Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerpbegroting en kadernota 2025-2028 en Bijdragebesluit 2025 GO Beschermd Wonen.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 27 juni 2024

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1248104 : Welzijnszaken Heemstede : S.A. de Wit-van der Linden : Actief openbaar

Onderwerp Zienswijze Ontwerpbegroting en kadernota 2025-2028 en Bijdragebesluit 2025 GO Beschermd Wonen

Kernboodschap Het college stelt de raad voor om de voorgelegde positieve zienswijze te geven op de Ontwerpbegroting en kadernota 2025-2028 van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen en op een door het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen vast te stellen ontwerpbijdragebesluit voor 2025.

Besluit B&W 1. Kennis te nemen van de Ontwerpbegroting en kadernota 2025-2028 en het Bijdragebesluit 2025 van het GO Beschermd Wonen Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer. 2. De raad voor te stellen de voorgelegde positieve zienswijze te geven op de Ontwerpbegroting en kadernota 2025-2028 en het Ontwerpbijdragebesluit 2025 van het GO Beschermd Wonen ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer. 3. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Samenleving om advies te geven aan de raad (Astuk).

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 mei 2024 pagina 1 van 7

Besluit: De voorgelegde positieve zienswijze te geven op de Ontwerpbegroting en kadernota 2025-2028 en het Ontwerpbijdragebesluit 2025 van het GO Beschermd Wonen Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer.

De raad voornoemd,

de griffier,

pagina 2 van 7

de voorzitter,

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader Voorgenomen besluiten van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen (hierna: GO Beschermd Wonen) worden voor zienswijze aan de raden voorgelegd als dit in deze regeling is vastgelegd of uit de wet volgt (artikel 4, tiende lid, van de Gemeenschappelijke regeling Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer). Het GO Beschermd Wonen stelt in het bijdragebesluit vast op welke wijze berekend wordt welke bijdrage de colleges verschuldigd zijn voor de uitvoering van de regionale taken en de instandhouding van het GO Beschermd Wonen. Voordat door het GO Beschermd Wonen het bijdragebesluit bij unaniem besluit wordt vastgesteld, wordt deze voor zienswijze aan de raden voorgelegd (artikel 14, vierde lid, van de Gemeenschappelijke regeling Beschermd Wonen regio ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer).

Bevoegdheid Het GO Beschermd Wonen stelt de raden in de gelegenheid een zienswijze bij het GO Beschermd Wonen naar voren te brengen (artikel 18 van de Gemeenschappelijke regeling Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer). De raden kunnen bij de GO Beschermd Wonen hun zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen (artikel 19, derde lid, van de Gemeenschappelijke regeling Beschermd Wonen regio ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer). De raden kunnen bij de GO Beschermd Wonen hun zienswijze over de voorlopige jaarrekening naar voren brengen (artikel 20, derde lid, van de Gemeenschappelijke regeling Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer).

Bestuurlijke achtergrond De gemeenteraad van Heemstede verleende op 30 november 2023 toestemming voor het treffen van de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer. Het college heeft 9 januari 2024 deze Gemeenschappelijke regeling getroffen. Hiermee neemt Heemstede met ingang van 1 januari 2024 deel aan het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer.

Motivering Vooruitlopend op landelijke wetgeving om de verantwoordelijkheid voor Beschermd Wonen te decentraliseren op gemeenteniveau, is in de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer pagina 3 van 7

in januari 2024 gestart met gezamenlijke sturing op Beschermd Wonen door de 8 gemeenten in de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer. De voor Beschermd Wonen verantwoordelijke wethouders hebben zitting in het GO BW. Het GO BW is verantwoordelijk voor de financiën en bedrijfsvoering voor Beschermd Wonen in de regio. Op 19 januari 2024 stelde het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen in haar eerste vergadering de begroting 2024 – 2026 en het Bijdragebesluit 2024 vast. In de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer staat dat het GO BW jaarlijks een ontwerpbegroting en kadernota voor het volgende jaar vaststelt en deze eerst voor zienswijze aan de raden van de deelnemende gemeenten voorlegt. In onze regio heeft het GO BW ervoor gekozen om de kadernota te combineren met de begroting. Ook wordt het Ontwerpbijdragebesluit 2025 voor zienswijze aan de raden voorgelegd. Het GO BW stelt deze stukken vast na verwerking van de zienswijzen.

