Raadsvoorstel Startnotitie wonen en zorg.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 januari 2025

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1287630 : Welzijnszaken Heemstede : S.A. de Wit-van der Linden : Actief openbaar

Onderwerp Startnotitie wonen en zorg

Kernboodschap De gemeenteraad stelt de startnotitie wonen en zorg vast. Hierin zijn de uitgangspunten voor een woonzorgvisie opgenomen. De uitgangspunten worden verwerkt in het beleidsplan maatschappelijke ondersteuning. De uitgangspunten die worden voorgesteld behelzen dat we ons als gemeente richten op ouderen, mensen met een psychische kwetsbaarheid, kwetsbare jeugd en (dreigend) dakloze mensen. Deze doelgroepen hebben passende woonplekken nodig, afgestemd op de zorgvraag.

Besluit B&W 1. In te stemmen met de startnotitie wonen en zorg; 2. De raad voor te stellen de startnotitie wonen en zorg vast te stellen, met de volgende uitgangspunten: a. De gemeente neemt in haar woonzorgvisie de doelgroepen ‘ouderen, ‘mensen met een psychische kwetsbaarheid ’, ‘kwetsbare jeugd’ en ‘dreigend dakloze mensen’ op. 3. De startnotitie wonen en zorg voor te leggen aan de commissie samenleving om advies te geven aan de raad (A-stuk).

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 10 december 2024 pagina 1 van 7

Besluit: 4. De startnotitie wonen en zorg vast te stellen, met de volgende uitgangspunten: a. De gemeente neemt in haar woonzorgvisie de doelgroepen ‘ouderen, ‘mensen met een psychische kwetsbaarheid ’, ‘kwetsbare jeugd’ en ‘dreigend dakloze mensen’ op.

De raad voornoemd,

de griffier,

pagina 2 van 7

de voorzitter,

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader -

Huisvestingsverordening Zuid-Kennemerland/ IJmond: Heemstede 2022; Regionaal Woonakkoord Zuid-Kennemerland/ IJmond 2021-2025; Wet versterking regie Volkshuisvesting (concept); Woonvisie Heemstede 2023-2027; Nationale Woon- en Bouwagenda; Integraal Zorg Akkoord; Rijksprogramma ‘Een thuis voor iedereen’; Wet langdurige zorg; Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; Rijksprogramma ‘Wonen en zorg voor ouderen’; Nationaal actieplan dakloosheid: ‘Eerst een thuis’; Regionale woonzorgopgave Zuid Kennemerland IJmond; Wet forensische zorg.

Bevoegdheid Gemeentewet Hoofdstuk IX (art. 147-159) Gemeentewet Hoofdstuk X (art. 160-169)

Bestuurlijke achtergrond Op 17 september 2024 is de regionale woonzorgopgave Zuid Kennemerland / IJmond door het college vastgesteld. Als vervolg daarop wordt in het beleidsplan maatschappelijke ondersteuning een paragraaf Wonen en Zorg opgenomen, waarin de lokale woonzorgvisie van de gemeente Heemstede plaats krijgt. Dit beleidsplan wordt in maart 2025 voorgelegd. Met deze startnotitie wordt getoetst of de voorgestelde doelgroepen passen binnen een woonzorgprofiel voor Heemstede.

Motivering Aanleiding startnotitie Gemeenten zijn per 2026 via de Wet versterking regie volkshuisvesting verplicht om een visie op wonen en zorg te integreren in het Volkshuisvestingsplan, die in lijn is met het beleidsplan maatschappelijke ondersteuning. De regionale Woonzorgopgave Zuid-Kennemerland/ IJmond (bijlage 1) schetst een regionaal beeld over de regionale woonzorgopgave. In Heemstede integreren wij de visie op wonen en zorg in het beleidsplan maatschappelijke ondersteuning om het woon- en zorgdomein meer met elkaar te verbinden. De startnotitie is een begin van de ontwikkeling van de lokale visie op wonen en zorg.

pagina 3 van 7

Doel startnotitie De startnotitie is een eerste stap om binnen Heemstede te verkennen voor welke doelgroepen wij een lokale visie op wonen en zorg opstellen. Het voorstel in deze startnotitie is ons als gemeente te richten op ouderen, mensen met een psychische kwetsbaarheid, kwetsbare jeugd en (dreigend) dakloze mensen.

