Raadsvoorstel Nota Sport & Bewegen 2026 - 2040.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 17 december 2025

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1340581 : Welzijnszaken Heemstede : S.A. Meerhoff : Actief openbaar

Onderwerp Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040

Kernboodschap De sport staat er goed voor in Heemstede. Er zijn prachtige sportfaciliteiten met betrokken verenigingen. Waar wekelijks honderden Heemstedenaren met plezier sporten. Heemstede is een bovengemiddeld sportieve gemeente. Diverse trends en ontwikkelingen in de sport vragen om vooruit te kijken. De verenigingsinfrastructuur gesteund op vrijwilligers staat onder druk, het belang van een leven lang sporten en bewegen neemt toe en sport kan een belangrijke bijdrage leveren aan een klimaat-neutrale toekomst. Met het vaststellen van de nota Sport & Bewegen 2026 – 2040 worden de kaders bepaald van het sportbeleid voor de komende jaren.

Besluit B&W 1. Kennis te nemen van de Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040; 2. De raad voor te stellen de Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040 vast te stellen; 3. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Samenleving om advies te geven aan de raad.

pagina 1 van 10

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 november 2025;

Besluit: 1. De Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040 vast te stellen. De raad voornoemd,

de griffier,

de voorzitter,

K. Millenaar

F. Binnendijk

pagina 2 van 10

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader • • • •

27 oktober 2022 raadsbesluit vaststelling ‘Uitvoeringsprogramma coalitieakkoord inclusief veiligheid 2022-2026’. 14 mei 2024 collegebesluit ‘Midterm review 2022-2023’ over het ‘Uitvoeringsprogramma college 2022-2026’. 4 juli 2024 raadsbesluit vaststelling Voorjaarsnota 2024. 27 februari 2025 raadsbesluit startnotitie Sport & Bewegen 2025 – 2040. o Per bouwsteen heeft de raad de kaders vastgesteld voor het uitwerken van de nota Sport & Bewegen Heemstede 2026 – 2040: ▪ Bouwsteen 1: blik op de toekomst; ▪ Bouwsteen 2: toekomstgerichte sportstimulering; ▪ Bouwsteen 3: sportaccommodaties; ▪ Bouwsteen 4: subsidie- en tarievenstelsel.

Bevoegdheid Het college voert het dagelijks bestuur van de gemeente en heeft opdracht gegeven voor het opstellen van de nota Sport & Bewegen 2026 – 2040 (artikel 160 van de Gemeentewet). De raad heeft een kaderstellende rol en bepaalt met het vaststellen van de nota Sport & Bewegen 2026 – 2040 de kaders van het sportbeleid de komende jaren.

Bestuurlijke achtergrond Met de vaststelling van het uitvoeringsprogramma college 2022-2026 op 27 oktober 2022 heeft de raad besloten dat er per 2025 een nieuwe nota sport en bewegen zal worden voorgelegd aan de raad. Op 27 februari 2025 heeft de raad de kaders vastgesteld voor het uitwerken van de nota Sport & Bewegen Heemstede 2026 – 2040. De raad heeft bij het vaststellen van deze kaders extra aandacht gevraagd voor mensen met een laag inkomen en mensen met een migratieachtergrond. De vastgestelde kaders betroffen zowel de inhoud van (invulling bouwstenen), als het proces voor (participatietraject), de nota Sport & Bewegen Heemstede 2026 – 2040. De voorliggende nota Sport & Bewegen Heemstede 2026 – 2040 is gericht op de lange termijn en op de toekomst van de sport in Heemstede en bevat de volgende vier onderdelen: 1. Blik op de toekomst, 2. Toekomstgerichte sportstimulering, 3. Sportaccommodaties en 4. Subsidie- en tarievenstelsel.

pagina 3 van 10

Leeswijzer In de bijlagen bij dit raadsbesluit staan de volgende stukken: 1. Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040; 2. Overzicht Sport en bewegen 2025; 3. Startnotitie Sport & Bewegen 2025 – 2040. In bijlage 1 staat de nieuwe nota Sport en& Bewegen 2026 – 2040. Aan de raad wordt met dit voorliggende raadsbesluit gevraagd om deze nota sport en bewegen vast te stellen. In bijlage 2 in het overzicht sport en bewegen 2025 staat de beschrijving van de huidige stand van zaken op het gebied van sport en bewegen in Heemstede. In bijlage 3 bevinden zich de kaders voor de uitwerking van de nota sport en bewegen. Deze kaders zijn door de raad vastgesteld op 27 februari 2025. Aandachtspunt Het raadsbesluit ‘vaststellen uitgangspunten scenario nieuw sportcentrum Groenendaal’ wordt voorgelegd aan de raad in een separaat voorstel tegelijk met dit raadsbesluit over de nota Sport & Bewegen 2026 – 2040.

