Raadsvoorstel Toestemming ontwerp gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 3 oktober 2024

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1265840 : Openbare Orde en Veiligheid/Bestuurs- en juridische zaken : F. Binnendijk/S.A. de Wit-van der Linden : Actief openbaar

Onderwerp Toestemming ontwerp gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland

Kernboodschap Het college stelt de raad voor om met een kanttekening in te stemmen met de aangepaste ontwerp gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland. De kanttekening heeft betrekking op de mogelijkheid van drie deelnemende gemeenten (Haarlem, Haarlemmermeer en Velsen) om, als twee van de drie gemeenten tegenstemmen bij besluiten die de begroting, begrotingswijziging of jaarrekening aangaan, een zogenoemd ‘veto’ uit te kunnen spreken.

Besluit B&W 1. Kennis te nemen van de reactie Veiligheidsregio Kennemerland op de zienswijze van de gemeenteraad van Heemstede van 15 juli 2024; 2. De raad voor te stellen met een kanttekening toestemming te geven op het ontwerp gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland; 3. De raad voor te stellen de toestemming met kanttekening aan de Veiligheidsregio Kennemerland kenbaar te maken via bijgevoegde brief; 4. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Samenleving om advies te geven aan de raad (Astuk).

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 augustus 2024

Besluit:

pagina 1 van 6

1. Met een kanttekening toestemming te geven op het ontwerp gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland 2. De toestemming met kanttekening aan de Veiligheidsregio Kennemerland kenbaar te maken via bijgevoegde brief. De raad voornoemd,

de griffier,

pagina 2 van 6

de voorzitter,

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader • • •

Wet gemeenschappelijke regelingen Nota verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland (huidig)

Bevoegdheid Conform artikel 1, vierde lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gaan de deelnemende colleges van burgemeester en wethouders niet over tot het treffen van een gemeenschappelijke regeling dan na verkregen toestemming van hun gemeenteraad. De toestemming kan slechts worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. Onder het treffen van de regeling wordt ook het wijzigen van een regeling verstaan (artikel 1, vijfde lid, van de Wgr). Na verkregen toestemming van de raad kan het college besluiten tot de wijziging van de gemeenschappelijke regeling.

Bestuurlijke achtergrond Op 28 maart 2024 heeft de raad van Heemstede besloten een negatieve zienswijze af te geven op de ontwerp gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland ten aanzien van de stemverhouding (bijlage 1 en 2). Reden voor deze negatieve zienswijze had betrekking de wijziging van de stemverhouding. De stemverhouding van de deelnemers is aangepast naar één stem per deelnemer, in plaats van een stemverhouding naar rato van de financiële inbreng. Alleen in geval van besluiten ten aanzien van de begroting, begrotingswijzigingen of de jaarrekening hebben de gemeenten Haarlem, Haarlemmermeer en Velsen een mogelijkheid om een besluit te verwerpen, indien twee van de drie gemeenten tegenstemmen. Dit artikel heeft de schijn van een ‘veto’stem en lijkt niet in overeenstemming te zijn met de intentie van artikel 14, derde lid Wet gemeenschappelijke regelingen. Hierin is opgenomen dat het dagelijks bestuur nimmer de meerderheid van het algemeen bestuur mag uitmaken. De raad heeft de VRK voorgesteld om ten aanzien van dit punt een onafhankelijk juridisch advies op te vragen. Andere gemeenten hebben de zienswijze van Heemstede niet overgenomen. Na de verstuurde zienswijze heeft de gemeente op 15 juli 2024 een schriftelijke reactie van de voorzitter van het DB ontvangen (bijlage 3).

In deze reactie heeft de VRK gemotiveerd waarom ze bij het huidige standpunt blijven en ook aangeven dat ze niet ingaan op ons verzoek om onafhankelijk juridisch advies in te winnen.

Motivering De voorgestelde gewijzigde GR VRK komt nagenoeg overeen met het voorgelegde stuk van het besluit van 28 maart 2024 (zienswijzen wijziging GR VRK). De wijziging, ten opzichte van de versie van 28 maart, heeft betrekking op artikel 42. De tekst “De ontwerpbegroting is voorzien van een behoorlijke toelichting” wordt niet, zoals voorgesteld geschrapt, maar blijft gehandhaafd. pagina 3 van 6

De wijziging van de GR VRK 2024 ten opzichte van de GR VRK 2019 gaat het over de volgende 3 categorieën met wijzigingen: 1. Aanpassingen om te voldoen aan de gewijzigde Wgr 2022 2. Onderbrengen Veilig Thuis in de GR VRK 3. Aanpassingen om te voldoen aan de gewijzigde Wgr 2015

