijderd uit de Excel. Verder leek het erop dat er een aantal dubbelingen waren in de dataset8. Dan was hetzelfde analysecertificaat bij verschillende rapporten aanwezig. Deze dubbelingen (driemaal) zijn verwijderd.

Verwijderd zijn: AA023302646, AA024303972 en AA024304043

15/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

4 Resultaten In bijlage 5 zijn de ‘percentielbladen’ weergeven. Dit zijn tabellen met de statistische weergave van de analysegegevens. Opgenomen hierin zijn onder andere:  

De aantallen analyses per parameter De percentielwaarden: dit zijn de waarden waar een bepaald percentage waarnemingen onder ligt. Zo is de P80 de waarde waar 80 % van de waarnemingen onder ligt

 

Het gemiddelde en de maximale waarde Heterogeniteitsindex die aangeeft hoe heterogeen de zone is

Deze statistische kentallen geven een beeld van de kwaliteit van een zone en de variatie daarin (zie paragraaf 4.1 en 4.2). Conform de Richtlijn voor het opstellen van de bodemkwaliteitskaarten dient het gemiddelde te worden gehanteerd voor het kwalificeren van de zone. In de praktijk wordt echter veelal de P80 (80-percentiel) gehanteerd. Dit is de waarde waar 80% van de geanalyseerde gehalten onder ligt. Door het hanteren van de P80 wordt de kans op onterechte gunstigere classificering verkleind. De resultaten van de afzonderlijke waarnemingen zijn weergeven in de analysecertificaten en in bijlage 7. De resultaten van de aanvullende gegevens zijn te vinden in de separate rapportages. In bijlage 9 is een lijst opgenomen met referenties van de rapportages. De statische kentallen zijn berekend en vergeleken voor:  Alleen de nieuwe waarnemingen (30 bovengrond en 30 ondergrond) 

De nieuwe waarnemingen aangevuld met de bestaande gegevens (aantal varieert per individuele PFAS-parameter en per bodemlaag)

Uit deze vergelijking blijkt dat voor beide situaties de classificatie en de heterogeniteit overeenkomt. Daarom wordt voor de bodemkwaliteitskaart gebruik gemaakt van de meest uitgebreide dataset (nieuwe waarnemingen aangevuld met bestaande gegevens). In 2023 is daarna de data van Heerde en Hattem toegevoegd. De percentielbladen daarvan zijn opgenomen in bijlage 5.

4.1

Som PFOS en PFOA

Uit de dataset blijkt dat alleen de som PFOS en PFOA de achtergrondwaarden plaatselijk overschrijden (met uitzondering van de eenmaal verhoogd aangetroffen HPFHpA). Ruimtelijk gezien kan er geen relatie worden gelegd met het gebruik van de locaties of ligging van de verhoogde gehalten. Uit de statistische kentallen blijkt ook weinig tot een beperkte heterogeniteit voor de som PFOS en PFOA. Dit met uitzondering van de som PFOS in de bovengrond waar conform de berekeningen sprake is van sterke heterogeniteit. Bij nadere beschouwing zien we dat dit sterk beïnvloed wordt door het relatief kleine verschil tussen de achtergrondwaarde en de maximale toepassingsnorm die van grote invloed is in de berekeningsformule (zie ook paragraaf 5.2.3).

16/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Er is geen onverwachte puntbron aangetroffen bij dit onderzoek. Alle aangetroffen gehalten liggen beneden de maximale toepassingsnorm (7,0 µg/kg d.s. voor PFOA en 3,0 µg/kg d.s. voor de overige PFAS). In tabel 4.1 zijn de gemiddelde waarden en de P80 opgenomen voor som PFOS, PFOA en de overige PFAS. Tabel 4.1 Rekenkundig gemiddelde voor som PFOS, som PFOA en overige PFAS Zone Bovengrond Ondergrond

PFOA (µg/kg)

PFOS (µg/kg)

Overige PFAS* (µg/kg)

Gemiddelde

P80

Gemiddelde

P80

Gemiddelde

P80

0,61

0,90

0,71

1,1

0,70

0,22

0,33

0,16

0,20

0,27

0,28

Vrij toepasbaar met uitzondering van grondwaterbeschermingsgebieden en onder oppervlaktewater * de hoogst gevonden waarden zijn opgenomen

De rekenkundig gemiddelden en de P80 voor som PFOA, som PFOS en de overige parameters in de verschillende zones overschrijden de voorlopige achtergrondwaarden niet.

