10.6. sv 2020-11 beantwoording vragen D66GL RES.docx

Schriftelijke vragen Reg. Nr. 2020-11 Datum: Van: Aan: Onderwerp: Datum beantwoording: Behandeld in college van:

07-12-2020 Fractie D66/GL College via Ben RES [xx]-[xx]-20[xx]

[in te vullen door de griffie] [in te vullen door de aanvrager] [in te vullen door de aanvrager] [in te vullen door de organisatie] [in te vullen door de organisatie]

Toelichting Tijdens de RES-bijeenkomst op 25 november van de Cleantech, konden, door diverse omstandigheden, enkele vragen niet beantwoord worden. Graag de volgende vraag/vragen schriftelijk beantwoorden:

In de Regionale bijeenkomst van de Cleantech kwam helder naar voren dat de Regiodeal RES een visie is vanuit een ontwikkelmodel dat betekent dat we regelmatig een bijgestelde (volgende versie)RES krijgen. Het gaat bij de RES dus om grootschalige energietransities voor windturbines en zonneparken In de concept RES wordt energiebesparing, mobiliteit, warmte benoemd. Maar daar blijft het ook bij. In de raadsvergadering over de RES heeft de fractie gevraagd: Hoe krijgen we meer meer zicht op het geheel?( Dus en RES en andere meer bewonersgerichte energietransities) Wat moet er de komende 30 jaar allemaal gebeuren en hoe verhoudt zich dat tot elkaar? Verder hebben we als fractie van D66/GL het gevoel dat we aan het lijntje zijn gehouden als het gaat om duurzaamheidskaders Nu na ruim 2 jaar moeten we alsnog aan de slag met het vraagstuk: Waar onder welke voorwaarden zonneparken en windturbines kunnen komen. We zijn hierover zeer teleurgesteld. Het enige voordeel van de RES is dat we nu iets meer zicht hebben op aantallen. Tegelijkertijd is dit zicht nog troebel want het gaat om een voorstel voor de regio als geheel. Wat het voor individuele gemeenten betekent staat er niet in. Het is een concept RES dus de ideeën kunnen weer veranderen want de RES wordt tweejaarlijks bijgesteld. We moeten als gemeente wel verder.

Het is daarom zeer wenselijk dat er vanaf nu helder en duidelijk gecommuniceerd gaat worden naar inwoners organisaties bedrijven enz. dat er naast de RES (windturbines en zonneparken) dus ook nog een andere opgave is namelijk energiebesparing, mobiliteit, warmte enz. We hebben immers onze inwoners nodig om deze grote opgave toot een succes te maken Volgens de fractie van D66/GL moeten we als gemeente z.s.m. de handschoen oppakken en een gemeentelijke RES maken Onze vragen zijn hierbij: Hoe gaat u dat aanpakken? Welke partijen worden hierbij betrokken?

Hoe worden de burgers/inwoners/ ondernemers betrokken Wat is de planning? En hoe vindt de afstemming met de omgevingsvisie plaats? Qua inhoud en qua planning? Dus naast de vraag hoe het complete plaatje RES plaatje inclusief energiebesparing, mobiliteit, warmte enz. zoals boven genoemd eruit gaat zien willen we ook de vraag beantwoord hebben over de aanpak van de lokale RES. Antwoord Het maken van de Regionale Energiestrategie (RES) komt voort uit een duidelijke opdracht vanuit het Rijk om meer energie op land te gaan opwekken. Aan de regio’s en de deelnemende gemeenten om aan te geven waar dit gebeurt en hoeveel energie er gerealiseerd gaat worden. De regio is voor de uitwerking de ideale schaal, omdat het dichtbij blijft, er een gezamenlijke visie op landschap kan worden gemaakt en overstijgende onderwerpen zoals grote warmtepotentie of kansen voor clustering van het energienetwerk kunnen worden meegenomen. Maar: het gaat dus voornamelijk over energie-opwek (met een klein onderdeel over grote warmtebronnen in de regio) en niet over een aanpak voor andere duurzaamheidsvraagstukken. Over de RES zal de raad dit jaar een besluit moeten nemen. In onderstaande schema is te zien wat de verschillende ‘kapstokken’ waar de activiteiten onder vallen waar we vanuit de gemeente Heerde op inzetten. Verduurzaming op 3 hoofdthema’s

