Raadsvoorstel Zienswijze conceptbegroting 2027 GR Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten

Raadsbesluit Raadsvergadering: 25-06-2026

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1370962 : Welzijnszaken Heemstede : S.A. Meerhoff : Actief openbaar

Onderwerp Zienswijze conceptbegroting 2027 GR Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten

Kernboodschap Heemstede neemt samen met de regiogemeenten deel aan de Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten. Onder deze GR valt de uitvoering en handhaving van de leerplicht en de aanpak voor thuiszitters, verzuimende jongere en voortijdig schoolverlaters. De conceptbegroting van de GR wordt jaarlijks met een toelichting toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten. De raden worden nu in de gelegenheid gesteld hun zienswijze kenbaar te maken over de conceptbegroting 2027. Deze moet voor 15 september 2026 bij Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland zijn ingediend.

Besluit B&W 1. Kennis te nemen van de conceptbegroting 2027 van de Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio Zuid-Kennemerland en IJmond; 2. Kennis te nemen van de Jaarrekening 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio Zuid-Kennemerland en IJmond; 3. De raad voor te stellen een positieve zienswijze te geven over de conceptbegroting 2027 van de Gemeenschappelijke regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio ZuidKennemerland en IJmond; 4. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Samenleving om advies te geven aan de raad.

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 21 april 2026 pagina 1 van 7

Besluit: 1. Een positieve zienswijze te geven over de conceptbegroting 2027 van de Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten Zuid-Kennemerland en IJmond; 2. De zienswijze aan het bestuur van de GR mee te delen. De raad voornoemd,

de griffier,

de voorzitter,

K. Millenaar

F. Binnendijk

pagina 2 van 7

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader Wet gemeenschappelijke regelingen Leerplichtwet

Bevoegdheid Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen is de raad bevoegd om een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting van de gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente deelneemt.

Bestuurlijke achtergrond Heemstede neemt samen met de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Heemskerk, Velsen en Zandvoort deel aan de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (VSV) Zuid-Kennemerland en IJmond. Het bestuur is een gemeenschappelijk orgaan dat bestaat uit de portefeuillehouders Onderwijs van de deelnemende gemeenten. De uitvoering is ondergebracht bij de gemeente Haarlem (Het Regionaal Bureau Leerplein). Haarlem is als centrumgemeente door de rijksoverheid aangewezen als Doorstroompunt (voorheen RMC). Het Doorstroompunt is een gemeentelijke dienst die jongeren van 18 tot 27 jaar zonder startkwalificatie (havo, vwo, of mbo-2+) ondersteunt bij het vinden van werk of een passende opleiding. Het beleidskader voor de GR is vastgelegd in het Meerjarenbeleidsplan 2023 t/m 2026 Kansen bieden aan jongeren. In 2026 wordt voor de periode 2027 t/m 2030 een beleidsplan ontwikkeld.

Motivering Op 5 maart jl. heeft het bestuur van de GR de conceptbegroting 2027 inclusief de meerjarenbegroting tot en met 2030 en de jaarrekening 2025 vastgesteld. De gemeenteraden van de zeven deelnemende gemeenten worden in de gelegenheid gesteld hun zienswijze kenbaar te maken over de conceptbegroting. Deze moet voor 15 september 2026 bij Gedeputeerde Staten van NoordHolland zijn ingediend. In het jaarverslag 2024-2025 heeft het bestuur van de GR gerapporteerd over de uitvoering van het beleid.

Argumenten 1. Conceptbegroting past binnen het bestaande beleidskader De GR Schoolverzuim stelt zich ten doel dat jongeren van 5 tot 27 jaar onderwijs volgen, een startkwalificatie behalen en duurzaam werk vinden. De uitgangspunten zijn: pagina 3 van 7

➢ Jongere centraal en benutten regelruimte De behoefte en mogelijkheden van de jongere staan centraal, maar de overheid en het onderwijsveld verwachten ook inzet en directe betrokkenheid van jongere en ouders. Onderwijs is een recht en kan een jongere op de rails houden en een beter toekomstperspectief bieden. Zoveel mogelijk wordt hierbij de regelruimte benut. Aan het recht op onderwijs zitten ook verplichtingen voor de jongere/ouders vast. ➢ Optimale kansen voor participatie Het uiteindelijke doel van onderwijs blijft jongeren optimale kansen bieden tot participatie en zelfstandig functioneren in de samenleving. Dit kan bereikt worden door zoveel mogelijk jongeren hun schoolloopbaan te laten afsluiten met een startkwalificatie (diploma op minimaal havo of mbo-niveau 2). Daarmee hebben jongeren immers een betere kans op duurzaam werk. In situaties waarin het voor jongeren niet mogelijk is een startkwalificatie te behalen, bijvoorbeeld jongeren in het praktijkonderwijs, wordt zoveel mogelijk toegewerkt naar het behalen van andere diploma’s of beroepskwalificaties. ➢ Jongeren in kwetsbare posities Specifieke aandacht is er voor jongeren in kwetsbare posities, bijvoorbeeld jongeren van het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, die al dan niet kunnen doorstromen naar mboniveau 1 of werk.

