RAADSVOORSTEL MRA Agenda 2025-2028 (100-versie).pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 28 november 2024

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1279753 : Ruimtelijk Beleid Heemstede : F. Binnendijk : Actief openbaar

Onderwerp MRA Agenda 2025-2028 (100%-versie)

Kernboodschap De deelnemers in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) hebben gezamenlijk een agenda opgesteld met ambities van de regio voor de komende vier jaar, waarbij brede welvaart de leidraad is. Nu ligt mede op basis van de ingediende proposities de 100%-versie van de MRA Agenda 2025-2028 “Anders Kijken, Anders Doen” voor met het verzoek om de Agenda en de bijbehorende Meerjarenbegroting 2025-2028 te bekrachtigen. De raad wordt voorgesteld in te stemmen met de bekrachtiging van de MRA Agenda en de bijhorende meerjarenbegroting.

Besluit B&W 1. De raad voor te stellen om in te stemmen met de bekrachtiging van de MRA Agenda 2025-2028 “Anders Kijken, Anders Doen” en de bijbehorende Meerjarenbegroting 2025-2028; 2. De raad voor te stellen om kennis te nemen van de Nota van Beantwoording op de wensen en opvattingen MRA Agenda; 3. De raad voor te stellen om kennis te nemen van het Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUVP); 4. (Het voorstel) voor te leggen aan de commissie ruimte om advies te geven aan de raad (A-stuk).

Besluit raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 22 oktober 2024

Besluit:

pagina 1 van 8

1. In te stemmen met de bekrachtiging van de MRA Agenda 2025-2028 “Anders Kijken, Anders Doen” en de bijbehorende Meerjarenbegroting 2025-2028; 2. Kennis te nemen van de Nota van Beantwoording op de wensen en opvattingen MRA Agenda; 3. Kennis te nemen van het Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUVP)

De raad voornoemd,

de griffier,

pagina 2 van 8

de voorzitter,

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader Voor de inbreng van Zuid-Kennemerland en Heemstede in de MRA is de Zuid-Kennemer Agenda leidend en in het verlengde daarvan beleidsdocumenten als: - Het Ontwikkelperspectief Binnenduinrand (2018) - De Bereikbaarheidsvisie Zuid-Kennemerland (2021) - Het Woonakkoord (2021) - De motie “Heemstede, Groene Oase in de MRA” (2019) - De motie “Heemstede in de MRA-mobiliteit” (2019)

Bevoegdheid In de samenwerkingsafspraken, die in 2021 door de MRA-deelnemers zijn vastgesteld, zijn de bevoegdheden van de verschillende bestuursorganen van de MRA vastgelegd. De deelnemers van de MRA maken in de MRA Agenda afspraken met elkaar over een gezamenlijke richting, als de democratische organen van de deelnemers daarmee willen instemmen. Daarom wordt aan de raden en Staten gevraagd deze MRA Agenda en de bijbehorende meerjarenbegroting te bekrachtigen. De Agenda is de basis van de gezamenlijke inzet om de Metropoolregio Amsterdam als geheel zo goed mogelijk te maken voor al onze inwoners. Dit is een proces dat elke vier jaar plaatsvindt. De MRA-Agenda wordt voorbereid en na bekrachtiging vastgesteld via de Algemene Vergadering.

Bestuurlijke achtergrond De Metropoolregio Amsterdam (MRA) is het samenwerkingsverband van dertig gemeenten, de provincies Noord-Holland en Flevoland, en de Vervoerregio Amsterdam. De inhoudelijke basis voor de samenwerking wordt gelegd in de MRA-Agenda. Nu ligt de MRA-agenda 2025-2028 “Anders Denken, Anders Doen” voor ter bekrachtiging (bijlage 1). Deze agenda bevat acht ambities met betrekking tot de toekomst van deze regio. Daarbij is het behouden en vergroten van brede welvaart de leidraad. Deelregionale proposities als bouwsteen Het proces van het opstellen van de nieuwe MRA Agenda 2025-2028 is gestart met het ophalen van de input van de deelnemers in de vorm van deelregionale proposities. Ook de regio ZuidKennemerland heeft een propositie voor de MRA Agenda opgesteld, gebaseerd op de ZuidKennemer Agenda 2023 (vastgesteld in december 2023). In de propositie heeft de regio Zuid-Kennemerland de prioriteiten voor de samenwerking binnen de Metropoolregio Amsterdam voor het voetlicht gebracht: Brede Welvaart als uitgangspunt Meer aandacht voor sociaal georiënteerde thema’s Toeristisch-recreatieve groei in verbinding met bescherming van kwetsbare natuur Inzet op grote bereikbaarheidsinvesteringen Focus op leren, ontwikkelen en lobby pagina 3 van 8

