Raadsvoorstel Realisatie vereenvoudigd ontwerp Nieuwe Belvedère, De Wandeling.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 26 juni 2025

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1314873 : Ruimtelijk Beleid Heemstede : A.M.C.E. Stam : Actief openbaar

Onderwerp Realisatie vereenvoudigd ontwerp “Nieuwe Belvedère, De Wandeling”.

Kernboodschap De aanbesteding van de “Nieuwe Belvedère” met vereenvoudigd ontwerp (variant 4) is afgerond. De aannemer is geselecteerd om de werkzaamheden uit te voeren. De commissie middelen heeft in 2024 geadviseerd om dit vereenvoudigde ontwerp (variant 4), met een geraamde overschrijding van € 96.000, uit te werken. De realisatie van de “Nieuwe Belvedère” komt in totaal uit op € 596.000. Het college stelt aan de raad voor om het reeds beschikbare krediet “Nieuwe Belvedère”, groot € 450.000, op te hogen met € 146.000 en hiervan € 50.000 te dekken uit het restant van het legaat. Het extra benodigde bedrag van € 96.000 komt ten laste van de gemeente en wordt verwerkt in de begroting 2026 - 2029. Na goedkeuring kan de opdracht aan de aannemer worden verstrekt.

Besluit B&W 1. 2. 3. 4.

Kennis te nemen van de uitkomsten van de aanbesteding; De raad voor te stellen het krediet “Nieuwe Belvedère” met € 146.000 te verhogen; De raad voor te stellen hiervan € 50.000 te dekken uit het restant legaat; De raad voor te stellen het restant van € 96.000 in 40 jaar af te schrijven en de kapitaallasten te verwerken in de begroting 2026 – 2029; 5. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Ruimte om advies te geven aan de raad.

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 mei 2025,

pagina 1 van 7

Besluit: 1. Het krediet “Nieuwe Belvedère” met € 146.000 te verhogen; 2. Hiervan € 50.000 te dekken uit het restant legaat; 3. Het restant van € 96.000 in 40 jaar af te schrijven en de kapitaallasten te verwerken in de begroting 2026 – 2029. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

K. Millenaar

F. Binnendijk

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader • • •

Beheerplan Wandelbos Groenendaal 2015-2032 Bestemmingsplan “Nieuwe Belvedère” + Omgevingsvergunning (2022) Projectplan “Nieuwe Belvedère” Wandelbos Groenendaal 2019

Bevoegdheid Op grond van de gemeentewet, artikel 189, is de raad bevoegd tot wijziging van de lopende kredieten en de bijbehorende kapitaallasten in de begroting.

Bestuurlijke achtergrond Op 26 augustus 1965 is de oude Belvedère in dermate slechte staat dat de gemeenteraad besluit het bouwwerk te slopen. In 2002 besluiten 2 inwoners van Heemstede (broer en zus) een legaat, een bedrag van € 235.000 na te laten aan de gemeente Heemstede voor de bouw van een follie, een nieuwe Belvedère. Bij het legaat zat een schetsontwerp van de beoogde “Nieuwe Belvedère”. Dit schetsontwerp is in overleg met beide schenkers door ambtenaren van de gemeente Heemstede getekend. In december 2018 besluit de langstlevende schenker het bestaande legaat te verhogen tot een bedrag groot € 500.000, - en deze te schenken aan de gemeente Heemstede ten behoeve van de bouw van een nieuwe Belvedère in wandelbos Groenendaal. Op 9 juli 2019 heeft het college het projectplan voor de bouw van een nieuwe Belvedère vastgesteld. pagina 2 van 7

