Toekomstvisie weekmarkt Heemstede 2021 v2.pdf

Een aantrekkelijke weekmarkt voor ­ iedereen, nu en in de toekomst

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

Foo ood dtr tru uck

planteenmeenn blo

20 oktober 2021

Inhoudsopgave Inleiding

3

Naar een toekomstbestendige markt

6

Branchering

10

Ruimtelijke inrichting en voorzieningen

12

Economisch functioneren van de markt

16

Marktverordening en uitvoeringsregelingen

18

Bijlagen

20

o

Bi

AA NB IEDIN

G

GROENTE EN FRUIT

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

2

Inleiding Op 1 augustus 2021 besteedde Nieuwsuur aandacht aan het verdwijnen van weekmarkten in Nederland. In Nederland zijn er zo’n 1000 weekmarkten. De meesten houden stand, maar krimpen wel. Vooral op het gebied van textiel, schoenen en huishoudelijke artikelen verdwijnen er kramen.1 ‘De pastageneratie heeft op de markt niks te zoeken’ luidde de titel die de voorpagina haalde van de NOS. De strekking: Nederland vergrijst en daarmee ook een belangrijke doelgroep die van oudsher de markt bezoekt. Daarnaast blijkt dat nieuwe doelgroepen de markt minder bezoeken omdat het aanbod te eenzijdig is en nieuwe doelgroepen er een ander (online) consumentengedrag op nahouden. Ook de toename van arbeidsparticipatie en concurrentie van goedkope supermarkten worden als oorzaken genoemd. Desalniettemin zijn er ook markten die niet krimpen, maar juist uitbreiden omdat zij zich tijdig aanpassen aan veranderende omstandigheden.

Heemsteedse weekmarkt Waar veel markten in Nederland verdwijnen, beschikt Heemstede al 35 jaar over een nu nog goed bezochte weekmarkt met een sterke regionale functie. Het kenmerkt zich door een aanbod van kwalitatief goede producten. Wel spelen bovengenoemde ontwikkelingen ook in Heemstede en de regio Zuid-Kennemerland. Er is dus urgentie om te bepalen wat de weekmarkt qua voorzieningen, ruimtelijke inrichting en wet- en regelgeving nodig heeft om toekomst­

Vegan

LOKAL

bestendig te zijn, zodat de weekmarkt zijn belangrijke maatschappelijke functie voor het dorp en daarbuiten kan behouden.

Waarom een toekomstvisie: behoeften en koppelkansen Begin 2020 heeft een digi-panel van inwoners uit de gemeente haar mening gegeven over de weekmarkt in Heemstede. Ondanks dat de markt over het algemeen als zeer positief en compleet wordt ervaren, werd ook aandacht gevraagd voor verschillende thema’s om de markt aantrekkelijk te houden. Dit zijn thema’s zoals toegankelijkheid (fietsen raadhuis), bereikbaarheid (hulpdiensten en parkeren), verkeersveiligheid, duurzaamheid, sociale samenhang en een gevarieerd marktaanbod. Met het opstellen van deze toekomstvisie verkennen we deze thema’s verder.

E

Verse producten

1

| Geraadpleegd artikel: nos.nl/nieuwsuur/artikel/2391949-de-pastageneratie-heeft-op-de-markt-niks-te-zoeken

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

3

Naast deze behoeften speelt ook de noodzakelijke vervanging van het riool in de Van Merlenlaan een rol. Aangezien de verkeersveiligheid van de Camplaan-West en Valkenburgerlaan-Noord al geruime tijd een aandachtspunt is en kon worden verbeterd, is ervoor gekozen deze straten ook te voorzien van een duurzame en veilige inrichting conform ‘het nieuwe 30’.2 Met de notie dat een (her)inrichtingsplan voor de ValkenburgerlaanNoord moet worden gemaakt, ontstaat er een koppelkans om te onderzoeken aan welke ruimtelijke inrichting en voorzieningen de weekmarkt in de nabije toekomst behoefte heeft. Dit kan worden mee­genomen in een eventuele (her)inrichting van de Valkenburgerlaan-Noord.

toekomstgericht beleid, blijven voor de weekmarkten deze kansen liggen. De Centrale Vereniging voor de Ambulante Handel (CVAH) adviseert om ‘lokaal aan de slag’ te gaan vanuit ‘de kernkwaliteiten van de markt’3. Hierbij maken we onderscheid tussen de primaire succesfactoren van de markt – basisinfrastructuur en opstelling, omvang en assortiment – en secundaire succesfactoren, zoals bereikbaarheid, parkeergelegenheid, toegankelijkheid, verbondenheid met omliggende omgeving en sociale cohesie4. Een standaard succesformule voor de warenmarkt bestaat niet: een markt moet lokaal vorm worden gegeven en worden afgestemd op de lokale behoefte.

Het belang van een gemeentelijke toekomstvisie

Bestuurlijke opdracht

De markt moet inspelen op de trends, ontwikke­ lingen, sterke punten en kansen om een sterke positie te behouden. De menselijke maat, advies, sociaal contact en vakmanschap van de markt leent zich bij uitstek om zich te onderscheiden van webshops en grote winkelbedrijven. Doordat de bedrijfsvoering bestaat op basis van verouderde regels en het bij gemeente vaak ontbreekt aan een

Om bovenstaande redenen heeft het college van B&W op 5 januari 2021 besloten dat er een visie voor de weekmarkt moet worden opgesteld. In de periode januari 2021 tot en met juni 2021 is samen met de marktcommissie, marktkraamhouders, ondernemers, bezoekers en inwoners bekeken hoe de weekmarkt aantrekkelijk kan blijven en hoe de markt van de toekomst eruit zou kunnen zien.

10,-

15,-

NON-FOOD | Het hanteren van een maximumsnelheid van 30 km/u in de bebouwde kom met een bijbehorende veilige ­inrichting, zie: www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2020Z18611&did=2020D40218 3 | Proeven en ontmoeten: de kracht van ambulante handel, CVAH, BOAH en DtnP (2018) 4 | Syllabus nationale opleiding tot marktmeester, Bestuuracademie, p. 41-42 2

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

4

De centrale vraag die we met elkaar beantwoord hebben is: “Hoe kan de weekmarkt van Heemstede ook de komende tien tot vijftien jaar op zijn plek blijven functioneren als weekmarkt, rekening houdend met de ontwikkelingen in de maatschappij in de komende jaren?“ Daarbij is ingespeeld op de thema’s die juist in Heemstede van belang zijn en met een participatie­ traject inzichtelijk zijn geworden. Dit heeft er ervoor gezorgd dat we de Marktverordening en bijbehorende uitvoeringsregelingen actualiseren en aanpassen naar een vorm waarbij het voor ondernemers mogelijk is beter te anticiperen en zodoende hun aanbod aan te passen op de huidige vraag en toekomstige vraag van bezoekers.

Toekomstbestendig marktterrein Daarnaast is aan de hand van een participatie­ traject is inzichtelijk geworden welk beeld men voor ogen heeft bij ‘de markt van de toekomst’ voor Heemstede. Dit beeld gaat over beleving, gebruik en praktische voorzieningen die passen bij een toekomstbestendig marktterrein. De uitgangs-

punten hiervoor zijn opgesteld en meegegeven als input voor de mogelijke (her)inrichting voor de Valkenburgerlaan-Noord, als onderdeel van het gemeentelijk project (her)inrichting Van Merlenlaan en omgeving. In deze visie weekmarkt doen we ook uit­spraken over eventuele fysieke maatregelen die niet binnen de scope van bovenstaand project vallen, maar wel een belangrijke voorziening zijn voor het goed functioneren van de markt.

Toekomstbeeld Alle bovenstaande zaken is samengevat tot een toekomstbeeld van de weekmarkt (zie bijlage: Praatplaat 2.0). Dit kan gebruikt worden om aan te geven welke richting de gemeente Heemstede op wil met de weekmarkt. Dit zien we als het belangrijkste bruikbare richtinggevende document om ook de komende jaren het gesprek over de markt te blijven voeren. De toekomstvisie van de weekmarkt is dan ook niet in beton gegoten, maar is bedoeld om zowel nu als in de toekomst de juiste maatregelen te treffen en beslissingen te nemen waarmee de Heemsteedse weekmarkt op zowel economisch en maatschappelijk vlak goed kan blijven functioneren en van waarde kan zijn voor de Heemsteedse en om­liggende gemeenschap.

