10.1. Brief met jaarverslag 2020 Rekenkamercommissie gemeente Heerde.pdf

Aan de gemeenteraad van Heerde Postbus 175 8180 AD Heerde

Contactpersoon Johan Kok Datum verzonden 22 maart 2021

Uw brief van/uw kenmerk -

Bijlagen 1 bijlage Ons kenmerk -

Onderwerp

Jaarverslag 2020

Geachte gemeenteraad, Hierbij biedt de rekenkamercommissie van de gemeente Heerde het Jaarverslag 2020 aan. Jaarverslag In dit jaarverslag besteedt de rekenkamercommissie aandacht aan de samenstelling; de missie en werkwijze; de onderzoeken “zicht in samenwerking” en “geldstromen sociaal domein”; de voorbereiding van het onderzoeksprogramma 2020 en overige activiteiten van de rekenkamercommissie. Tot slot wordt verantwoording afgelegd over het budget van de rekenkamercommissie. Budget De rekenkamercommissie stelt voor om het restant budget ad € 4678- in overeenstemming met de gemaakte afspraken over te laten hevelen naar 2021. Dat in verband met de uitvoering van het onderzoeksprogramma 2021. Met het aanbieden van het jaarverslag aan de gemeenteraad voldoet de rekenkamercommissie aan artikel 14 lid 5 van de Verordening op de rekenkamercommissie gemeente Heerde 2018.

Met vriendelijke groet, namens de Rekenkamercommissie van de gemeente Heerde

C.M. Sluiter – Kuilwijk, voorzitter

cc College van burgemeester en wethouders van de gemeente Heerde

2/2

Jaarverslag 2020

Rekenkamercommissie Heerde Postbus 175 8180 AD Heerde Tel 0578-699494 E-mail rekenkamer@heerde.nl www.heerde.nl/rekenkamer

1

Inhoud Jaarverslag 2020 .............................................................................................................................................. 1 Voorwoord ...................................................................................................................................................... 3 1.

Inleiding ............................................................................................................................................... 4

2.

Samenstelling ...................................................................................................................................... 4 2.1 Organisatie ........................................................................................................................................ 4 2.2 Samenstelling .................................................................................................................................... 4

3. Missie en werkwijze ................................................................................................................................ 4 3.1 Missie................................................................................................................................................. 4 3.2 Werkwijze .......................................................................................................................................... 4 4. Onderzoek “Inzicht in samenwerkingsverbanden” ................................................................................. 4 5. Onderzoek “Geldstromen sociaal domein” ............................................................................................. 5 6. Opstelling jaarverslag 2019 ..................................................................................................................... 6 7. Voorbereiding onderzoeksprogramma 2020 .......................................................................................... 6 8. Overige activiteiten ................................................................................................................................. 6 8.1 Nederlandse Vereniging Rekenkamers (NVVR) .................................................................................

6 8.2 Reguliere vergaderingen ................................................................................................................... 6 9. Budget ..................................................................................................................................................... 6

2

Voorwoord Met veel genoegen bied ik u het jaarverslag van de rekenkamercommissie van de gemeente Heerde aan over het jaar 2020. Met het jaarverslag geeft de rekenkamercommissie inzicht in haar werkzaamheden en de besteding van het budget van het afgelopen jaar. De Corona-crisis en de daaruit voortvloeiende beperkende maatregelen hebben ook weerslag gehad op de werkzaamheden van de rekenkamercommissie. Vergaderingen zijn in beginsel digitaal gehouden. Direct persoonlijk contact, zeer gewenst voor een goede communicatie, bleek slechts beperkt mogelijk. Het onderzoek “geldstromen sociaal domein” liep in de fase van ambtelijk en bestuurlijk wederhoor vertraging op als gevolg van de beperkende maatregelen en de daaruit voorvloeiende andere prioriteiten. De Heerder gemeenschap blijkt diep geraakt door het Corona-virus. Namens de rekenkamercommissie spreek ik ons medeleven uit naar iedereen die getroffen is door het Corona-virus. Tot slot spreek ik mijn dank uit voor de prettige en constructieve samenwerking met de raads- en commissieleden, het college en de ambtelijke organisatie van de gemeente Heerde.

Namens de Rekenkamercommissie van de gemeente Heerde

Corine Sluiter – Kuilwijk, voorzitter

3

1. Inleiding In de Verordening op de rekenkamercommissie gemeente Heerde 2018 is vastgelegd dat de rekenkamercommissie jaarlijks voor 1 april verslag doet van haar activiteiten. De rekenkamerfunctie onderzoekt de doelmatigheid, doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur. Dit jaarverslag vormt een verantwoording van en terugblik op de activiteiten van de rekenkamercommissie van het afgelopen jaar.