Vervolgens heeft de gemeente een ontwerp uitvraag gedaan aan 8 architecten. De inwoners van Heemstede mochten hun voorkeur uitspreken over het meest aansprekende ontwerp. Vanaf de uitvoering van het voorbereidingsproces bleek dat de verwachtingen van de schenker afweken van die van de gemeente. Dit kwam mede doordat de ontwerpschets uit 2002 niet was meegenomen in de ontwerp-uitvraag aan de architecten. Dit is de reden dat het winnende ontwerp op het gebied van materiaalgebruik afwijkt van de eerste schets van de beide schenkers. Commissie Ruimte De commissie Samenleving heeft op 3 december 2019 aan het college gevraagd om in gesprek te gaan met de schenker en de architect van het winnende ontwerp. Dit om te komen tot een oplossing waar zij zich beiden in konden vinden. Na gesprekken met de schenker, architect en de gemeente heeft de schenker op 15 juni 2021 zijn handtekening gezet op het ontwerp van de “Nieuwe Belvedère”, genaamd “De Wandeling”. Hiermee werd overeenstemming bereikt tussen de schenker, de gemeente, de architect en kon de uitwerking worden gestart. Gemeenteraad De gemeenteraad heeft op 21 april 2022 het bestemmingsplan “Nieuwe Belvedère” vastgesteld en de omgevingsvergunning aangevraagd. Voorbereiding De gemeente is na het verlenen van de omgevingsvergunning gestart met de technische uitwerking van de “Nieuwe Belvedère”.

Tijdens deze fase bleek dat een financiële bijdrage noodzakelijk is om de bouw te kunnen realiseren. Dit tekort wordt veroorzaakt door verschillende grote prijsstijgingen van de bouw-, productie- en assemblagekosten vanaf 2018. Het college heeft de raad op 23 mei 2023 geïnformeerd, via het collegebericht “Tussenbericht; Stand van zaken bouw Belvedère”, over dit tekort. Het college heeft in dit bericht ook opgenomen dat zij verschillende scenario’s (4) aan de raad zou voorleggen. In de commissie Middelen van 14 februari 2024 zijn deze scenario’s voorgelegd. Hier is geconcludeerd dat vijf fracties hebben aangegeven de vereenvoudigde versie (variant 4), bouw “Nieuwe Belvedère” met vereenvoudigd ontwerp te adviseren. Hiermee is het college aan de slag gegaan.

Motivering Een schenking zoals de “Nieuwe Belvedère” is een bijzondere gift aan de maatschappij en in het bijzonder de inwoners van de gemeente Heemstede. De gemeente neemt haar verantwoordelijkheid als uitvoerder van deze schenking serieus en heeft na het horen van de commissie ruimte variant 4 uitgewerkt en aanbesteed. Deze aanbesteding is nu afgerond. De intentie is om met de beste aanbieding de “Nieuwe Belvedère” te realiseren. Dit vergt echter wel extra middelen.

Argumenten 1. Conform het advies van de commissie Middelen is het oorspronkelijke ontwerp in variant 4 vereenvoudigd. Het ontwerp is nog steeds in lijn met de uitgangspunten van de ontwerp uitvraag en het winnende ontwerp pagina 3 van 7

De architect heeft na advies van de commissie Middelen onderzocht welke mogelijkheden er zijn om het ontwerp van de “Nieuwe Belvedère” te vereenvoudigen, zonder veel van het originele ontwerp af te wijken en hierbij in ogenschouw nemende de beoogde uitgangspunten voor het gebruik van de uitkijktoren volgens beide schenkers en conform het schetsontwerp uit 2002. Alle uitgangspunten van de ontwerp uitvraag zijn ook in variant 4 meegenomen. Het ontwerp blijft identiek aan het originele ontwerp met de volgende aanpassingen: • De bediening van de toegangsdeur is vereenvoudigd en op afstand bedienbaar; • De zitbanken op het maaiveld zijn constructief aangepast; • De spiltrap in het midden van de toren is komen te vervallen. De buitentrap geeft toegang tot de twee verdiepingen, in lijn met het originele schetsontwerp van de schenker; • De constructie van het dak is vereenvoudigd zonder afbreuk te doen aan het originele ontwerp. Het extra benodigde bedrag voor variant 4 is geraamd op een bedrag groot € 96.000. Nu de aanbesteding is afgerond kan geconcludeerd worden dat dit bedrag voldoet. 2. Het vereenvoudigde ontwerp is in de geest van de schenkers Het schetsontwerp van de beide schenkers uit 2002 wijkt op het gebied van materiaalgebruik af van het definitieve vereenvoudigde ontwerp (variant 4). Dit is een ondergeschikte afwijking.

