Nieuwsbrief Lokale Democaratie.pdf

Van: Verzonden: Aan: Onderwerp:

Lokale Democratie <lokale-democratie@vng.nl> woensdag 5 november 2025 08:00 Raadsgriffier Heemstede Nieuwsbrief - Lokale Democratie - november 2025

Dit is de tekst in de preheader.

Bekijk de webversie

Nieuwsbrief - november Beste aanjager en inspirator, Nu de Tweede Kamerverkiezingen achter ons liggen, richten we onze blik op de Gemeenteraadsverkiezingen van 2026. In deze nieuwsbrief lees je meer over onze nieuwe inspiratiegids voor gemeenten en bibliotheken richting deze verkiezingen. Daarnaast delen we een nieuwe videopodcast over de participatieverordening, een recent onderzoek naar jongeren en hun relatie met de politiek, én tippen we diverse inspirerende evenementen. Veel leesplezier!

        

Hoe maak je een goede participatieverordening – en hoe zorg je dat die écht landt in je organisatie? Inspiratiegids: Gemeente en bibliotheek samen richting de gemeenteraadsverkiezingen 2026 Meertaligheid in burgerberaden – Onderzoek naar inclusieve participatie Hoe denken jongeren over politiek, en wat maakt dat ze wél of juist niet meedoen? Webinar op 26 november: Hoe gemeente en lokale omroep kunnen samenwerken in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen Amsterdam rolt programma uit om jongeren digitaal weerbaarder te maken Webinar op 11 november: Hoe maak je effectieve enquêtes voor burgerparticipatie? Even voorstellen: onze collega´s bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken Op de agenda

1

Hoe maak je een goede participatieverordening – en hoe zorg je dat die écht landt in je organisatie?

Over die vragen gaat de nieuwe videopodcast Participatieverordening van alle kanten. In de podcast gaan Gabriel de Graauw, Doriene Bakker, Jurien Korzelius en Floor Olijve met elkaar in gesprek over hun ervaringen met de participatieverordening – ieder vanuit een eigen perspectief. Het gesprek werd opgenomen na afloop van de bijeenkomst Participatieverordening van alle kanten op 1 juli in de LocHal in Tilburg, waar ruim zestig professionals uit Zuid-Nederland samenkwamen om te praten over de kansen en uitdagingen van participatiebeleid. De podcast laat zien dat er niet één juiste manier is om participatie te organiseren. Het draait om maatwerk, samenwerking en vooral: het gesprek blijven voeren, binnen en buiten de organisatie. De videopodcast is een initiatief van VNG, de Provincie Noord-Brabant en de Vereniging Brabantse Gemeenten. Bekijk en beluister de podcast hier

Inspiratiegids: Gemeente en bibliotheek samen richting de gemeenteraadsverkiezingen 2026 In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 organiseerden de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Vereniging van Openbare Bibliotheken op woensdag 1 oktober een inspirerend webinar voor gemeenten en bibliotheken. Tijdens dit webinar presenteerden de VNG en de VOB een inspiratiegids met praktische handvatten, inspirerende voorbeelden en concrete aanbevelingen voor lokale samenwerking richting de verkiezingen.

2

Na het lezen van deze gids kun je in jouw gemeente of bibliotheek direct aan de slag om samen te verkennen hoe jullie elkaar kunnen versterken in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Naar de inspiratiegids

Meertaligheid in burgerberaden – Onderzoek naar inclusieve participatie In een diverse samenleving spreken niet alle inwoners dezelfde taal. Toch willen we dat iedereen kan meepraten. Onderzoek van De De Haagse Hogeschool / The Hague University of Applied Sciences laat zien: meertaligheid is geen hindernis, maar een kans om participatie sterker te maken. De onderzoekers bekeken vijf participatietrajecten – drie burgerberaden en twee stadsdeelpanels – in drie gemeenten waar meertaligheid een rol speelde. Ze bestudeerden gemeentelijk beleid van zestien gemeenten, observeerden tien bijeenkomsten en spraken met 25 mensen: deelnemers, professionals, tolken en buddy’s. Ook werden groepsgesprekken gehouden met praktijkprofessionals. Benieuwd wat er uit het onderzoek kwam? Lees het rapport en artikel op lokale-demorcratie.nl Lees het artikel en rapport

Hoe denken jongeren over politiek, en wat maakt dat ze wél of juist niet meedoen?