Motivering Argumenten Algemeen Sport behoort tot de belangrijkste sociale activiteiten van veel Heemstedenaren. Dit geldt zowel voor jeugd als volwassenen. Er sporten en bewegen in Heemstede meer ouderen dan het landelijk gemiddelde. 93% van de scholieren sport wekelijks bij een vereniging. 83% van de jongeren tussen de 16 en 25 sport wekelijks en ook 67% van de volwassenen sport wekelijks. Sport brengt mensen bij elkaar en is een belangrijk middel om onze inwoners weerbaar en gezond te houden. Onze verenigingen en exploitant van de sportaccommodatie spelen hierbij een belangrijke rol. Sportverenigingen en de vele vrijwilligers in de sport zijn de basis voor de sport in onze gemeente. We zijn daarom een actieve partner voor onze verenigingen en exploitant. We ondersteunen hen bij sportstimulering en zorgen voor hoogwaardige sportaccommodaties. Het gaat goed met de sport in Heemstede! Sport verandert echter ook. Het aantal vrijwilligers staat onder druk en er is een toename van het aantal senioren waarvoor een passend sportaanbod nodig is. Sport en bewegen in de openbare ruimte vraagt extra aandacht en sport dient een bijdrage te leveren aan een klimaat-neutrale toekomst. Tot slot wordt sport steeds meer ingezet als middel binnen het sociaal domein. We zijn ons bewust van deze ontwikkelingen en richten onze ogen dan ook op de toekomst.

pagina 4 van 10

Diverse trends en ontwikkelingen, maar ook kansen, vragen het om verder vooruit te kijken, willen we als Heemstede onze sportaccommodaties toekomstbesteding maken en de hoge sportdeelname van onze inwoners behouden. Daarom onze focus richting 2040. Een periode van 15 jaar, een periode die overeenkomt met de eerdere nota Sport & Bewegen. Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040 (bijlage 1) Met trots presenteren we u de nieuwe nota sport en bewegen 2026 – 2040. Gericht op de lange termijn en op de toekomst van de sport in Heemstede. De nota is opgebouwd uit vier onderdelen. 1. 2. 3. 4.

Blik op de toekomst Toekomstgerichte sportstimulering Sportaccommodaties Subsidie- en tarievenstelsel

Deze onderdelen worden hieronder op hoofdlijnen toegelicht. Voor een totaalbeeld wordt u verwezen naar bijlage 1 Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040. In dit raadsvoorstel gaan we vooral in op die onderdelen die nieuwe accenten voorstellen in het sport- en beweegbeleid van de gemeente. 1. Blik op de toekomst In Heemstede is sprake van een bovengemiddelde sportdeelname zowel bij jongeren als bij senioren. Heemstede is een sportieve en actieve gemeente. Daar zijn we trots op en dit willen we graag zo houden. Een actiever leven vormt ook een gezonder leven met meer sociale contacten. De komende jaren verandert niet zozeer het inwoneraantal van Heemstede als wel de demografie. Heemstede zal te maken hebben met een dubbele vergrijzing. Daarnaast verandert ook het sport- en beweeggedrag van inwoners. Sporten in verenigingsverband neemt af ten faveure van anders georganiseerd (commercieel) sportaanbod en niet-vereniging gebonden sport. Aandacht voor ‘urban sporten’, zoals pumptracks, calisthenics parken, free-run parcours, 3x3 basketbal- en trapveldjes, biedt daarom kansen. Daarnaast zal er vanuit sport de komende jaren een bijdrage worden gevraagd aan een klimaatneutrale toekomst en klimaatadaptatie. Daar waar accommodaties worden vernieuwd kijken we ook naar mogelijkheden om te verduurzamen.