2. Samenstelling 2.1 Organisatie De rekenkamercommissie bestaat uit drie externe leden en twee interne leden (één uit een coalitie fractie en één uit een oppositie fractie). De griffie ondersteunt de rekenkamercommissie en levert daarvoor de secretaris.

2.2 Samenstelling De samenstelling van de rekenkamercommissie is in het verslagjaar niet gewijzigd. De rekenkamercommissie bestaat uit: a. b. c. d.

Externe leden : Corine Sluiter – Kuilwijk (voorzitter), Bert Lokhorst, Max van Oort Interne leden: raadslid Erik Mateman, raadscommissielid Geraldine Kwekkeboom Ambtelijk secretaris: Johan Kok Adviseur: griffier Bianca Espeldoorn-Bloemendal (tot 1 juni 2020 in verband met haar aanwijzing tot raadsgriffier van de gemeente Stichtse Vecht). De gemeenteraad heeft Erik Lankman met ingang van 1 december 2020 aangewezen als nieuwe griffier. Hij treedt vanaf die datum op als adviseur van de rekenkamercommissie.

3. Missie en werkwijze 3.1 Missie Het functioneren van de rekenkamercommissie vindt zijn basis in de volgende missie : “De rekenkamercommissie Heerde wil door middel van haar werkzaamheden bijdragen aan de kwaliteit van het lokale bestuur in de gemeente Heerde, aan de transparantie van het gemeentelijk handelen en aan de versterking van de publieke verantwoording daarover. Zij ziet het als haar missie om de gemeenteraad actief te ondersteunen in zijn kaderstellende en controlerende taak.” De rekenkamercommissie wil met zorgvuldig onderzoek en een positief - kritische houding bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit van het lokale bestuur.

3.2 Werkwijze De werkwijze van de rekenkamercommissie is vastgelegd in de verordening en het onderzoeksprotocol. Hierin zijn onder meer afspraken vastgelegd met betrekking tot de totstandkoming van het jaarplan, de inventarisatie en de selectie van de onderzoeksonderwerpen, de werkwijze bij de uitvoering van onderzoeken en de procedures van ambtelijk en bestuurlijk wederhoor. Het onderzoeksprotocol is te raadplegen op de website van de Rekenkamercommissie: https://www.heerde.nl/Bestuur_en_organisatie/Rekenkamercommissie.

4. Onderzoek “Inzicht in samenwerkingsverbanden” De rekenkamercommissie heeft in 2019 een quicksan gedaan naar de positie van de gemeente Heerde en de sturing van de gemeenteraad in de verschillende samenwerkingsverbanden. Het onderzoek is uitgevoerd door de rekenkamercommissie zelf, met inzet van twee externe leden. 4

In de eindrapportage concludeert de rekenkamercommissie dat de gemeente financiële risico’s loopt met de samenwerkingsverbanden, omdat de gemeenteraad hier minder directe invloed en sturing op heeft dan de eigen gemeentebegroting. Dit verschilt wel sterk per samenwerkingsverband, wat het gevolg is van de grootte en het type samenwerkingsverband. De gemeenteraad kan vaak niet meer dan haar visie geven op de begroting van zo’n verband en moet verder verplicht bijdragen. Stoppen met de samenwerking is meestal ook geen optie, omdat er geen alternatieven zijn. In het rapport zijn aanbevelingen opgenomen om de sturingsmogelijkheden groter te maken. Zo moet bekeken worden of de gemeenteraad op een vroeger moment invloed kan hebben op de begroting van een samenwerkingsverband, bijvoorbeeld via de kaderbrief waar ze op kunnen reageren. Ook kunnen de raden van de verschillende gemeenten meer samenwerken om zo gezamenlijk meer invloed uit te oefenen. Verder is het belangrijk om geregeld directeuren van samenwerkingsverbanden uit te nodigen in de raad om zo de vinger aan de pols te houden en is voor belangrijke samenwerkingsverbanden regelmatig een evaluatie nodig over hoe de samenwerking verloopt. Het ontwerprapport is voor bestuurlijk wederhoor voorgelegd aan het college. Het college kan zich vinden in de hoofdlijnen van het rapport en geeft op een enkele onderdelen kanttekeningen.

Het rapport is op 18 november 2020 gepresenteerd tijdens een openbare themabijeenkomst van de gemeenteraad. Behandeling van het rapport door de gemeenteraad heeft plaatsgevonden in de raadscommissie van 13 januari en de gemeenteraad van 27 januari 2020. De raad heeft besloten de conclusies en aanbevelingen over te nemen. Het college heeft op 18 november 2020 met de Memo 2020-108 Memo actieve raadsinformatie Plan van aanpak uitvoering rapport Rekenkamercommissie ‘Zicht op samenwerkingsverbanden’ de raad geïnformeerd over de wijze waarop daaraan een vervolg wordt gegeven.

