Raadsvoorstel Ontwerp Jaarverslag 2021 VRK en Ontwerp Programmabegroting 2023-2026 VRK.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 juni 2022

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: : : :

1006691 Algemene en Juridische Zaken Heemstede A.C. Nienhuis Actief openbaar

ONDERWERP Ontwerp Jaarverslag 2021 Veiligheidsregio Kennemerland en Ontwerp Programmabegroting 2023-2026 Veiligheidsregio Kennemerland. SAMENVATTING De gemeenteraad geeft een zienswijze op het ontwerp jaarverslag 2021 en de ontwerp programmabegroting 2023-2026 van de Veiligheidsregio Kennemerland. JURIDISCH EN BELEIDSKADER 1. Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Kennemerland 2. Wet op de Veiligheidsregio’s BESLUIT B&W 1. De raad voor te stellen de bijgevoegde zienswijze te geven inzake het ontwerp jaarverslag en de ontwerp programmabegroting van de Veiligheidsregio Kennemerland; 2. De raad voor te stellen het bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland overeenkomstig te berichten; 3. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Samenleving voor advies aan de Raad (A-stuk). BESLUIT RAAD De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 24 mei 2022, besluit: 1. De bijgevoegde zienswijze te geven inzake het ontwerp jaarverslag en de ontwerp programmabegroting van de Veiligheidsregio Kennemerland; 2. Het bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland overeenkomstig te berichten. De raad voornoemd, de griffier,

1006691

de voorzitter,

1/7

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 juni 2022

AANLEIDING EN MOTIVERING De Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) verzoekt de gemeenteraad om een zienswijze met betrekking tot het ontwerp jaarverslag 2021 en de ontwerp programmabegroting 2023-2026. Jaarverslag 2021 Het Algemeen Bestuur van de VRK betrekt de zienswijze van de negen gemeenteraden bij het te nemen besluit op 11 juli 2022 over de vaststelling van het jaarverslag en de begroting. Het boekjaar 2021 sluit af met een voordelig resultaat van € 1.820.400. Programmabegroting 2023 Nominale en autonome ontwikkelingen en de groei van het aantal inwoners leidt tot een toename van de gemeentelijke bijdrage van € 240.000. Termijn zienswijze In de aanbiedingsbrief staat als termijn voor de zienswijze 10 juni 2022. Deze termijn sluit niet aan bij verloop van het bestuurlijk traject in Heemstede. Met de VRK is afgesproken dat de zienswijze na de datum aangeleverd kan worden. Na behandeling in de Cie Samenleving zal er vast terugkoppeling gegeven worden aan de VRK. Zienswijze Het college van B&W stelt de raad voor in te stemmen met het ontwerp jaarverslag en de ontwerp programmabegroting. Voorts stelt zij de raad voor v.w.b. het ontwerp jaarverslag en de ontwerp programmabegroting en de wijze waarop de begroting gepresenteerd wordt de volgende opmerkingen te geven: De Raad van Heemstede heeft kennisgenomen van het ontwerp jaarverslag 2021 van de gemeenschappelijke regeling VRK.

Dictum jaarverslag: 1. Het jaarverslag 2021 vast te stellen. 2. a. De algemene reserve aan te vullen met € 66.600 tot het benodigde niveau van 0.7 van de gekwantificeerde risico’s; b. Een bedrag van € 1.726.184 terug te betalen aan de gemeenten; c. Een bedrag van € 27.216 aandeel saldo Veilig Thuis, terug te betalen aan de gemeenten (excl. Uitgeest). d. Het AB, in lijn met wat bij de 2e bestuursrapportage 2021 is besproken, voor te stellen een bedrag van € 10.811.300 aan restantkredieten voor vervangingsinvesteringen over te hevelen naar 2022, conform specificatie bijlage 2 van het jaarverslag; e. In verband met rechtmatigheid het AB voorstellen de in deze jaarrekening verantwoorde overschrijdingen alsnog goed te keuren; De Raad geeft v.w.b. het ontwerp jaarverslag de volgende opmerkingen als zienswijze mee: 1. Elk jaar wordt gevraagd investeringsbudgetten over te hevelen naar het