Foo ood dtr tru uck

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

5

Naar een toekomstbestendige markt Voordat dit visiedocument in gaat op de gewenste of genomen acties om een toekomstbestendige markt voor Heemstede te garanderen, wordt allereerst stilgestaan bij het proces hoe we tot deze toekomstvisie zijn gekomen. Het proces met betrokken ­belanghebbenden is in onderstaand schema weergegeven:

Praatplaat aan de hand van uitkomsten digi-panel

Gesprekken belang­ hebbenden: zorg, werkgroep toegankelijkheid en duurzaamheid

TOEGANKELIJKHEID

Weekmarkt Heemstede WOENSDAG

Gezellig om je even te spreken

8.30 - 16.00 UUR

Nog even boodschappen doen

RAADHUIS

Kan ik mijn auto parkeren?

Fijn om er even uit te zijn

Elke week sta ik voor u klaar

o

Bi

BEREIKBAARHEID

AANBIED

ING

GROENTE EN FRUIT

Exclusief Kwaliteit Assortiment Diversiteit

LOKALE

Verse producten

KIPPENBOER Ik geef u graag advies

GHEID DESKUNDI EN SERVICE Waar voor je geld

planten en bloemen

LENTELAAN

Projectpagina aangemaakt

Elke week ga ik naar de markt

10,-

Veel producten om uit te kiezen

15,-

NON-FOOD

Leuk je hier te ontmoeten

VALKENBURGERPLEIN

Vragenlijst ontwikkeld voor marktkraamhouders : 19 reacties

Uitgangs­punten ­geformuleerd voor een toekomst- ­bestendig markt­terrein

Gesprek met gemeente Nijmegen: lessons learned

Aangescherpte uitgangs­ punten toekomst­bestendig marktterrein

Januari 2021

Oktober 2021

Vaststelling plan van aanpak

Nieuwe marktindeling op basis van huidige terrein

Bewonersbrief voor om­ wonenden

Campagneweek ‘de markt van de toekomst’: • Diverse gesprekken op de markt • 220 deelnemers van de online enquête

Uitkomsten van alle participatie gebundeld in 1 verslag

Aanpassen Markt verordening, uitvoerings­ regeling en instemming markt­ commissie

Toekomstbeeld van de markt Toekomstbeeld weekmarkt Heemstede

TOEGANKELIJKHEID

Maandelijks overleg markt­ commissie

Aanbieden toekomstvisie weekmarkt

Ik vind de weekmarkt een verrijking voor Heemstede

RAADHUIS

De markt is goed bereikbaar met voldoende gelegenheid om fietsen te parkeren

De markt is goed toegankelijk voor iedereen

BEREIKBAARHEID

Vegan

Bio

AANBIEDI

NG

LOKALE

GROENTE EN FRUIT

Gezellige uitstraling met een Dorps Karakter

Verse producten

Er is voldoende ruimte met een gevarieerd aanbod Wisselkraam

planten en bloemen

promoten nieuwe diensten en producten

Er is ruimte voor ondernemers met unieke producten

LENTELAAN Foodtruck

10,-

15,-

NON-FOOD

Mediterraans Tapas

Een mooi terras voor een kop koffie is een leuke aanvulling De weekmarkt geeft een saamhorigheidsgevoel in een dorp

De gezelligheid en (toevallige) sociale contacten op de markt zijn veel waard

ONTMOETING

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

DIVERS AANBOD

VALKENBURGERPLEIN

6

Naast het proces dat we hebben doorlopen, is het van belang om het vertrekpunt scherp in beeld te hebben: waar komen we vandaan? Een nulmeting van de situatie: wat is de Heemsteedse markt, welke landelijke trends en ontwikkelingen spelen een rol en waar liggen kansen voor verbetering? Deze onderwerpen worden hieronder besproken.

De ‘eigenheid’ van de Heemsteedse markt De markt vindt wekelijks plaats op de ­Valkenburgerlaan-Noord: een gemengd gebied met wonen en enkele voorzieningen. Een unieke locatie op steenworp afstand van het raadhuis. Omdat er geen directe verbinding is met het nabijgelegen winkelgebied vervult de markt een geheel eigen rol binnen de voorzieningenstructuur in Heemstede. De markt in Heemstede vindt elke woensdag tussen 8.30 en 16.00 uur plaats. Met circa 32 standplaatshouders in verschillende branches heeft de markt een compleet aanbod voor bezoekers uit Heemstede en omliggende kernen, zoals Bennebroek en Aerdenhout, maar ook daarbuiten. Het ruime aanbod op de Heemsteedse markt bestaat uit food en non-food aanbieders. De Heemstede markt is een categorie middelgrote markt (bron indeling CvAH) waarbij dagelijkse boodschappen van hoge kwaliteit, klantbinding en

Gezellige uitstraling met een dorps Karakter

5 6

een relatief kort bezoek gecombineerd met een sociale ontmoeting belangrijke kenmerken zijn. Dat de weekmarkt een sterke, eigen plaats inneemt in Heemstede blijkt uit verschillende gesprekken met bezoekers en standplaatshouders.

Organisatie markt en rol marktmeester Ondanks dat de laatste jaren meerdere kleine en middelgrote markten over gaan op zelfregulerende/ zelfstandige vormen5 is de Heemsteedse markt een gemeentelijke markt, waarbij de marktmeester een belangrijke functie heeft voor het in goede banen leiden van de dagelijkse gang van zaken op de markt. Ook is de marktmeester van belang voor het goed functioneren van de weekmarkt. De marktmeester adviseert, organiseert, zorgt voor orde en veiligheid, handhaaft regelgeving en benadert nieuwe ondernemers. De marktmeester is een gemeentelijke toezichthouder6 en is onder andere de vraagbaak voor de weekmarkt. De marktmeester is een duizendpoot met een uitgebreid taken­ pakket. Dit zorgt ervoor dat de markt ordelijk verloopt. De marktmeester onderhoudt nauw contact met de marktcommissie en de standplaatshouders om de markt aantrekkelijk en interessant te houden. Het hebben van een marktmeester als toezichthouder voor de weekmarkt wordt door alle partners enorm gewaardeerd en als pluspunt ervaren voor de verbinding tussen alle partijen.

Ik vind de weekmarkt een verrijking voor Heemstede

| Marktvorm waarbij de markt wordt georganiseerd en beheerd door de ­marktondernemers | Artikel 5:11 Algemene wet Bestuursrecht

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

7

Landelijke trends en ontwikkelingen De markt komt steeds meer onder druk te staan door opkomende concurrerende (web)winkels en concepten. Dit is met name voelbaar in de non-food sector: het aantal bedrijven in de non-food sector op de markt neemt al jaren af met gemiddeld 100 ondernemers per jaar7. Dit heeft meerdere oorzaken, waar de markt op in kan spelen. Trend/ontwikkeling: Wijkcentra en binnensteden veranderen van place to buy naar place to meet. Beleving komt steeds meer centraal te staan. Consumenten gaan op zoek naar een totaalproduct. Uitdaging: De markt moet binnen deze ontwikkeling ook worden beschouwd als een commercieel concept dat als totaalproduct moet innoveren8. Trend/ontwikkeling: Schaalvergroting van de detailhandel en de opkomst van internet. Supermarkten en discountwinkels hebben een steeds completer (boodschappen)aanbod voor aan­

trekkelijke prijzen. Deze winkels kennen ruime openingstijden en sluiten daarom beter aan bij de wensen van de consument. Bovendien is het aanbod van deze winkels ook te verkrijgen via het internet. Uitdaging: De markt kan zich onderscheiden door in te zetten op hoogwaardige producten, persoonlijk contact, advisering en opkomende nieuwe thema’s zoals duurzaamheid en ­biologische producten. Trend/ontwikkeling: Teruglopende bezoekersaantallen: Het aandeel marktbezoekers is het hoogst onder oudere mensen (>55 jaar)9. Het aandeel marktbezoekers onder jonge huishoudens is lager. Zij maken vaker gebruik van het internet of de fysieke winkels met ruime openingstijden. Uitdaging: Ook in Heemstede vergrijst de ­bevolking, maar ook de jongere doelgroep (12 tot 18 jaar) weet de markt goed te vinden. De uitdaging is om deze doelgroepen (blijvend) te bereiken.