Het vereenvoudigen van het ontwerp leidt niet tot aanpassingen qua afmeting, vorm en materiaal ten opzichte van de afgegeven omgevingsvergunning van het originele winnende ontwerp “Nieuwe Belvedère, De Wandeling”. Ook de bouwwijze blijft ongewijzigd. Ondanks dat afstemming niet meer mogelijk is, is de aanpassing naar een vereenvoudigd ontwerp (variant 4) in stijl van de wens van de langstlevende schenker die in april 2022 is overleden. 3. Het vereenvoudigde ontwerp beperkt zo veel als mogelijk verdere financiële bijdragen De uitvoering van dit vereenvoudigde ontwerp (variant 4) is niet binnen het beschikbare budget van € 500.000 te realiseren, zoals eerder aan de raad is gecommuniceerd. Door het ontwerp te vereenvoudigen op genoemde onderdelen resteert er een tekort van € 96.000 in de projectbegroting.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Taakstellend bouwbudget De gemeente heeft het vereenvoudigde ontwerp (variant 4) uitgewerkt en aanbesteed met een taakstellend bouwbudget. Deze variant 4 heeft instemming van de raad. De intentie is om met de beste aanbieding de “Nieuwe Belvedère” te realiseren. Door aan te besteden met een taakstellend budget is de aannemer verplicht zich aan de bouwsom te houden. Het vereenvoudigde ontwerp kan niet worden afgestemd en gedeeld Het winnende ontwerp “Nieuwe Belvedère, De Wandeling” is op 15 juni 2021 akkoord bevonden door de schenker. De gemeente Heemstede heeft na het ondertekenen van het voorlopig – en definitief ontwerp de schenker nadrukkelijk betrokken bij de voortgang van de technische uitwerking van de “Nieuwe Belvedère”. Het is belangrijk om op te merken dat de schenker bij leven zijn wensen aan de architect en projectleider van de gemeente kenbaar heeft gemaakt.

pagina 4 van 7

De gemeente acht het essentieel dat bij het vereenvoudigen van het ontwerp het gedachtegoed van de schenker behouden blijft en deze niet in strijd is met de wensen van de schenker. Als nagedachtenis zal een gedenksteen met de namen van beide schenkers in het bouwwerk worden aangebracht.

Duurzaamheid Ecologie Voor de (her)bouw van de Belvedère neemt het verhard oppervlak in het Groenendaals bos toe met 70 m2. Deze toename wordt elders in het wandelbos gesaldeerd met ruim 4.000 m2. De wezenlijke kenmerken en waarden van het Groenendaals bos worden dus niet onevenredig aangetast. De salderingslocatie maakt onderdeel uit van het Groenendaals bos. Dit valt onder het beheer- en onderhoudsplan van het wandelbos. Dit beheerplan heeft als doel om de ecologische waarden in het bos te behouden en te versterken. In het ontwerp zullen diverse educatieve elementen worden opgenomen. Ontwerp en materiaalgebruik De gemeente heeft als uitgangspunt in de ontwerp uitvraag gesteld dat het bouwwerk een toonbeeld van duurzaamheid moet zijn. Dit gaat om de zowel de beleving van de toren in het wandelbos, de gebruikte materialen en de manier van bouwen. De onafhankelijke toetsingscommissie heeft de ingediende ontwerpen beoordeeld op dit uitgangspunt. Het gekozen ontwerp “Nieuwe Belvedère, De Wandeling” voldoet aan dit uitgangspunt. In het kader van het bestemmingsplan heeft de Omgevingsdienst IJmond gevraagd gebruik te maken van het Madaster, een materialenpaspoort. De fundering van de toren komt op het huidige maaiveld te liggen. De toren wordt gemaakt van CorTen staal wat bekend staat als een weervast- en onderhoudsvriendelijk materiaal.

De materiaalkeuzes en de werkwijze van bouwen, door gebruik te maken van elektrische werktuigen voor het assembleren en transporteren, hebben geleid tot een akkoord in het kader van de Wet Natuurbescherming (gebiedsbescherming). Daarnaast is de uitkomst van de vereiste stikstofberekening 0,00 mol/ha/jr. Dit is de hoogst haalbare positieve uitkomst. Hierdoor is er geen CO2-uitstoot tijdens de bouwwerkzaamheden op locatie en het gebruik van de uitkijktoren. Een speerpunt in landelijke ontwikkelingen op het gebied van verduurzamen en verbeteren van het klimaat. Door de modulaire bouwwijze en gebruik van elektrische werktuigen tijdens de assemblage en de realisatie op de bouwlocatie is subsidie Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) beschikbaar. Hoogte van dit bedrag wordt bepaald na goedkeuring gemeenteraad en bij de voorbereiding van de bouwwerkzaamheden.