1006691

2/7

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 juni 2022

volgende jaar. Begrijpelijk in situaties waarin projecten of aanbestedingen doorlopend in het volgende jaar. Echter, indien dat beeld zich – zoals afgelopen jaren – telkens jaarlijks herhaalt en in het daaropvolgende jaar weer grote ambities in het investeringsprogramma worden opgenomen, doemt de vraag op of sprake is realistische planning. Dat is onwenselijk temeer omdat de daaraan gekoppelde kapitaallasten op de begroting drukken. De raad dringt er daarom bij het bestuur op aan dat het investeringsprogramma kritisch op realisme wordt beschouwd, alvorens de begroting wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur. 2. Voorts verzoekt de Raad met ingang van het jaarverslag 2023 (en de begroting 2024 e.v.) duidelijker onderscheid te maken tussen - incidentele en structurele taken (en kosten) - taken (en kosten) die door omstandigheden niet konden worden uitgevoerd (en dus een besparing opleveren) en nieuwe kosten door autonome ontwikkelingen - taken (en kosten) die gedekt worden uit gemeentelijke bijdragen / DBUR gelden en taken (en kosten) die gedekt worden uit andere bronnen van financiering, zoals tegemoetkomingen vanuit het Rijk vanwege corona. 3. Tot slot dringt de raad er nogmaals op aan dat de jaarrekening 2023 (en logischerwijs dus ook de begrotingen vanaf 2024) zo wordt in gericht (bijv.

via een stoplichtmodel) dat in de verantwoording veel helderder is welke ambities in de begroting waren geformuleerd en in welke mate die in het betreffende jaar zijn gerealiseerd. Dat bevordert de legitimatie van de gemeenschappelijke regeling. De Raad van Heemstede heeft tevens kennisgenomen van de ontwerp programmabegroting 2022 van de gemeenschappelijke regeling VRK. Dictum programmabegroting 2023-2026: 1. a. De programmabegroting 2023-2026 vast te stellen; b. In te stemmen met het voorstel de gerealiseerde besparing uit het project Verhogen Maatschappelijk Rendement van € 500.000 niet te verwerken in een verlaging van de inwonerbijdrage maar in te zetten als dekking van de ontwikkelingen in deze begroting; c. In te stemmen met de in de programmabegroting vervatte jaarschijf 2023 van het meerjareninvesteringsplan 2022-2026 en daarvoor de bijbehorende kredieten te voteren (zie bijlage 5.5 programmabegroting); d. In te stemmen met de gewijzigde jaarschijf 2022 en daarvoor de bijbehorende kredieten te voteren (zie bijlage 5.5 programmabegroting); e. In te stemmen met het eventueel betrekken van investeringen uit de jaarschijven 2022-2023 van het MJIP 2022-2026 bij de aanbestedingen om zo een aantrekkelijk inkoopvolume en efficiënt

1006691

3/7

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 juni 2022

inkoopproces te bevorderen. De uitlevering van dit soort investeringen gebeurt over meerdere jaren; f. De directie van de VRK-mandaat te verlenen voor het aantrekken van langlopende leningen in 2023 tot maximaal € 2 miljoen; g. In te stemmen met de structurele verhoging van de inwonerbijdrage met € 2.535.000 met ingang van 2023; h. Kennis te nemen van de verhoging van de gemeentelijke bijdrage per 2022 met € 41.000 als gevolg van de vaststelling van het prestatieplan 2022 van het Centrum Seksueel Geweld; i. In te stemmen met de verhoging van de inwonerbijdrage per 2023 met € 182.000 voor het programma Nu niet Zwanger, onder voorbehoud van gelijke compensatie vanuit het gemeentefonds. De Raad geeft v.w.b. de ontwerp programmabegroting en de wijze waarop de begroting gepresenteerd wordt de volgende opmerkingen als zienswijze mee, in samenhang te beschouwen: T.a.v. de begroting 2023: 1. De raad waardeert het dat de organisatie zelf 500.000 euro in de budgetten heeft gevonden dat aan andere doelen kan worden uitgegeven. Daar tornen we niet aan.

Echter, daar het geldende beleidsplan nog niet is geëvalueerd, het nieuwe meerjarig beleidsplan en risicoprofiel nog moet worden vastgesteld en in het komende jaar sprake zal zijn van een wisseling in de directie met daarin een kans om vooruitkijkend een nieuwe koers te zetten voor de organisatie gelet op de verandering in de samenleving en de ervaringen van de coronacrisis, is het op dit moment moeilijk in te schatten welke financiële consequenties dat met zich zal brengen in het meerjarenbeeld. Dat deze kosten pas vanaf 2024 in de begroting zullen landen, is daarbij niet relevant. Vandaar de aarzeling bij de raad om een positieve zienswijze te geven op de gevraagde verhoogde gemeentelijke bijdrage. De raad begrijpt ook dat het bestuur de begroting in juli volgens de wet moet vastleggen. 2. In de begroting wordt o.m. voorgesteld een bedrag van € 150.000 toe te kennen voor communicatie. Crisiscommunicatie is echter een verantwoordelijkheid van de gemeentelijke kolom. Indien op deze discipline versterking nodig is, zijn meerdere scenario’s denkbaar zonder dat afbreuk wordt gedaan aan dit uitgangspunt. Vandaar dat de raad aandringt om opdracht te geven aan de coördinerend gemeentesecretaris om hiervoor alternatieve scenario’s te bedenken.

