10.2. Oplegnotitie RPE

Oplegnotitie Regionaal Programma Energievoorziening Datum 13 mei 2025

Van Frank Berghuis

Aan Gemeenteraad

Onderwerp Regionaal Programma Energievoorziening

Herijking nodig Het Regionaal Programma Energievoorziening (RPE) is een herijking van de in 2021 vastgestelde Regionale Energie Strategie (RES) 1.0. In het Nationaal Programma RES is afgesproken dat een RES wordt herijkt wanneer er sprake is van nieuwe kaders of inzichten. In de Regio Stedendriehoek is een herijking nodig gebleken door allerlei recente ontwikkelingen waarbij netcongestie, de oorlog in Oekraïne, de ruimtelijke beperking door aanwezigheid van de wespendief op de Veluwe, het aangescherpte beleid voor zon op land en de gepubliceerde ontwerp-normen voor windenergie de belangrijkste waren. Deze ontwikkelingen hebben niet alleen consequenties voor duurzame opwek, maar op ons hele energiesysteem. Daarom kijkt het ontwerp RPE naar de gehele energievoorziening en worden ook de verwachte toekomstige ontwikkelingen in de regio (ontwikkelperspectief en warmtetransitie) beschreven. Perspectief op 2050 In het ontwerp RPE maken we een doorkijk naar de energievoorziening voor de regio van 2050. Dit moet een duurzame, betaalbare en betrouwbare energievoorziening zijn. We besteden aandacht aan de vijf elementen van de energievoorziening: vraag, aanbod, opslag, transport en flexibiliteit. Om daar te komen, houden we in het ontwerp RPE een aantal uitgangspunten aan en maken we afspraken met elkaar.

Dit zorgt ervoor dat de keuzes die na vaststelling van het definitieve RPE op lokaal niveau gemaakt gaan worden, op regionaal niveau op elkaar aansluiten. En dat is nodig om een robuust en weerbaar energiesysteem te bouwen dat op verschillende niveaus (lokaal, regionaal en nationaal) op elkaar kan terugvallen. Met het RPE blijven we op regionale schaal werken aan een duurzame, betrouwbare en betaalbare energievoorziening. Ook helpt het RPE bij de bewustwording over onze veranderende energievoorziening. Stroom uit het stopcontact wordt minder vanzelfsprekend dan het nu is en dat vraagt om ander gedrag en andere keuzes. En iedereen heeft een actieve rol in de toekomstige energievoorziening. Bewoners zijn niet alleen meer vrager van energie, maar kunnen het ook zelf aanbieden of opslaan en daarmee bijdragen aan de flexibiliteit van het energienet. Netbeheerders sluiten niet meer alleen aan als daarom wordt gevraagd, maar denken van tevoren actief mee over maatregelen, bijvoorbeeld voor netbewuste nieuwbouw. En (lokale) overheden krijgen een grotere rol om te sturen in waar welke vorm van een energiebron komt en hoe die aansluit op de (lokale) energievraag. Bod en monitoring In lijn met de uitgangspunten en afspraken is naar het bod gekeken voor de nabije toekomst. We zien dit als stapsteen op weg naar de energievoorziening van 2050.

De regio heeft besloten de inspanningsverplichting om 1,07 TWh aan duurzame opwek te realiseren uit de RES1.0 te handhaven. De benodigde periode daarvoor verlengen we. In gezamenlijkheid gaan we ervan uit dat realisatie in 2030 niet haalbaar is (door o.a. de netcongestie). Het streven is de hoeveelheid duurzame opwek zo spoedig mogelijk na 2030, doch uiterlijk 2035 te realiseren. Dit bod realiseren we met wind- en zonne-energie.

In de doorkijk naar 2050 nemen we ook andere technieken in de energiemix mee. Dit zijn onder andere biogas, omgevingsenergie (bodem, water, lucht) en biomassa als energiebronnen en waterstof en andere moleculen als energiedrager. Ook kernenergie sluiten we richting 2050 niet uit en onderzoeken we samen met de provincie. Voor deze energiebronnen en -dragers hebben we nu geen bod, maar monitoren we de voortgang vanaf nu wel op basis van door de gemeenten aangeleverde cijfers.

2/2