In wijken die kwetsbaar zijn voor extreem weer, kan worden bekeken hoe sportaccommodaties kunnen bijdragen aan bijvoorbeeld het opvangen van regenwater. 2. Toekomstgerichte sportstimulering Om richting 2040 nog steeds een sportieve gemeente te kunnen zijn en de maatschappelijke waarden van sport te kunnen verzilveren, gaan we onze sportstimulering nog meer gericht inzetten. Toekomstgericht. Sommige onderwerpen en thema’s pakken we op vanuit het sportbeleid. Andere onderwerpen dienen we meer integraal aan te vliegen vanuit onze brede maatschappelijke verantwoordelijkheid. Met aandacht voor preventie en specifieke doelgroepen, zoals senioren, jeugd, mensen met een beperking, mensen met een migratieachtergrond en mensen die financiële drempels ervaren om te gaan sporten.

pagina 5 van 10

Wat gaan we doen (sportstimulering) • Gericht uitbreiden lokaal sport en beweegaanbod voor senioren samen met SportSupport, Sportservice, Sportfondsen en de sportverenigingen. • Behoud schooltoernooien en aandacht voor bewegingsonderwijs. Meer inzet op het stimuleren van motorische vaardigheden bij jeugd die dat nodig heeft. • Continueren van aangepast sporten, speciale sportdagen, activiteiten Hartekampgroep en meer verenigingsondersteuning voor een aangepast sportaanbod. We brengen samen met regiogemeenten het aanbod van sport en bewegen voor mensen met een beperking in beeld en trekken gezamenlijk op om het aanbod te behouden en waar nodig te versterken. • Brede inzet en monitoring ‘Eropuit Regeling’ t.b.v. sport. • Sport en bewegen nog meer een integraal onderdeel van de programma’s in het sociaal domein, waaronder inburgering. • We behouden onze aanpak voor zwemlessen. Sportfondsen heeft een breed aanbod aan zwemlessen. Uiteraard voor kinderen, maar ook voor volwassenen die een tijd niet gezwommen hebben en weer vertrouwd willen worden met water. In Heemstede heeft iedereen de mogelijkheid om een zwemdiploma te halen. • Ondernemende verenigingsondersteuning. Sportverenigingen en de vele vrijwilligers in de sport zijn de basis voor de sport in onze gemeente. Om dit te kunnen blijven verdienen ze onze ondersteuning.

Sportverenigingen zijn daarbij vooral gebaat bij directe praktische steun bij het reilen en zeilen van hun vereniging en de uitvoering van hun doelen. Zoals bij het aantrekken van meer leden, meer vakkundige trainers en het behoud van vrijwilligers. Maar ook voor achtervang bij het uitvallen van een trainster of trainer. Ondernemende verenigingsondersteuning helpt hierbij. • Gericht sportpark management. Sportpark Groenendaal wordt beheerd en geëxploiteerd door Sportfondsen. Sportfondsen is verantwoordelijk voor het onderhoud op het sportpark. Gericht sportpark management is juist gericht op sportstimulering. Ook voor niet-leden. Zoals walking-hockey, walking-football en extra activiteiten voor jong en oud. • Inhoudelijk programma voor sportverenigingen (sociale veiligheid, inclusie) Iedereen moeten vrij, met plezier en in een veilige omgeving kunnen sporten. Zonder grensoverschrijdend gedrag. Verenigingen dienen te voldoen aan de 4 v's. Vastgestelde gedragscode, vertrouwenscontactpersoon op de club, verklaring Omtrent het Gedrag voor vrijwilligers en vakkundige trainer-coaches. Veel verenigingen voldoen hier al aan. Andere verenigingen stimuleren en ondersteunen we om hieraan te voldoen. • SportSupport en Sportservice zijn belangrijke partners voor verenigingen, inwoners en de gemeente. Hun opdrachten raken elkaar deels en hun werkzaamheden overlappen daarom deels.

We werken in de toekomst efficiënt samen met één partner, die we een meerjarige subsidie bieden. Hierbij horen gerichte prestatieafspraken, waardoor we nog gerichter kunnen werken aan bovenstaande ambities en plannen. Ook krijgen zij als taak om (nog meer) aansluiting te zoeken bij het sociaal domein in de gemeente. 3. Sportaccommodaties Om te kunnen sporten en bewegen is ruimte nodig. Voor voetballen, voor de gymnastiek, maar ook om te wandelen door bijvoorbeeld het Groenendaalse Bos. De sportinfrastructuur van Heemstede vereist op enkele punten aandacht. Bij sportcentrum en sportpark Groenendaal (zie hiervoor het

