Raadsvoorstel Bestemmingsreserve Energietransitie.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 21-12-2022

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: : : :

1129018 Ruimtelijk Beleid Heemstede A.H.A. Grummel Actief openbaar

ONDERWERP Vaststellen bestemmingsreserve voor de energietransitie SAMENVATTING Het college van B en W stemt in met het onttrekken van € 4.400.000 uit de algemene reserve en deze toe te voegen aan een nieuwe bestemmingsreserve Energietransitie. Het college zet hiervoor in op het programmakader met de titel ‘Energiepact Heemstede’ bestaande uit de volgende drie onderdelen: hernieuwbare energie(infrastructuur), impulsmaatregelen energietransitie en een klimaatchallenge Heemstede. JURIDISCH EN BELEIDSKADER 1. Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024 BESLUIT B&W 1. De raad voor te stellen eenmalig een bedrag van € 4.400.000 te onttrekken uit de algemene reserve en toe te voegen aan een nieuwe bestemmingsreserve Energietransitie. 2. Deze nieuwe bestemmingsreserve in te zetten voor de versnelling van de energietransitie in Heemstede 3. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Middelen om advies te geven aan de raad (A-stuk).

BESLUIT RAAD De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 15 november 2022 besluit: 1. Eenmalig een bedrag van € 4.400.000 te onttrekken uit de algemene reserve en toe te voegen aan een nieuwe bestemmingsreserve Energietransitie. 2. Deze nieuw bestemmingsreserve in te zetten voor de versnelling van de energietransitie in Heemstede. De raad voornoemd, de griffier,

1129018

de voorzitter,

1/4

Raadsbesluit Raadsvergadering: 21-12-2022

AANLEIDING De afspraken in het klimaatakkoord, de klimaatopgave en de huidige energieopgave vragen om een versnelling van de energietransitie in Heemstede. Daarvoor zijn extra investeringen nodig bovenop de reeds ingezette projecten. In het uitvoeringsprogramma 2022-2026 van het college is opgenomen uiterlijk in 2023 een besluit te nemen over de inzet van de Enecogelden ten behoeve van het klimaat en energie. In 2021 heeft de raad eerder de wens geuit de Enecogelden voor dit doel in te willen zetten. Het college stelt voor om een bestemmingsreserve Energietransitie vast te stellen. MOTIVERING Aanpak energietransitie De grootste opgave, op gebied van energiebesparing, is voor Heemstede het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Maar liefst 70% van het energieverbruik in Heemstede komt uit de gebouwde omgeving. Om het terugdringen van de CO2 uitstoot te versnellen is het programmakader ‘Energiepact Heemstede’ opgesteld (bijlage 1). Dit programmakader bestaat uit drie pijlers: grote investeringen in hernieuwbare energie(infrastructuur), impulsmaatregelen energietransitie en een klimaatchallenge Heemstede. Door maatregelen, zoals voorgesteld in het programmakader, te nemen wordt direct impact gemaakt op de energietransitie. Ontwikkelingen op het gebied van de klimaatopgave en de energietransitie volgen elkaar in rap tempo op.

De geschetste kaders in het programmakader zijn aan veranderingen onderhevig en kunnen tussentijds moeten worden aangepast. Bijvoorbeeld omdat er nieuwe inzichten en technologieën zijn die de gemeente wil inzetten. Uiteraard betrekken we de gemeenteraad hierbij. Het programma draagt bij aan de bewustwording van de klimaatopgave omdat we inzetten op zichtbare projecten. Een grote bewustwording is een belangrijk aspect in het bewerkstelligen van de energietransitie.

De klimaatopgave Er moet in 2050 net zo veel hernieuwbare energie opgewekt worden als energie gebruikt wordt in Heemstede. Om de opwarming van de aarde tegen te gaan is wereldwijd afgesproken dat de uitstoot van broeikasgassen (CO2) wordt teruggedrongen. Dit doen we door enerzijds de vraag naar energie te verminderen en anderzijds het aanbod duurzame energie te vergroten. Internationaal en nationaal zijn afspraken gemaakt over het terugdringen van de CO2-uitstoot. Deze zijn in de Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024 vertaald naar lokale ambities en doelstellingen.

Versnelling energietransitie Dit jaar is nog duidelijker geworden dat we niet afhankelijk willen zijn van Russisch aardgas. Door de grote vraag naar energie, het dreigende tekort aan aardgas en de afhankelijkheid van andere landen zijn de energieprijzen aanzienlijk gestegen. Mede daarom wil het college de energietransitie in Heemstede versnellen. De prijsstijgingen en de inflatie leiden ertoe dat steeds meer huishoudens en ondernemers problemen hebben met het betalen van hun vaste en noodzakelijke lasten. Dit heeft brede maatschappelijke impact en vergaande persoonlijke

1129018

2/4

Raadsbesluit Raadsvergadering: 21-12-2022

gevolgen. Het belang van een minder afhankelijk energiesysteem is daarom urgenter dan ooit. Door enerzijds zelf meer hernieuwbare energie op te wekken en anderzijds energie te besparen zorgen we voor een duurzaam en gezond energiesysteem met stabiele prijzen. Reserveren Eneco-gelden Voor het versnellen van de energietransitie zijn extra middelen nodig bovenop de middelen uit het Uitvoeringsprogramma Heemstede Duurzaam 2022-2024. Het voorstel is deze middelen te gebruiken voor de versnelling van de energietransitie. Om zeker te zijn dat de investeringsgelden en exploitatiebudgetten beschikbaar zijn wordt daarom deze bestemmingsreserve Energietransitie gevormd. Waarom een aparte bestemmingsreserve: omdat zo directe impact op de energietransitie en het terugdringen van de CO2 uitstoot kan worden gerealiseerd. Proceskosten worden buiten de reserve om gefinancierd, bijvoorbeeld uit het budget ‘energielab’ dat in de begroting 2023 is opgenomen.