Wensen en opvattingen Mede op basis van de deelregionale proposities heeft de MRA Directie de ambities voor de MRA Agenda geformuleerd en verwerkt in een 80%-versie van de MRA Agenda. Hierover hebben alle raden en staten hun wensen & opvattingen kenbaar gemaakt (vastgesteld in juni 2024). Bij de wensen & opvattingen heeft de gemeenteraad aangegeven de acht ambities van de MRA Agenda te onderschrijven. Er zijn aandachtspunten meegegeven voor zowel de MRA Agenda als het vervolg in de meerjarig uitvoeringsprogramma’s bij elke ambitie. In de Nota van Beantwoording op de 80%-versie (bijlage 3) staat op welke manier de aandachtspunten zijn verwerkt. Bekrachtiging De nu voorliggende 100%-versie van de MRA Agenda 2025-2028 is het resultaat van een proces waarin de deelnemers intensief input hebben geleverd om de beste Agenda voor de Metropoolregio Amsterdam te maken. Nu is het moment om het eindresultaat van alle input te wegen voor het geheel van de MRA. Aan de gemeenteraden en Provinciale Staten wordt gevraagd in te stemmen met de bekrachtiging van de MRA Agenda en de bijbehorende meerjarenbegroting (bijlage 2). Gezien de moeilijke financiële tijd waar veel gemeenten op af stevenen wordt er in de Meerjarenbegroting, in afwijking van de Samenwerkingsafspraken, voorgesteld om voor de komende vier jaar een nullijn te hanteren voor de inwonerbijdrage.

De MRA-agenda wordt conform het Meerjarig Uitvoeringsprogramma, dat ter kennisname is meegestuurd (bijlagen 4 en 5), uitgevoerd in de bestaande MRA-platforms: Economie, Ruimte en Mobiliteit. Het Bestuur en de directie van de MRA waken over de integraliteit.

Motivering Gemeenschappelijkheid en lokale afweging Gemeenten in Zuid-Kennemerland zijn samen opgetrokken in het traject voor de MRA Agenda. De input die is geleverd sluit aan bij de Zuid-Kennemer Agenda. Om deze reden zijn de teksten in dit raadsvoorstel ambtelijk regionaal afgestemd en is het maatwerk richting de individuele gemeenten beperkt tot de eventuele gemeentespecifieke inbreng. Elke deelnemer van de MRA is individueel gevraagd om de MRA Agenda, inclusief de meerjarenbegroting, te bekrachtigen. De finale afweging over het eindresultaat maakt elke gemeenteraad dan ook lokaal.

Argumenten 1. MRA Agenda is resultaat van intensief traject van voorbereiding De MRA Agenda is het resultaat van een intensief traject waarin ook de gemeente Heemstede input heeft geleverd om de beste Agenda voor de Metropoolregio Amsterdam te maken. Nu is het moment om het eindresultaat van alle input te wegen. Aan de gemeenteraden en Provinciale Staten wordt gevraagd de MRA Agenda en de bijbehorende meerjarenbegroting te bekrachtigen. Door de bekrachtiging onderschrijft de gemeenteraad dat de ambities van de MRA Agenda goed zijn gekozen

pagina 4 van 8

om in samenwerking in de MRA zowel onze eigen Zuid-Kennemer Agenda waar te maken als bij te dragen aan de MRA als geheel. 2. De MRA Agenda biedt kansen voor de hoofdopgaven van Zuid-Kennemerland Zuid-Kennemerland ziet in deze MRA Agenda goede kansen om bij te dragen aan belangrijke onderwerpen in de MRA en daarmee ook aan onze eigen ambities te werken. • De regiogemeenten hebben een groot aantal ambities, die zonder (boven) regionale samenwerking moeilijk te realiseren zijn. Voor grote investeringen zijn de gemeente en de deelregio Zuid-Kennemerland afhankelijk van regionale partners, die we ontmoeten in en met de MRA. De lobby met de MRA bij het Rijk is noodzakelijk voor het verkrijgen van middelen en voor het maken van afspraken over randvoorwaarden voor veel ambities in Zuid-Kennemerland. Dat geldt bijvoorbeeld voor mobiliteit, woningbouw economie en het versterken van ons landschap. • Door in de MRA samen te werken aan het Multimodaal Toekomstbeeld kunnen we de druk op het mobiliteitssysteem verminderen. Onder andere door inzet op verstedelijking rond ovknooppunten (zoals Haarlem Nieuw Zuid, station Haarlem, Haarlem Oostpoort en in de toekomst mogelijk Heemstede-Aerdenhout), het verbeteren van fietsnetwerken en de inzet op BRT/Metrobus Haarlem-Schiphol-Amsterdam.