17/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

5 Bodemkwaliteitskaart PFAS 5.1

Bodemkwaliteitskaart

In bijlage 6 is de classificatie voor de boven- en ondergrond weergeven gebaseerd op de P80 en de resultaten zoals opgenomen in hoofdstuk 4. Op basis van de resultaten wordt het beheergebied van de deelnemende gemeenten gezien als één homogene zone.

5.2

Betrouwbaarheid bodemkwaliteitskaart

Om de betrouwbaarheid van een bodemkwaliteitskaart te kunnen aantonen, dient de gebiedsindeling op basis van de beschikbare informatie geëvalueerd te worden. Verder is om de betrouwbaarheid van de bodemkwaliteitskaart te beoordelen gekeken naar mogelijke uitbijters als gevolg van puntbronnen en de aangetroffen heterogeniteit. 5.2.1 Evaluatie gebiedsindeling In de Richtlijn worden de volgende minimale eisen gesteld voor het beoordelen van de gebiedsindeling:   

Per deelgebied dienen ten minste 20 waarnemingen beschikbaar te zijn. Indien er sprake is van één homogene zone dienen dit er minimaal 30 te zijn voor PFAS De waarnemingen dienen ruimtelijk voldoende verspreid over het deelgebied te liggen Voor elk deelgebied waarvoor voldoende informatie beschikbaar is, wordt vastgesteld of de indeling in deelgebieden optimaal is, waarmee bedoeld wordt dat er geen ruimtelijke structuur aanwezig is in de gehalten of variabiliteit

Op basis van de resultaten (zie hoofdstuk 4) kan worden gesteld dat aan bovenstaande eisen over het aantal waarnemingen en de ruimtelijke spreiding wordt voldaan voor de 38 PFAS-stoffen waarvoor de bodemkwaliteitskaart is opgesteld omdat:  Er meer dan 30 waarnemingen beschikbaar zijn in de bovengrond en in de ondergrond  Er is geen ruimtelijke structuur waarneembaar in de aangetroffen gehalten 

De heterogeniteitsberekeningen conform de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten (opgenomen in de percentielbladen van bijlage 5) aantonen dat er sprake is van weinig heterogeniteit, met uitzondering van PFOS. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat het verschil tussen de voorlopige achtergrondwaarde en de maximale toepassingsnorm relatief klein is vergeleken met andere parameters (zie ook paragraaf 5.2.3)

5.2.2 Uitbijters Om een betrouwbaar beeld te krijgen van de kwaliteit is gekeken naar de gemeten concentraties. Wanneer een extreme waarden aanwezig is, dient conform de Richtlijn bepaald te worden:   

Of deze extreme waarde deel uitmaakt van de achtergrondgehalten Of deze extreme waarde afkomstig is van een lokale puntbron Of deze extreme waarde een uitbijter betreft die het gevolg is van een fout in het onderzoek of een fout bij de invoer van de gegevens

Uit de data blijkt dat er geen extreme gehalten zijn aangetroffen. Er is namelijk geen overschrijding van de maximale toepassingsnormen voor PFAS aanwezig.