3

Jongeren spelen een belangrijke rol in onze democratie. Toch wordt vaak gezegd dat zij zich afkeren van de politiek. Klopt dat beeld wel? Of doen jongeren juist op andere manieren mee? Die vragen stonden centraal in het onderzoek van Karoline de Groot, die aan de Universiteit Leiden afstudeerde met haar scriptie ‘Tussen zwijgen en stemmen. Een kwantitatief onderzoek naar verklarende factoren van politieke participatie onder jongeren’. Uit haar onderzoek blijkt dat politiek zelfvertrouwen de sterkste voorspeller is voor participatie. Jongeren die geloven dat ze iets kunnen bijdragen, doen ook echt mee. Niet altijd via klassieke vormen als stemmen of lid worden van een partij, maar juist via lifestyle politics en gesprekken met vrienden of docenten. Voor lokale partijen en gemeenten is dat waardevolle kennis: laat zien dat jongeren invloed hebben, sluit aan bij hun leefwereld en bied ruimte om te oefenen met politieke vaardigheden. Lees het artikel en onderzoek hier

Webinar op 26 november: Hoe gemeente en lokale omroep kunnen samenwerken in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen

4

NLPO en VNG organiseren een webinar over de samenwerking tussen gemeenten en lokale omroepen in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Samenwerking kan veel opleveren voor gemeenten, namelijk:  beter geïnformeerde inwoners  hogere betrokkenheid bij de verkiezingen en het lokale bestuur  een hogere opkomst bij de verkiezingen  het bereiken van groepen die normaliter niet stemmen  weerbare lokale samenleving, waar bestuurders, politici en burgers elkaar kunnen vinden. Lokale omroepen hebben hierin veel te bieden. Daarvan zijn verschillende inspirerende voorbeelden beschikbaar. Tijdens dit inspirerende webinar laten onder meer 1Twente en Streekomroep ZuidWest zien hoe zij in de samenwerking met de gemeenten als (streek)omroepen écht impact maken tijdens verkiezingen. Meer informatie of direct aanmelden

Amsterdam rolt programma uit om jongeren digitaal weerbaarder te maken De Gemeente Amsterdam laat zien hoe dat kan met het programma Online leefwereld jongeren. Jongeren denken en werken mee aan oplossingen rond thema’s als schermtijd, sociale media, online veiligheid en digitale weerbaarheid. Een knap staaltje van innovatie, jongerenbeleid én jongerenparticipatie in één, wat ons betreft. Met projecten als Digital Detox, Helpwanted, TUMO en Ontwerplab Connect bouwt Amsterdam samen met jongeren aan een gezonde digitale omgeving. Lees op lokale-democratie.nl hoe de stad dit aanpakt en wat andere gemeenten hiervan kunnen leren. Lees het artikel

Webinar op 11 november: Hoe maak je effectieve enquêtes voor burgerparticipatie? Samen met Pro Public organiseert het platform Mett een gratis webinar waarin je kunt zien hoe je enquêtes inzet als krachtig instrument voor burgerparticipatie. Op de agenda:  De valkuilen bij het maken van een vragenlijst  Hoe bereik je het stille midden?  Van urgentie en beleving tot intentie en dilemma’s: de rol van slimme vragen  Praktische tips over opvolging, dashboarding, privacy en toegankelijkheid 5

 De rol van AI bij het analyseren van enquêtes Na afloop ontvang je een checklist met alle tips én een gratis testomgeving van de formulierenmodule van Mett. Meer informatie en aanmelden

