Raadsvoorstel Vaststellen Bijzondere subsidieverordening inwonersinitiatieven Heemstede 2026.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 5 maart 2026

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1349106 : Team HRM : A.H.A. Grummel : Actief openbaar

Onderwerp Vaststellen Bijzondere subsidieverordening inwonersinitiatieven Heemstede 2026.

Kernboodschap De gemeente heeft sinds een aantal jaar twee budgetten om inwonersinitiatieven te ondersteunen. Deze budgetten en bijbehorende kaders blijven bestaan, maar er is wel een juridische aanpassing nodig. Dit komt doordat er bij een deel van de initiatieven sprake is van een subsidie. Daarom zijn de bestaande regels omgezet in een subsidieverordening. De raad stelt deze subsidieverordening nu vast. Tevens wordt in dit voorstel het budget voor inwonersinitiatieven aan de juiste programma’s toegerekend (programma 0 Bestuur en Ondersteuning en programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie). Het totaalbudget dat beschikbaar is voor inwonersinitiatieven (€ 82.000) blijft gelijk. De verdeling over de programma’s 0 en 5 is budgettair neutraal. Ook de manier waarop inwoners budget kunnen aanvragen blijft gelijk.

Besluit B&W 1. De raad voor te stellen om de Bijzondere subsidieverordening inwonersinitiatieven Heemstede 2026 vast te stellen; 2. De raad voor te stellen voor initiatieven op het gebied van kunst en cultuur een bedrag van € 15.000 structureel te verplaatsen van programma 0 Bestuur en Ondersteuning naar programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie (taakveld 5.3 cultuurparticipatie). Deze wijziging is budgettair neutraal; 3. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Samenleving om advies te geven aan de raad.

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 januari 2026

pagina 1 van 6

Besluit: 1. De Bijzondere subsidieverordening inwonersinitiatieven Heemstede 2026 vast te stellen; 2. Voor initiatieven op het gebied van kunst en cultuur een bedrag van € 15.000 structureel te verplaatsen van programma 0 Bestuur en Ondersteuning naar programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie. Deze wijziging is budgettair neutraal. De raad voornoemd,

de griffier,

de voorzitter,

K. Millenaar

dhr. F. Binnendijk

pagina 2 van 6

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader • • • • •

Stimuleringsbudget inwoners- en of buurtinitiatieven (raadsbesluit 27 februari 2020) Heemstede maakt het mogelijk (raadsbesluit 27 februari 2020) Beleid Versterken lokale democratie (raadsbesluit 30 november 2023) Cultuurnota Heemstede 2026-2032 (raadsbesluit 17 december 2025) Afdeling 4.2.1 van de Algemene wet bestuursrecht (subsidiebepalingen)

Bevoegdheid De raad is bevoegd om verordeningen vast te stellen op grond van artikel 147 van de Gemeentewet.

Bestuurlijke achtergrond Op 27 februari 2020 heeft de raad zowel de spelregels voor het budget ‘Heemstede maakt het mogelijk’ als de regeling ‘Stimuleringsbudget inwoners- en of buurtinitiatieven’ (hierna: Stimuleringsbudget) vastgesteld. Doel van beide budgetten is om initiatieven van inwoners financieel te ondersteunen. De wens om een projectenbudget in te stellen voor initiatieven op het gebied van kunst en cultuur is opgenomen in de door de raad eind 2025 vastgestelde Cultuurnota 2026-2032.