Argumenten In zijn algemeenheid kan de gemeente Heemstede zich vinden in de voorgestelde ontwerp GR VRK, die betrekking hebben op de wetswijziging uit 2022 en het onderbrengen van Veilig Thuis in de GR. Veel van onze eerdere reactie op de kaders zijn overgenomen. In die gevallen dat onze reactie niet (volledig) is verwerkt, begrijpen we de toelichting die vanuit de VRK is gegeven. Voor nadere toelichting op deze wijzigingen, verwijzen we naar het eerdere raadsvoorstel zoals behandeld op 28 maart 2024 (bijlage 1). Ten aanzien van het derde punt, aanpassingen om te voldoen aan de gewijzigde Wgr 2015, hebben we vooral een zienswijze afgegeven op de stemverhouding. In het voorliggende ontwerp GR VRK wordt voorgesteld om de gewogen stemverhouding (afhankelijk van de financiële bijdrage aan de GR) te vervangen voor één stem per gemeente. Hiermee hebben alle gemeenten een gelijke stem bij het merendeel van de besluiten van de VRK. Met deze wijziging wordt de positie van Heemstede binnen het AB gelijk getrokken aan elke andere deelnemende gemeente. Als gemeente kunnen we instemmen met deze wijziging. Bij besluiten over de begroting, begrotingswijzigingen en de jaarrekening, is de mogelijkheid in de ontwerp GR ingebouwd dat bij een tegenstem van twee van de drie gemeenten (Haarlem, Haarlemmermeer of Velsen) een besluit als niet genomen wordt beschouwd.

Hier heeft de raad een negatieve zienswijze over afgegeven. Ten aanzien van deze zienswijze hebben we vanuit de VRK geen argumenten ontvangen die iets aan ons standpunt laat wijzigen. We kunnen nog steeds niet anders concluderen dat de wijziging van artikel 16 (besluitvorming) in relatie tot artikel 30 (samenstelling) niet in lijn lijken met de Wgr. Bovenstaande argumenten zijn niet helemaal met elkaar te verenigen en moeten tegen elkaar afgewogen worden. Met de wijziging van één stem per gemeente, ongeacht de grootte of financiële inbreng, is een wijziging die de positie van de gemeente Heemstede binnen het AB versterkt ten aanzien van het merendeel van de onderwerpen die in het AB worden behandeld. Ten aanzien van drie planning & control producten (begroting, begrotingswijziging en jaarrekening), ontstaat er een situatie dat door de gemeenten Haarlem, Haarlemmermeer en Velsen een ‘veto’stem uitgebracht kan worden. Juridisch vragen wij af of deze constructie past binnen de Wgr. Vanuit de andere gemeenten is geen bezwaar gekomen op toevoeging van dit artikel in de GR VRK. Het voorstel is om dit vraagstuk voor te leggen aan de instantie die belast is met uitvoering van de Wgr.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is belast met de uitvoering van de Wgr. We zullen hen op de hoogte stellen van uw zienswijze voor wat betreft de meerderheid van stemmen in relatie met de ‘veto’stem. We laten het aan hen over hier een (rechtmatigheids)oordeel pagina 4 van 6

over te geven. Om de doorloop van een vernieuwde GR VRK niet verder te vertragen, verzoeken wij de raad berichtgeving vanuit het Ministerie niet af te wachten en toestemming te geven tot de voorgestelde wijziging van de GR VRK 2024 (inclusief artikel 16 en 30). Aan de VRK maken we kenbaar dat de gemeenteraad toestemming geeft met de bovengenoemde kanttekening en dat we het dilemma voorleggen aan BZK. Indien BZK van oordeel is dat het toegevoegde artikel 16 niet in lijn is met de Wgr, dient BZK zich te verhouden tot de VRK t.a.v. dit punt. Conform artikel 51 van de GR VRK wordt de regeling alleen gewijzigd wanneer de bestuursorganen van de gemeenten daartoe eensluidend besluiten. Als een van de gemeenteraden toestemming onthoudt en als gevolg daarvan het college niet instemt (noch kan instemmen) met de gewijzigde GR, wordt de nieuwe GR VRK niet van kracht en blijft de oude regeling gelden. De VRK heeft daarover al aangegeven, dat dan wordt voorgesteld de oude regel op het gebied van stemverhoudingen vooralsnog te handhaven om ervoor te zorgen dat in ieder geval de andere wijzigingen wel in werking treden. In dat geval moet het traject van zienswijzen en toestemming opnieuw doorlopen worden. Het gevolg hiervan is dat het onderbrengen van de Veilig thuis binnen de VRK en het voldoen aan de Wgr 2022 flinke vertraging oploopt.

In dat geval blijft de huidige stemverdeling gehandhaafd.

Duurzaamheid Niet van toepassing

Financiën Dit voorstel heeft geen financiële consequenties.

Samenwerking en communicatie In de GR VRK wordt samengewerkt met de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort. Na toestemming van de raad, neemt het college een besluit op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling. Dat besluit wordt toegestuurd aan de VRK.

Planning/uitvoering Toestemming aanpassing GR VRK (A-stuk) Vaststellen voorstel college Behandeling in commissie Vaststelling in de raad

27 augustus 2024 17 september 2024 3 oktober 2024

Aanpassen GR VRK (C-stuk) Vaststelling voorstel in college oktober 2024

pagina 5 van 6

Bijlagen 1. Raadsbesluit Zienswijze op gewijzigd ontwerp gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland (1229869) 2. Brief zienswijze raad Heemstede op voorstel wijziging GR VRK 3. Reactie VRK op zienswijze gemeenteraad Heemstede GR VRK van 15 juli 2024 4. Ingekomen brief met definitief ontwerp GR VRK 2024 5. Ontwerp GR VRK 2024 6. Wijzigingsbesluit GR VRK 2024 7. Brief aan VRK over gegeven toestemming

pagina 6 van 6