Raadsvoorstel Verordening maatschappelijke ondersteuning Heemstede 2024.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 27 juni 2024

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1249894 : Welzijnszaken Heemstede : S.A. de Wit-van der Linden : Actief openbaar

Onderwerp Verordening maatschappelijke ondersteuning Heemstede 2024

Kernboodschap De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo). De verordening maatschappelijk ondersteuning geeft uitvoering aan de Wmo en stelt onder andere op welke wijze en op basis van welke criteria wordt vastgesteld of een inwoner in aanmerking komt voor een Wmo-maatwerkvoorziening. De huidige verordening vraagt om een actualisatie. De gemeenteraad besluit de verordening maatschappelijke ondersteuning Heemstede 2024 en de bijbehorende toelichting vast te stellen.

Besluit B&W 1. De raad voor te stellen de verordening maatschappelijke ondersteuning Heemstede 2024 en bijbehorende toelichting vast te stellen; 2. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Samenleving om advies te geven aan de raad (Astuk).

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 mei 2024

Besluit: 1. De verordening maatschappelijke ondersteuning Heemstede 2024 en de bijbehorende toelichting vast te stellen. De raad voornoemd,

pagina 1 van 6

de griffier,

pagina 2 van 6

de voorzitter,

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015

Bevoegdheid Op grond van artikel 2.1.3 lid 1 van de Wmo is de gemeenteraad bevoegd om bij verordening regels vast te stellen. Dit betreffen regels die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van het in artikel 2.1.2 van de Wmo bedoelde plan en de door het college ter uitvoering daarvan te nemen besluiten of te verrichten handelingen. De verordening kent een aantal verplichte elementen, welke vast liggen in de Wmo.

Bestuurlijke achtergrond De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo. De verordening maatschappelijk ondersteuning (hierna: de verordening) geeft uitvoering aan de Wmo en stelt onder andere op welke wijze en op basis van welke criteria wordt vastgesteld of een inwoner in aanmerking komt voor een Wmo-maatwerkvoorziening. De huidige verordening dateert uit 2020 en vraagt om een actualisatie. Het is – in verband met ontwikkelingen in de uitvoeringspraktijk en jurisprudentie – wenselijk om de verordening aan te passen.

Motivering Jurisprudentie en signalen uit de uitvoeringspraktijk zijn aanleiding om de huidige verordening te herzien. Van deze gelegenheid is ook gebruik gemaakt om de verordening beter leesbaar te maken, door het doorvoeren van een aantal tekstuele wijzigingen. De modelverordening van Schulinck, welke recentelijk is opgesteld, is gebruikt als leidraad. Een was/wordt-tabel is als bijlage toegevoegd.

Argumenten Hieronder worden de belangrijkste wijzigingen toegelicht. 1. Toevoegingen en wijzigingen definities De definities voor ‘gebruikelijke hulp’, ‘mantelzorg’, ‘acute noodsituatie’ en ‘persoonlijk plan’ zijn toegevoegd. De definities van ‘algemeen gebruikelijke voorziening’ en ‘voorliggende voorziening’ zijn aangepast op basis van nieuwe jurisprudentie. 2. Inwoner actief informeren over mogelijkheid tot indienen van een persoonlijk plan. De mogelijkheid tot het indienen van een persoonlijk plan is verankerd in de Wmo. Een inwoner kan – al dan niet met hulp uit het persoonlijk netwerk – een persoonlijk plan aanleveren, om de hulpvraag nader te beschrijven en aan te geven welke mogelijkheden de inwoner zelf voor ogen heeft. Dit is vastgelegd in artikel 2, lid 4. pagina 3 van 6

3. Mogelijkheid om sociaal netwerk en extern advies te betrekken bij het onderzoek. Dit is vastgelegd in artikel 3, lid 4 en 5 en betreft formalisering van beleid. In de praktijk gebeurt dit al. 4. Uitbreiden van weigeringsgronden voor voorzieningen die vóór melding of vóór datum van het besluit zijn gerealiseerd. Op dit moment kan er een financiële tegemoetkoming worden verstrekt vanuit de Wmo voor voorzieningen die vóór melding of vóór datum van het besluit zijn gerealiseerd, onder de voorwaarde dat de noodzaak, passendheid en adequaatheid achteraf is vast te stellen. Voorgesteld wordt om hier een weigeringsgrond voor op te nemen, met uitzondering voor situaties waarbij sprake was van een acute noodsituatie. Als de voorziening is gerealiseerd voor de melding of voor datum van het besluit, dan bestaat er feitelijk geen beperking meer die het college moet compenseren. Iemand heeft zijn situatie dan op eigen kracht opgelost. Landelijk wordt het opnemen van dit lid geadviseerd als maatregel om de Wmo beheersbaar te houden en daarmee zorggelden in te zetten bij mensen die het op eigen kracht niet zelf redden. Dit sluit aan bij het gevoerde beleid in het sociaal domein, waarin we de eigen kracht van inwoners centraal zetten. Door op te nemen dat mensen zich eerst bij de gemeente moeten melden, kunnen we breed met mensen in gesprek over hun ondersteuningsbehoefte.