18/23

Kenmerk

5.2.3

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Heterogeniteit

Heterogeniteit is de mate van spreiding in de gemeten gehalten ten opzichte van de normwaarden. Als er binnen de zone sprake is van sterke heterogeniteit dan kan de algemene kwaliteit (in dit geval het rekenkundig gemiddelde) een vertekend beeld gegeven van de bodemkwaliteit en de kwaliteit van de vrijkomende partijen grond. In dat geval kan de bodemkwaliteitskaart niet als bewijsmiddel dienen. Om de heterogeniteit te bepalen is gebruik gemaakt van de berekening die normaal ook wordt toegepast bij het opstellen van bodemkwaliteitskaarten.9 Hierbij wordt de heterogeniteit bepaald door het berekenen van de heterogeniteitsindex (HI) met de volgende formule: 𝐻𝐼 =

𝑃95 − 𝑃5 𝐼𝑛𝑑𝑢𝑠𝑡𝑟𝑖𝑒 − 𝐴𝑊2000

Om te beoordelen welke mate van heterogeniteit aanwezig is, wordt gekeken naar de waarde van de HI:  < 0,2  0,2-0,5

Weinig heterogeniteit Beperkte heterogeniteit

 

Heterogeniteit Sterke heterogeniteit

0,5-0,7 >0,7

Voor PFAS ontbreken nog waarden voor Maximale Waarde Industrie en AW2000. Voor deze berekening is voor de Maximale Waarde Industrie gebruik gemaakt van de maximale toepassingsnorm (3/7/3) uit het THK voor toepassen op landbodem, boven grondwaterniveau en buiten grondwaterbeschermingsgebieden. Voor AW2000 zijn de voorlopige achtergrondwaarden (0,8/0,9) gebruikt. De resultaten zijn te zien in bijlage 5. Op basis van de resultaten is het duidelijk dat er sprake is van weinig heterogeniteit. Uitzondering hierop zijn de PFOS-gehalten in de bovengrond. Hier is sprake van sterke heterogeniteit. Dit wordt veroorzaakt door het relatief kleine verschil tussen de achtergrondwaarden en de maximale toepassingsnormen. De betrouwbaarheid van de bodemkwaliteitskaart wordt hiermee niet in twijfel getrokken.

5.3

Conclusie

Op basis van de resultaten blijkt PFAS zowel in de boven- als ondergrond voor te komen. De P80 overschrijdt voor geen van de onderzochte PFAS de achtergrondwaarden uit het handelingskader PFAS. De toepassingsmogelijkheden zijn afhankelijk van de gehalten PFAS en de beleidsregels (hoofdstuk 6). Het beheergebied voldoet (met uitzondering van de uitgesloten locaties) aan de achtergrondgehalten voor PFAS voor het toepassen op landbodem buiten grondwaterbeschermingsgebieden.

Grondverzet met bodemkwaliteitskaarten. Deltares, via https://www.bodemplus.nl/onderwerpen/wet-regelgeving/bbk/grond-bagger/

19/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

6 Beleidsregels PFAS (Nota) 6.1

Inleiding

Het beleidskader voor grondverzet is opgenomen in het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit. Omdat PFAS nog tot de niet-genormeerde parameters hoort, is het beleidskader hiervoor opgenomen in het Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (versie december 2021). Het normenkader in het Handelingskader PFAS wijkt af van het normenkader in de Regeling bodemkwaliteit en bevat achtergrondwaarden en voorlopige maximale toepassingswaarden waarbij onderscheid wordt gemaakt naar verschillende toepassingssituaties (zie figuur 6.1). In dit hoofdstuk is toegelicht welk grondverzet kan plaatsvinden op basis van de bodemkwaliteitskaart PFAS en welk grondverzet niet. Allereerst volgt een toelichting op de toepassingssituaties uit het Handelingskader PFAS die relevant zijn en welke aanvullende beleidsregels gelden. Vervolgens is aangegeven hoe om te gaan met grond van buiten het beheergebied. Voor het beheergebied is geen gebied specifiek beleid nodig gebleken vanwege de relatief lage gehalten PFAS. Wel wordt aangehaakt bij het voorstel van de Omgevingsdienst regio Arnhem voor toepassing van grond in grondwaterbeschermingsgebieden. Het voorgestelde beleid daarvoor valt echter binnen het kader van het Handelingskader PFAS en wordt niet als gebiedspecifiek gezien.