Mediterraans Tapas

| Syllabus nationale opleiding tot marktmeester, Bestuursacademie, p. 30 | Syllabus nationale opleiding tot marktmeester, Bestuursacademie, p. 41; Proeven en ontmoeten: de kracht van ambulante handel, CVAH, BOAH en DtnP (2018), p.7 9 | Proeven en ontmoeten: cijfers en achtergronden, CVAH, BOAH en DtnP (2018), p. 9 7 8

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

8

Sterke punten en kansen voor de Heemsteedse markt Voordat we aan de slag gaan met een visie voor een toekomstbestendige weekmarkt is het belangrijk om het vertrekpunt te bepalen: waar komen we vandaan? Wat gaat goed en wat kan beter? Op basis van de uitkomsten van het digipanel10 en de opbrengst tijdens de campagneweek van de visie weekmarkt zijn de volgende sterke punten en kansen voor de Heemsteedse weekmarkt naar voren gekomen:

Sterke punten

Kansen

•

•

• • • • •

Gevarieerd, compleet en vers aanbod voor dagelijkse boodschappen Kleinschalig/Heemsteeds karakter Kwaliteit en service standplaatshouders Centrale locatie, goed bereikbaar Toevallige ontmoetingen Schoon marktterrein/woonstraat

• • • • • •

10

Non-food aanbod uitbreiden/ aansprekender maken Food aanbod uitbreiden met nieuwe producten (zoals mediterraans, Italiaans, traiteur) en biologisch aanbod Balans ‘vragers’ en ‘dragers’ op het ­marktterrein Sociale functie versterken door ­ontmoetingsfunctie Verbetering fietsenstalling Verbeteren promotie markt Ruime(re) opzet van de markt, ­verbeteren toegankelijkheid

| Gemeente Heemstede Januari 2020

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

9

Branchering Branchering is een belangrijk onderdeel van een goede marktopzet. Het aanbod van de warenmarkten is van het grootste belang voor de consument. Wanneer teveel standplaatsen worden toegewezen aan één en dezelfde standplaatshouder van een bepaalde branche kan dit leiden tot verschraling van het aanbod en aantrekkelijkheid van de markt. Daarom staan wij het loslaten van de brancheringsregeling niet voor. Als de markt een zo breed mogelijk assortiment biedt, stijgt de aantrekkingskracht voor de marktbezoekers.

Via de verruimde branchering regels krijgen marktkooplieden de ruimte om innovatieve concepten in te brengen op de markt. Dit is een van de behoeften die is waargenomen en een belangrijke maatregel voor het aantrekken van nieuwe doelgroepen en dus het economisch functioneren van de markt.

Brancheringslijst De brancheringslijst is niet leidend in het toekennen van standplaatsvergunningen. Niet alle genoemde branches op de brancheringslijst zijn in de praktijk daadwerkelijk aanwezig op de markt. Het toe­ kennen van standplaatsvergunningen gebeurt op basis van beschikbare plaatsen en wachtlijst *). Deze afweging wordt gemaakt voor het college. De volledige brancheringslijst is opgenomen als de 2e Uitvoeringsregeling van de Marktverordening Heemstede (2022). De Marktverordening en bijbehorende uitvoeringsregelingen worden elke vijf jaar geëvalueerd en wanneer noodzakelijk herzien.

*) Praktisch voorbeeld De meerderheid van de standplaatshouders mist een kraam voor snoep (en chocolade) of een snackwagen. In het verleden hebben vaker snackwagens een standplaats inge­ nomen, maar deze hebben hun standplaats opgezegd omdat het aanbieden van snacks onvoldoende opbrengst opleverde. Op de wachtlijst staan momenteel een aantal gegadigden in verschillende branches, maar door maatregelen rondom Covid-19 en de hiermee gepaard gaande opstelling van de markt (voldoende ruimte voor bezoekers) is nu een inactieve houding voor het uitgeven van vaste standplaatsen. Indien alle maat­ regelen vervallen worden lege plaatsen opgevuld met kandidaten die op de wachtlijst staan vermeld. Onder meer een snoepkraam staat op de wachtlijst om geplaatst te worden.

De marktmeester heeft een belangrijke taak in het bijhouden van de wachtlijst en het toekennen van standplaats- en dagplaatsvergunningen. Hierbij moet wel de kanttekening worden geplaats dat de marktmeester afhankelijk is van de aanmeldingen die hij ontvangt vanuit de marktkooplieden. De marktmeester blijft wel in gesprek met poten­ tiële marktkooplieden die een waardevolle toevoeging (kunnen) zijn aan het aanbod van de Heemsteedse markt.

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

10

Verruiming branchering via de Marktverordening en wisselende dagplaatsvergunningen Doel: inspelen op de behoefte van de ­consument en flexibiliteit bieden aan ­innovatieve concepten • Foodbranche: Uit de vragenlijst blijkt dat bezoekers van de markt behoefte hebben aan de uitbreiding van het foodassortiment. Specifiek is men op zoek naar foodproducten in de mediterraanse sfeer (tapas, olijven, tapenades, traiteur enzovoort). Deze branche in opgenomen in de brancheringslijst van de 2e Uitvoerings­ regeling Marktverordening Heemstede 2022. De marktmeester is hierover in gesprek met de huidige standplaatshouder in de branche olijven en droge worsten om naast hun huidige branchering uit te breiden met meerdere producten. Daarnaast houdt de brancheringslijst rekening met het aanbod van duurzame, biologische producten. •

Non-foodbranche: Uit de inbreng van de bezoekers van de markt blijkt dat men op zoek is naar uitbreiding en verbetering van het non-food aanbod. Veel genoemde producten zijn bijou, ‘Ibiza artikelen’, eigentijdse kleding en sieraden.

Sieraden en sjaals zijn als aparte sub-branche opgenomen in de brancheringslijst van de 2e Uitvoeringsregeling Marktverordening Heemstede 2022. •

Wisselend aanbod en innovatieve concepten: Naast het huidige aanbod van food en non-foodproducten geven bezoekers van de markt aan dat zij geïnteresseerd zijn in een wisselend aanbod van innovatieve concepten, productpresentaties door nieuwe ondernemers of sociale dienstverlening (bijvoorbeeld Plein1 of de bibliotheek). Dit stimuleert variatie in het marktaanbod en trekt naar verwachting andere (nieuwe) doelgroepen naar de markt.

Innovatieve concepten, productpresentaties of andere geïnteresseerden kunnen zich aanmelden bij de marktmeester voor het verkrijgen van een dagplaatsvergunning waarmee zij eenmalig kunnen deelnemen aan de markt. Voorlopig werken we met deze constructie, omdat we op dit moment nog niet direct zicht hebben op welke ­initiatieven zich zullen melden. Op de langere termijn is het mogelijk dat een dagplaatshouder een vaste standplaatsvergunning inneemt. Hiervoor zal op dat moment opnieuw naar de brancherings­ regeling gekeken moeten worden. Politieke partijen en religieuze instellingen zijn uitgezonderd van het gebruik van de dagplaatsvergunningen.

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

11

Ruimtelijke inrichting en voorzieningen Een goede basisinfrastructuur van het marktterrein draagt bij aan een toegankelijke en goed functionerende markt. De Heemsteedse markt vindt al 35 jaar plaats op de ValkenburgerlaanNoord. Deze visie gaat in op hoe de Heemsteedse markt op de huidige plek kan blijven functioneren. Door nu te investeren in de Valkenburgerlaan-Noord kan de woonstraat en de marktstraat een toekomstbestendige duale (her)inrichting ondergaan. Enerzijds wordt de straat duurzaam en veilig ingericht naar de maatstaven van een 30-km zone en anderzijds kan de weekmarkt gebruik maken van de straat door deze slim in te richten. Hieronder volgt een weergave van de belangrijkste uitgangspunten voor een ruimtelijke inrichting en voorzieningen ten aanzien van een toekomstbestendig marktterrein11. Deze uitgangspunten zijn tot stand gekomen in samenspraak met de marktcommissie, marktkraamhouders, werkgroep toegankelijkheid en bezoekers van de markt en meegegeven aan de personen die verantwoordelijk zijn voor het (her)inrichtingsplan van de Valkenbugerlaan-Noord.