Ook jongeren van het vmbo of van het mbo-niveau 1 (Entree opleiding) kunnen onder deze doelgroep vallen. ➢ Complexe problematiek en integrale aanpak met (jeugd)hulpverlenende instanties Complexe problematiek waarmee jongeren te maken krijgen neemt de afgelopen jaren toe blijkt uit de uitvoeringspraktijk van het Leerplein, scholen en andere kernpartners ➢ Regionale aanpak met lokale inbedding Uitgangspunt bij leerplicht, doorstroompunt en VSV is een regionale aanpak en lokaal waar nodig. Lokale inbedding van de taken is geborgd, door bijvoorbeeld nauwe samenwerking met de Centra voor Jeugd en Gezin, de sociale (wijk) teams en het jongerenwerk. ➢ Preventieve aanpak en proactief handelen De signalerende functie van leerplicht en het doorstroompunt is toegenomen. Er dient zo vroegtijdig mogelijk en proactief te worden gehandeld. Zo kan vaak op school verzuimen of te laat komen een voorteken zijn van voortijdige schooluitval en andere problematiek. 2. Conceptbegroting past binnen de meerjarenbegroting De conceptbegroting is gebaseerd op het meerjarenbeleidsplan dat nog van kracht is tot 2027 en de nieuwe wet “Van school naar duurzaam werk”. Deze wet is in januari jl. ingegaan en omvat een wijziging van diverse onderwijswetten en de Participatiewet.

Doel is de kansengelijkheid te vergroten door betere begeleiding mogelijk te maken voor jongeren tot 27 jaar met (een risico op) een afstand tot de arbeidsmarkt bij de overgang van school naar werk en bij het behouden van werk. Doel is het onderwijs beter aan te laten sluiten op de arbeidsmarkt. Scholen, het Doorstroompunt en gemeenten krijgen de verantwoordelijkheid om te zorgen dat jongeren met en zonder een diploma duurzaam aan het werk komen en hierbij de benodigde ondersteuning krijgen. Wat is er anders door de nieuwe wet: - Scholen, met name in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs, krijgen een langere en actievere verantwoordelijkheid voor de begeleiding van jongeren na het verlaten van de school. pagina 4 van 7

-

Het Doorstroompunt richt zich op de doelgroep tot 27 jaar (dat was tot 23 jaar) en begeleidt hen naar werk of een opleiding. Gemeenten bieden (kwetsbare) jongeren van 18 tot 27 jaar gerichtere en snellere hulp om een duurzame plek op de arbeidsmarkt te vinden, waarbij maatwerk centraal staat. Verplichte samenwerking in regionale programma’s: mbo-scholen, doorstroompunt en gemeenten zullen verplicht samenwerken in regionale programma’s om jongeren beter te begeleiden en hen te helpen een diploma te behalen en duurzaam werk te vinden.

De aanpak bestrijding voortijdig schoolverlaten, leerplicht en doorstroompunt wordt in 2027 voortgezet. Er wordt nog meer de samenwerking opgezocht met partners zoals schoolbesturen, jeugdhulp, arbeidsbemiddeling, dagbesteding, afdelingen veiligheid en jongerenwerk. Het doel is om het aantal verzuimers, (nieuwe) voortijdige schoolverlaters en thuiszittende jongeren te verminderen en extra te begeleiden. Uitgangspunt is dat de bestaande gemeentelijke middelen en de rijksmiddelen toereikend zullen zijn.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen 1. Er is nog geen positieve beschikking door het ministerie van OCW afgegeven voor het ingediende Regionaal Programma van School naar Duurzaam Werk. Naast de gemeentelijke middelen is een deel van de inkomsten van de GR afkomstig van het rijk. Voor het verkrijgen van deze middelen dient een aanvraag te worden ingediend: Regionaal Programma 2026-2029. Dit is een vervolg op het vsv-programma 2021-2025. Op 31 maart 2026 heeft het ministerie van OCW het ingediende Regionaal Programma afgewezen en een hersteltermijn gegeven van twee maanden. Door de drie betrokken partners Doorstroompuntregio, Arbeidsmarktregio en Onderwijs wordt nauw samen opgetrokken om een herzien plan op te leveren dat vervolgens voor 31 juni 2026 alsnog akkoord wordt bevonden. 2. Vooruit ontvangen regionale middelen van de rijksoverheid uit voorgaande jaren In de conceptbegroting 2027 zijn de benodigde opbrengsten uit de specifieke uitkeringen Doorstroompunt, kwalificatieplicht en Regionaal Programma begroot. Daarnaast is het restant van deze specifieke uitkeringen over de afgelopen jaren bij de contactgemeente Haarlem voor de GR van de Doorstroompuntregio Zuid-Kennemerland en IJmond in kas. Als een deel van de gelabelde en regionale middelen niet is uitgegeven, mag het niet-bestede deel namelijk worden doorgeschoven naar volgende jaren.