5. Onderzoek “Geldstromen sociaal domein” De rekenkamercommissie heeft in 2020 haar onderzoek naar de geldstromen in het sociaal domein afgerond. Binnen het sociaal domein gaan grote bedragen om en veel gemeenten kennen tekorten in dit domein. De gemeenteraad wilde daarom meer zicht hebben op deze geldstromen, de risico’s en de eventuele sturingsmogelijkheden. Het onderzoek is uitgevoerd door de rekenkamercommissie zelf, met inzet van twee externe leden. Met dit rapport hebben wij de gemeenteraad inzicht gegeven in de geldstromen in het sociaal domein: wat komt er binnen, waar gaat het heen, wat is de financieringsrelatie met de uitvoerders/ketenpartners, wat zijn de resultaten van die bestedingen en waar liggen de risico’s. Daarnaast werd beoogd de raad te informeren over zijn informatiepositie, sturing en controle op de geldstromen. De gemeente Heerde heeft door een nauwlettende monitoring goed zicht op de geldstromen in het sociaal domein (jeugdzorg, Wmo en participatie). Dit betekent niet, dat de gemeente de financiën op deze gebieden volledig in de hand heeft, want daarvoor is ze veel te afhankelijk van externe factoren. Verder adviseert de rekenkamercommissie meer prestatie-indicatoren om te kunnen beoordelen of de gewenste resultaten worden behaald. Het rapport is op 7 juli 2020 aangeboden aan de gemeenteraad.

De rekenkamercommissie heeft het rapport en de aanbevelingen toegelicht in de openbare raadscommissie samenleving van 13 oktober 2020. De gemeenteraad heeft op 2 november ingestemd met de conclusies en aanbevelingen en het college gevraagd over de aanpak en implementatie van de aanbevelingen een plan van aanpak op te stellen.

5

6. Opstelling jaarverslag 2019 In februari 2020 hebben wij het jaarverslag 2019 met een overzicht over onze activiteiten in dat verslagjaar vastgesteld.

7. Voorbereiding onderzoeksprogramma 2020 Bij de voorbereiding van het onderzoeksprogramma is aan de fracties van de gemeenteraad van Heerde gelegenheid geboden om onderwerpen aan te dragen voor het onderzoeksprogramma. Ook inwoners van de gemeente konden in 2019 onderzoeksonderwerpen aandragen. In de Schaapskooi en via de website van de Rekenkamercommissie is daarvoor een oproep geplaatst. In het onderzoeksprogramma 2020 – 2021 is in gegaan op de inventarisaties, resultaten en de geplande onderzoeken.

8. Overige activiteiten 8.1 Nederlandse Vereniging Rekenkamers (NVVR) De rekenkamercommissie is lid van de NVRR. De stukken van de algemene ledenvergadering zijn geagendeerd voor de rekenkamercommissie Heerde.

8.2 Reguliere vergaderingen De commissie vergaderde in 2020 9 keer. Daarbij kwamen onder meer de volgende onderwerpen aan de orde: -

Onderzoek geldstromen sociaal domein; Onderzoek zicht in samenwerkingsverbanden; Onderzoek inwonersparticipatie en de rol van de gemeenteraad; Jaarverslag 2019; Jaarplan 2020; Onderzoeksprogramma 2021, inventarisatie onderzoeksonderwerpen jaarplan; Wetsvoorstel ‘versterking decentrale rekenkamers’.

9. Budget Voor de totale werkzaamheden van de Rekenkamer was in 2020 een budget beschikbaar van € 24.490,00 (incl. restant budget 2019 ad € 5.081,81). Uit dit budget zijn de volgende kosten betaald: Onderwerp

Uitgaven

Onderzoekskosten*

8.258,48

Vergoedingen leden**

10.915,08

Totaal Restant

19.812,62

Budget 24.490,00

4677,48

* Het onderzoek “inwonerparticipatie en de rol van de raad” loopt door in 2021. Een deel van de onderzoekskosten komt ten laste van het budget 2021. 6

** In verband met de inwerkingtreding van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Heerde 2020 heeft met terugwerkende kracht tot 1-1-2019 een verrekening plaatsgevonden voor de presentiegelden van de interne leden. Deze kosten zijn ten laste gebracht van het budget van de rekenkamercommissie. In overeenstemming met de Verordening op de rekenkamercommissie van de gemeente Heerde 2018 komen echter alleen de kosten van de externe leden en de onderzoekskosten ten laste van het budget van de rekenkamercommissie. De presentiegelden van de interne leden komen ten laste van het raadsbudget. In lijn met voorgaande jaren verzoekt de rekenkamercommissie de raad het restant budget 2020 over te hevelen naar het budget 2021.

Heerde, 10 maart 2021. De rekenkamercommissie van de gemeente Heerde, voorzitter, secretaris,

C.M. Sluiter – Kuilwijk

J. Kok

7