De deelnemende gemeenten in de regio Noord-Veluwe hanteren daarmee dus voor PFAS het generieke kader uit het Handelingskaser PFAS. Het beleid wordt toegelicht in paragrafen 6.2 tot en met 6.4. Een schematische weergave is opgenomen in paragraaf 6.5.

6.2

Grondverzet op basis van de kaart

Aangezien zowel de boven- als ondergrond voor PFAS voldoet aan de achtergrondwaarden vormt PFAS geen belemmering voor het toepassen van grond op landbodem binnen het beheergebied (met uitzondering van grondwaterbeschermingsgebieden, verderop in deze paragraaf toegelicht). Naast de uitgesloten gebieden (zie bijlagen 2 en 8) geldt de kaart ook niet voor waterbodem. Baggerspecie dient te worden onderzocht alvorens hier de toepassingsmogelijkheden van kunnen worden bepaald. Daar waar we in dit hoofdstuk praten over grond wordt dus niet baggerspecie bedoeld. Conform het verzoek van de Omgevingsdienst regio Arnhem (ODRA, ) wordt voor het toepassen van grond in grondwaterbeschermingsgebieden de norm van 0,5 µg/kg voor PFOS/PFOA (andere PFAS 0,1 µg/kg) gehanteerd. Dat gehalte is lager dan de P80 van de boven- en ondergrond in het beheergebied en voldoet daarmee aan het gestelde in het THK die de ‘gebiedskwaliteit’ voorschrijft (zie categorie 4.4 van figuur 6.1). De kwaliteit dient vastgesteld te worden middels partijkeuring.

20/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Uit het handelingskader PFAS volgen echter wel een aantal beperkingen in specifieke toepassingssituaties van grond in oppervlaktewater. Op basis van de P80 voor PFOS en PFOA voldoet de bovengrond in het beheergebied niet aan de normen voor de toepassingscategorieën 4.8.2, 4.9.1 en 4.9.2 (figuur 6.1). Voorgaande is schematisch weergegeven in paragraaf 6.5.

6.3

Toepassingsmogelijkheden voor grond van buiten beheergebied

Als grond van buiten het beheergebied van de deelnemende gemeenten wordt toegepast, dan is er altijd een partijkeuring voor PFAS nodig. Deze grond moet op basis van de partijkeuring voldoen aan de achtergrondwaarden voor PFAS en, indien de grond wordt toegepast in een grondwaterbeschermingsgebied, aan de normen die daarvoor gelden (0,5 µg/kg voor PFOS/PFOA en 0,1 µg/kg voor de overige PFAS).

6.4

Uitgesloten locaties

Uitgangspunt is dat de bodemkwaliteitskaart PFAS niet gebruikt mag worden als bewijsmiddel voor een locatie die mogelijk verontreinigd is met PFAS (een verdachte locatie). Een overzicht van locaties die uitgesloten zijn van de bodemkwaliteitskaart is opgenomen in bijlagen 2 en 8. Voor het gebruik van een bodemkwaliteitskaart als bewijsmiddel dient een vooronderzoek te worden uitgevoerd conform de NEN5725, aanleiding F: ‘Toetsing gebruik bodemkwaliteitskaarten bij te ontgraven grond en toepassen van grond’ op zowel de herkomstlocatie als de toepassingslocatie. Aan de hand van dit vooronderzoek wordt bepaald of de bodemkwaliteitskaart gebruikt mag worden. De verplichting voor het uitvoeren van een vooronderzoek is opgenomen in artikel 4.3.5 uit de Regeling bodemkwaliteit. De volgende locaties zijn vooralsnog uitgesloten en dienen (aanvullend) te worden onderzocht op PFAS:  Uitgesloten locaties zoals opgenomen in bijlage 2 en 8, waaronder stortplaatsen en  

defensieterreinen Locaties op minder dan 25 meter van een onvoldoende onderzochte PFAS-risicolocatie Locaties op minder dan 25 meter van een bekende PFAS-verontreinigingen (> maximale



toepassingsnorm) Locaties waar uit de milieucontroles overtredingen blijken van de bodembeschermende voorzieningen