Deelsectoren Klimaatakkoord in Heerde

49-55% CO2 REDUCTIE 2030 Klimaatadaptatie

Klimaatakkoord Nederland

Industrie

Gebouwde omgeving

Mobiliteit

Circulaire economie en grondstoffen

Energie

Landbouw

Klimaatadaptatie komt vooral tot uiting bij nieuwbouwprojecten en onderhoud. We zorgen ervoor dat we voorbereid zijn op de toekomst door regenwater vast te houden en hittestress te verminderen. Circulaire economie stimuleren we als gemeente door onder andere ons actieplan, ons afvalbeleid en door zelf waar mogelijk circulair in te kopen. De grootste inzet zit momenteel in de uitvoering van de doelen van het Klimaatakkoord. Het onderwerp energie is daarbij een belangrijke, omdat deze zowel veel CO2 besparing oplevert, maar ook veel impact heeft op onze omgeving. Voor energie (RES en lokale energievisie) en gebouwde omgeving (Transitievisie warmte) maken we in 2021 een gemeentelijke visie. Als gemeente zijn we naast de RES ook druk bezig met inzet op bijvoorbeeld communicatie, stimuleren van isolatie en zonnepanelen op daken, uitvoering van de RREW-subsidie, inzet van ons energieloket en de energiecoaches, lokale voedselproductie, uitrol laadpalen en energiebesparing bij bedrijven. Het schaalniveau van deze activiteiten en ook de inzet verschilt erg. De grote gemene deler is: CO2 reductie en zorgvuldiger omgaan met grondstoffen en grond. Conclusie is dat er naast de RES veel gebeurt rondom bewustwording, ondersteuning van initiatieven en verschillende concrete projecten die worden uitgevoerd. Hoe dat er over 30 jaar uitziet is moeilijk te omschrijven.

De nationale doelen zijn helder (95% CO2 reductie in 2050, 49% in 2030 (55% in provincie Gelderland), maar een stappenplan over zo’n lange 2/4

periode is in een steeds veranderende wereld niet te doen. Bovendien rijkt onze invloed als gemeente ook niet zo ver. We volgen daarom de landelijke of provinciale doelstellingen. Korte termijndoelen kunnen wel gesteld worden, bijvoorbeeld in 2030 een x aantal MW energie opwekken, een % minder afval, of een % woningen van het gas af. Hier ligt overigens mede een taakstelling voor de gemeenteraad om deze termijndoelen te bepalen. Voor de Transitievisie warmte en voor de lokale visie op energie als vervolg op de RES komen we in 2021 met een voorstel. Indien er daarnaast nog aanvullende kansen worden gezien wordt D66-GroenLinks uitgenodigd om in de gemeenteraad met een voorstel te komen wat het college hierin aanvullend dient te doen en welke middelen hiervoor beschikbaar staan. Wat betreft het vraagstuk onder welke voorwaarden zon en wind in onze gemeente wordt toegestaan kunnen we kort zijn. In de gemeenteraad hebben we, voordat we aan de RES begonnen, afgesproken om het proces van de RES in de Cleantech regio te doorlopen alvorens zelf te beginnen aan kaderstelling. Dat is ook wenselijk, omdat hiermee een gezamenlijke regionale lijn ontstaat die aansluit bij ons regionale landschap én omdat daardoor niet alle gemeenten zelf het wiel hoeven uit te vinden. We hebben ook niet de capaciteit om dit gelijktijdig uit te voeren.