Beperken hindernissen marktterrein en voldoende loopruimte creëren Doel: een toegankelijk marktterrein voor iedereen Door te investeren in een marktterrein, die zoveel mogelijk vrij is van hindernissen, levert veel winst op. De aanwezigheid van hindernissen op de markt levert mogelijk gevaar op voor het kopende publiek. Met name voor ouderen en mensen met

11

een beperking kan dit lastig zijn. Door rekening te houden met de toegankelijkheid van, naar en op het markt­terrein vergroot je het gevoel van veiligheid en bereikbaarheid. Daarnaast is sprake van indirecte effecten op de aantrekkelijkheid. Zo kan het voorkomen dat door het ontbreken van bepaalde noodzakelijke faciliteiten, sommige branches niet aanwezig kunnen of willen zijn, of dat veiligheid niet optimaal gegarandeerd kan zijn.

| Ten tijde van het opstellen en vaststellen van de toekomstvisie voor de weekmarkt in Heemstede wordt nog gewerkt aan het ontwerp voor de (her)inrichting van de Valkenbugerlaan-Noord.

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

12

Aanleg en verbetering (duurzame) elektravoorziening Doel: goede voorzieningen om goed te kunnen ondernemen en de markt aantrekkelijk te houden voor bezoekers Van belang is een stabiele, goede en duurzame elektravoorziening als basis van de infrastructuur. Belangrijk is voldoende licht- of krachtstroom (220V of 380V). Op meerdere plekken in het marktterrein zal dit moeten worden aangelegd of het bestaande moeten worden ge-upgrade. Het is van belang dat er geen open en voor iedereen toegankelijke stroomkasten zijn, maar dat deze ondergronds worden aangelegd en goed afgesloten kunnen worden. Ook kan worden geïnvesteerd in laadvoorzieningen voor het opladen van elektrische voertuigen of door het toevoegen van een CEE (blauwe stekker) kan slim gebruik worden gemaakt door deze aansluiting te gebruiken als elektra­ voorziening voor het eigen materiaal.

Toekomstgericht bomenbestand Doel: een groene straat met bomen die geen belemmering vormen voor de weekmarkt Bomen zorgen voor verkoeling op het marktterrein en dragen daarnaast bij aan prettige beleving van de markt. De huidige bomen zorgen voor wortelopdruk en de soort bomen voldoet niet aan

bepaalde natuurwetgeving. Als uitgangspunt is meegegeven dat indien er nieuwe bomen worden geplaatst, deze zo aangeplant dienen te worden dat ze in de toekomst geen wortelopdruk geven, voldoende ruimte biedt voor het plaatsen van volwaardige marktkramen, passend zijn in de omgeving en voldoet aan alle natuurwetgeving.

Gebruik gladde en egale bestrating Doel: verbeteren uitstraling, makkelijk ­ onderhoud en geen belemmering voor de toegankelijkheid van het marktterrein De bestrating van het marktterrein is bij voorkeur glad en egaal. Dat voorkomt dat de ondernemer problemen heeft bij het opbouwen, laden of lossen. Het zorgt ook dat consumenten geen ongemakken ervaren zoals struikelen of ontoe­ gankelijkheid voor mindervaliden. Daarnaast kan een vlak terrein beter gereinigd worden. De ­bestrating kan door de kwaliteit en kleurkeuze van materiaal bijdragen aan de kwaliteit en aantrekkingskracht van de markt.

Stormankers in het wegdek Doel: een veilige markt die rekening houdt met de toekomst Klimaatverandering laat zien dat weersextremen steeds vaker optreden. Door het aanbrengen van stormankers in het wegdek kan materiaal worden

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

13

vastgezet tijdens hevige wind. Dit is een belangrijke voorziening. Vanaf windkracht 5 Bft is men verplicht om het materiaal te zekeren/vast te zetten. Vanaf windkracht 6 en hoger dekken de meeste verzekeringen geen schade meer, tenzij men zich aan de verzekeringsvoorwaarde heeft gehouden. Door het aanbrengen van stormankers kunnen standplaatshouders hun materiaal verankeren. Dit zorgt voor continuering van het product en verhoging van de bezettingsgraad. Ook zijn kooplieden minder snel geneigd af te zeggen als harde/stormachtige wind is voorspeld. Een aantal standplaatshouders melden zich nu af, omdat niet overal stormankers in het wegdek zijn aangebracht.

Mogelijkheid tot lintopstelling van de markt Doel: natuurlijke samenhang over het gehele marktterrein creëren Leidend voor de opstelling van de markt is de vorm van de straat. Zo komt een lintopstelling aan 2 zijden van de weg goed uit. De zogenoemde ‘lintopstelling’ (een straat van kramen met de verkoopinrichting tegenover elkaar) van markt­ kramen en verkoopwagens zorgt ervoor dat er een natuurlijke samenhang over het gehele markt­ terrein ontstaat. Hierbij is het van belang dat het middenpad vrij van obstakels is, zodat een vrije doorgang van de hulpdiensten kan worden geboden en bezoekers zich vrij over het looppad kunnen begeven.

Plaatsen fietsparkeervoorzieningen Doel: verbeteren bereikbaarheid en parkeer­ voorziening voor (bak)fietsen Indien het (her)inrichtingsplan voor de ­Valkenburgerlaan-Noord verder wordt uitgewerkt zoals nu is opgenomen in het voorlopig ontwerp, komen er aan beide uiteinden van de markt parkeervoorzieningen voor fietsen. Daarnaast zal onderzocht worden of een deel van het groene grasveld aan het raadshuisplein ook tot parkeervoorziening voor fietsen geschikt kan worden gemaakt. Er is een grote toename van ouders met jonge kinderen die de markt bezoeken met een (elektrische) bakfiets. De oversteek naar de markt zal veiliger worden gemaakt met zebrapaden.

Verruiming looppad bezoekers Doel: verbeteren van de verplaatsingsruimte en toegankelijkheid van de markt Indien het (her)inrichtingsplan voor de Valken­ burgerlaan-Noord verder wordt uitgewerkt zoals nu is opgenomen in het voorlopig ontwerp, wordt het marktterrein 30 centimeter breder dan het nu is. Dit zorgt ervoor dat bezoekers aan beide zijden voldoende ruimte hebben om zich in beide looprichtingen te verplaatsen op het marktterrein. Ook zal dit leiden tot een betere bereikbaarheid voor de hulpdiensten. Daarnaast zal dit met name van toegevoegde waarde zijn voor mensen met een visuele beperking of voor mensen die door handmatige of mobiele ondersteuning worden verplaatst. Naast de bovenstaande uitgangspunten die van belang zijn voor het (her)inrichtingsplan van de Valkenburgerlaan-Noord, zijn er nog een aantal andere belangrijke onderwerpen ten aanzien van de marktindeling en voorzieningen. Deze worden hieronder behandeld.

Continueren van bestaande ­constructie huurkramen Doel: behouden uniforme uitstraling markt­ terrein en voorkomen verrommeling Afhankelijk van de locatie moet ruimte gecreëerd worden voor eigen materiaal. De ondernemer moet een keuze hebben tussen eigen materiaal of een huurkraam. Aan de andere kant is het voor een startende ondernemer fijn om tegen lage basis­ kosten een plaats met kramen in te kunnen nemen. Het werken met een goede kramenzetter geeft zekerheid voor de opbouw van de markt en

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

14

zorgt voor uniformiteit in de kraamopstelling. Dit komt de uitstraling van de markt ten goede. De huidige kramenzetter beschikt over veilig, luxe en goed verzorgd huurmateriaal (enquête standplaatshouders), zodat de opstelling wekelijks gegarandeerd is. De bepalingen uit de Markt­­ verordening Heemstede uit 2015 zijn bij de herziening meegenomen.

Eigen materiaal toegestaan onder voorwaarden Doel: behouden uniforme uitstraling ­markt­terrein en voorkomen verrommeling Op het gebied van eigen materiaal is veel keuze te vinden. Tegenwoordig zijn zoveel fabrieksuit­ voeringen van eigen materiaal dat het benoemen van een bepaald type risico`s met zich meebrengt. Daarom gebruiken we in de toekomst voor de term 'eigen materiaal' de term ‘verkoopwagen’. Onder een verkoopwagen wordt o.a. geschaard: een Markavan, schamelwagen, verkoopwagen met truck en gemotoriseerde verkoopwagen. De mate waarin eigen materiaal wordt toegestaan kan bepalend zijn voor het beeld van de markt. Hier willen we een evenwichtige verdeling en indeling in aanbrengen/houden, zodat we de traditionele marktkraam ook kunnen behouden. De 1e Uitvoeringsregeling van de Marktver­ ordening Heemstede 2022 regelt onder welke voorwaarden een standplaatshouder gebruik mag maken van eigen materiaal. Bovendien houden we een wachtlijst bij van gegadigden. Het gebruik van (master)tenten is uitgesloten om verrommeling van het marktterrein te voorkomen.

