Raadsvoorstel Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede v2.pdf

Raadsbesluit Raadsvergadering: 8 juni 2026

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1361754 : Openbare Orde & Veiligheid : F. Binnendijk : Actief openbaar

Onderwerp Vaststellen Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026.

Kernboodschap De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) helpt de overheid om misbruik van bijvoorbeeld vergunningen, subsidies, opdrachten of vastgoedtransacties te voorkomen. De gemeente kan onderzoek doen naar een aanvrager om te beoordelen of er een risico is dat een vergunning of opdracht wordt gebruikt voor criminele activiteiten, zoals witwassen of fraude. Als er een groot risico is, kan de gemeente een aanvraag weigeren of een vergunning intrekken. Er wordt vooral gelet op strafbare feiten, financiële integriteit en betrouwbaarheid van betrokken personen. De gemeenteraad, het college en de burgemeester worden in dit voorstel gevraagd de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 vast te stellen, ieder voor zover het hun eigen bevoegdheid betreft. Dit beleid vervangt het eerdere beleid uit 2020 en is aangepast aan nieuwe wetgeving en ervaringen uit de praktijk. Specifiek wordt de raad gevraagd om de artikelen 10 en 11 van de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 vast te stellen, alsmede het Mandaatbesluit uitvoering Wet Bibob wijziging omgevingsplan Heemstede 2026 vast te stellen.

Besluit B&W 1. De Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 vast te stellen, voor zover het zijn bevoegdheid betreft; 2. De raad voor te stellen de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 vast te stellen, voor zover het zijn bevoegdheid betreft, te weten de artikelen 10 en 11; 3. De raad voor te stellen het Mandaatbesluit uitvoering Wet Bibob wijziging omgevingsplan Heemstede 2026 vast te stellen; 4. Het besluit voor te leggen aan de Commissie Samenleving voor advies aan de raad.

pagina 1 van 5

Besluit Burgemeester 1. De Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 vast te stellen, voor zover het zijn bevoegdheid betreft.

Besluit Raad De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 31 maart 2026 Besluit: 1. De Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 vast te stellen, voor zover het zijn bevoegdheid betreft, , te weten de artikelen 10 en 11; 2. Het Mandaatbesluit uitvoering Wet Bibob wijziging omgevingsplan Heemstede 2026 vast te stellen. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

mevr. K. Millenaar

dhr. F. Binnendijk

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader Dit besluit is gebaseerd op: • • • • • • • • • • • •

de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob); de Algemene wet bestuursrecht (Awb); de Gemeentewet; de Omgevingswet; de Alcoholwet; Wet op de kansspelen; Algemene Plaatselijke Verordening Heemstede 2026; de Aanbestedingswet 2012; Jeugdwet; Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; Huisvestingswet 2014; Conform het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente Heemstede.

pagina 2 van 5

Bevoegdheid De gemeenteraad heeft binnen het Bibob-beleid één eigen bevoegdheid: het toepassen van de Bibob-toets bij besluiten over een wijziging van het omgevingsplan. Deze bevoegdheid staat in hoofdstuk 3, de artikelen 10 en 11, van de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026. Volgens artikel 4.19b van de Omgevingswet kan de gemeenteraad bij een aanvraag om het omgevingsplan te veranderen een Bibob-toets uitvoeren. Zo kan worden voorkomen dat het (verzoek tot) aanpassen van het omgevingsplan wordt gebruikt voor activiteiten die met criminaliteit te maken hebben. In de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 staat dit in artikel 10. In artikel 11 van de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 staat een uitzonderingsbepaling. Bij een aanvraag tot wijziging van het omgevingsplan wordt in beginsel geen Bibob-onderzoek uitgevoerd wanneer de aanvraag afkomstig is van een overheidsinstantie of een semi-overheidsinstantie. Het college van burgemeester en wethouders is, met uitzondering van hoofdstuk 3, de artikelen 10 en 11, bevoegd tot vaststelling van deze beleidsregel op grond van artikel 160 van de Gemeentewet en artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht. Analoog hieraan is de burgemeester bevoegd tot vaststelling van deze beleidsregel op grond van artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht.

Bestuurlijke achtergrond De huidige Beleidsregel Bibob Heemstede 2020 is vastgesteld vóór diverse wetswijzigingen. Sindsdien is het toepassingsbereik van de Wet Bibob uitgebreid, onder meer naar het sociaal domein, aanbestedingen en zorgovereenkomsten. Daarnaast is per 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking getreden, waardoor het stelsel van vergunningen en planvorming ingrijpend is gewijzigd. Met de invoering van de Omgevingswet is voor de gemeenteraad de mogelijkheid ontstaan om zelf de Wet Bibob (toets) toe te passen bij aanvragen tot wijziging van het omgevingsplan. Deze bevoegdheid staat in hoofdstuk 3, de artikelen 10 en 11 van de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026. Dit voorstel voor de raad ziet dan ook specifiek op het vaststellen van deze bevoegdheid en het bijbehorende mandaat aan het college om de Bibob-toets uit te voeren bij aanvragen om het omgevingsplan te wijzigen. De overige onderdelen van de beleidsregel betreffen bevoegdheden van het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester.