Locaties die gesaneerd zijn op PFAS en waar een restverontreiniging is achtergebleven

Er vindt momenteel volop onderzoek plaats naar de wijze waarop PFAS in het milieu komt en hoe het zich vervolgens gedraagt. Afhankelijk van nieuwe inzichten kan het nodig zijn om voornoemde uitsluitingen te beperken of juist uit te breiden.

21/23

Kenmerk

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Figuur 6.1 Tabel uit Handelingskader PFAS, december 2021. Zie het handelingskader voor de voetnoten bij deze tabel

22/23

Kenmerk

6.5

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Grondstromenmatrix

Op basis van het gestelde in de voorgaande paragrafen van dit hoofdstuk is in figuur 6.2 een overzicht gegeven van de mogelijke grondstromen en de voorwaarden. Grondverzet van (↓)

Naar:

Naar: Grondwater-

Toepassing in:

naar (→)

Bovengrond

Ondergrond

beschermings-

oppervlaktewater

gebieden of waterwingebieden Van: Bovengrond

Keuren

Nee

(norm 0,5 of 0,1 µg/kg) Van: Ondergrond Van: Grondwater-

Keuren

Ja (categorie 4.8.2, 4.9.1 en

(norm 0,5 of 0,1 µg/kg)

4.9.2 uit figuur 6.1) Bovengrond niet,

Van: buiten

Keuren (achter-

Keuren

Waterbodemonderzoek

beheergebied

grondwaarden)

grondwaarden

(norm 0,5 of 0,1 µg/kg)

(NEN5720)

beschermingsgebieden

ondergrond zie hierboven

Figuur 6.2 Grondstromenmatrix deelnemende gemeenten regio Noord-Veluwe

23/23

Kenmerk

Bijlage 1

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Veiligheid en kwaliteit

Het keurmerk ‘kwaliteitswaarborg Bodembeheer’ geeft aan dat de activiteiten in het kader bodembeheer, waaronder veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek goed en betrouwbaar volgens door de overheid opgestelde protocollen en programma’s zijn uitgevoerd. TAUW bv is erkend voor het uitvoeren van veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek conform de protocollen 2001, 2002, 2003 en 2018. TAUW bv verklaart dat het veldwerk onafhankelijk van de opdrachtgever is uitgevoerd conform de eisen van BRL SIKB 2000. Bij interne opdrachtverlening is gebruik gemaakt van interne functiescheiding onder de voorwaarden die het Besluit bodemkwaliteit hieraan stelt. De werkzaamheden zijn uitgevoerd conform BRL SIKB 2000: Beoordelingsrichtlijn voor het SIKB procescertificaat Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek: 

Protocol 2001: Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen

TAUW verklaart hierbij dat het een onafhankelijke positie heeft (en kan behouden) ten opzichte van de opdrachtgever. Dat wil zeggen dat er geen organisatorische relatie bestaat met de opdrachtgever (zuster- of moederbedrijf) of diens eigenaar. De analyses zijn uitgevoerd bij een geaccrediteerd milieulaboratorium. De aanwezigheid en ligging van kabels en leidingen is bepaald door het doen van een KLIC-melding.

Kenmerk

Bijlage 2

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Uitgesloten locaties (kaart)

Legenda

3,5

7 Km

Stortplaatsen

BRZO-bedrijven

Overige verdachte activiteiten (PFAS) Militair terrein

Overig (uitgesloten)

Grondwaterbeschermingsgebieden Waterwingebieden

Gemeentegrenzen

Opdrachtgever

Omgevingsdienst Noord-Veluwe

Schaal

Status

DEFINITIEF

1:140000

Project

Formaat

Projectnummer

Onderdeel

Datum 02-10-20 10:39

Tekeningnummer

Actualisatie en aanvulling PFAS BKK Verdachte locaties PFAS

Get.