Nieuwe marktindeling en ­uitbreiding van standplaatsen Doel: een goede balans en verdeling van marktkramen In samenwerking met de marktcommissie is een nieuwe marktindeling gemaakt. Deze indeling verdeelt ‘dragers’ en ‘vragers’ goed verspreid over het marktterrein, zodat er een goede verdeling ontstaat van het aantal bezoekers dat zich over de markt verspreidt. Deze concept marktindeling zal in samenwerking met alle standplaatshouders naar een volgende versie worden gebracht, nadat de (her)inrichting van de Valkenburgerlaan-Noord 12

definitief is vastgesteld. Daarnaast geeft de nieuwe indeling van de markt ook ruimte voor het toevoegen van enkele nieuwe standplaatsen.

Bloemenplein Doel: de positieve ervaringen van de coronaopstelling benutten voor een aantrekkelijke weekmarkt Het bloemenplan (bloemenplein) is ontstaan door de corona-opstelling (gedurende de 1,5 meter maatregel). De uitkomst van het participatieproces liet zien dat veel inwoners het bloemenplein waarderen. Ook het merendeel van de onder­ nemers op het bloemenplein wil graag blijven ondernemen op het pleintje voor het raadhuis. Indien de coronamaatregelen zijn opgeheven en de indeling van markt weer terug kan naar de oude situatie, zal worden bekeken of het bloemenplein op zijn huidige plek kan blijven functioneren, zonder dat het andere evenementen in het diskrediet brengt.

Ontmoetingsfunctie(s) toevoegen aan het marktterrein Doel: verlengen marktbezoek en versterken sociale functie van de markt Veel bezoekers waarderen de sociale functie van de markt. Het praatje met de marktkraamhouders, de spontane ontmoeting met bekende dorps­ genoten en het ontmoeten van nieuwe mensen. Daarnaast is er specifiek door een zorgaanbieder gevraagd of er rustpunten voor ouderen kunnen komen, zodat ook zij de markt kunnen blijven bezoeken. Een klein terrasje zou om die reden van meerwaarde kunnen zijn voor zowel ondernemers als de markt. Via een aanpassing in de Markt­ verordening12 zal het mogelijk worden voor drie ondernemers een terrasje te exploiteren naast de bestaande onderneming.

| Zie ook hoofdstuk Marktverordening en uitvoeringsregelingen

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

15

Economisch functioneren van de markt De Heemsteedse markt is een gemeentelijke markt met een marktmeester. Dit betekent dat de gemeente de markt faciliteert en organiseert via regelgeving. Daarnaast houdt de marktmeester toezicht op de markt en onderhoudt hij de contacten met de marktkooplieden. Het organiseren van de markt behoort daarmee tot de kerntaken van de gemeente. De marktkooplieden zorgen dat de markt daadwerkelijk bestaat en plaatsvindt: door hun ondernemerschap en commerciële visie is de Heemsteedse markt een aantrekkelijke voorziening.

Het aantal vaste standplaatshouders in Heemstede is door de jaren heen redelijk stabiel gebleven: 31 in 2017 en 2018, 30 in 2019. Dit is vergelijkbaar met het landelijke gemiddelde (31 standplaatsen13). In 2020 telde de markt 28 vaste standplaatshouders. De standplaatshouders14 geven hun omzet gemiddeld een 7.1. Enkelen verwachten dat zij na de Covid19-pandemie meer omzet draaien. Over het algemeen staan de standplaatshouders positief tegenover hun bijdrage en de opbrengst uit de Heemsteedse weekmarkt.

Exploitatie weekmarkt Heemstede Aan het organiseren en beheren van de markt zijn kosten verbonden. Tegelijkertijd levert de markt ook inkomsten op door het innen van marktgelden.

In het onderstaande overzicht is de exploitatie van de weekmarkt weergegeven. Jaarlijks maakt de gemeente meer kosten dan dat de marktgelden opleveren. Het verschil bedraagt in 2022 € 19.300. Dit zijn de jaarlijkse kosten van de gemeente voor het organiseren en beheren van de markt. De markt is dus niet volledig kostendekkend15. Standplaatshouders reageerden wisselend op de vraag hoe men aankijkt tegen de verhoging van de marktgelden. Bij een verhoging is men van mening dat daar dan ook investeringen vanuit de gemeente tegenover moeten staan. Anderen merkten op dat de huidige marktgelden relatief hoog zijn vergeleken met de regio. De marktgelden moeten in ieder geval geen winst opleveren, blijkt uit de vragenlijst.

10,-

15,-

NON-FOOD | Syllabus nationale opleiding tot marktmeester, Bestuursacademie, p. 31 | Rekening houdend met de Covid19-maatregelen en ruimere opstelling van de markt. 15 | Exploitatieberekening op basis van de begroting 2021. Op het moment van het vaststellen van de Toekomstvisie weekmarkt wordt nog gewerkt aan de begroting voor 2022. 13 14

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

16

Exploitatie weekmarkt Heemstede begroting 2021 Programma 3 – Economie Kosten Inzet marktmeester (afd. Welzijn)

Schoonmaak

Baten Marktgelden vaste standplaatsen € 27.100 244 meter x € 39,40 x 4 kwartalen

€ 38.400

Marktgelden dagplaatsen 64 meter € 22.500 x € 3,30 x 52 weken

€ 11.000

Aankopen weekmarkt (afd. Ruimte)

€ 1.000

Overhead kosten (P&O, facilitair etc.)

€ 15.300

Inning marktgelden kosten GBKZ (afd. financiën)

€ 1.400

Afschrijvingslasten investeringen 2021 (afd. Ruimte)

€ 1.400

Totaal lasten

€ 68.700 Totaal baten

Behoud markt als een gemeentelijke voorziening Doel: behouden gemeentelijke voorzieningen­ structuur, regionale aantrekkingskracht en in stand houden sociale functie Wij erkennen de meerwaarde van de weekmarkt in Heemstede. De weekmarkt is al van oudsher een gemeentelijke voorziening en er bestaat geen aanleiding om hier van af te wijken door bijvoorbeeld over te gaan op een zelfstandige markt. Doordat de markt plaatsvindt in de openbare ruimte is het wenselijk om de organisatie, beheer en handhaving dicht bij de gemeente zelf te houden. De inzet van de marktmeester is daarmee onmisbaar.

Onderzoeken financiële constructies voor inning reclamegelden en dienstverlening Doel: verbeteren promotiemiddelen van de markt en dienstverlening en tegelijkertijd efficiëntie behalen

€ 49.400

Tijdens het opstellen van deze toekomstvisie is gezocht naar een financiële constructie voor het innen van een eigen bijdrage voor reclamegelden ten behoeve van de markt. De geïnde gelden zouden in dat geval worden ingezet ter promotie en zichtbaarheid van de Heemsteedse markt. Fiscale wet- en regelgeving maakt het echter niet mogelijk dat de gemeente deze rol inneemt. Samen met de marktcommissie wordt gezocht naar een andere constructie. Daarnaast zoeken we naar een efficiënte oplossing voor het plaatsen van hekwerken. Momenteel gebeurt dit door Meerlanden als onderdeel van de dienstverlening voor het opzetten en schoonmaken van het marktterrein. We willen de mogelijkheid onderzoeken, met de verschillende partijen, om het plaatsen van de hekwerken te laten verzorgen door de kramenzetter. De kramenzetter is namelijk zowel in de ochtend bij het opbouwen als in de middag bij het afbouwen van het marktterrein aanwezig op de locatie.

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

17

Marktverordening en Uitvoeringsregelingen In de Marktverordening zijn onder andere regels opgenomen voor de verdeling van standplaatsen, de tijden waarop de markt wordt gehouden, de brancheverdeling, de openbare orde en veiligheid. De lokale Marktverordening moet enerzijds flexibiliteit bieden aan standplaatshouders om ­(innovatief) te ondernemen en anderzijds duidelijkheid geven over wat er wel en niet mag om een goed verloop van de markt te waarborgen. De vakvereniging CVAH waarschuwt dat veel lokale regelgeving niet tijdig wordt herzien. Een regelmatige herziening van deze regels is noodzakelijk om in te kunnen spelen op de ontwikkelingen. Bij het opstellen van deze toekomstvisie voor de weekmarkt zijn enkele kansen en knelpunten naar voren gekomen die om noodzakelijke aanpassingen in de Marktverordening vragen.