pagina 6 van 10

separate raadsbesluit vaststellen uitgangspunten scenario nieuw sportcentrum Groenendaal), bij ’t Groot Clooster en bij het Gymnastiek- en Sportvereniging Heemstede (GSV)-sportcentrum. Sportpark HBC is een massief buitensportcluster in Heemstede. Dit dient te worden gehandhaafd en mogelijk uitgebreid in een open structuur bij de verdere ontwikkeling van ’t Groot Clooster. GSV Centrum is een goed en centraal gelegen binnensportruimte, waar veel senioren sporten. Dit is waardevol ook voor het tegengaan van eenzaamheid. In 2036 loopt de erfpacht met Stichting GSV af. De toekomstmogelijkheden van dit centrum dienen in de komende jaren verder verkend te worden. Wat gaan we doen (sportaccommodaties) • Samen met stichting sportpark HBC werken aan sportcluster als integraal onderdeel van ‘t Groot Clooster. • De toekomstmogelijkheden van de sportfunctie aan de Franz Schubertlaan dienen in de komende jaren verder verkend te worden in overleg met de vereniging en de stichting. • We vernoemen sportpark Groenendaal in overleg met de familie naar Johan Neeskens en realiseren een Johan Neeskens-court, waar speciale faciliteiten zijn voor aangepast sporten. Het vaststellen van de uitgangspunten scenario nieuw sportcentrum Groenendaal worden hier niet genoemd. Deze worden separaat voorgelegd aan de raad tegelijk met dit raadsbesluit over de nota Sport & Bewegen 2026 – 2040. 4.

Subsidie- en tarievenstelsel Subsidies en tarieven vormen de twee financiële instrumenten om richting te geven aan het sportbeleid. De tarieven zijn de kosten voor het gebruik van een sportveld, sporthal of zwembad door een sportvereniging uit Heemstede. Subsidies vormen financiële bijdragen van de gemeente aan sportverenigingen of lokale partijen. Bijvoorbeeld voor de uitvoering van valpreventie activiteiten of als bijdrage in de huurkosten. Wat gaan we doen (subsidies- en tarieven) • Voortzetten huidige werkwijze tarieven voor sportvelden met ruimte voor maatwerk. • Maatwerkafspraken met stichting Sportpark HBC ook in relatie tot ’t Groot Clooster. Sportpark HBC is een belangrijk buitensportcluster. Stichting sportpark HBC ontvangt momenteel subsidie van de gemeente voor onderhoud en investeringen bij sportpark HBC. De mogelijke gebiedsontwikkeling van ’t Groot Clooster biedt kansen om met stichting sportpark HBC tot nadere afspraken te komen. Ook over bijvoorbeeld sportstimulering. • De maatschappelijke tarieven voor binnensport en zwemmen worden voortgezet. Momenteel ontvangt de beheerder en exploitant van sportcentrum Groenendaal (inclusief zwembad) een vergoeding van de gemeente onder andere om maatschappelijke tarieven te kunnen vragen en worden verenigingen weer deels via subsidie gecompenseerd door de gemeente om deze tarieven te betalen.

Om de administratieve last voor zowel de verenigingen, als de exploitant, als de gemeente te verminderen zal in overleg met Sportfondsen de tarieven voor HPC, HRB en GSV worden verlaagd en tegelijkertijd de vergoeding voor Sportfondsen worden verhoogd. Dit gaat om een bedrag van € 19.000. Voor de verenigingen, de exploitant en de gemeente is deze wijziging budgetneutraal. pagina 7 van 10

•

•

Voor eventuele nieuwbouw- en renovatieplannen van clubaccommodaties in eigendom van verenigingen is een beperkte subsidieregeling. Gezien de gestegen bouwkosten zal het college in 2026 een voorstel aan de gemeenteraad voorleggen om deze subsidieregeling aan te passen. Bij eventuele nieuwbouw- en renovatieplannen wordt altijd uitgegaan van cofinanciering. Sinds 2022 betalen verenigingen op sportpark Groenendaal zelf de gebruikers onroerendezaakbelasting (OZB) voor de sportvelden. Zij worden gezien als de hoofdgebruikers. Voorheen was dit de beheerder en exploitant. Verenigingen worden hierdoor benadeeld. De gemeente zal voor het gebruikersdeel een vrijstelling opnemen in de OZB-verordening 2027, waardoor dit deel buiten aanmerking blijft (niet wordt opgelegd). Dit leidt tot € 15.000 lagere OZB-opbrengsten structureel per jaar vanaf 2027. In 2026 zal indien mogelijk voor een maatwerk oplossing gekozen worden in overleg met de betreffende verenigingen en stichting.

