Kadernota 2022-2025.pdf

Inhoud Voorwoord.............................................................................................................................................. 3 Leeswijzer .............................................................................................................................................. 4 1.

Bestuurlijke hoofdlijnen: perspectief 2022-2025 ...................................................................... 5

2.

Financiële hoofdlijnen ................................................................................................................ 11 2.1 Corona ....................................................................................................................................... 12 2.2 Strategie sluitend financieel meerjarenperspectief ............................................................. 13

3.

Programma’s met financieel kader .......................................................................................... 14 Programma 0 Bestuur en dienstverlening .................................................................................. 14 Programma 1 Veiligheid ................................................................................................................ 21 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ........................................................................... 23 Programma 3 Economie ................................................................................................................ 27 Programma 4 Onderwijs ................................................................................................................ 29 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie .................................................................................... 31 Programma 6 Sociaal domein ...................................................................................................... 34 Programma 7 Volksgezondheid en milieu .................................................................................. 38 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing.................. 43

4.

Investeringsprogramma ............................................................................................................. 45

5.

Technische uitgangspunten voor de Begroting 2022............................................................ 56

Bijlage 1 – Financieel Meerjaren Perspectief (subtotalen) ........................................................... 58 Bijlage 2 – Financieel Meerjaren Perspectief (details) .................................................................. 59

Kadernota 2022-2025

2

Voorwoord In deze Kadernota 2022-2025 presenteren we het financiële meerjarenperspectief en gaan we in op de maatschappelijke en bestuurlijke opgaven waar de gemeente de komende jaren voor staat. Vorig jaar hebben we vanwege de coronacrisis in plaats van een kadernota een kaderbrief aan de raad gepresenteerd. In deze kaderbrief was alleen staand beleid opgenomen. We kozen daarvoor omdat het op dat moment niet mogelijk was om met enige zekerheid een beleidsmatig meerjarenperspectief te presenteren. Wel met het vooruitzicht dat de beleidsafwegingen in het najaar gemaakt konden worden bij de bespreking van de begroting 2021. We zijn inmiddels een jaar verder en de crisis is helaas nog steeds actueel. Door de ervaringen die we het afgelopen jaar hebben opgedaan met de effecten van de coronacrisis, is ondanks alle onzekerheden toch een beter zicht ontstaan op het financiële perspectief voor de komende jaren. Daarom krijgt u als raad dit jaar weer als vertrouwd een kadernota gepresenteerd. De kadernota is bedoeld als discussiestuk en perspectief waardoor de raad in een vroeg stadium richting kan geven aan financiële en beleidsmatige ontwikkelingen als voorbereiding op de begroting. Hoewel er nog veel onzekerheden zijn, biedt dit document een kader om in te spelen op de maatschappelijke opgaven die soms verder reiken dan deze bestuursperiode alleen.

Tot slot merken we nog op dat in het financieel meerjarenperspectief nog geen rekening is gehouden met de meicirculaire 2021 en de meerjarige effecten van de corona crisis. Tijdens het schrijven van de kadernota was de meicirculaire nog niet beschikbaar. In een separaat voorstel presenteren we de uitkomsten van de meicirculaire en de financiële effecten coronacrisis aan u.

Het college van burgemeester en wethouders.

Kadernota 2022-2025

3

Leeswijzer De kadernota biedt een perspectief voor de raad om richting te geven aan financiële en beleidsmatige ontwikkelingen als voorbereiding op de begroting. In de kadernota bepalen we de uitgangspunten voor de totstandkoming van de begroting 2020. Wat vindt u in de kadernota? Hoofdstuk 1 Bestuurlijke hoofdlijnen: perspectief 2022-2025 In het eerste hoofdstuk geven we op hoofdlijnen een beeld van de bestuurlijke keuzes die ten grondslag liggen aan deze kadernota. Hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen In het tweede hoofdstuk beschrijven we de meerjarige budgettaire situatie, autonome ontwikkelingen, actuele financiële thema’s, zoals het gemeentefonds. Tot slot schetst dit hoofdstuk enkele lijnen over de wijze waarop we een sluitend financieel meerjarenbeeld kunnen realiseren. Hoofdstuk 3 Programma’s met financieel kader In dit hoofdstuk lichten we de financiële kaders per programma toe. Per programma behandelen we: • • •

de externe (autonome) ontwikkelingen 2022 -2025 de speerpunten en prioriteiten 2022 - 2025 de financiële kaders gesplitst naar lasten en baten;

Hoofdstuk 4 Investeringsprogramma 2021-2025 In het vierde hoofdstuk lichten we het investeringsprogramma toe: welke investeringen zijn nieuw, vervallen of gewijzigd? Hoofdstuk 5 Technische uitgangspunten voor de begroting 2022 Tot slot lichten we in het vijfde hoofdstuk de technische uitgangspunten toe voor het opstellen van de begroting 2022.