Gec.

EVF

1273092

Postbus 133 7400 AC Deventer Telefoon (0570) 69 99 11 Fax (0570) 69 96 66

Esri Nederland, Community Map

GREEN\evf 10-02-2021 08:56 1273092_10005D.MXD

Kenmerk

Bijlage 3

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Monstersitueringskaart

24 23

22 4

21 6

27 28

30 29

11 20

Boorpunten PFAS

Legenda

19 17

14 0

8 Km

Waterwingebieden

Grondwaterbeschermingsgebieden Gemeente grenzen

Bodemfuncties Niet bepaald

klasse AW2000

5 10

Opdrachtgever

Omgevingsdienst Noord-Veluwe

Status

1:150000

CONCEPT

Project

Formaat

Projectnummer

Onderdeel

Datum 10-06-20

Tekeningnummer

Actualisatie en aanvulling PFAS BKK Monsterpuntensitueringskaart PFAS

klasse industrie klasse wonen

Schaal

Es r i Ne d e rl a n d , C o m m u n i ty M a p Co n tri b u to rs

Get.

Gec.

EVF

ESM

1273092

Postbus 133 7400 AC Deventer Telefoon (0570) 69 99 11 Fax (0570) 69 96 66

GREEN\evf 02-10-2020 10:11 1273092_10003D

Kenmerk

Bijlage 4

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Boorprofielen

Kenmerk

Bijlage 5

R001-1273092EVF-V03-agv-NL

Percentielbladen

Beheergebied ODNV-PFAS - 0 - 0,5 m‐mv lutum (%) humus (%)

Ontvangende en ontgravende bodemkwalitei tBepaald a.d.h.v. P80 2,962 3,238

Ontvangende bodemkwaliteit: Ontgravingskwaliteit aantal 78 78 78 77 78 78 78 78 78 78 78 78 76 78 78 78 78 75 78 78 77 78 30 30 30 75 76 76 78 75 30 30 30 76 30 75 30 30 78 30 78 78

minimum 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,070 0,070

P5 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,096 0,109

P25 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,223 0,200 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,300 0,300

P50 0,070 0,070 0,070 0,070 0,085 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,425 0,400 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,100 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,500 0,500

Alle waarden zijn opgenomen in standaardbodem (lutum=25%, humus=10%)

Landbouw/natuur (AW2000) Landbouw/natuur (AW2000)

Stofnaam Perfluorbutaansulfonaat (PFBS) C4 Perfluordecaansulfonaat (PFDS) C10 Perfluorheptaansulfonaat (PFHpS) C7 Perfluorhexaansulfonaat (PFHxS) C6 Perfluorbutaanzuur (PFBA) C4 Perfluordecaanzuur (PFDA) C10 Perfluordodecaanzuur (PFDoA) C12 Perfluorheptaanzuur (PFHpA) C7 Perfluorhexaanzuur (PFHxA) C6 Perfluornonaanzuur (PFNA) C9 Perfluoroctaanzuur (PFOA) C8 Perfluoroctaansulfonaat (PFOS) C8 Perfluoroctaansulfonamide (PFOSA) Perfluorpentaanzuur (PFPeA) C5 Perfluortridecaanzuur (PFTrA) C13 Perfluortetradecaanzuur (PFTeA) C14 Perfluorundecaanzuur (PFUnA) C11 6:2 fluortelomeer sulfonzuur (6:2FTS) som vertakte PFOS-isomeren som vertakte PFOA-isomeren Perfluorhexadecaanzuur (PFHxDA) C16 Perfluoroctadecaanzuur (PFODA) C18 N-methylperfluorbutaansulfonylamide (MeFBSA) Perfluorbutaansulfonamide (PFBSA) Perfluorbutaansulfonylamide(N-methyl) acetaat Perfluoroctaansulfonylamide(N-ethyl)acetaat 8:2 fluortelomeer sulfonzuur (8:2FTS) 10:2 fluortelomeer sulfonzuur (10:2 FTS) Perfluorpentaansulfonaat (PFPeS) C5 N-methylperfluoroctaansulfonamide acetaat 8:2 fluortelomeer onverzadigd carbonzuur 9Cl-PF3ONS (F-53B) 2H,2H,3H,3H-Perfluorundecaanzuur (H4PFUnA) 4:2 fluortelomeer sulfonzuur (4:2FTS) 7H-Perfluorheptaanzuur (HPFHpA) 8:2 fluortelomeer fosfaat diester (8:2 diPAP) ADONA N-ethyl perfluoroctaansulfonamide (EtFOSA) N-methylperfluoroctaansulfonamide (MeFOSA) Perfluor-3,7-dimethyloctaanzuur