Argumenten Geen grote wijzigingen in de uitgangspunten bij de regiobegroting 2024-2028 De ontwerpbegroting voor de periode 2025 - 2028 is minimaal gewijzigd ten opzichte van de ontwerpbegroting 2024 - 2026. De raad van Heemstede heeft een opmerking gemaakt over het ontbreken van de kengetallen. Omdat de kengetallen niet van toepassing zijn en gezien de onzekerheid over het verloop van de kosten die we in 2025 voor Beschermd Wonen gaan maken, is het uitgangspunt gehandhaafd om het budget dat we van het Rijk ontvangen als werkbudget te beschouwen. Ten opzichte van de vorige regiobegroting (2024-2026) zijn dit de belangrijkste wijzigingen: • Er is een extra jaar toegevoegd conform verplichting BBV (financiële regelgeving) • Er is een update gegeven op de reservestand en ontwikkeling, inclusief het tekort op Maatschappelijke Opvang (met daarin de verwerking van het verwachte aanbestedingseffect) • De lokale en regionale personele inzet voor 2024 zijn aangepast. Deze GO-personeelskosten voor 2025 en verder kunnen nog wijzigen, op basis van een betere inschatting van de personele inzet die nodig is voor de inrichting van de toegang tot Beschermd Wonen bij de regiogemeenten. 1. Het bijdragebesluit is op basis van bestaande financiële afspraken opgesteld • Het Ontwerpbijdragebesluit 2025 is minimaal gewijzigd ten opzichte van het Bijdragebesluit 2024.

De enige wijziging betreft een aanpassing in het aanvraagproces voor het Innovatiefonds Opvang, Wonen en Herstel (artikel 6). • Door het uitstel van de landelijke doordecentralisatie (op basis van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel) ontvangen de regiogemeenten ook in 2025 nog geen eigen middelen voor Beschermd Wonen. Er is dan ook nog geen sprake van een bijdrage vanuit de gemeenten aan het Gemeenschappelijk Orgaan. De gemeente Haarlem draagt de rijksmiddelen die zij namens de regio ontvangt voor Beschermd Wonen over aan het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen. • De financiële tekorten en overschotten van de zorgkosten van de individuele gemeenten worden over de eerste drie jaren vanaf het moment van de wettelijke doordecentralisatie voor 100% verevend. De vereveningsafspraken zorgen ervoor dat het risico voor de pagina 4 van 7

•

afzonderlijke gemeenten laag is. Na drie jaar wordt het fonds opgeheven. Dan wordt opnieuw bepaald wat nodig is. In het Ontwerpbijdragebesluit is de afspraak opgenomen om in de eerste drie jaar na de doordecentralisatie het tekort op de Maatschappelijke Opvang te bekostigen vanuit het verwachte overschot op Beschermd Wonen. Met betrekking tot de regionale reserve Beschermd Wonen wordt een minimum van €5 mln. en maximum van €7 mln. afgesproken. Wanneer de reserve van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen onder het minimum komt, zullen alle gemeenten de reserve naar rato van het verdeelmodel aanvullen. Wanneer de reserve hoger is dan afgesproken, wordt het overschot naar rato van het verdeelmodel uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen 1. Onverwachte toename aantal cliënten Beschermd Wonen De aantallen cliënten en de duur van het verblijf in Beschermd Wonen voorzieningen zijn onvoorspelbaar. Als het aantal cliënten dat op verblijf is aangewezen sneller toeneemt dan verwacht, kan dit leiden tot langere wachtlijsten of extra zorgkosten - als er genoeg personeel en plekken beschikbaar zijn. De kans hierop is echter klein voor 2025, omdat uitbreiding van personeel en plekken niet op korte termijn te realiseren zijn. Risico's op langere termijn zijn gerelateerd aan ontwikkelingen in aanpalende domeinen. Er is een landelijke ‘Werkwijzer Medisch Noodzakelijk Verblijf in GGZ-instellingen’ opgesteld om ervoor te zorgen dat cliënten niet langer dan nodig in GGZ-instellingen verblijven en tijdig kunnen doorstromen naar de passende vervolgzorg onder de Wlz, Zvw of de Wmo. Het (nog) ontbreken van regionale specialistische woonvormen, zoals Domus Plus en Skaeve Huse, zorgt ervoor dat er mensen in Beschermd Wonen voorzieningen worden opgevangen die hier onvoldoende passende hulp en huisvesting krijgen. 2. Oplopende tekorten Maatschappelijke Opvang Er is een actueel overzicht van de verwachte kosten van de Maatschappelijke Opvang in de ontwerpbegroting opgenomen.