• De MRA Agenda pakt voor onze ambities op wonen dezelfde thema’s op, zoals het toevoegen van nieuwe, betaalbare en passende woningen. Om te kunnen bouwen is het van belang dat woningen goed zijn ontsloten, nabij recreatie, landschap en voorzieningen, in een gezonde leefomgeving. In ambitie 5 is dit goed verwoord. • De MRA Agenda is voor economie belangrijk om de transitie naar een duurzame en circulaire economie te versnellen en om initiatieven op te schalen. Daarnaast draagt de Agenda bij aan het versterken van de triple helixsamenwerking om innovatieve ecosystemen te ontwikkelen. Op basis hiervan kunnen de economische profielen van de MRA-deelregio’s aangescherpt worden. Onderdeel hiervan is de positionering van Haarlem als creatieve stad van toegepaste innovatie op het gebied van duurzame & circulaire economie, digitalisering & Tech en gezondheid. Ook is de arbeidsmarkt een van de thema’s in de Agenda om in te kunnen spelen op de economie van de toekomst (skills, verminderen tekorten, digitalisering, aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt). • En met het opnemen van een ambitie voor Landschap en het opstellen van een groen-blauwprogramma wordt het belang dat de regio hecht aan kwalitatief hoogwaardig landschap als noodzaak voor de verstedelijkingsopgave onderstreept. Het is goed om te constateren dat in de MRA Agenda de brede wateropgave en bodemgesteldheid sturend zijn.

Zuid-Kennemerland werkt actief mee aan de uitwerking van het nieuwe programma ‘Groen-blauw groeit mee’. 3. Wensen en opvattingen grotendeels overgenomen De gemeenteraad neemt kennis van de Nota van Beantwoording. Bij de indiening van de wensen en opvattingen op de 80% versie heeft de gemeenteraad uitgesproken de acht ambities te onderschrijven en heeft Heemstede voor 6 ambities aandachtspunten meegegeven richting de eindversie en het uitvoeringsprogramma. Uit de Nota van Beantwoording blijkt dat de meeste aandachtspunten vanuit Heemstede en Zuid-Kennemerland zijn overgenomen in de MRA Agenda en in de uitvoeringsprogramma’s. Voor een overzicht van de wijze waarop de MRA de wensen en bedenkingen van de gemeenten Heemstede, Bloemendaal, Haarlem en Zandvoort heeft verwerkt, verwijzen wij naar de notitie “Zuid-Kennemerland in Nota van Beantwoording bij de Wensen & pagina 5 van 8

Opvattingen MRA Agenda” (bijlage 6). Daar waar dat niet (geheel) het geval is (zie de punten 4.11, 5.6, 5.7 en 6.16 van de hiervoor genoemde notitie) wordt er in de nota van beantwoording een afdoende toelichting gegeven. 4. Meerjarig uitvoeringsprogramma wordt nog nader uitgewerkt in de Platforms De MRA Agenda is opgebouwd vanuit ambities voor de langere termijn. Het MeerjarenUitvoeringsprogramma (MUVP) is een eerste uitwerking van de MRA Agenda, opgesteld door de platforms en dient als sturingsmiddel voor de platforms MRA. De MRA besluit niet over wat gemeenten moeten doen. In de MRA maken we wel afspraken met elkaar over een gezamenlijke richting en gezamenlijke inzet om ambities waar te maken. Het MUVP is een levend document. Bij elke actie horen nadere afwegingen en uitwerkingen. Deze worden besproken in de Platforms, met betrokkenheid van bestuurders namens Zuid-Kennemerland. Hierbij blijven onze bestuurders aandacht besteden aan de wensen en opvattingen vanuit Zuid-Kennemerland. De gemeenteraden worden over de uitvoering en de voortgang geïnformeerd via de eigen Colleges, de Nieuwsbrieven van de MRA en de jaarlijkse Voortgangsnota MRA.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Programma “Groen-Blauw groeit mee” nog in ontwikkeling Voor een succesvolle uitvoering van het groen-blauwe programma is bijbehorende inzet van middelen, bijvoorbeeld vanuit lobby bij provincie en Rijk en de inzet van middelen uit het aanjaagbudget essentieel. In de onderdelen van het programma waarover afspraken met het Rijk moeten worden gemaakt staat onder andere het project ‘Groene hoefijzer Nationaal Park ZuidKennemerland en Spaarnwoude’.