Indien de VRK communicatie voor de organisatie zou willen versterken, is voor de raad niet helder waaruit die noodzaak bestaat, indachtig het uitvoerende karakter van de organisatie of hoe zich dit verhoudt tot communicatie vanuit gemeenten.

1006691

4/7

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 juni 2022

3. De raad maakt zich zorgen om de actuele prijs- en loonontwikkelingen en hoe dit van invloed is op de uitgaven van de VRK en de eventuele doorberekening aan de gemeenten. Of het investeringsprogramma is geactualiseerd c.q. herijkt is onduidelijk. Het lijkt ons verstandig dat het bestuur van de VRK beziet hoe naar de toekomst kan worden omgegaan met deze ontwikkeling en mogelijke keuzes in prioritering van de reeds geplande activiteiten en uitgaven. Ook stellen wij voor om te onderzoeken in hoeverre het mogelijk is investeringen anticyclisch te plannen. 4. In het algemeen krijgen gemeenten en hun partners, w.o. ook de veiligheidsregio te maken met stijgende de prijs-, loonontwikkelingen. Vanwege de oorlog in Oekraïne zijn verdere stijgingen te verwachten, terwijl deze nog niet in de begroting zijn meegenomen. Het is nog onduidelijk hoe de Rijksoverheid hier mee om zal gaan. Het lijkt evident dat dergelijke lastenstijgingen niet door alle partners en samenwerkingsverbanden ‘zomaar’ alleen bij de gemeenten kunnen worden neergelegd, zeker in het licht van de onzekere financiële situatie van de gemeenten in het meerjarig beeld. De Raad dringt er dan ook op aan om op korte termijn via het uitwerken van scenario’s te bezien hoe deze last meer gelijkmatig kan worden verdeeld, waarbij ook de gemeenschappelijke regeling een deel van de verantwoordelijkheid neemt c.q.

dat bij de 2e Berap wordt bezien hoe de VRK – ondanks de prijsstijgingen – binnen begroting blijft. T.a.v. de begroting 2024 e.v.: 5. De uitgebreidheid van de ontwerp programmabegroting wordt gewaardeerd. Echter, door het detailniveau is onduidelijk wat de doelstellingen zijn op hoofdlijnen. Bovendien is daarmee de omvang zodanig toegenomen dat het voor de gemeenteraad wel een grote opgave is om daarop in korte tijd een zienswijze te geven. De Raad dringt erop aan de komende jaren tussen die twee factoren balans te zoeken. De gemeenteraad heeft eerder in zienswijzen voorgesteld te werken met een stoplichtmodel, zodat op basis van een zo vormgegeven stand van zaken geschetst in het jaarverslag, bestuur en de gemeenteraden beter in staat worden gesteld (strategisch) te sturen op toekomstige ontwikkelingen en investeringen. De gemeenteraad verzoekt dan ook in het jaarverslag 2022 en de begroting 2024 de ontwikkelingen op hoofdlijnen te schetsen, ingericht op basis van de te realiseren maatschappelijk doelen en deze te voorzien van een stoplichtmodel. 6. Binnen de VRK bestaat al jaren de afspraak dat als de afwijking in de indexering van een voorgaand jaar groter is dan 1%, de VRK de meerkosten alsnog aan de deelnemers mag doorberekenen. Door externe omstandigheden is de onzekerheid hierover naar de toekomst groot. Gelet