Motivering De belangrijkste wijziging in het toepassingsbereik van de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 ten opzichte van 2020 is dat het niet langer beperkt is tot vergunningen. Nu kan Bibob ook worden toegepast bij subsidies, zorgcontracten onder de Jeugdwet en Wmo en overheidsopdrachten, inclusief onderzoek naar onderaannemers en tijdens de uitvoering van pagina 3 van 5

contracten. Hiermee is het bereik aanzienlijk breder en praktischer inzetbaar in verschillende gemeentelijke processen. Door het vaststellen van de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026 versterkt het college, de burgemeester en de gemeenteraad de bestuurlijke weerbaarheid van de gemeente. De beleidsregel draagt eraan bij dat de gemeente Heemstede niet -al dan niet onbewustcriminele activiteiten faciliteert via vergunningen, subsidies, aanbestedingen, zorgovereenkomsten of planologische besluiten. Daarnaast voorkomt de beleidsregel dat via de route van een wijziging van het omgevingsplan de toepassing van de Wet Bibob kan worden omzeild. Het nieuwe beleid werkt met een risicogestuurde aanpak. Dat betekent dat de gemeente vooral onderzoek doet in situaties waar de kans op misbruik groter of het grootst is. Daarom staat in bijlage 1 bij de beleidsregel een lijst met risicocategorieën. Dit zijn sectoren of activiteiten waar in de praktijk vaker problemen voorkomen, zoals bepaalde bouwactiviteiten of branches waar veel contant geld wordt gebruikt. De lijst is niet-limitatief. Dat betekent dat de gemeente ook in andere situaties een Bibob-onderzoek kan starten als daar aanleiding voor is. De lijst helpt vooral om duidelijk en transparant te maken wanneer een onderzoek waarschijnlijk is.

Verder zijn de regels verduidelijkt over: • het Bibob-vragenformulier dat een aanvrager moet invullen; • wanneer een aanvraag compleet is; • het tijdelijk stoppen van de beslistermijn tijdens een Bibob-onderzoek. Met deze nieuwe beleidsregel is het Bibob-instrument actueel, duidelijker en breder toepasbaar binnen de huidige wet- en regelgeving.

Argumenten Versterking integrale samenwerking De uitbreiding van de Wet Bibob naar het sociaal domein, aanbestedingen en zorgovereenkomsten vraagt om een integrale benadering waarin signalen vanuit (jeugd)zorg, veiligheid, vergunningverlening en inkoop in samenhang worden beoordeeld. De beleidsregel ondersteunt deze werkwijze en sluit ook aan bij de regionale aanpak van ondermijnende criminaliteit. Rechtszekerheid en duidelijke kaders Door het vaststellen van een actuele beleidsregel wordt voor initiatiefnemers, (jeugd)zorgaanbieders en ondernemers inzichtelijk wanneer en op welke wijze de Wet Bibob wordt toegepast. Dit bevordert rechtszekerheid, transparantie en een consistente uitvoering. Aansluiting bij wet- en regelgeving en beleid Met dit besluit voldoet de gemeente Heemstede aan actuele wet- en regelgeving en sluit zij aan bij regionale en landelijke ontwikkelingen in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Hiermee wordt voorkomen dat Heemstede een aantrekkelijk vestigingsklimaat wordt voor malafide partijen.

pagina 4 van 5

Beoogd effect Het beoogde effect van dit besluit is dat ook in situaties waarin de gemeenteraad het bevoegd gezag is, een integriteitstoets op grond van de Wet Bibob kan plaatsvinden. Door het college te mandateren voor de uitvoering van artikel 4.19b van de Omgevingswet (aanvraag wijziging omgevingsplan) wordt gebruikgemaakt van bestaande expertise, terwijl de inhoudelijke afweging over het omgevingsplan bij de raad blijft. Dit leidt tot een zorgvuldige, efficiënte en proportionele toepassing van het Bibob-instrument.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen De toepassing van de Wet Bibob is een ingrijpend instrument dat raakt aan de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen. Om onevenredige inzet te voorkomen wordt de Wet Bibob in Heemstede risicogericht en proportioneel toegepast, conform de voorliggende beleidsregel. De uitvoering van Bibob-toetsen vraagt om specialistische kennis en capaciteit en kan leiden tot langere doorlooptijden. Juist daarom is snelheid in dit proces noodzakelijk, om de rechtszekerheid van aanvragers te waarborgen en onnodige vertraging van projecten en economische activiteiten te voorkomen. Door de uitvoering te mandateren aan het college van burgemeester en wethouders wordt geborgd dat besluiten efficiënt en slagvaardig kunnen worden genomen, zonder onnodige tussenstappen. Het college beschikt over de benodigde uitvoeringskracht, ervaring en toegang tot bestaande samenwerkingsstructuren. Dit risico wordt verder beperkt door gebruik te maken van bestaande expertise en ondersteuning vanuit het RIEC en het Landelijk Bureau Bibob, en door de toets waar mogelijk parallel aan de verdere beoordeling van de aanvraag uit te voeren. Het risico op juridische procedures wordt beperkt door te werken binnen duidelijke beleidskaders, zorgvuldige motivering en toepassing conform geldende wet en regelgeving.

Financiën N.v.t.

Samenwerking en communicatie De uitvoering van de Wet Bibob vindt plaats in samenwerking met interne afdelingen en regionale partners, waaronder het RIEC. Na vaststelling wordt de beleidsregel gepubliceerd op overheid.nl. Via de webpagina Bibob-toets van de gemeente kunnen betrokkenen meer informatie vinden over de beleidsregel.

Bijlage(n) 1. Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob Heemstede 2026; 2. Mandaatbesluit uitvoering Wet Bibob wijziging omgevingsplan Heemstede 2026.

pagina 5 van 5