Met het vaststellen van het profiel zoals genoemd in de startnotitie wordt de nadere visie op wonen en zorg uitgewerkt binnen het beleidsplan maatschappelijke ondersteuning (maart 2025). Hoofdlijnen startnotitie De startnotitie geeft weer dat vanuit verschillende landelijke en regionale kaders aandacht wordt gevraagd voor aandachtsgroepen, waarvoor de kansen op de woningmarkt klein zijn. Hierop zijn een aantal leidende principes en factoren van invloed. Zoals de druk op de woningmarkt, de dubbele vergrijzing en de zelfstandigheid en eigen regie van inwoners. Een aantal doelgroepen worden in de Wet versterking regie volkshuisvesting voorgesteld als urgentiecategorie. Een aantal doelgroepen niet. Voor die doelgroepen stellen we een woonzorgvisie op, waarbij het uitgangspunt is dat er zowel een woon- als zorgvraag bestaat. Om ook voor hen de kansen op de woningmarkt te vergroten, afgestemd op zorg- en ondersteuningsbehoeften. Hier gaat hier om: 

Ouderen Mensen van 65+ (met een woon en zorgvraag), welke doelgroep naar verwachting het meeste zal stijgen;



Mensen met een psychische kwetsbaarheid Inwoners die behoefte hebben aan passende woonvormen voor mensen met een behoefte aan begeleiding, beschermd wonen (of varianten daarvan); mensen met problemen op meerdere leefgebieden, zoals in het domein van de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), een licht verstandelijke beperking (LVB) en gedragsproblematiek. Welke steeds meer terecht komen ‘in de wijk’ of in kleinschalige voorzieningen;



Kwetsbare jeugd Welke in beginsel overeenkomst met de doelgroep ‘Mensen met een psychische kwetsbaarheid’. Deze groep wordt als aparte categorie gezien, omdat de jeugdhulpverlening separaat is georganiseerd en op jeugd gerichte voorzieningen (en daarmee behoeften) verschillen in eigenschappen van voorzieningen voor volwassenen.



Dreigend dakloze mensen Waar het gaat om mensen met een begeleidingsvraag, maar ook om mensen die economisch dakloos zijn of dreigen te raken. Er staat druk op de regionale maatschappelijke opvang en de vraag naar voorzieningen voor economisch daklozen binnen Heemstede groeit. pagina 4 van 7

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Regionale afstemming Binnen het vraagstuk wonen en zorg kan de gemeente niet alles zelf. Voor sommige doelgroepen zijn regionale (soms meer specialistische) voorziening nodig. Daarover worden concretere afspraken gemaakt. De visie op wonen en zorg in het beleidsplan maatschappelijke ondersteuning kan ondersteunen in de regionale afstemming om af te bakenen op welke doelgroepen Heemstede de focus legt. De inclusieve wijk Essentieel is, gezien alle ontwikkelingen rondom de extramuralisering en het vormgeven van zorg zo veel mogelijk aan huis, dat we werken aan inclusieve wijken. Heemstede zet daarin al flinke stappen. We hebben een breed voorzieningenaanbod en we proberen onze inwoners zo veel als mogelijk te stimuleren elkaar te helpen en naar elkaar om te kijken. Het is gezien de instroom in de wijk van sommige van deze doelgroepen goed om te blijven borgen dat in onze wijken de juiste randvoorwaarden bestaan, met toegang tot zorg en ondersteuning, toegankelijkheid van de woonomgeving en toegang tot andere voorzieningen. Het gaat hier in sommige gevallen om meer dan naar elkaar omkijken, omdat specialistisch zorgaanbod nodig is. Mogelijkheden op de woningmarkt voor reguliere huurders Met de woonzorgvisie richten we ons op de doelgroepen die niet worden voorgesteld als urgentiecategorie in de Wet versterking regie volkshuisvesting.