Kadernota 2022-2025

4

1.

Bestuurlijke hoofdlijnen: perspectief 2022-2025

De Kadernota 2022-2025 verschijnt in een onzekere tijd. Een tijd waarin de coronacrisis grote impact heeft op de economie, het dagelijks leven en onze fysieke en mentale gezondheid. Er is bijvoorbeeld onzekerheid voor ondernemers en zzp’ers, kinderen die lange tijd geen fysiek onderwijs hebben gehad en een isolement dat ouderen, maar ook jongeren ervaren. Deze kadernota geeft richting om in te spelen op de maatschappelijke opgaven die verder reiken dan deze bestuursperiode alleen. De coronacrisis natuurlijk, maar ook de opgave die er ligt voor energie en klimaat, de keuzes die voorliggen vanuit het Integraal Huisvestingsplan (IHP) basisscholen en de inkoop jeugdhulp of onderwerpen om de verkeersveiligheid in Heemstede te verbeteren. En de financiële uitdaging waarvoor we de komende jaren staan. De inkomsten van de verkoop van de Eneco-aandelen hebben Heemstede een stevige algemene reserve gegeven. Maar de Enecoopbrengst is incidenteel geld, structureel laat deze kadernota vanaf 2023 helaas een negatief financieel meerjarenperspectief zien. De komende periode is er een aantal ontwikkelingen die ons voor een uitdaging stellen om ook in het najaar te komen tot een sluitende meerjarenbegroting 2022-2025. Een belangrijke ontwikkeling is de herverdeling van het gemeentefonds vanaf 2023.

Als de lijn die de rijksoverheid heeft ingezet wordt doorgezet, zal dat grote nadelige financiële consequenties hebben voor de gemeente Heemstede. Daarnaast is de coronacrisis nog niet over en zal naar verwachting nog een lange nasleep hebben met ook een financiële impact. In de komende periode zullen we dan ook naar verwachting moeten zoeken naar aanvullende dekkingsmiddelen om de meerjarenbegroting sluitend te krijgen. Dit stelt ons de komende periode voor scherpere keuzes en vraagt heroverwegingen in beleid. Bij de zoektocht naar aanvullende dekkingsmiddelen is het belangrijk om een goed evenwicht te vinden tussen een sluitende meerjarenbegroting en blijven werken aan een democratisch, duurzaam, sociaal en veilig Heemstede. Juist ook in de huidige situatie rondom corona. In de financiële hoofdlijnen hebben we een afwegingskader geschetst voor een sluitend meerjarenperspectief bij de begroting 2022.

Coronacrisis in Heemstede In de raad van 22 april 2021 is de notitie Eén jaar coronacrisis in Heemstede: terugblik en toekomst vastgesteld. In deze notitie is een herstelagenda opgesteld voor de diverse beleidsterreinen: economie & werk & inkomen, samenleving, gebruik van de buitenruimte & duurzaamheid, veiligheid & handhaving & evenementen en communicatie & participatie. Per beleidsterrein is een aanpak beschreven voor de komende periode en een (meerjarig) toekomstperspectief geduid. Dit toekomstperspectief is opgesteld vanuit de wetenschap dat de coronacrisis structurele gevolgen voor de maatschappij heeft. Er is daarbij nog steeds veel onduidelijk: is het vaccineren de uitgang van deze crisis of komen er weer nieuwe virusvarianten op die ons weer zullen terugwerpen. Wat komt op ons af als de steunpakketten van de overheid aflopen? En hoe verhoudt dat zich tot eventuele kortingen in het gemeentefonds die onze financiële huishouding onder druk zullen zetten? Wat staat ons nog meer te wachten en hoe vangen we de ondernemers en inwoners op die structureel met de gevolgen van corona te maken hebben? We zitten nog steeds in een crisis en herstel, deze lopen samen op.

De crisisaanpak en het door laten lopen van de gemeentelijke dienstverlening heeft nog steeds hoofdprioriteit, daarnaast is het ons goed gelukt om projecten en programma’s door te laten lopen, hier zetten we ook in 2022 en verder op in. De organisatie is namelijk wendbaar en flexibel. Ook is duidelijk geworden dat de coronacrisis geen tijdelijk project is, maar dat de komende jaren structureel ingezet moet worden op de gevolgen van deze crisis voor de maatschappij. We zien dat de werkdruk is verhoogd en dat we prioriteiten moeten stellen in de lopende programma’s en projecten, het opstellen of bijsturen van beleid en bij het

Kadernota 2022-2025

5

oppakken van nieuwe dossiers of onderwerpen die spelen. We staan dan ook steeds vaker stil bij de planning en fasering in de tijd, vooral daar waar extra capaciteit of extra middelen niet voorradig zijn. De financiële gevolgen zijn groot, enerzijds komen er rijksbudgetten binnen, anderzijds hebben we corona uitgaven die hier niet inpassen. Hierin zoeken we de balans tussen incidentele financiering en meerjarige tekorten die op ons afkomen. In een apart raadsvoorstel wordt nader ingegaan op de meerjarige tekorten vanwege corona en een voorstel voor het uit eigen middelen bijpassen van de corona reserve, zodat de balans hierin herstelt ondanks de vele onzekerheden.