Even voorstellen: onze collega´s bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken Anass Harmane Sinds maart 2025 is Anass actief bij de Directie Democratie & Bestuur, waar hij begon als Rijkstrainee in het team Invloed, Zeggenschap en Burgerschap. Inmiddels is hij sinds september doorgestroomd naar de functie van beleidsmedewerker. “Wat mij aansprak aan deze plek is dat het draait om mensen echt betrekken bij beleid en ruimte geven voor eigen initiatief. Dat is essentieel om het vertrouwen tussen burger en overheid te versterken,” vertelt hij. Zijn interesse in democratische vernieuwing sluit daar naadloos op aan. Wat zijn werk zo leuk maakt? “De afwisseling! Je spreekt veel gemeenten en ziet van dichtbij hoe zij participatie vormgeven. Zo krijg je een goed beeld van wat er in het land gebeurt.” De afgelopen tijd werkte hij met veel plezier aan het Nationaal Burgerberaad Klimaat. Een spannend en vernieuwend traject dat volgens hem perfect laat zien hoe democratie zich kan vernieuwen. Ook de komende tijd blijft hij hieraan werken: “Op 1 december worden de adviezen aan het kabinet overhandigd, en ik zal meeschrijven aan de kabinetsreactie.” Zijn ideale werkdag? Productief taken afronden, samenwerken met fijne collega’s en nieuwe verbindingen leggen. En buiten werktijd? Dan vind je hem in de sportschool of verdiept in een goed boek. Linkedin profiel Anass

Laura Verroen Laura werkt inmiddels 2,5 jaar als beleidsmedewerker Democratie bij de Directie Democratie en Bestuur (Ministerie van BZK), in het team Invloed en Zeggenschap. Binnen dit team draait alles om één vraag: hoe kunnen inwoners invloed uitoefenen tussen de verkiezingen door? Na haar master politicologie startte ze als participatieadviseur bij een bureau, waar ze vooral in de praktijk met inwonersparticipatie werkte. “Op een gegeven moment wilde ik niet alleen zien hoe participatie in de praktijk werkt, maar ook begrijpen welke beleidskeuzes eraan voorafgaan. Daarom ben ik naar BZK gekomen.”

6

Wat haar werk zo leuk maakt? De combinatie van beleid én voortdurend contact met de samenleving: “We gaan vaak op pad: naar gemeenten die experimenteren met het Uitdaagrecht of burgerberaden, of naar maatschappelijke initiatieven die laten zien hoe je lokaal echt verschil kunt maken. Er zit zoveel energie en creativiteit in de samenleving. Je bent nooit uitgeleerd.” De afgelopen periode werkte ze met veel plezier aan de heropening van Loket D op 13 oktober: “Een fantastisch traject! Loket D ondersteunt kleine, lokale initiatieven met een financiële bijdrage van €5.000 tot €15.000. Ideeën die écht uit de wijk komen en waarbij mensen kunnen meedoen, meepraten en meebeslissen.” De komende tijd blijft ze zich richten op het versterken van beleid rondom burgerparticipatie, maatschappelijk initiatief en burgerschap. “Ons werkprogramma is te vinden in de kamerbrief ‘Meedoen in democratie en samenleving’. Er valt nog zoveel te bouwen.” Haar favoriete werkdag? “De dagen waarop we op werkbezoek gaan. Die geven energie en inspiratie.” En buiten werktijd? Dan vind je haar in de keuken, experimenterend met nieuwe recepten. Of in de speeltuin, waar haar zoontje van bijna één een nieuwe liefde heeft ontdekt: glijbanen. Linkedin profiel Laura

Op de agenda Dinsdag 4 S.O.S - Samenleving. Overheid. Samenwerken. november Woensdag 5 Boeklancering Aan de slag met jongeren en toekomstige generaties november Donderdag 6 Derde editie De participatieparade november Dinsdag 11 Webinar: Hoe maak je effectieve enquetes voor burgerparticipatie? november Vrijdag 14 Training lokale driehoeken november Vrijdag 21 Training lokale driehoeken november Vrijdag 24 oktober Training lokale driehoeken Woensdag 26 Webinar: Hoe gemeente en lokale omroep kunnen samenwerken in de november aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen Vrijdag 31 oktober Training lokale driehoeken Bekijk de agenda

Volg ons op Linkedin

7

Deze e-mail is verstuurd aan raadsgriffier@heemstede.nl. Als je geen e-mails meer wilt ontvangen dan kun je je hier afmelden. Je kunt ook je gegevens inzien en wijzigen. Voeg lokale-democratie@vng.nl toe aan je adresboek voor een betere ontvangst.

8