We proberen voor deze doelgroepen (welke een woon- en zorgvraag hebben) de mogelijkheden op de woningmarkt te vergroten en waar mogelijk af te stemmen op zorgbehoeften. Reguliere huurders, die geen speciale zorgbehoeften hebben, ervaren op dit moment al moeite met het vinden van een geschikte woning door krapte op de woningmarkt. Dit geldt vooral voor de sociale woningvoorraad. Doordat meer zorgdoelgroepen mogelijk aanspraak maken op beschikbare woningen, vooral in het sociale segment, worden de keuzes voor reguliere huurders beperkter. Het is op voorhand niet exact te zeggen hoe groot die druk zal zijn omdat dit ook afhankelijk is van andere zaken zoals het aantal woningen wat beschikbaar komt en de werkelijke omvang van de aandachtsgroepen. Het effect hiervan is mogelijk lagere beschikbaarheid van geschikte woningen voor reguliere huurders. Als woningen beschikbaar worden gemaakt voor aandachtsgroepen, kan het aanbod van reguliere huurwoningen kleiner worden. Cijfers en prognoses Voor een aantal van de genoemde doelgroepen blijkt het lastig om cijfers te achterhalen, op basis waarvan realistische prognoses ten aanzien van de vraag op het gebied van wonen en zorg kunnen worden geschetst. Dit komt omdat voor sommige doelgroepen de voorzieningen worden geregeld via de centrumgemeente.

Die doelgroepen worden daar ook geadministreerd, omdat het woonplaatsbeginsel nog niet was losgelaten. Binnen Heemstede proberen we zo veel als mogelijk gebruik te maken van de binnen onze gemeente beschikbare cijfers.

Duurzaamheid Het principe ‘zo lang en zelfstandig mogelijk’ is een duurzame manier van omgaan met zorg en ondersteuning in de gemeente.

pagina 5 van 7

Financiën Het vaststellen van de startnotitie wonen en zorg heeft in dit stadium geen financiële gevolgen. Wanneer meer duidelijk is over de mogelijkheden op het gebied van wonen en zorg zullen financiële gevolgen via een apart voorstel worden voorgelegd aan de raad.

Samenwerking en communicatie De regionale Woonzorgopgave is opgesteld in overleg met relevante zorgpartners. Bij de vaststelling van het beleidsplan maatschappelijke ondersteuning wordt de klankbordgroep Wmo betrokken voor advies.

Planning/uitvoering Wat

Wanneer

Toelichting

Voorleggen startnotitie aan college B&W voor akkoord

10 december 2024

Tijdens collegevergadering

Technische sessie wonen en zorg

Januari 2025

Er wordt een presentatie gegeven over de regionale woonzorgopgaven. En de keuzes die bestaan in een profiel voor Heemstede, samen met de ontwikkelingen rondom de huisvestingsverordening. Hiervoor worden de commissie samenleving en ruimte uitgenodigd.

Onder voorbehoud van agendacommissie Voorleggen startnotitie wonen en zorg raadscommissie

15 januari 2024

Tijdens commissievergadering

Vaststellen startnotitie wonen en zorg gemeenteraad

30 januari

Tijdens raadsvergadering

Vaststellen uitgangspuntennotitie huisvestingsvestingsverordening commissie ruimte

Q1 2025

Tijdens commissievergadering

Consultatie klankbordgroep

Januari/ februari

In totaliteit in beleidsplan maatschappelijke ondersteuning

Verwerken input gemeenteraad en klankbordgroep Wmo in

Januari/ februari

pagina 6 van 7

paragraaf wonen en zorg Besluitvorming beleidsplan maatschappelijke ondersteuning

Maart 2025

College en Raad

Besluitvorming huisvestingsverordening

Q4 2025

College en Raad

Bijlage(n) 1. 2. 3. 4.

Startnotitie wonen en zorg Rapport Regionale woonzorgopgave Kennemerland Beleidskaders wonen en zorg Overzicht doelgroepen uit regionaal en landelijk beleid en regionale focus

pagina 7 van 7