Veilig Heemstede Openbare orde en veiligheid Heemstede is een veilige en leefbare gemeente om in te wonen, te werken en te recreëren. Om dit te behouden, blijven we hieraan werken, samen met onze partners van veiligheid en zorg. In het meerjarig Actieplan Integrale Veiligheid 2020-2023 zijn de beleidsdoelen vastgesteld. Voor een veilig Heemstede zoeken we verbinding tussen het veiligheidsdomein en zorgdomein. Deze verbinding is van extra belang rond de coronacrisis. We zetten in op zaken als overlast, high impact crimes en verkeer. Daarnaast zijn we een weerbare gemeente die ondermijning herkent, stopt en herhaling voorkomt. Met het Uitvoeringsplan veiligheid 2020-2021 leggen we de komende jaren een verzwaard accent op het thema cybercrime, met het oog op de sterke toename van de verschillende soorten van digitale fraude de afgelopen anderhalf jaar. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid De mobiliteit neemt al jaren toe en de verwachting is dat deze trend zich in de regio ZuidKennemerland voort zal zetten. Dit komt onder andere door woningbouw in de regio en omliggende gemeenten, een toenemend aantal evenementen en recreatiedruk in de kuststreek en een vergrijzende bevolking die langer mobiel blijft. De toenemende mobiliteit heeft gevolgen voor de bereikbaarheid en verkeersveiligheid. De komende jaren zetten we daarom stevig in op dit onderwerp.

We werken het Wegcategoriseringsplan uit voor 30 km per uur in Heemstede, met uitzonderingen zoals regionale verbindingen. De uitwerking en de herinrichting van de wegen start in 2022 en loopt door in de jaren erna. In de gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland (mobiliteitsfonds) werken we samen op het punt van verkeersdruk en verkeersoverlast. Een herziene versie van de bereikbaarheidsvisie Zuid-Kennemerland is in voorbereiding. Hierin worden de ontwikkelingen opgenomen op het gebied van regionale mobiliteit en schetsten we voor de komende jaren een balans tussen bereikbaarheid en leefbaarheid. Ook het Actieplan Aanpak Verkeersdruk Heemstede kent meerdere projecten die de komende jaren bijdragen aan bereikbaarheid en verkeersveiligheid, bijvoorbeeld door het verbeteren van oversteekplaatsen en fietsverbindingen en het verplaatsen van de komgrens aan de Cruquiusweg.

Duurzaam Heemstede In de nieuwe nota Duurzaam Heemstede 2020-2024 staan onze duurzaamheidsambities op vijf thema’s: klimaatadaptatie, energietransitie, circulaire economie, ecologie en duurzame mobiliteit – op de eerste twee thema’s gaan we hierna verder in. In 2022 is een meetinstrument geïmplementeerd om te sturen op de duurzaamheidsdoelstellingen en functioneert de gemeentelijke programmaorganisatie duurzaamheid. Met het Klimaatakkoord uit 2019 krijgen gemeenten, provincies en waterschappen te maken met nieuwe extra taken. Dit leidt tot extra lasten in de bestuurlijke en ambtelijke uitvoering. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) onderschrijft de toename van de uitvoeringslasten en adviseert een specifieke uitkering voor gemeenten.

Kadernota 2022-2025

6

Klimaatadaptie De komende twee jaar maken we meer geld vrij voor klimaatadaptatie via de nota Klimaatadaptatie. Om onze omgeving klimaatadaptief in te richten, zijn ruimte en samenwerking belangrijke elementen. Ruimte om het gebied anders in te richten, bijvoorbeeld om het bergen van water mogelijk te maken of door het planten van bomen voor schaduw. Samenwerking tussen gemeente en inwoners, tussen gemeenten onderling en tussen gemeenten en externe partijen, zoals het hoogheemraadschap, nutspartijen en natuurorganisaties. Op het gebied van water en hitte wordt in de periode van 20222025 met vervolgonderzoeken het inzicht in de gevolgen van een klimaatverandering verder verfijnd. We werken toe naar een klimaatbestendig Heemstede in 2050. Meerdere beleidsrichtingen vormen gezamenlijk de sleutel om de gemeente klimaatbestendig te maken. Het programma klimaatadaptatie, het programma Water en het Grondwaterbeleidsplan werken samen met het Groenbeleidsplan en de nota Ecologie. Energietransitie Na het opstellen van de transitievisie warmte eind 2021 is inzichtelijk hoe, wanneer en of alle bestaande woningen in Heemstede van het aardgas af kunnen. We brengen in kaart welke stimuleringsmaatregelen per wijk mogelijk zijn. Het benodigde budget hiervoor wordt gefinancierd met een specifieke uitkering van de rijksoverheid.