Duurzaamheid Vanuit sport zal de komende jaren een bijdrage worden gevraagd voor een klimaat neutrale toekomst voor Heemstede en voor het realiseren van het beleid en de doelen, zoals gesteld in het Programma Heemstede Duurzaam 2025-2030. Bijvoorbeeld op de thema’s: 1. energietransitie, 2. circulaire economie en 3. ecologie en klimaatadaptatie. Vanuit het Programma Heemstede Duurzaam 2025-2030 is voor versneld verduurzamen van sportaccommodaties geld beschikbaar gesteld. Het verduurzamen van sportaccommodaties wordt als extra waardevol gezien vanwege de maatschappelijke impact. Dit realiseren we onder andere met zonnepanelen en betere isolatie. Sportaccommodaties kunnen een zeer nuttige bijdrage leveren aan de bestrijding van hitte, de opvang en vertraagde afvoer van hemelwater en opwekking van energie. Door de inzet van bewezen effectieve accommodatieregelen, zoals velden op kratjes, collectorvelden, groene daken en UVpanelen, kunnen sportvelden en sportaccommodaties klimatologisch worden benut. We maken waar mogelijk slimme combinaties: we combineren werk dat toch gedaan moet worden (voor nieuwbouw of renovatie) met mogelijkheden voor verduurzaming en/of klimaatadaptatie. Ook sportverenigingen kunnen met het gebruik van herbruikbare materialen, het scheiden van afval en de verduurzaming van hun clubaccommodaties een duurzame bijdrage leveren.

De inzet van actief sportparkmanagement kan hieraan bijdragen.

Financiën Financiële consequenties Met het vaststellen van de nota Sport & Bewegen 2026 – 2040 bepaalt de raad de kaders van het sportbeleid voor komende jaren. Budgetneutraal en ‘nieuw voor oud’ is het uitgangspunt geweest bij het opstellen van deze nota Sport & Bewegen 2026 – 2040. In het kader van het nog op te stellen uitvoeringsprogramma Sport & Bewegen in 2026 zullen eventueel daaruit voortvloeiende nadere pagina 8 van 10

financiële consequenties separaat aan de raad worden voorgelegd. In dit raadsvoorstel wordt over de eventuele financiële gevolgen daarvan dus nog niet besloten. De raad wordt wel separaat bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2027, specifiek de OZBbelasting, voorgesteld voor het gebruikersdeel met betrekking tot (alleen) de sportvelden een vrijstelling op te nemen waardoor dit deel buiten aanmerking blijft (niet wordt opgelegd). De financiële consequenties ad € 15.000 lagere OZB-opbrengsten worden verwerkt in de Kaderbrief 2027-2030 en de begroting 2027. Toelichting gebruikersdeel onroerendezaakbelasting (OZB) sportvelden Heemstede wil sportverenigingen die gebruik maken van sportvelden financieel tegemoetkomen in het kader van de gebruikers onroerendezaakbelasting (OZB) voor de sportvelden. Dit betreft de volgende verenigingen/stichting (hoofdgebruikers): RCH Voetbal, VEW, RCH Pinguïns, MHC Alliance, HBC Tennis, TV Merlenhove en HBC Voetbal. Dit gebeurt via een vrijstelling vanaf 2027. De Gemeentewet, op grond waarvan door gemeente OZB kan worden geheven, biedt de mogelijkheid voor een vrijstelling (artikel 220d, eerste lid, aanhef en onder i, van de Gemeentewet). Concreet betekent dit dat bij de bepaling van de heffingsmaatstaf voor de gebruikers OZB voor de sportvelden de waarde van dat specifieke WOZ-object (de sportvelden) buiten aanmerking wordt gelaten.

Waardoor deze verenigingen/stichting (hoofdgebruikers) geen gebruikers OZB voor de sportvelden hoeven te betalen.

Samenwerking en communicatie De nota Sport & Bewegen 2026 - 2040 is tot stand gekomen na uitgebreide overleggen in 2024 en 2025 met diverse sportverenigingen, stakeholders uit de lokale sport en bewoners. De diverse overleggen startte breed om input op te halen en kaders te formuleren voor de startnotitie Sport & Bewegen. Naarmate het proces vorderde, verschoof de focus naar specifieke thema’s, zoals sportstimulering, subsidies, tarieven, accommodaties en sportparken. Verenigingen, inwoners en organisaties hebben intensief meegedacht. Mede dankzij hun vragen, wensen en ideeën ligt er nu een sportnota die echt van Heemstede is. Voor een uitgebreid overzicht van het participatietraject wordt u verwezen naar bijlage 1 Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040.

Planning/uitvoering Na vaststelling door de raad van de Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040 zal door het college in 2026 een uitvoeringsprogramma Sport & Bewegen worden opgesteld. De kaders zoals verwoord in de nota Sport & Bewegen 2026 – 2040 zijn daarvoor het uitgangspunt.

Bijlage(n) 1. Nota Sport & Bewegen 2026 – 2040. pagina 9 van 10

2. Overzicht Sport en bewegen 2025. 3. Startnotitie Sport & Bewegen 2025 – 2040.

pagina 10 van 10