Motivering Gemeente en inwoners geven samen vorm aan Heemstede. Om inwoners financieel te ondersteunen bij initiatieven die zij hebben, heeft de gemeente sinds 2018 twee initiatievenbudgetten. Het ‘Stimuleringsbudget’ en het budget ‘Heemstede maakt het mogelijk’. Vanuit beide budgetten kunnen initiatieven van inwoners financieel ondersteund worden. Daarbij gaat het zowel om initiatieven die inwoners helemaal zelf uitvoeren, als om initiatieven waarbij de gemeente (een deel van) de uitvoering moet doen. Voor initiatieven die inwoners helemaal zelf uitvoeren, zoals een straatfeest of het gezamenlijk zelf inrichten van een groenstrook, kunnen inwoners op eenvoudige wijze een aanvraag doen. Als het initiatief past binnen de kaders van de regeling, krijgen zij het door hen aangevraagde bedrag overgemaakt. Achteraf sturen zij een foto met verslag als verantwoording. Uit een juridische toets blijkt nu, dat er in deze situaties sprake is van een subsidie (op grond van artikel 4:21 van de Algemene wet bestuursrecht). Dat betekent dat de huidige regeling niet voldoet en er een subsidieverordening voor in de plaats moet komen. De huidige regeling is daarom vertaald in een subsidieverordening.

pagina 3 van 6

Voor de initiatieven waarbij de gemeente de uitvoering verzorgt, blijven de spelregels ‘Heemstede maakt het mogelijk’ gelden. Bijvoorbeeld als inwoners het initiatief nemen om een nieuw ontwerp voor een speeltuin te maken. De gemeente moet zorgdragen voor de uitvoering van het ontwerp. Daarnaast merken we dat er vanuit de samenleving vaker initiatieven komen op het gebied van kunst en cultuur. Deze initiatieven kunnen nu vaak niet vanuit de initiatievenbudgetten ondersteund worden omdat ze niet passen in de kaders van de budgetten. Omdat hier wel een behoefte ligt vanuit de samenleving, stellen we €15.000 vanuit het initiatievenbudget beschikbaar voor bewonersinitiatieven op het gebied van kunst en cultuur. Het huidige structurele budget is volledig beschikbaar onder programma 0 – Bestuur en Ondersteuning. Voorgesteld wordt van dit budget € 15.000 structureel te verplaatsen naar programma 5 – Sport, Cultuur en Recreatie (budgettair neutrale wijziging). De kaders voor dit nieuwe budget worden op een later moment opgesteld.

Argumenten Door de ‘Bijzondere subsidieverordening inwonersinitiatieven Heemstede 2026’ vast te stellen, voldoen we aan juridische eisen Een deel van de huidige initiatievenbudgetten is opgesteld als regeling. Omdat het gaat om het toekennen van gelden aan individuen, is er echter sprake van een subsidie. Dit moet met een subsidieverordening geregeld worden in plaats van een regeling. Door de subsidieverordening vast te stellen voldoen we aan de juridische eisen. De huidige regeling ‘Stimuleringsbudget inwoners- en of buurtinitiatieven’ komt hiermee te vervallen en verwijderen we van www.mijnoverheid.nl. Door een deel van de initiatievenbudgetten te reserveren voor kunst en cultuur, sluiten we aan bij de behoefte vanuit de samenleving Als inwoners initiatieven hebben op het gebied van kunst en cultuur, willen wij deze als gemeente graag ondersteunen. Dit kan niet binnen de kaders van de huidige budgetten. Om dit in de toekomst wel mogelijk te maken, reserveren we een deel van de bestaande budgetten specifiek voor bewonersinitiatieven op het gebied van kunst en cultuur. Hiervoor wordt een aparte regeling opgesteld waarin uitgangspunten staan over onder welke voorwaarden dit soort initiatieven een bijdrage van de gemeente kunnen ontvangen.

De juridische aanpassing vraagt ook om een herverdeling van de budgetten Het budget voor de spelregels ‘Heemstede maakt het mogelijk’ wordt deels gebruikt voor initiatieven die inwoners zelf uitvoeren en deels voor initiatieven waarbij de gemeente de uitvoering verzorgt. De initiatieven die inwoners zelf uitvoeren moeten in de nieuwe situatie vallen onder de subsidieverordening. Dat betekent dat een deel van het budget van Heemstede maakt het mogelijk, overgeheveld wordt naar de subsidieverordening. Het totaalbedrag voor ‘Heemstede maakt het mogelijk’ was structureel in de begroting opgenomen voor € 55.000 per jaar. Het totaalbedrag voor het ‘Stimuleringsbudget’ was structureel in de begroting opgenomen voor €27.000 per jaar.