Deze lopen op ten opzichte van voorgaande jaren en daarmee stijgt het tekort ten opzichte van de doeluitkering Maatschappelijke Opvang. Dit verwachte tekort op de Maatschappelijke Opvang wordt gedekt uit het verwachte overschot op Beschermd Wonen, in ieder geval gedurende 3 jaar na invoering van de Wet woonplaatsbeginsel voor Beschermd wonen en uiterlijk tot en met 2028. In de begroting is opgenomen dat deze afspraak in de komende periode opnieuw beoordeeld wordt, waarbij de aanbevelingen van het regionale onderzoek naar de kostenontwikkeling van de Maatschappelijke Opvang uit 2023 1 worden meegenomen.

Duurzaamheid Niet van toepassing.

1 Dak boven het hoofd, grond onder de voeten. Onderzoek naar uitgaven voor maatschappelijke opvang. IJmond,

Zuid-Kennemerland en Haarlemmermeer, 13-11-2023. pagina 5 van 7

Financiën Financiële consequenties • • •

Op basis van het Ontwerpbijdragebesluit is de Ontwerpbegroting 2025-2028 opgesteld. In de begroting 2025-2028 zijn de kosten voor de uitvoering weergegeven. Centrumgemeente Haarlem ontvangt vooralsnog de rijksmiddelen en draagt deze over aan het GO BW, het uitgangspunt blijft Rijksbudget = Werkbudget. Vanaf de ingangsdatum van de doordecentralisatie zullen de individuele gemeenten pas de rijksmiddelen gaan ontvangen eerder niet.

Samenwerking en communicatie De gemeenteraden in de regio worden regelmatig geïnformeerd over de voortgang van de doordecentralisatie: • In september 2022 zijn de raden in een regionale raadsinformatiebrief geïnformeerd over het uitstel van de doordecentralisatie. De gemeenteraden hebben daarnaast in september 2022 in een webinar een toelichting gekregen op de ontwikkelingen binnen Beschermd Wonen en de Ontwerpbegroting 2023-2025 van het GO BW. • Op 8 mei 2023 is in een webinar technische toelichting gegeven op de oprichting van het GO Beschermd Wonen en de ontwikkelingen rond de regionale aanbesteding van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang zijn toegelicht. • Op 30 oktober 2023 was er een regionaal webinar over de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer. Zorgaanbieders en andere (maatschappelijke) partners voor Beschermd Wonen zijn regelmatig betrokken bij de (inhoudelijke) uitwerking van de doordecentralisatie. Ook zijn op meerdere momenten ervaringsdeskundigen betrokken, onder meer bij het opstellen van het regionale kader Opvang, Wonen en Herstel. Tot slot zijn we regelmatig met zorgaanbieders in gesprek in het kader van de regionale aanbesteding van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Er is geen sprake van publicatie van het besluit.

Het GO Beschermd Wonen stelt de begroting en het bijdragebesluit vast.

Planning/uitvoering 7 mei 2024: 11 juni 2024: 27 juni 2024: Najaar 2024:

pagina 6 van 7

behandeling voorstel in het college behandeling voorstel in de commissie Samenleving behandeling voorstel in de raad vaststellen besluit tot vaststelling door de GO Beschermd Wonen

Bijlage(n) 1. Ontwerpbegroting en Kadernota 2025-2028 GO BW Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer 2. Ontwerpbijdrage besluit 2025 GO BW Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer 3. Conceptzienswijze Heemstede Ontwerpbegroting en kadernota 2025-2028 en Ontwerpbijdragebesluit 2025 GO BW Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer 4. Gemeenschappelijke regeling Beschermd Wonen, regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer.

pagina 7 van 7