­ e Marktverordening Heemstede bestaat uit D beleidsregels en twee uitvoeringsregelingen. De 1e Uitvoeringsregeling regelt het gebruik van eigen materiaal op de markt. De 2e Uitvoerings­ regeling regelt de branchering16. De Marktver­ ordening van Heemstede met bijbehorende uitvoeringsregelingen dateert uit 2015. Uit de vragenlijst onder standplaatshouders blijkt dat de ruime meerderheid de huidige regels helder en duidelijk vindt. De voorgestelde wijzigingen zijn in samenspraak met de marktcommissie doorgevoerd. De marktmeester is verantwoordelijk voor het handhaven van de regels. Hieronder worden de belangrijkste wijzigingen (met uitzondering branchering en aanbod17) toegelicht. Daarnaast zijn enkele kleine tekstuele wijzigingen door­ gevoerd ter verduide­lijking van de regels.

In acht nemen markttijden Doel: waarborgen continuïteit en uitstraling marktterrein De markt vindt wekelijks plaats tussen 8.30 en 16.00 uur. Vergunning- en dagplaatshouders hebben toestemming om binnen deze openingstijden hun producten te verkopen. Uit gesprekken met de marktcommissie en de vragenlijst onder standplaatshouders blijkt dat in de praktijk sommige standplaatshouders voor sluitingstijd van de markt hun verkoopwaar opruimen en vertrek-

ken van de markt. Dit is onwenselijk, omdat het een onverzorgde en gesloten indruk maakt op het publiek. In de gewijzigde Marktverordening (2022) is een verbod opgenomen voor vergunning- en dagplaatshouders om eerder dan 16.00 uur de standplaats op te ruimen en te vertrekken. In de oude Marktverordening (2015) is een tijdsmarge opgenomen waarbinnen standplaatshouders hun standplaats kunnen opbouwen en afruimen. Deze tijdsmarge blijft ongewijzigd in de nieuwe Marktverordening.

Intrekken vaste standplaats­ vergunning voor (on)bepaalde tijd Doel: waarborgen continuïteit marktterrein Vaste standplaatshouders zijn in het bezit van een doorlopende vergunning om deel te nemen aan de Heemsteedse markt. Zij hebben toestemming om elke woensdag deel te nemen aan de markt. Deze vergunningen worden vergeven op basis van de branchering en een wachtlijststelsel. De oude Marktverordening (2015) regelt dat een vaste standplaatsvergunning ingetrokken kan worden voor (on)bepaalde tijd wanneer een vergunninghouder gedurende één maand of langer geen gebruikmaakt van deze ver­gunning. In de ­gewijzigde Marktverordening (2022) wordt deze termijn aangepast naar zes weken per kalenderjaar18. Op deze manier waar­borgen we de ­continuïteit van de markt gedurende het jaar.

| Zie hoofdstuk Branchering en rol marktmeester | Zie hoofdstuk Branchering en rol marktmeester 18 | Uitgezonderd zwaarwegende omstandigheden 16 17

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

18

Toestaan terrasfunctie onder ­voorwaarden

Inrichting standplaats: uitstallingen en gebruik parasols

Doel: stimuleren ontmoetings- en verblijfs­ functie en tegelijkertijd openbare orde en veiligheid waarborgen Uit de inventarisatie van de kansen voor de weekmarkt blijkt dat er behoefte is aan een kleine ontmoetings-/terrasfunctie waar bezoekers van de markt hun gekochte producten kunnen nuttigen of koffie kunnen drinken. Dit draagt bij aan de sociale functie van de markt: ontmoeten en verblijven. Het moet een aanvulling zijn op het bestaande hoofddoel van de markt: boodschappen doen. Bovendien willen we hiermee rustplaatsen voor ouderen creëren. Enkele standplaatshouders hebben aangegeven geïnteresseerd te zijn in de mogelijkheden om binnen hun standplaats een terrasfunctie te exploiteren.

Doel: waarborgen vrije doorloopruimte ­marktterrein, tegengaan verrommeling Een toegankelijke markt is een van de uitgangspunten voor de markt van de toekomst. Het toekomstige inrichtingsplan van de ValkenburgerlaanNoord en de markt zelf moet hier een bijdrage aan leveren. Daarnaast zijn in de Marktverordening enkele regels opgenomen ten aanzien van het garanderen van een goede bereikbaarheid van de hulpdiensten, een vrije doorloopruimte en obstakelvrije looppaden.

We willen inzetten op kleinschalige terrasfuncties, omdat we verwachten dat bezoekers relatief kort gebruikmaken van deze functie. Aangezien de ruimte op het marktterrein schaars is, zoeken we aansluiting bij de (bestaande) foodkramen. Zo ­kunnen standplaatshouders binnen de grenzen van hun standplaats een kleinschalige terrasfunctie – ondergeschikt aan hun branche – exploiteren. Om die reden is het exploiteren van een klein­ schalige terrasfunctie verankerd in de Marktver­ ordening Heemstede (2022), en niet via het terrassenbeleid dat uitgaat van terrassen bij een permanente horecavoorziening. Wel blijven de uitgangspunten uit dit terrassenbeleid, zoals voldoende vrije doorloopruimte, belangrijke pijlers voor de invulling van kleinschalige terrasfuncties bij foodkramen.

Protocol extreme weersomstandigheden opstellen Doel: verbeteren veiligheid voor ondernemers, bezoekers en omwonenden Meerdere zaken van zijn invloed op het reilen en zeilen van de markt. Eén daarvan is het weer. Door het veranderend klimaat krijgen we steeds meer te maken met een grotere kans op extreme weersomstandigheden zoals hevige regen- en/of sneeuwval, extreme hitte en storm. Samen met de marktcommissie willen we een passend protocol voor extreme weersomstandigheden opstellen, waarbij de marktmeester – in goed overleg met de marktkooplieden – de bevoegdheid krijgt om de markt in een andere vorm te laten plaatsvinden dan wel af te lasten indien noodzakelijk.

Aan het inrichten van een kleinschalig terras zijn enkele voorwaarden verbonden. Zo moet het terras worden ingericht evenwijdig aan de marktkramen en binnen de standplaats. Het terras mag maximaal 4 meter lang zijn en is ondergeschikt aan de marktkraam. Op het gehele marktterrein zijn maximaal 3 standplaatsen met een terrasfunctie toegestaan. De marktmeester houdt een wachtlijst van gegadigden bij.

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

19

Bijlagen toekomstvisie weekmarkt Heemstede

Foo ood dtr tru uck

planteenmeenn blo

Foo ood dtr tru uck

en plantenmen bloe

Uitkomsten en analyse vragenlijst standplaatshouders en enquête ­bezoekers van de Heemsteedse markt Ten behoeve van het opstellen van de visie weekmarkt voor Heemstede zijn de vaste standplaatshouders bevraagd aan de hand van een vragenlijst die zij konden invullen. De vragenlijst is in totaal 19 keer ingevuld. Ook aan de bezoekers van de markt is gevraagd een vragenlijst in te vullen. Deze vragenlijst is in totaal 219 keer ingevuld. De vragenlijst bestond uit open en gesloten vragen. In januari 2020 werd aan het inwonerspanel gevraagd om een enquête in te vullen. Dit verzameldocument gaat in op de samen­vatting/conclusies uit de vragenlijst voor standplaatshouders en de enquête voor de bezoekers van de markt. De quotes in dit document zijn een selectie uit de gegeven antwoorden. 1. Uitkomsten vragenlijst standplaatshouders 2. Uitkomsten vragenlijst bezoekers 3. Opgehaalde reacties op de markt (MIRO bord)

1. Vragenlijst standplaatshouders Vraag 1: Producten/branches De meerderheid mist snoep en/of chocolade. Ook genoemd zijn: patatkraam, fietsonderdelen, breiwol/stoffen, maaltijden/soepen. Een enkeling benoemt ook de doelgroep jongeren: “Meer verfrissende dingen zoals snoepjes, jonge damesmode, bijou, Ibiza artikelen. Dit om de jongeren weer naar de markt te laten komen.”