(3,7-DMPFOA) som lineair en vertakte PFOA som lineair en vertakte PFOS

Eenheid ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg ug/kg

P75 0,070 0,070 0,070 0,070 0,190 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,722 0,700 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,200 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,800 0,985

P80 0,070 0,070 0,070 0,070 0,200 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,800 0,800 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,200 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,900 1,100

P90 0,070 0,070 0,070 0,070 0,230 0,070 0,070 0,100 0,070 0,070 1,030 1,200 0,070 0,100 0,070 0,070 0,070 0,070 0,300 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 1,100 1,460

P95 0,070 0,070 0,070 0,070 0,332 0,100 0,070 0,200 0,100 0,100 1,445 1,517 0,070 0,115 0,070 0,070 0,070 0,070 0,400 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 1,560 2,115

maximum 0,120 0,070 0,070 0,070 0,500 0,300 0,130 0,300 0,500 0,170 2,800 2,300 0,100 1,000 0,140 0,070 0,100 0,600 0,610 0,100 0,140 0,100 0,280 0,070 0,070 0,250 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 2,800 2,900

toets gemiddelde + ++ +++

gemiddelde gemeten beneden de maximale waarde voor klasse landbouw/natuur -> klasse landbouw/natuur gemiddelde gemeten beneden de maximale waarde voor klasse wonen en boven de maximale waarde voor klasse landbouw/natuur-> klasse wonen gemiddelde gemeten beneden de maximale waarde voor klasse industrie en boven de maximale waarde voor klasse wonen -> klasse industrie gemiddelde gemeten boven de maximale waarde voor klasse industrie -> niet toepasbaar

toets 95-percentielwaarde +

P95 gemeten beneden de interventiewaarde P95 gemeten boven de interventiewaarde

toets heterogeniteit < 0,2 0,2 - 0,5 0,5 - 0,7 > 0,7

weinig heterogeniteit beperkte heterogeniteit heterogeniteit sterke heterogeniteit

≤ achtergrondwaarde > achtergrondwaarde en ≤ maximale waarde wonen (klasse wonen) > maximale waarde wonen en ≤ maximale waarde industrie (klasse industrie) > maximale waarde industrie en ≤ interventiewaarde (niet toepasbaar) > interventiewaarde (niet toepasbaar)

gemiddelde standaarddeviatie 0,071 0,007 0,070 0,000 0,070 0,000 0,070 0,000 0,132 0,099 0,077 0,032 0,071 0,007 0,083 0,041 0,079 0,051 0,074 0,014 0,554 0,476 0,543 0,486 0,070 0,003 0,091 0,110 0,071 0,008 0,070 0,000 0,070 0,003 0,077 0,061 0,160 0,124 0,071 0,005 0,071 0,008 0,070 0,003 0,280 0,000 0,070 0,000 0,070 0,000 0,072 0,021 0,070 0,000 0,070 0,000 0,070 0,000 0,070 0,000 0,070 0,000 0,070 0,000 0,280 0,000 0,070 0,000 0,280 0,000 0,070 0,000 0,070 0,000 0,070 0,000 0,070 0,000 0,700 0,000 0,614 0,489 0,710 0,616