Voor de energietransitie gaan de komende jaren verschillende onderwerpen spelen, zoals: • • • •

onderzoek naar warmte uit water als alternatieve warmtebron voor aardgas, specifiek de Warmtetransportleiding Rijn-Kennemerland; regelingen die stimuleren om energie te besparen in de bebouwde omgeving, zowel voor inwoners als ondernemers; energietransitie ondernemers stimuleren; uitvoeren van de afspraken van de Regionale Energiestrategie (RES).

Sociaal Heemstede Onderwijs De periode 2022-2025 is ook het eerste tijdvak in de uitvoering van het IHP Primair onderwijs 20192039. De nieuwbouw voor de Nicolaas Beetsschool met gymzalen en kinderopvang en de renovatie van de Crayenesterschool staan op de planning. Schoolbesturen van Heemsteedse basisscholen kunnen een bijdrage aanvragen om het binnenklimaat te verbeteren. Dit is een subsidieregeling die is toegevoegd aan de voorzieningen die schoolbesturen op grond van de Verordening materiële financiële gelijkstelling kunnen aanvragen. De aanleiding hiervoor is de ventilatieproblematiek en de verspreiding van het coronavirus. Sport In navolging van het landelijk Sportakkoord maakt Heemstede in 2021 samen met sport- en beweegaanbieders en andere (potentiële) partners een lokaal Sportakkoord en start de meerjarige uitvoering. Ook starten we in 2021 met een toekomstvisie sport, inclusief toekomstvisie voor het (buiten)zwembad. In 2023 volgt de scan van de sportvoorzieningen van het sportpark Groenendaal (zwembad, sporthal en sportvelden) als voorbereiding op de aanbesteding van de exploitatie van het sportpark. Cultuur Het geactualiseerde Cultuurbeleidsplan wordt in 2021 voor vaststelling aan de raad aangeboden. Het plan gaat over cultuurbehoud, cultuurparticipatie, educatie en het bibliotheekaanbod.

Daarnaast gaat het plan in op het herstel en behoud van de cultuursector om de gevolgen van de coronamaatregelen op te vangen. De uitvoering van het plan is gepland vanaf 2022.

Kadernota 2022-2025

7

Wmo en Jeugdwet Voor zowel de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) als de Jeugdwet lopen inkooptrajecten. Uiterlijk op 1 januari 2023 gaan de nieuwe jeugdhulpcontracten in voor een meerjarige periode. Voor de Wmo is de regionale inkoop gestart van de maatwerkvoorzieningen, individuele begeleiding en dagbesteding en huishoudelijke ondersteuning. Ook hier is de intentie om de nieuwe contracten op 1 januari 2023 in te laten gaan. Vanzelfsprekend blijven de gemeenten en de strategische partners met elkaar in gesprek, want de vertaling kan in de praktijk per cliënt en hulpvraag verschillen. Op dit moment gaan we ervan uit dat de financiële consequenties van de aanbestedingen binnen de meerjarige begroting blijven. Tegelijkertijd investeren we in de preventie door een preventieve aanpak jeugd, uitvoering van de motie Eenzaamheid en het opstellen en uitvoeren van een lokaal sport- en preventieakkoord. Stijgende kosten Wmo en Jeugdwet Rond de Wmo en de Jeugdwet zijn er bepaalde ontwikkelingen die een stijging van de kosten tot gevolg hebben. Belangrijke ontwikkelingen zijn: • • •

stijging van de vraag om huishoudelijke ondersteuning, als gevolg van het inkomen- en vermogensafhankelijke abonnementstarief van € 19 per maand vanaf 2020; stijgende tarieven van hulpmiddelen, die worden veroorzaakt door nieuwe contractuele afspraken op basis van reële tarieven, waarvan de impact in 2020 zichtbaar is geworden; toename van individuele voorzieningen jeugdhulp door een complexere hulpvraag en toenemende psychische problematiek.

Vanaf 2022 verandert het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet. Het is nog onbekend welke financiële gevolgen deze wijziging voor Heemstede heeft. Door de toename van gebruik en dus de kosten van WMO en jeugdwet veranderen ook de grondslagen voor de berekening van de reserve sociaal domein. Bij de begroting 2022 wordt er een voorstel met een herberekening van de reserve en dus een wijziging van de hoogte van de reserve voorgelegd. Het Rijk heeft het voornemen om vanaf 2023 de middelen voor beschermd wonen te decentraliseren: die gaan dan van de centrumgemeenten naar de individuele gemeenten, met een ingroeipad van tien jaar. De praktische uitvoering gaat daarmee ook naar de individuele gemeenten. Dit vergt de nodige voorbereiding op het gebied van beleid en de toegang tot, en inkoop van voorzieningen. We voorzien dat in 2022 extra capaciteit nodig is op beleidsmatig en uitvoerend gebied, en voor 2023 zal ook extra budget voor de uitvoering nodig zijn. Wet inburgering In het nieuwe inburgeringsstelsel krijgt de gemeente de regie over de uitvoering van de Wet inburgering en wordt zij verantwoordelijk voor de begeleiding en ondersteuning van inburgeringsplichtigen. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2022. Het doel van de nieuwe Wet inburgering is dat alle inburgeringsplichtigen snel en volwaardig kunnen meedoen in de Nederlandse samenleving.