Vraag 2: Voorzieningen De meeste standplaatshouders zijn tevreden met de aanwezig voorzieningen. De aanwezigheid van toiletten, de stroomvoorziening en de inzet van de marktmeester worden het meest genoemd. Een goede/verbeterde stroomvoorziening wordt het meest genoemd als ontbrekende voorziening, gevolgd door prullenbakken (al dan niet door de ondernemers zelf ), fietsenrekken en stormankers.

Vraag 3: (Her)indeling van het markt terrein 8 standplaatshouders geven aan dat zij de situatie willen behouden zoals deze is. Een meerderheid is een voorstanders van een herindeling op basis van ‘vragers en dragers’. Dat wil zeggen: een evenwichtigere spreiding/balans

tussen food en non-food. Met als voornaamste doel dat de bezoeker de gehele markt doorloopt. De meerderheid geeft aan dat zij het bloemenplein op het raadhuisplein (in tijden van corona) wil handhaven, ook na corona. Slechts een enkeling geeft aan dat hij/zij het hier niet mee eens is.

Vraag 4: Reclame en promotie De meeste standplaatshouders geven aan dat zij de markt en hun producten via mondelinge reclame promoten. Er wordt benadrukt dat persoonlijk contact en service de beste vormen van reclame zijn: “Nadruk leggen op persoonlijk contact. Namen van de klanten kennen, interesse tonen in al je klanten.” Daarnaast geven enkele standplaatshouders aan gebruik te maken van social media en ver­ meldingen op hun eigen website. Sociale media en advertenties op een website worden het meest genoemd als ideeën voor meer promotie. Eén standplaatshouder geeft aan dat sommige standplaatshouders eerder hun kramen en producten opruimen, wat de indruk geeft dat de markt al dicht is en de consument hun producten niet (meer) kan kopen.

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

21

Foo ood dtr tru uck

en plantenmen bloe

Vraag 5: Materialen en kramen De meeste standplaatshouders zijn zeer tevreden over het aanbod van de huurkramen. Ook wordt het belang van eigen materiaal benadrukt. De suggestie wordt gedaan om eisen de stellen aan eigen materiaal, zodat de markt toegankelijk en veilig blijft, en de uitstraling van de markt niet verrommeld.

Vraag 6: Marktverordening De meerderheid van de standplaatshouders vindt de regels in de marktverordening helder en duidelijk. Drie standplaatshouders geven aan dat de sluitingstijd van de markt beter gehandhaafd moet worden door collega’s (niet veel eerder vertrekken). Eén standplaatshouder vindt dat er te veel gefietst wordt over het marktterrein.

Vraag 7: Marktgelden Op deze vraag wordt wisselend gereageerd. Enerzijds is men bereidt om meer marktgelden te betalen als daar wat tegen over staat, zoals: verwijderen bomen, gelijk maken fietspaden en straat, stormankers. Anderzijds geven standplaatshouders aan dat zij de marktgelden hoog genoeg vinden, zelfs één van de duurste in de omgeving. Een enkeling noemt het verschil tussen food en non-food kramen: daar waar food kramen (waarschijnlijk) wel bereid zijn tot verhoging, is een prijsstijging voor non-food kramen vaak niet op te brengen. “De markt moet kostendekkend blijven en geen verdienmodel voor de gemeente of andere partij.”

Vraag 8: Omzet De standplaatshouders geven hun omzet op de Heemsteedse markt een ruime 7. NB: dit werd gevraagd in tijden van corona. 4 standplaatshouders geven aan dat zij verwachten dat na corona hun omzet weer stijgt.

Overige reacties/suggesties: • zou er misschien tzt een mogelijkheid zijn dat er bv tegen betaling wat vuil opgehaald kan worden. Dit zou voor ons heel prettig zijn. Bv 10 vuilniszakken. Verder zijn jullie goed bezig om deze markt draaiende te houden. • Ik vind dat er bij een aantal collega’s wat mag gedaan worden aan de presentatie en kwaliteit van de stand en producten. Ook mag er beter gelet worden op de markt-tijden onder ander

het inpakken, 4 Uur is 4 uur, klanten kunnen ontvangen. Samen maken we de markt. • Graag met eventuele indeling rekening houden met voldoende achter ruimte voor kramen + bus. Graag willen we onze plek behouden! Dat stukje sfeer dat we nu beleven willen we graag behouden. • Een keer gebak of stroopwafel bij overleg! • Enquête elk jaar anoniem houden.

2. Vragenlijst bezoekers Vraag 1: Is er een weekmarkt nodig, en wat is er nodig om de weekmarkt aantrekkelijk houden? De ruime meerderheid vindt de weekmarkt nodig, men is blij met de toegevoegde waarde van de markt. Als belangrijkste reden is het diverse (boodschappen) aanbod wat de markt te bieden heeft. Het voorziet de inwoners in deze behoefte. Sommigen beschrijven de markt als niet nood­ zakelijk, maar wel “fijn om te hebben”: “Strikt nodig misschien niet, maar de gezelligheid en toevallige sociale contacten op de markt zijn veel waard” “‘Attractie’ van het dorp (ik kom graag met mijn huisbezoek van buiten Heemstede even ­‘scharrelen’)” “Ik kom er al 35 jaar zonder problemen” Een enkeling geeft aan dat de markt niet nodig is, omdat de winkelstraat voldoende aanbod heeft om in hun behoeften te voorzien. Wat is er nodig (top 5 meest genoemd): 1. Ruimte voor fietsparkeerplaatsen/fietsrekken 2. Voldoende ruimte op de markt in het algemeen en tussen de kramen 3. Goed aanbod is nodig (moet behouden blijven/ in stand houden) 4. Toegankelijkheid en bereikbaarheid (voor ouderen en mensen in een rolstoel) 5. Ontmoetingsfunctie/verblijfsfunctie

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

22

Foo ood dtr tru uck

en plantenmen bloe

Vraag 2: Hoeveel besteedt u gemiddeld bij een marktbezoek? Geen antwoord 75+

Vraag 4: Er is meer nodig om de markt en haar aanbod in Heemstede te promoten

Wisselend

50-75 0-15

30-50

15-30

Vraag 3: Welk productaanbod zou u graag willen zien op de markt? Men is over het algemeen tevreden met het huidige aanbod aan producten en kramen op de markt: “Wij missen niets!” en “het huidige aanbod is prima, graag doorzetten!” Het huidige boodschappenaanbod wordt het meeste genoemd: vis, fruit, kaas, brood, noten. Uit het non-food assortiment worden van het bestaande aanbod de bloemenkramen het meest benoemd die men graag wil terugzien op de markt. Gemist/gewenst (in volgorde): 1. Fournituren, stoffen en wol, hobby artikelen; 2. Uitbreiding van het foodassortiment in een luxer segment. Uiteenlopende suggesties: Turks/ Marokkaans, Italiaans, mediterraan/tapas, biologische en lokale producten, traiteur, delicatessen en ambachtsproducten: “Vers producten, lokale leveranciers, alle ­durfondernemers welkom!” 3. Uitbreiding van het kledingaanbod (modern/ hip); Ook genoemd: fietsartikelen (1x), curiosa/brocante en kunst (2x), beddengoed (2x), schoenen (1x) Tijdens de gesprekken op de markt werd meermaals de suggestie gedaan voor een wissel/ themakraam waar lokale ondernemers een (nieuw) product kunnen promoten/presenteren, maatschappelijke organisaties (niet zijnde politiek) hun diensten kunnen aanbieden, innovatieve concepten kunnen worden gepromoot e.d.

Enkele reacties: “leuke markt met prima aanbod, gezellig en ruim opgezet, ga zo door!!” “volgens mij is het bestaan van markt genoegzaam bekend. zie het aantal bezoekers.” “Het zou leuk zijn als er af en toe iets speciaals bij kwam, bijv. Oude ambachten, antiek, huisvlijt, zelfgemaakte dingen”

Vraag 5: Aan welke voorzieningen is behoefte om de markt de komende jaren aantrekkelijk te houden? 55 (28%) respondenten zijn tevreden met de markt en geeft aan geen wijzigingen te weten voor de markt. Het aanbod moet gevarieerd zijn en blijven (44x benoemd, 23%), ook in de komende jaren. “Niet te veel andere markten na doen. Heemstede is uniek” “ongewijzigd in stand houden. Voorziet ook na 35 jaar in behoefte” Suggestie wordt gedaan om in te spelen op de actualiteit en huidige tijd om ook andere doel­ groepen te trekken: “meer promotie en natuurlijke producten om meer jonger publiek te trekken die nu naar de markt in Haarlem gaat bijvoorbeeld” Bereikbaarheid en toegankelijkheid (top 3) (in totaal 52 keer benoemd): 1. Een fietsenstalling 2. Niet meer over de markt fietsen 3. Ruimere inrichting van de marktkramen Overige voorzieningen: 1. Terras (met koffie to go) (10x genoemd)

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

23

Foo ood dtr tru uck

en plantenmen bloe

2. Een openbaar toilet, prullenbakken voor afval (8x genoemd) Een enkeling (8 keer) doet een suggestie voor een andere locatie voor de markt.