Duurzaamheid Eén van de leidende principes uit de MRA Agenda is een toekomstbestendige metropool. Duurzaamheid speelt daarbij een belangrijke rol. Met de inzet van de MRA-samenwerking wordt door de deelnemers een gezamenlijke bijdrage geleverd aan de omschakeling naar een circulaire economie, de energietransitie, klimaatadaptatie en biodiversiteit. De leidraad van de voorliggende MRA-agenda is het richting en invulling geven aan Brede Welvaart. Dit dient te gebeuren binnen de drie thema’s die bij de MRA- samenwerkingsafspraken (door raad in december 2021 bekrachtigd) zijn vastgesteld, namelijk: 1. De meest inventieve regio van Europa, met de best opgeleide bevolking; 2. Een regio voor iedereen, naar de menselijke maat; 3. Een duurzaam verbonden regio. In de MRA Agenda 2025-2028 “Anders Kijken, Anders Doen”, zijn de bovengenoemde drie thema’s uitgewerkt in acht ambities. Iedere gekozen ambitie en iedere verdere uitwerking hiervan dient bij te dragen aan het thema 3, een duurzaam verbonden regio. De ambitie waar dit direct tot uitdrukking komt is ambitie 1: We willen een klimaat-neutrale en circulaire regio zijn in 2050. Heemstede heeft haar duurzaamheidsambities vastgelegd in de Nota Duurzaam Heemstede 20202024. In deze Nota zijn vijf verschillende thema’s benoemd te weten: Energietransitie; Circulaire pagina 6 van 8

Economie, Ecologie, Klimaatadaptatie en Duurzame mobiliteit. Elk thema heeft eigen ambities en doelstellingen. Heemstede ondersteunt of neemt deel aan een aantal convenanten en deals op het gebied van duurzaamheid, zoals het binnenkort te ondertekenen convenant ‘Toekomstbestendige woningbouw MRA’, de greendeals ‘Circulair textiel’ en ‘MRA als fietsmetropool’ en de MRA-afspraken ‘Niet herbruikbaar plastic’ en ‘Circulair opdrachtgeverschap en inkopen’.

Financiën De deelnemers van de MRA stellen de MRA Agenda en de bijbehorende concrete acties vast, dat uitvoerbaar is binnen de vastgestelde financiële kaders. Voor de MRA Agenda zelf is geen budget vereist, aangezien hierin alleen de ambities voor de komende vier jaar zijn vastgelegd. In de Meerjarenbegroting is inzichtelijk gemaakt waar de komende vier jaar de MRA middelen op hoofdlijnen aan worden besteed. De begroting blijft binnen de in de Samenwerkingsafspraken opgenomen afspraken over de bijdrage van overheden. De bijdrage per deelnemer is gebaseerd op het aantal inwoners en wordt jaarlijks geïndexeerd. Gezien de moeilijke situatie van veel gemeenten, worden de inwonerbijdragen gedurende de looptijd van de nieuwe Agenda niet geïndexeerd. Dit betekent dat er tot en met 2028 een bedrag van € 1,62 (vastgesteld bedrag voor 2024) per inwoner gevraagd zal worden. De inkomstenderving die daardoor ontstaat in de Meerjarenbegroting van de MRA is gedekt uit de MRA reserve.

Financiële consequenties Het financiële effect van de voorgestelde maatregel wordt verwerkt in de eerstvolgende begrotingswijziging.

Samenwerking en communicatie In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) is in 2023 het proces gestart voor de nieuwe MRA Agenda 2025-2028. De processtappen en de daarbij behorende samenwerking is reeds beschreven onder “Bestuurlijke achtergrond”.

Planning/uitvoering De MRA Agenda en de meerjarenbegroting MRA worden vastgesteld in de Algemene Vergadering van de MRA op 18 december 2024. Lancering van de MRA Agenda zal begin 2025 plaatsvinden tijdens het MRA Congres. Bij deze MRA Agenda is voor het eerst een Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUVP) opgesteld.

pagina 7 van 8

Het MUVP is een levend document. Bij elke opgenomen acties horen nadere afwegingen en uitwerkingen. Deze worden besproken in de Platforms, waar bestuurders uit Zuid-Kennemerland aan tafel zitten. Het MUVP wordt bij dit besluit ter kennisname aangeboden.

Bijlage(n) 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Definitief concept MRA Agenda 2025-2028 “Anders kijken, anders doen” Meerjarenbegroting MRA 2025-2028 Nota van Beantwoording 80%-versie MRA Agenda Meerjarig Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen Uitwerking Meerjarig Uitvoeringsprogramma Notitie “Zuid-Kennemerland in Nota van Beantwoording bij de Wensen & Opvattingen MRA Agenda” 7. Oplegger MRA Agenda

pagina 8 van 8