Leefbaar Heemstede Groen op niveau In het Groenbeleidsplan is het beheer en onderhoud van het groen in de gemeente vastgelegd. Door de jaren heen blijkt het budget voor het vastgelegde onderhoudsniveau niet toereikend als gevolg van (structurele) autonome ontwikkelingen in de buitenruimte. We passen de begroting daar nu ook op aan. Denk bij deze ontwikkelingen aan: •

areaaluitbreidingen door het in beheer nemen van nieuwe wijken;

Kadernota 2022-2025

8

• •

klimaatinvloeden, zoals warmte en droogte, waardoor we meer kosten moeten maken door extra bewatering en het vervangen van afgestorven beplanting; bestrijding van (sterk toegenomen) invasieve soorten, zoals de eikenprocessierups en de Japanse duizendknoop.

Afval Op 31 december 2022 loopt het huidige contract voor de verwerking van ons restafval met AEB af. Het is noodzakelijk om ook vanaf 2023 te zorgen voor de restafvalverwerking. Daarbij willen we rekening houden met de ontwikkelingen en ambities van de gemeente in het kader van de landelijke Van afval naar grondstof (VANG)-doelstelling en de landelijke ontwikkelingen in de afvalverwerkende branche. We verwachten door de samenwerking met Meerlanden-gemeenten en een aantal andere gemeenten schaalvoordelen te behalen. Speerpunt bij het in Heemstede te hanteren inzamelsysteem voor huishoudelijk afval blijft het halen van de landelijke VANG-doelstelling. Omgevingswet Naar verwachting gaat de Omgevingswet op 1 januari 2022 in. De doelstellingen van de Omgevingswet zorgen voor verandering op drie fronten, namelijk wijziging van: 1. de werkwijze; 2. het beleid en de regelgeving; 3. de (digitale) dienstverlening. De geplande Omgevingswet heeft gevolgen voor de begroting en voor de heffing van de leges voor omgevingsvergunningen. Onder de Omgevingswet worden de huidige omgevingsvergunningen gesplitst in een technisch en een ruimtelijk deel, en mogen gemeenten milieuleges heffen. Hoewel dit kan leiden tot een toename van het aantal vergunningen, wordt een zeer beperkt financieel effect verwacht.

Aan de kostenkant worden wel structurele verhogingen voor ICT, communicatie en de juridische toets verwacht. Economie De coronacrisis heeft grote gevolgen voor de ondernemers in Heemstede. Vanaf maart is een ondernemersloket geopend om ondernemers te voorzien van alle informatie rondom de coronamaatregelen, ondersteuningsmaatregelen (lokaal, regionaal en landelijk). Daarnaast hebben we voortdurend met de Heemsteedse horecaondernemers opgetrokken om afspraken te maken rondom terrassen, de anderhalvemeterinrichting, het gebruik van de openbare ruimten en financiële tegemoetkomingen. Ook in 2022 blijven we samen optrekken met ondernemers. In 2022 stellen we een Economisch actieprogramma Heemstede op, dat past bij het regionale economisch herstelbeleid na corona. In samenspraak met de ondernemers van Heemstede en op basis van een goed economisch beeld stellen we een actieagenda op voor Heemstede.

Dienstverlening Participatie In 2020 is het participatiebeleid vastgesteld. Dat beleid vormt de basis voor de wijze waarop wij de komende jaren met participatie aan de slag gaan. Het participatiebeleid is vastgelegd in een visie met een aantal uitgangspunten en een proceskader. We zijn hier in 2021 mee gestart en in 2022 vindt verdere invoering plaats. Ook evalueren we dan het participatiebeleid. Verkiezingen In 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Voor 2023 staan twee verkiezingen gepland, gecombineerd op één dag, te weten voor de Provinciale Staten en voor de Waterschappen. In 2024 zijn er Europese verkiezingen.