De resterende bedragen van de regionale aanpak 2020 tot en met 2025 worden volledig besteed tot eind 2026 (als de GR deze middelen niet opmaakt, vloeit het terug naar het rijk). Afwijkingen tussen realisatie en begroting kunnen dus ook worden opgevangen door deze opgebouwde buffers. 3. Er loopt een verkenning naar de mogelijke toekomstige financieringsvorm en uitvoering van de leerwerktrajecten bij Spaarne Werkt. Op initiatief van de GR Spaarne Werkt en de GR Schoolverzuim is door een extern onderzoeksbureau in 2025 een analyse en toekomstverkenning gedaan van de leerwerktrajecten bij Spaarne Werkt. Aanleiding vormden de te maken keuzen over structurele financiering. Naar verwachting wordt in pagina 5 van 7

het tweede kwartaal van 2026 meer duidelijk over hoe de financiering structureel vorm kan krijgen. De uitkomst kan invloed hebben op deze post op de begroting van de GR Schoolverzuim.

Duurzaamheid Het doel is dat jongeren van 5 tot 27 jaar onderwijs volgen, een startkwalificatie behalen en duurzaam werk vinden waardoor zij optimale kansen hebben voor participatie en zelfstandig functioneren in de samenleving.

Financiën De begroting bestaat uit 3 percelen: 1. CARel: dit betreft de leerling administratie 2. Leerplicht en Kwalificatieplicht: dit betreft de kinderen en jongeren van 5 tot 18 jaar 3. Doorstroompunt en aanpak voortijdig schoolverlaten: dit betreft de jongeren van 18-23 jaar Ad 1: Conform artikel 24 van de GR, dragen de regiogemeenten 75% van de begrote kosten van dit perceel. Verdeling vindt plaats naar rato van het aantal inwoners van 5 tot 27 jaar per gemeente op 1 januari van het voorafgaande jaar. De overige 25% wordt conform de GR ten laste van het jaarlijkse budget Doorstroompunt gebracht. De personeels- en materiële kosten zijn geïndexeerd. Ad 2: De meerjarenbegroting is aangepast in verband met de nieuwe wet van school naar duurzaam werk en de bijbehorende voor 2027 tot 2030 toegezegde specifieke uitkering Doorstroompunt. De personeels- en materiele kosten zijn geïndexeerd. Ad3: Dit perceel bestaat uit drie onderdelen: - Uitvoering Doorstroompunt: als gevolg van invoering van de wet Van school naar duurzaam werk is de doelgroep van het Doorstroompunt uitgebreid tot 27 jaar. Dat leidt ook tot een verhoging van het rijksbudget Doorstroompunt om deze doelgroep te bedienen. - Regionaal Programma van School naar Duurzaam Werk: De meerjarenbegroting is aangepast op basis van de verwachte middelen voor het Regionaal Programma voor 2027 tot en met 2030.

Het Regionaal Programma bevat de begroting van deze middelen. - Spaarne Werkt. De financiering van Spaarne Werkt betreft de uitvoering van leerwerktrajecten en de daarbij horende extra psychosociale begeleiding voor jongeren van 16-27 jaar. Totaal wordt bijgedragen voor 50 volledige trajecten. Elke gemeente draagt op factuurbasis bij voor de eigen jongeren. De bijdrage van Heemstede in 2027 bedraagt voor perceel 1 € 20.385 en voor perceel 2 € 84.617. ln totaal € 105.002. Met dit bedrag is rekening gehouden in de meerjarenbegroting. ln de begroting van de GR is voor Heemstede ook een bedrag van € 31.201 opgenomen voor Spaarne Werkt. Deze bijdrage s bestemd voor de kosten van de begeleiding en de bijdragen voor de leerwerktrajecten. De kosten van de uitvoering worden op basis van werkelijk gevolgde trajecten afgerekend. Hiervoor is in programma 6 van de begroting apart budget beschikbaar.

pagina 6 van 7

Samenwerking en communicatie De GR Schoolverzuim werkt nauw samen met de schoolbesturen, de samenwerkingsverbanden en het mbo. De uitvoering vindt, naast het onderwijsveld, ook in nauwe samenwerking met de arbeidsmarkt en het sociaal domein plaats

Planning/uitvoering De zienswijze van de raad over de conceptbegroting en meerjarenbegroting wordt zo spoedig mogelijk aan het bestuur van de GR Schoolverzuim en VSV overgebracht. Het bestuur van de GR stelt de conceptbegroting 2027 en de meerjarenbegroting t/m 2030 definitief vast en stuurt deze met de zienswijze van de raden voor 15 september 2026 aan Gedeputeerde Staten van Noord-Holland. Hiermee wordt voldaan aan de verplichting van de Wet GR.

Bijlage(n) 1. Conceptbegroting 2027 en meerjarenbegroting tot en met 2030, van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (VSV), van de Doorstroompuntregio Zuid- Kennemerland en IJmond plus cijfers (bijlage 1a) 2. Jaarrekening 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (VSV), van de Doorstroompuntregio Zuid- Kennemerland en IJmond plus cijfers (bijlage 2a)

pagina 7 van 7