pagina 5 van 7

Financiën Vanuit een legaat, groot € 500.000, is in 2019 een krediet beschikbaar gesteld van € 450.000 voor de realisatie van de “Nieuwe Belvedère ”. Van het legaat resteert nog € 50.000. De commissie middelen heeft in 2024 geadviseerd om de vereenvoudigde (variant 4), met een geraamde overschrijding van € 96.000, uit te werken. De realisatie van de “Nieuwe Belvedère” komt uit op € 596.000. De aanbesteding van deze variant is afgerond. Het college stelt daarom voor om het reeds beschikbare krediet “Nieuwe Belvedère”, groot € 450.000, op te hogen met € 146.000 en hiervan € 50.000 te dekken uit het restant van het legaat. Het extra benodigde bedrag van € 96.000 komt ten laste van de gemeente. Hierop wordt in 40 jaar afgeschreven. De kapitaallasten hiervan worden verwerkt in de begroting 2026 – 2029. Voor het verkrijgen van subsidie voor de realisatie van de “Nieuwe Belvedère” zijn diverse instanties benaderd. Hoogte van subsidie(s) wordt bepaald na akkoord gemeenteraad en voorafgaand aan de voorbereiding van de bouwwerkzaamheden. Tabel: Basisgegevens investering Verhoging investering conform advies commissie Middelen (variant 4)

€ 146.000

Gedekt uit legaat

-/- € 50.000

Restant (lasten gemeente)

€ 96.000

Afschrijvingstermijn (jaar)

40 jaar

Jaarlijkse afschrijving

€ 2.400

Aanvang kapitaallasten

2026

Samenwerking en communicatie De besluitvorming en het realiseren van de “Nieuwe Belvedère” heeft veel aandacht gehad van de inwoners en het bestuur van de gemeente Heemstede. Tijdens de bouwvoorbereiding en realisatie communiceren we met alle betrokken partijen zoals inwoners, wandelaars/recreanten, bezoekers speeltuin en kinderboerderij, PWN, bouwteam en gemeente Heemstede. Een goede afstemming is van groot belang op deze kwetsbare locatie. Daarnaast wordt er, na besluit gemeenteraad, samengewerkt met verschillende verenigingen om diverse aanvullende activiteiten in en rond de “Nieuwe Belvedère” te kunnen realiseren.

pagina 6 van 7

Planning/uitvoering Voorafgaand aan de realisatie van de “Nieuwe Belvedère” wordt de aanleg van de nieuwe water transportleiding vanaf de kruising Burg. Rappardlaan en Adriennelaan (in het Groenendaals bos tegenover ingang kinderboerderij) naar de kruising Sportparklaan en Glipperdreef uitgevoerd. Het betreft een gestuurde boring vanaf de Sportparklaan naar de Adriennelaan. Aan de zijde van de Adriennelaan wordt een nieuwe water transportleiding ondergronds terug getrokken naar de Sportparklaan en aan beide zijdes aangesloten op de bestaande transport waterleiding. De gehele Adriennelaan (602 meter lang) zal door de PWN gebruikt worden om de nieuwe water transportleiding in elkaar te lassen. Aangezien de Adriennelaan ook de toegangsweg is naar de locatie van de “Nieuwe Belvedère” worden de werkzaamheden op elkaar afgestemd om op deze wijze overlast te verminderen en kosten te besparen. Dit zowel in het voortraject (vergunningaanvragen) als tijdens de uitvoering van de werkzaamheden zoals de tijdelijke bouwweg, het inrichten van de bouwplaats en de tijdelijke verkeersmaatregelen. De voorbereiding op de werkzaamheden van de PWN is in januari 2025 gestart. De uitvoering van de werkzaamheden aan de nieuwe water transportleiding starten medio september 2025 en zijn medio eind oktober afgerond. Aansluitend volgt de realisatie van de “Nieuwe Belvedère” die ca.

2 maanden in beslag nemen. De oplevering van de “Nieuwe Belvedère” wordt verwacht voor eind 2025 met een uitloop naar het eerste kwartaal van 2026. Nadat de raad het besluit heeft genomen, zal de aanbesteding worden afgerond en de voorbereidingswerkzaamheden voor de bouw starten.

Bijlage(n) 1. Definitieve tekening “Nieuwe Belvedère, De Wandeling”.

pagina 7 van 7