1006691

5/7

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 juni 2022

op het structurele nadeel vanaf 2024 geeft de raad in overweging de methodiek van indexering, overeenkomstig andere gemeenschappelijke regelingen te herzien, in overleg met alle gemeenten, om het financiële risico voor gemeenten te beperken. Daarnaast valt het in de paragraaf weerstandsvermogen op dat vele bedrijfsrisico’s daarin worden meegenomen. De raad verzoekt dit element mee te nemen in de herijking. 7. Tot slot naar de toekomst nog aandacht voor het volgende: De gemeentelijke bijdrage wordt grotendeels bepaald op basis van inwonertal. Dit gegeven begint in toenemende mate te knellen om meerdere redenen, waaronder: (a) de grondslag voor financiering van de crisis- en rampenbestrijding in het gemeentefonds is gebaseerd op het gemeentelijke risicoprofiel. Het ligt voor de hand dit element een rol te laten spelen in de gemeentelijke bijdrage. (b) in de financiering via inwonersbijdrage zit een perverse prikkel. Tussen succesvol gemeentelijk preventiebeleid en de gemeentelijke bijdrage is geen verband in het financieringssysteem. Dit stimuleert preventie niet. Een combinatie van vaste inwonersbijdrage, aansluiting bij het risicoprofiel alsmede de behoefte aan ondersteuning zou passender zijn, waardoor gemeentelijke inspanningen aan de voorkant worden beloond.

De raad roept het bestuur op het proces van herijking van de gemeentelijke bijdrage echt in gang te zetten, zoals eerder in het bestuur is afgesproken en daarover actief te informeren.

FINANCIËN Jaarrekening 2021 Het positief saldo van de jaarrekening is € 1.820.400.

Dit saldo vindt zijn oorzaak met name in lagere uitgaven op reguliere taken als gevolg van de Covid-19 pandemie. Daarnaast hebben lastig te vervullen vacatures een onvoorzien voordeel op de personeelslasten opgeleverd. Voorstel is om dit saldo als volgt te bestemmen: Aanvulling algemene reserve tot het benodigde niveau van 0.7 € 66.600 Terugbetaling aan de gemeenten € 1.753.800 (inclusief terugbetaling aan de gemeenten aandeel saldo Veilig Thuis € 27.216). Voor de gemeente Heemstede betekent dit dat er een bedrag van totaal € 64.910

terugontvangen wordt. Dit bedrag is inclusief een terug te betalen bedrag van € 987 van het saldo aandeel Veilig Thuis. Dit wordt verwerkt in de najaarsnota 2022. Programmabegroting 2023-2026

De programmabegroting van de VRK geeft voor Heemstede een inwonerbijdrage van totaal € 2.673.000 aan. De begroting 2023 geeft ten opzichte van de begroting 2022 van de VRK voor Heemstede een toename van de gemeentelijke bijdrage van € 240.000 aan.

1006691

6/7

Raadsbesluit Raadsvergadering: 30 juni 2022

Dit verschil wordt met name veroorzaakt door de reguliere loon-/prijsindexering van 3,47%, overdracht brandweerkazerne, toename van het aantal inwoners en het rijksvaccinatieprogramma. De reguliere loon-/prijsontwikkeling wordt gedekt vanuit het gemeentefonds. De overdracht van de brandweerkazerne is reeds in de meerjarenbegroting van Heemstede opgenomen. Tegenover de kosten van het rijksvaccinatieprogramma staat een bijdrage vanuit het Rijk. Dit is reeds verwerkt in de najaarsnota 2021. In de meerjarenbegroting van Heemstede is eerder rekening gehouden met een bedrage aan Veilig Thuis van € 271.000. Het aandeel DUVO (DoelUitkeringVrouwenOpvang) gelden, die vanuit het Rijk ten behoeve van Veilig Thuis organisaties wordt doorgegeven aan de centrumgemeente Haarlem is met ingang van 2022 met € 1.100.000. verhoogd. Deze verhoging is door de centrumgemeente verrekend met het aandeel gemeentelijke bijdrage voor Veilig Thuis en leidt daarmee tot een lagere bijdrage voor de gemeenten voor wie Veilig Thuis wordt uitgevoerd. Dit leidt voor de gemeente Heemstede tot een lagere bijdrage aan Veilig Thuis van € 227.000. In de meerjarenbegroting van Heemstede is voor de gemeentelijke bijdrage aan de VRK al rekening gehouden met een bedrag van € 2.590.000. De bijdrage aan de VRK zal in de meerjarenbegroting 2023-2026 van Heemstede bijgesteld worden.

BIJLAGEN -Zienswijze ontwerp jaarverslag VRK 2021 en ontwerp programmabegroting VRK 2023-2026 -Aanbiedingsbrief VRK ontwerp jaarverslag 2021 en ontwerp programmabegroting 2023-2026 -Ontwerp jaarverslag 2021 -Accountantsverslag VRK 2021 -Ontwerp Programmabegroting VRK 2023-2026

1006691

7/7