pagina 4 van 6

In de nieuwe situatie wordt de verdeling: • In programma 0 Bestuur en Ondersteuning €47.000 structureel per jaar voor de ‘Bijzondere subsidieverordening inwonersinitiatieven Heemstede 2026’ (inwoners ontvangen een subsidiebedrag) • In programma 0 Bestuur en Ondersteuning €20.000 structureel per jaar voor ‘Heemstede maakt het mogelijk’ (gemeente voert uit) • In programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie €15.000 structureel per jaar voor een nader op te stellen regeling voor bewonersinitiatieven op het gebied van kunst en cultuur

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Het proces van subsidieaanvraag- en verlening vraagt meer (administratieve) handelingen De huidige regeling Stimuleringsbudget is zo ‘licht’ mogelijk opgesteld. Zo kunnen inwoners makkelijk een bijdrage aanvragen, ontvangen zij deze snel en is de toets achteraf laagdrempelig. Nu het moet worden vormgegeven als subsidie, vraagt dat om extra stappen in het proces. Dit zijn met name extra stappen die de gemeente moet zetten. Zoals het versturen van een beschikking. Voor inwoners houden we het zo laagdrempelig mogelijk. Het is echter geen keus om het niet als subsidie vorm te geven, omdat het dan juridisch niet voldoet. Bij het opstellen van de subsidieverordening is daarom het ‘lichte’ karakter van de regeling als uitgangspunt genomen. Dit om het ook in de vorm van de subsidieverordening zo laagdrempelig mogelijk te maken voor inwoners. We zorgen er daarnaast ook voor dat ook in de nieuwe situatie de aanvraag eenvoudig blijft. Inwoners kunnen via een simpel formulier op de website een aanvraag indienen en worden vervolgens door een ambtenaar van de gemeente ondersteund in het vervolgproces. Inwoners hoeven niet te kiezen voor welk budget ze een aanvraag doen. De gemeente zorgt ervoor dat de juiste route bewandeld wordt, zodat inwoners zich vooral kunnen richten op hun initiatief in plaats van op het administratieve proces.

Duurzaamheid De initiatieven die met de budgetten mogelijk gemaakt worden, kunnen ook een duurzaam karakter hebben.

Financiën Het totaalbedrag voor inwonersinitiatieven bedraagt € 82.000 en is al structureel opgenomen in de begroting 2026 onder programma 0 Bestuur en Ondersteuning, taakveld 0.1 beleid. Voorgesteld wordt hiervan € 15.000 te verschuiven naar programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie, taakveld 5.3 cultuurparticipatie, voor initiatieven die op dat programma betrekking hebben. Deze verschuiving is budgettair neutraal.

pagina 5 van 6

Samenwerking en communicatie Beide budgetten bieden financiële ondersteuning aan inwoners die initiatieven hebben voor Heemstede. Zo werken gemeente en inwoners samen aan het vormgeven van Heemstede. We communiceren regelmatig via verschillende kanalen over het bestaan van de budgetten. Na inwerkingtreding van de verordening zullen we hier opnieuw extra aandacht aan besteden. De Bijzondere Subsidieverordening inwonersinitiatieven Heemstede 2026 wordt bekendgemaakt in het Gemeenteblad. Na de inwerkingtreding is de Subsidieverordening raadpleegbaar op www.overheid.nl onder lokale regelingen. Ook wordt in huis-aan-huis-blad De Heemsteder een aankondiging geplaatst. De Subsidieverordening is ook te vinden op onze website: www.heemstede.nl/bekendmakingen.

Planning/uitvoering Na vaststelling van de Subsidieverordening treedt deze op 1 april 2026 in werking.

Bijlage(n) 1. 2. 3. 4.

Bijzondere subsidieverordening inwonersinitiatieven Heemstede 2026 Toelichting bij de Bijzondere subsidieverordening inwonersinitiatieven Heemstede 2026 Spelregels ‘Heemstede maakt het mogelijk’ Regeling Stimuleringsbudget inwoners- en of buurtinitiatieven (komt te vervallen)

pagina 6 van 6