Vraag 7: Geef aan in hoeverre u het eens bent met deze stelling: Na corona moet de marktopstelling grotendeels terug zoals die was (bloemen, weer weg voor het raadshuis)

Vraag 6: Wat moet er gebeuren om de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de markt te verbeteren? Top 3: 1. Voldoende parkeerplaatsen voor auto’s en fietsen Suggesties voor het promoten/stimuleren van parkeren op het parkeerterrein achter het raadhuis en fietsenstallingen aan noord en zuidzijde van het marktterrein 2. Veiligheid: Verkeersbewegingen Camplaan reguleren 3. Voldoende ruimte voor rolstoelen, kinderwagens en rollators De markt wordt over het algemeen als prima bereikbaar ervaren vanuit o.a. Cruquius, Zandvoort, Bennebroek. De parkeermogelijkheden vragen de meeste aandacht. “Ga voor kwaliteit en niet voor kwantiteit. Dus niet teveel kramen. En zorg voor een uitstekende voorziening om de fiets te stallen” “Zorgen voor voldoende parkeerplaatsen, of betere handhaving want het is soms onduidelijk waar en hoe men kan parkeren” “Duidelijk aangeven waar fietsenstallingen zijn en die per fiets breder maken dan de huidige omdat oudere bewoners meer electrische fietsen zullen gebruiken en die voelen breder” Men doet onder andere de suggestie voor borden met spelregels over wat er wel/niet mag op de markt. Drukte van de jongeren (met fiets) bij de kippenkraam wordt door sommigen benoemd als een obstakel: “de bij de tieners populaire kippenboer op een plek waar winkelend publiek er geen last van heeft.

De tieners parkeren hun fietsen over de hele breedte van de stoep en blokkeren de ingang van de markt”

De respondenten reageren verdeeld op de stelling. De ruimere opzet van het marktterrein wordt als prettig ervaren: “Wel alle kramen bij elkaar, maar zodanig ingericht dat er wel meer ruimte is om afstand te houden. Inmiddels is de ruimere opzet al weer verminderd door kramen aan beide zijden. Ook staan drukbezochte kramen te dicht bij elkaar in de buurt”

Vraag 8: Geef aan in hoeverre u het eens bent met deze stelling: Een deel van het ‘Raadhuisplein’ moet worden omgevormd tot fietsenstalling zodat mensen goed hun fiets kunnen stallen en daarnaast veilig kunnen oversteken.

De meeste respondenten zijn het eens (29%) of helemaal eens (20%) met de stelling. Wel geeft men aan dat dit eens per week moet zijn (op woensdag) en niet blijvend. Daarnaast wordt ook

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

24

Foo ood dtr tru uck

en plantenmen bloe

het kinderdagverblijf op de hoek met de Camplaan genoemd als mogelijke locatie. Anderen vinden het wenselijk dat de fietsen zo dicht mogelijk bij de kraam kunnen worden geparkeerd: “Wenselijk om fietsen in de buurt van de kramen te stallen dit ivm de tassen boodschappen, en bij drukte geen fietsen tussen de kramen”

De meerderheid is neutraal (31%) ten aanzien van de stelling, direct gevolgd door ‘eens’ (30%).

Vraag 9: Wat kan er volgens u gedaan worden om de beleving van de markt te verbeteren?

Vraag 11: Geef aan in hoeverre u het eens bent met de deze stelling: Een terrasfunctie zou een goede aanvulling zijn om ontmoeting te stimuleren.

Het grootste deel (40%) van de bezoekers vinden de markt goed zoals deze is: “Is nu kleinschalig is prima zo, mensen kennen elkaar (vaste klanten) . Is fijne sfeer” “Gezellige uitstraling met een Dorps Karakter” “denk dat de Heemsteedse markt weekmarkt goed voldoet aan de beleving markt Een paar voorbeelden om de beleving te ­ver­beteren: “Ontmoeten zou op het Raadhuisplein kunnen worden geïnitieerd door daar activiteiten te orga­niseren kleine events. Lokale biologische producten een plek geven” “Een presentatie van locale ondernemers soort van per toerbeurt laagdrempelig voor ondernemers om zich te presenteren” Top 3 genoemd: 1. Aanbod versterken/uitbreiden met nieuwe en lokale producten (17%) 2. Terrasfunctie (13%) 3. Events / muziek (7%)

Vraag 10: Geef aan in hoeverre u het eens bent met deze stelling: Er moet meer ruimte komen om ook ludieke acties op de markt een plek te geven, zoals thema­ weken.

Enkele reacties: “Laat het maar een gezellige lokale markt blijven ludieke acties graag niet op de markt.” “Zo nu en dan” “Kan maar is echt niet nodig”

De meerderheid is het eens met de stelling. Er worden suggesties gedaan voor picknickbanken in combinatie met een koffie of snack. Enkele reacties: “ik zie meer in de eerder genoemde statafel , een markt moet dynamisch zijn , het kopend publiek moet in beweging blijven , een terras is een te statisch element.”

Vraag 12: Wat is de belangrijkste functie van de weekmarkt? Twee antwoorden springen er het meeste uit: 1. Aankoop van verse producten – vaak ook goedkoper dan in de supermarkt (92x benoemd, 47%) 2. Sociale functie: mensen (toevallig) ontmoeten (84x benoemd, 43%). “op de markt is je gulden een daalder waard !” “het dorpsgevoel, gezamenlijk winkelen, alles zoveel mogelijk bij elkaar” “een andere beleving dan in winkels”

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

25

Vraag 13: Heeft u nog tips of suggesties die kunnen bijdragen aan een aantrekkelijke weekmarkt? De meerderheid is zeer tevreden zoals de markt nu is en geeft aan geen suggesties en/of tips te hebben (93x benoemd, 56%). Top 5 meest genoemde tips: 1. Een breder/ander aanbod (28x benoemd, 17%) 2. Organiseren van evenementen (16x benoemd, 10%) 3. verbeteren van de fiets parkeerplekken en weren van fietsers (13x benoemd, 8%) 4. Meer ruimte op de markt (12x benoemd, 7%) 5. Terrasje (aansluiting zoeken bij de bestaande of 1 op het marktterrein creëren) (10x benoemd, 6%). Slechts een enkeling benoemd de mogelijkheid tot een andere locatie, dag of tijdstip voor de markt (6 in totaal). Voor een breder/ander aanbod wordt meermaals de suggestie gedaan om lokale ondernemers met nieuwe producten wisselend te laten deelnemen op de markt:

“lokale middenstand/horeca een plek geven op de markt om zich te presenteren, thema week en verschillende stands af en toe” “Uitbreiding van assortiment, maar de Heemstede sfeer behouden. Moet zich onderscheiden van de Haarlemse markten.”

Vraag 14: Welke kansen en knelpunten moeten er op korte termijn (komende 1 a 2 jaar) worden aangepakt zodat de markt nog beter kan functioneren? 34% (59 respondenten) geeft aan geen kansen of knelpunten voor de korte termijn te zien. Top 3 meest genoemde kansen: 1. Fietsenstallingen realiseren en fietsers weren van het marktterrein (51x, 29%) 2. Aanbod uitbreiden met nieuwe, eigentijdse producten. Suggesties voor meer bio, vegan, foodtrucks (24x, 14%) 3. Verbeteren van een ruim marktterrein en toegankelijkheid (19x, 11%)

Toekomstvisie weekmarkt Heemstede

26

Foo ood dtr tru uck

en plantenmen bloe

4. O  pgehaalde reacties op de markt (MIRO bord) Wat brengt u naar de markt in Heemstede? 1. Sociale functie

2. Aanbod / branchering