Kadernota 2022-2025

9

Werkconcept We onderzoeken op welke wijze ons werkconcept in de ambtelijke organisatie moet worden aangepast zowel inrichting van de kantooromgeving als de publiekshal. Dit is gewenst vanwege de gevolgen van de coronacrisis op ons werkconcept, door meer thuiswerken, digitaal vergaderen etc. Daarbij brengen we op basis van de opgedane ervaringen en nieuwe inzichten in beeld hoe we het goede behouden, ook na corona. Nieuwe landelijke wetgeving: invoering rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheid gaat erover of de gemeentelijke uitgaven en inkomsten voldoen aan de relevante weten regelgeving. Die controle wordt tot nu toe jaarlijks uitgevoerd door een externe accountant als onderdeel van de jaarrekening. De bedoeling van de nieuwe landelijke wetgeving is dat de verantwoordelijkheid voor het rechtmatigheidsoordeel vanaf 1 januari 2021 verschuift van de externe accountant naar het college van B en W. De externe accountant voert vervolgens alleen nog een controle uit op die verantwoording. Om een oordeel over de rechtmatigheid te geven, moet het college een interne controlesystematiek opzetten. Dit vraagt om extra capaciteitsinzet van de organisatie. In 2021 is hiervoor extra inzet vanuit het inhuurbudget.

Het is niet uitgesloten dat er voor de uitvoering van de nieuwe wetgeving aanvullende gelden voor capaciteit noodzakelijk zijn; dat is afhankelijk van de exacte inhoud van de nieuwe wetgeving. In een nieuwsbrief van februari 2021 laat het Ministerie van Binnenlandse Zaken weten dat de benodigde parlementaire goedkeuring nog op zich laat wachten. Of het invoeringsjaar daadwerkelijk het verslagjaar 2021 zal zijn of 2022, is vanzelfsprekend afhankelijk van de verdere parlementaire behandeling, aldus Binnenlandse Zaken.

Kadernota 2022-2025

10

2.

Financiële hoofdlijnen

Met deze kadernota wordt een oplopend negatief financieel meerjaren perspectief (FMP) aan de raad voorgelegd. De begroting 2022 is sluitend maar de meerjarenraming 2023-2025 heeft geen sluitend kader voorafgaand aan het opstellen van de begroting. Na het toelichten van de belangrijkste oorzaken voor dit negatieve perspectief wordt ook een aantal denkrichtingen meegegeven waaraan gedacht wordt voor het opstellen van een sluitende begroting. De verwachting is dat gemeenten extra middelen krijgen in de meicirculaire. Het Rijk heeft 600 miljoen euro toegezegd. Er zal dan blijken wat het daadwerkelijke tekort wordt en welke dekkingsvoorstellen er bij de begroting 2022 meegenomen kunnen worden. Deze dekkingsvoorstellen worden in een apart raadsvoorstel bij de kadernota aangeboden, mits de meicirculaire tijdig verschijnt.

In Bijlage 1 en 2 vindt u het gehele financieel meerjaren perspectief (FMP) op subtotalen en details. Hieronder vindt u op programmaniveau een saldering van de voor- en nadelen en een korte toelichting van het voordelig of nadelig saldo.

De oorzaak van het negatieve meerjarenperspectief vanaf 2023 kent verschillende oorzaken. Uit onderstaande tabel blijkt dat de 2 grootste nadelige posten in het financieel meerjaren perspectief (de herijking van) het gemeentefonds en de (stijging van de) kapitaalslasten zijn. In 2024 is dat 68% en in 2025 78% van het nadelig saldo. De doorwerking van de voorjaarsnota, de speerpunten en prioriteiten

Kadernota 2022-2025

11

en de autonome ontwikkelingen zijn vanaf 2023 437.000 structureel nadelig. In bijlage 2 is te zien welke posten daaronder vallen. •

herijking van het Gemeentefonds: Vanaf 2023 heeft de herijking van het Gemeentefonds een negatieve impact voor de meerjarenbegroting van Heemstede. De korting is vanaf 2023 voor 4 jaar (2023-2026) jaarlijks € 400.000 oplopend. Dat wil zeggen in 2024: € 800.000 en in 2025: € 1.200.000. De uiteindelijke korting (in 2026: € 1.600.00) is structureel. Definitieve besluitvorming is er nog niet;

•

uit de actualisatie van de investeringen volgt een bijstelling van de kapitaalslasten. Deze bijstelling is voor 2022 positief maar voor de jaren daarna heeft dit een negatief effect op het FMP, oplopend in 2025 tot € 525.000;

•

bedrijfsvoering: Door de hieronder genoemde posten heen loopt de bedrijfsvoering. Hierin zien we vanaf 2023 een tekort ontstaan van ongeveer € 140.000. Dit is het gevolg van een aantal autonome ontwikkelingen en de extra inzet op Verkeer.