toets Heterogeniteit gemiddelde 0,000 0,000 0,000 0,000 0,164 0,019 0,000 0,081 0,019 0,019 0,270 0,904 0,000 0,028 0,000 0,000 0,000 0,000 0,206 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,287 1,254

toets P95 achtergrondwaarde 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,900 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,900 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,900 1,900 1,400 -

maximale waarde wonen 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 1,400 3,000 3,000 3,000 3,000 7,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 7,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 7,000 7,000 3,000

maximale waarde industrie 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 7,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 7,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 3,000 7,000 7,000 3,000

interventiewaarde

110,000 1100,000

1100,000 110,000

Beheergebied ODNV-PFAS - 0,5 - 2,0 m‐mv lutum (%) humus (%)

Ontvangende en ontgravende bodemkwalitei tBepaald a.d.h.v. P80 2,918 2,893

Ontvangende bodemkwaliteit: Ontgravingskwaliteit aantal 48 47 48 48 48 48 48 48 48 48 48 48 47 48 48 48 48 46 48 48 48 48 24 24 24 47 46 46 48 47 24 24 24 46 24 46 24 24 47 24 48 48

minimum 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,067 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,093 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,023 0,093 0,023 0,093 0,023 0,023 0,023 0,023 0,233 0,067 0,023

P25 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,070 0,070

P50 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,070 0,070

Alle waarden zijn opgenomen in standaardbodem (lutum=25%, humus=10%)

Landbouw/natuur (AW2000) Landbouw/natuur (AW2000)

(3,7-DMPFOA) som lineair en vertakte PFOA som lineair en vertakte PFOS

P75 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,160 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,203 0,100

P80 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,300 0,100 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,330 0,196

P90 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,400 0,300 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,143 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,449 0,412

P95 0,070 0,070 0,070 0,070 0,089 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,486 0,310 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,196 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 0,576 0,489

maximum 0,070 0,070 0,070 0,070 0,150 0,070 0,070 0,400 0,400 0,070 2,800 0,800 0,070 0,070 0,070 0,070 0,070 0,300 0,300 0,070 0,070 0,070 0,280 0,070 0,070 0,070 0,100 0,070 0,070 0,200 0,070 0,070 0,280 0,070 1,600 0,070 0,070 0,070 0,070 0,700 2,800 1,000

toets gemiddelde + ++ +++

toets 95-percentielwaarde +

P95 gemeten beneden de interventiewaarde P95 gemeten boven de interventiewaarde

toets heterogeniteit < 0,2 0,2 - 0,5 0,5 - 0,7 > 0,7

weinig heterogeniteit beperkte heterogeniteit heterogeniteit sterke heterogeniteit

gemiddelde standaarddeviatie 0,069 0,007 0,069 0,007 0,069 0,007 0,069 0,007 0,072 0,015 0,069 0,007 0,069 0,007 0,076 0,048 0,079 0,051 0,069 0,007 0,204 0,411 0,116 0,127 0,069 0,007 0,069 0,007 0,069 0,007 0,069 0,007 0,069 0,007 0,077 0,039 0,089 0,051 0,069 0,007 0,069 0,007 0,069 0,007 0,272 0,038 0,068 0,010 0,068 0,010 0,069 0,007 0,070 0,008 0,069 0,007 0,069 0,007 0,072 0,020 0,068 0,010 0,068 0,010 0,272 0,038 0,069 0,007 0,327 0,274 0,069 0,007 0,068 0,010 0,068 0,010 0,069 0,007 0,681 0,095 0,224 0,416 0,155 0,184

toets Heterogeniteit gemiddelde 0,000 0,000 0,000 0,000 0,012 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,082 0,150 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,079 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,099 0,262

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerde&id=e92d48ce-da9a-4660-9b86-3913281d94ab