FINANCIËN De opbrengst van de verkoop van de aandelen van Eneco is gestort in de algemene reserve. Voor de versnelling van de energietransitie in Heemstede is tenminste een bedrag van € 4.400.000 nodig. Voorgesteld wordt daarom € 4.400.000 over te hevelen van de algemene reserve naar een nieuwe bestemmingsreserve Energietransitie waarmee de middelen voor dit doel gereserveerd blijven. De mutatie in beide reserves die nu voorgesteld wordt, is budgettair neutraal. Relatie weerstandsvermogen In de Financiële Verordening 2022 is aangegeven dat het weerstandsvermogen gebaseerd wordt op de algemene reserve. De minimale bandbreedte van de algemene reserve (ratio) bedraagt 1,6-1,8. Dit ratio geeft de verhouding weer tussen de financiële risico’s van de gemeente en de hoogte van het weerstandsvermogen. In de begroting 2023 zijn de financiële risico’s op 3,3 miljoen euro vastgesteld. Bij een ratio van 1,8 bedraagt het minimale volume (bodembedrag) van de algemene reserve dan 6 miljoen euro. Het deel boven deze minimale omvang is het beschikbare weerstandsvermogen. Dit kan de gemeente inzetten bij onverwachte incidentele tegenvallers. In lijn met de nota reserves en voorzieningen 2019 kan de gemeente (met een raadsbesluit) de algemene reserve inzetten bij onverwachte incidentele tegenvallers. In dit voorstel wordt 4,4 miljoen euro onttrokken aan de algemene reserve.

Daarnaast is bij de 2e tranche WCP (wegcategoriseringsplan) aangegeven dat dit betrokken kan worden bij de algemene reserve (hierover is geen besluit genomen). Onderstaande tabel geeft de stand van de algemene reserve weer met de ratio’s in de huidige situatie (1), na de onttrekking voor de energietransitie (2) en na de onttrekking voor de energietransitie en een besluit de 2e tranche WCP te onttrekken aan de algemene reserve (3).

1129018

3/4

Raadsbesluit Raadsvergadering: 21-12-2022

Bedragen x 1 miljoen euro Situatie 1

Situatie 2

Stand algemene reserve Onttrekking voor bestemmingsreserve Energietransitie Onttrekking 2e tranche WCP Stand na onttrekkingen Bodembedrag bij ratio 1,8 Beschikbare weerstandscapaciteit

26,3

26,3 -4,4

26,3 6,0 20,3

21,9 6,0 15,9

Situatie 3 26,3 - 4,4 - 14,9 7,0 6,0 1,0

Ratio (moet minimaal tussen 1,6 en 1,8 liggen)

8,0

6,6

2,1

Overige toelichting financiën, bevoegdheid van de raad Reserves vallen onder de raadsbevoegdheid. Indien voor projecten, passend binnen het voorgestelde programmakader, budget onttrokken moet worden uit de bestemmingsreserve Energietransitie wordt een voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd. In de bijlage (Energiepact Heemstede) staan per pijler deze beslismomenten beschreven onder het kopje ‘proces’. PLANNING EN UITVOERING Nadat het besluit is genomen over de bestemmingsreserve Energietransitie wordt het programmakader Energiepact Heemstede verder uitgewerkt. De verschillende projecten uit het programma kennen een eigen planning. Dit betekent dat per project een voorstel met planning en budget wordt voorgelegd aan de raad (zie bijlage 1) . SAMENWERKING EN COMMUNICATIE De klimaatopgave is in Heemstede in beeld gebracht in het Uitvoeringsprogramma Heemstede Duurzaam 2022-2023. Hierin zijn ook de projecten in beeld te gebracht die we uitvoeren om bij te dragen aan de klimaatafspraken. Er is hierbij intensief gebruik gemaakt van externe expertise en hebben we nauw samengewerkt met de adviesgroep duurzaamheid. Voor het verder uitwerken van de drie pijlers zoals genoemd in het programmakader Energiepact Heemstede gaan we samenwerken met relevante betrokken partijen.

In projectvoorstellen die worden voorgelegd aan de raad wordt ook opgenomen hoe we deze samen met relevante betrokkenen gaan uitvoeren. En als het gaat om bijvoorbeeld de klimaatchallenge dan is dat een samenwerking met inwoners. DUURZAAMHEID Het versnellen van de energietransitie en het reserveren van middelen daarvoor dragen bij aan het bereiken van onze duurzaamheidsambities. Door extra te investeren in het opwekken van duurzame energie en anderzijds het stimuleren van energiebesparing dragen we bij aan een klimaatneutraal Heemstede in 2050. BIJLAGEN 1. Programmakader Energiepact Heemstede 2. Overzicht besteding middelen klimaatopgave

1129018

4/4