2.1 Corona Bovenstaande analyse op het meerjarenperspectief is exclusief de toekomstige kosten van het herstelplan corona. In de voorjaarsnota is daarover het volgende gemeld: De financiële gevolgen van corona in 2021 zijn niet opgenomen in de voorjaarsnota. De ontvangen gelden van de steunpakketten vanuit de overheid versus de kosten voor 2021 worden afgewikkeld via de reserve coronacrisis. En hebben daarom geen effect op het exploitatieresultaat 2021. In de kadernota kijken we vooruit naar 2022-2025. We ontvangen Rijksmiddelen om (een deel van de) kosten te dekken met betrekking tot extra maatregelen. In 2021 zijn niet gebruikte gelden gestort in de corona reserve. Het corona herstelplan is in april 2021 vastgesteld in de raad, dit vraagt om langere termijn middelen, en zal de corona reserve voor de komende 2 jaar moeten worden aangevuld. Hierop volgt, mede gezien het vervolg op de Discussienota Financiële positie Heemstede (surplus algemene reserve), een separaat raadsvoorstel.

Kadernota 2022-2025

12

2.2 Strategie sluitend financieel meerjarenperspectief Om te komen tot een sluitend meerjarenperspectief wordt voorgesteld ook oplossingen te vinden langs een aantal denkrichtingen. Deze dienen verder uitgewerkt te worden bij het opstellen van de begroting. •

De herijking van het gemeentefonds heeft naar verwachting een structureel negatieve impact, dit vraagt ook om een structurele heroverweging. De herijking is autonoom en wordt door het Rijk opgelegd aan de gemeente. De omvang is dermate groot dat ombuigingen hier niet op passen en naar een andere oplossing gekeken moet worden;

Temporiseren investeringen: •

Voorgesteld wordt om het investeringsprogramma nogmaals onder de loep te nemen, ook met de vraag of de planning daadwerkelijk te realiseren is, en zo nodig te heroverwegen;

(Onderzoek) inkomsten verhogen: •

Bij de raad ligt nu voor om cumulatief preferente aandelen Stedin te kopen. Deze aandelen geven een vast rendement op de aankoopwaarde wat jaarlijks € 54.000 (op basis van pro rata inschrijving) tot € 108.000 (op basis van maximale inschrijving) oplevert;

•

Naast dat Heemstede nadeel-gemeente is in de komende herijking, krijgen we al jaren een korting op de uitkering uit het gemeentefonds in het kader van het onvoldoende benutten van de belastingcapaciteit. Gezien de verwachte financiële impact van de herijking van het gemeentefonds is een herbezinning op gemeentelijke heffingen te overwegen. De ruimte in de belastingcapaciteit zit voornamelijk in de OZB en eventueel nog in andere gemeentelijke heffingen. Een lokaal onderzoek hoe Heemstede staat ten opzichte van de direct omliggende gemeenten kan meegenomen worden bij het opstellen van de begroting;

Kerntaken discussie: •

Een andere route voor structurele dekking van het meerjarig tekort kan een kerntaken discussie zijn. Hierbij moet worden opgemerkt dat een werkelijke besparing door middel van een kerntakendiscussie naar verwachting niet voor de begroting van 2023 gerealiseerd kan zijn.

Bij het onderzoeken van bovenstaande mogelijkheden is het goed om afspraken te maken over hoe het proces vormgegeven gaat worden en op welke manier inwoners betrokken worden.

Kadernota 2022-2025

13

3.

Programma’s met financieel kader

In dit hoofdstuk lichten we de financiële kaders per programma toe. Per programma behandelen we: • • •

(externe) ontwikkelingen 2022 -2025 de speerpunten en prioriteiten 2022 - 2025 de financiële kaders gesplitst naar lasten en baten;

Programma 0 Bestuur en dienstverlening Inleiding Het college wil de wijze van besturen vernieuwen, samen met onze inwoners en samen met de gemeenteraad. Het gemeentebestuur staat midden in de samenleving en zoekt actief samenspraak op met de inwoners van de gemeente. Samen met de raad en onze inwoners ontwikkelen we een programma om participatie nader vorm te geven. De gemeente blijft zich inzetten voor excellente dienstverlening aan haar inwoners. Het college wil een efficiënt en praktijkgericht bestuurd Heemstede. Duidelijke regels en heldere procedures zijn daarvoor van belang. Contact met de gemeente moet eenvoudig zijn, met een servicegerichte en persoonlijke dienstverlening aan onze inwoners. De gemeente Heemstede heeft een lange traditie als het gaat om duurzaam verantwoord financieel beleid. Dit willen we zo houden en waar mogelijk verder verstevigen. We blijven goed kijken naar gemeentelijke uitgaven en blijven hier zeer scherp op sturen.