Mogelijk kunnen dan eerst algemene of voorliggende voorzieningen ingezet worden. Als mensen zich achteraf bij ons melden, is het lastiger om in te schatten was de meest adequate oplossing was. Uiteraard zijn er uitzonderingssituaties waarbij sprake was van een acute noodsituatie, waar een uitzonder voor geldt. Hierbij is het wel mogelijk om achteraf een voorziening te vergoeden. Dit doet recht aan de doelmatigheid en doeltreffendheid van de Wmo. 5. Aanvullende regels en weigeringsgronden voor een pgb. Voorgesteld wordt om, zoals opgenomen in artikel 9 lid 2 en 3, expliciet te benoemen waaraan een pgb niet mag worden besteed. Het pgb is enkel en alleen bedoeld voor financiering van de noodzakelijke maatwerkvoorziening. Ook zijn er weigeringsgronden voor een pgb opgenomen, dit is opgenomen in artikel 10. 6. Geen eigen bijdrage voor woningaanpassingen voor minderjarige inwoners. Op dit moment is deze uitsluitingsgrond opgenomen in de Uitvoeringsregels. Volgens de verordening zijn de ouders van een minderjarig kind een eigen bijdrage verschuldigd voor een woningaanpassing voor hun kind. In de praktijk werkt dit ongelijkheid in de hand, omdat – conform inningsregels van het CAK - een alleenstaande ouder wel een eigen bijdrage zou moeten betalen en een echtpaar niet.

Voorgesteld wordt om de verordening op dit punt aan te passen en ouders vrij te stellen van het betalen van een eigen bijdrage voor woningaanpassingen voor minderjarige inwoners. 7. Invoeren eigen bijdrage voor doelgroep ‘inwoners met psychiatrische problematiek’ In de oude verordening was geregeld dat deelnemers van de voorzieningen individuele begeleiding en dagbesteding op Plein1 (RIBW en Roads) voor de doelgroep ‘inwoners met psychiatrische problematiek’, waren uitgesloten van de eigen bijdrage voor de Wmo (€20,60 per maand). Deze regel pagina 4 van 6

is opgesteld om te voorkomen dat eventuele zorgmijders vanwege de eigen bijdrage geen ondersteuning wilden accepteren. In de praktijk werkt deze afspraak willekeur in de hand. Door de nieuwe inkoop individuele begeleiding en dagbesteding per 2023 zijn er meer aanbieders die deze doelgroep kunnen ondersteunen. Het is niet praktisch haalbaar om de voorzieningen via deze inkoop uit te sluiten van eigen bijdrage, waardoor een deel van de doelgroep ‘inwoners met psychiatrische problematiek’ dus wel een eigen bijdrage betaalt en een deel niet. Het voorstel is dan ook om de uitzondering op te heffen. Omdat een deel van de deelnemers van de genoemde voorzieningen op Plein1 ook een andere voorziening vanuit de Wmo ontvangt – en daarmee ook al de eigen bijdrage betaalt – gaat het in de praktijk om +/- 30 inwoners waarvan nu wel een eigen bijdrage gaat worden gevraagd wanneer de huidige beschikking afloopt en een nieuwe toekenning wordt verstrekt. NB: de inloop GGZ blijft vrij van eigen bijdrage, omdat voor deze voorziening geen indicatie nodig is. Indien nodig kan de gemeente een inwoner altijd vrijstellen van de eigen bijdrage als er sprake is van problematische schulden of ter voorkoming van zorgmijding. Dit betreft maatwerk en wordt per individu bekeken. 8. Beslissing tot intrekking van een verleende pgb dat niet binnen een redelijke termijn is verzilverd.

Voorgesteld wordt om in artikel 13 lid 5 op te nemen, dat het college een pgb kan intrekken wanneer deze niet binnen een redelijke termijn is verzilverd. De volgende termijn wordt als redelijk beschouwd: drie maanden voor diensten en twaalf maanden voor producten. 9. Afstemming jeugdhulp Een nieuw artikel is toegevoegd waarin het belang van afstemming tussen Wmo en Jeugdhulp wordt benadrukt.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Voorgesteld wordt om – uitgaande van de huidige situatie – in de verordening geen artikel op te nemen over beschermd wonen. Wanneer meer duidelijk is over de invulling van beschermd wonen, kan de verordening hierop aangepast worden. In de nieuwe verordening is vastgelegd dat geen maatwerkvoorziening wordt verstrekt wanneer de cliënt de gevraagde voorziening voor datum van besluit zelf heeft gerealiseerd of geaccepteerd, tenzij er sprake is van een acute noodsituatie. In de praktijk betreft dit de maatwerkvoorziening trapliften, scootmobielen en driewielfietsen. Hierdoor houden we de Wmo meer beheersbaar, omdat er een wat kleiner financieel nadeel ontstaat.

Financiën De wijziging van de verordening heeft geen financiële consequenties voor de begroting.

pagina 5 van 6

Samenwerking en communicatie De Klankbordgroep Wmo is in een vroeg stadium betrokken om mee te denken over de voorgestelde wijzigingen. De klankbordgroep heeft een advies uitgebracht op de nieuwe verordening. Zie bijlage voor dit advies en de reactie van het college daarop.

Planning/uitvoering De verordening treedt in werking per 1 juli 2024. Meldingen op of na 1 juli 2024 worden afgehandeld conform de nieuwe verordening. Meldingen vóór 1 juli 2024 worden afgehandeld conform de verordening maatschappelijke ondersteuning 2020. De aan deze verordening gerelateerde uitvoeringsregels zullen in lijn gebracht worden met de verordening (collegebevoegdheid). Evaluatie Ontwikkelingen, zoals decentralisatie beschermd wonen en de eventuele invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo, en jurisprudentie worden gevolgd. Wanneer daar aanleiding toe is zal de verordening geactualiseerd worden.

Bijlage(n) 1. 2. 3. 4.

Verordening maatschappelijke ondersteuning Heemstede 2024; Toelichting verordening maatschappelijke ondersteuning Heemstede 2024; Was/wordt-tabel verordening maatschappelijke ondersteuning Heemstede 2024; Advies Klankbordgroep Wmo en reactie college.

pagina 6 van 6