In het proces tot de RES 1.0 geven veel lokale en regionale stakeholders hun inhoudelijke input in ateliers. Inwoners krijgen gelegenheid om op de hoofdlijnen te reageren, bijvoorbeeld via ons nieuwe platform van Citizenlab. De uitkomsten die uit de RES 1.0 ontstaan vormen voor onze gemeente aanleiding om dit vervolgens in eigen aanvullende kaders en randvoorwaarden uit te werken. Het college beschouwt dit dus ook zeker niet als de raad aan het lijntje houden. Een regionaal proces kent overigens ook geen juridische positie om voorwaarden vast te leggen. De beoogde voorlopige planning voor het regionale RES-traject voor onze gemeente staat hieronder:

RES 1.0 ter inzage CTR

Start proces Heerde lokale visie op energie en randvoor waarden

Vrijgave college RES 1.0 met zienswij zen

Cie. Ruimte

+April juni

April

31 aug 2021

13 sept 2021

Raadsvergader ing Vaststellen RES 1.0 en/of moties

4 okt 2021

Aanpassen RES op basis van moties en inbreng inwoners CTR

Stuurgroep akkoord, Bespreken in college van B&W

Cie. Raadsver Ruimte gadering

Oplevering lokale visie op energie en randvoorwa arden

Week 40-43

9 nov 2021

29 nov

Eind 2021begin 2022

13 dec (laatste van het jaar)

Vanaf de oplevering van de RES 1.0 kunnen we aan de slag met ruimtelijke (en ook sociaalmaatschappelijke en financiële) kaders voor zon en wind in onze gemeente. Concreet gaan we hier dus lokaal mee verder vanaf medio 2021. Omdat nu nog niet duidelijk is hoe de exacte duiding voor wind en zon in de RES komt, is het nog moeilijk aan te geven wat de aanpak gaat zijn en hoe lang het duurt voordat er daadwerkelijk een gemeentelijk kader ligt. Uitgangspunt is nu om dit eind 2021 in concept klaar te hebben. Hoe concreet en ambitieus die kaders voor energie worden, dat is mede aan u als gemeenteraad. Hiervoor komen we dus nog bij u terug met een voorstel. Ons voornemen is in ieder geval om een extern adviesbureau opdracht te geven om zowel de ruimtelijke vertaling te maken van kansrijke ontwikkellocaties voor wind en zon in onze gemeente als de voorwaardelijke aspecten te beschrijven voordat een ontwikkeling mag plaatsvinden. Denk hierbij aan 50% lokaal eigenaarschap, mate van inwonerparticipatie en rolneming van de gemeente zelf. Duidelijk is in

3/4

ieder geval dat het een interactief proces moet worden met inwoners, organisaties en bestuur, maar waar een aantal hoofdlijnen al vaststaan vanuit de RES 1.0. Richting inwoners en bedrijven wordt op dit moment al actief gecommuniceerd over andere opgaven rond energiebesparing, mobiliteit en isolatie. We hebben het idee dat veel inwoners al actief nadenken over verduurzaming in de brede zin, los van de RES. Het is belangrijk om in onze omgevingsvisie de hoofdlijnen uit de RES 1.0 zo snel mogelijk te verwerken; dat geeft richting aan de samenleving en aan belanghebbenden. Afstemming hierover vindt ambtelijk plaats, maar voor beide processen geldt dat het werk nog vorm moet krijgen. We ontkomen er niet aan dat hier processen gelijktijdig gaan lopen, omdat vaststelling van de omgevingsvisie halverwege 2021 wordt voorzien en de oplevering van de RES 1.0 ook. Zowel omgevingsvisie als RES zullen wel regelmatig ververst worden na vaststelling. Daar zit dus wel ruimte om steeds concreter te worden. De uitwerking van onze eigen lokale randvoorwaarden krijgt eveneens plek in de omgevingsvisie/omgevingsplan. Hoe dat er precies uit gaat zien is nog niet duidelijk, omdat het eindresultaat van de omgevingsvisie pas op hoofdlijnen uitgewerkt is. U zult u in het besluitvormingstraject van de omgevingsvisie hierover nader worden geïnformeerd.

Daarin komt ook de mate van participatie van inwoners aan de orde (waarbij nu de insteek is gekozen om inhoud op te stellen met stakeholders en inwoners een resultaat wordt voorgelegd voor reactie). Het is aannemelijk om voor het onderwerp energietransitie een programmatische aanpak na te streven in onze omgevingsvisie, omdat hiermee stevig gestuurd kan worden op het realiseren van zowel voldoende energie-opwek met wind en zon als op het gasloos maken van onze wijken. Daarmee kunnen we ook daadwerkelijk doelen behalen. Eventueel kunnen hier ook nog meer duurzaamheidsdoelstelling bij komen.

4/4