Externe (autonome) ontwikkelingen 2022-2025 Reisdocumenten De vervangingstermijn van reisdocumenten is in 2014 aangepast van vijf naar tien jaar. Hierdoor daalt de opbrengst van leges reisdocumenten in de periode 2019-2023. Hiermee is in het bestaande meerjarenbeeld rekening gehouden. De verwachting is dat vanaf 2024 tot 2029 het aantal aanvragen zich herstelt, maar de mate waarin dat gebeurt, is afhankelijk van de impact die de coronacrisis de komende jaren heeft op het reisgedrag van inwoners. Gemeentefonds Op het moment van het schrijven van deze kadernota is de meicirculaire 2021 nog niet beschikbaar. Daarom zijn we uitgegaan van de cijfers tot en met de decembercirculaire 2020. Wel hebben we rekening gehouden met actualisatie van de gemeentefondsmaatstaven. Ten opzichte van de in de begroting 2021 opgenomen meerjarencijfers ontstaat hierdoor een voordeel van € 212.000 voor 2022, een voordeel van € 85.000 voor 2023, een nadeel van € 67.000 voor 2024 en een nadeel van € 42.000 voor 2025. Herverdeling gemeentefonds De effecten van de voorlopige uitkomsten van de herijking van de verdeling van het gemeentefonds zijn in deze kadernota opgenomen. Het voorlopige herverdeeleffect bedraagt voor Heemstede vanaf 2023 € 74 per inwoner.

We houden rekening met een ingroeipad, dat het ministerie hanteert om de overgang te versoepelen, van vier jaar met een maximaal herverdeeleffect van € 15 per inwoner per jaar. Daarom hebben we vanaf 2023 een daling van het gemeentefonds opgenomen van € 400.000 per jaar (2023: nadeel € 400.000; 2024: nadeel € 800.000; 2025: nadeel € 1.200.000). Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties schrijft: ‘De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft in een tussenbericht gevraagd om meer toelichting op de keuzes en effecten, en heeft

Kadernota 2022-2025

14

kritische kanttekeningen geplaatst bij de uitlegbaarheid van de uitkomsten, met name in het sociaal domein. Ook heeft het Rijk veel reacties en vragen gekregen van gemeenten. Dit samen is voldoende aanleiding om het verdeelvoorstel nog een keer kritisch tegen het licht te houden.’ Begin juni 2021 verwacht het Rijk een nieuw voorstel te hebben. Dat wordt eerst ter advisering voorgelegd aan de Raad voor het Openbaar Bestuur. Nieuwe Omgevingswet De invoering van de nieuwe Omgevingswet op 1 januari 2022 heeft consequenties voor onze dienstverlening. Voorop staat dat we advies op maat willen leveren en dat het makkelijk moet zijn om een omgevingsvergunning aan te vragen. Binnen het programma Nieuwe Omgevingswet brengen we in beeld in hoeverre onze huidige dienstverlening voldoet aan de gestelde eisen. Daarbij onderzoeken we hoe we de landelijke ‘serviceformules’ (snelservice-, ontwerp-, ontwikkel- en toezichtformule) vertalen naar onze dienstverlening. Verkiezingen In 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Voor 2023 staan twee verkiezingen gepland, te weten Provinciale Staten en waterschappen gecombineerd op één dag. In 2024 worden de Europese verkiezingen georganiseerd. De gemiddelde kosten per verkiezing zijn € 40.000. De meerkosten voor een gecombineerde verkiezingen zijn € 15.000 en voor de gemeenteraadsverkiezingen € 20.000.

De coronapandemie zorgt voor extra kosten (meer stemlokalen, anderhalvemeteraanpassingen, meer stembureauleden en dergelijke), Een p.m. bedrag wordt uit voorzorg gebudgetteerd. Deze extra kosten worden betaald uit een (nieuw) steunpakket van de Rijksoverheid.

Speerpunten en prioriteiten 2022-2025 Participatie

.

Het in 2020 vastgestelde participatiebeleid vormt de basis voor de wijze waarop wij de komende jaren met participatie verder aan de slag gaan. In het participatiebeleid zijn een visie, een aantal uitgangspunten en een proceskader opgenomen. De komende jaren werken wij als gemeente volgens deze onderdelen van het vastgestelde participatiebeleid. Dat betekent dat er met name aandacht is voor: • • • • • •

continu werken aan het samenspel tussen overheid en inwoners; zicht hebben op actuele ontwikkelingen en behoeftes van de samenleving; inspelen op landelijke ontwikkelingen/wetgeving die zich richten op participatie; bewaken van processen zoals vastgelegd in het beleid; opleiden en ondersteunen van medewerkers; experimenteren met nieuwe vormen van democratie.

Als het gaat om actuele ontwikkelingen en behoeftes van de samenleving, is er de komende jaren met name aandacht voor de onderwerpen digitale participatie en jeugdparticipatie. In 2021 starten we hiermee, in 2022 vinden verdere uitwerking en implementatie plaats. Regionale samenwerking Om de regionale samenwerking te verbeteren en de betrokkenheid van de gemeenteraad te vergroten, is voor de regio Zuid-Kennemerland een nieuwe governance uitgewerkt in een samenwerkingsconvenant. Met de ‘governance regionale samenwerking’ zijn kosten gemoeid voor de inzet van de regisseur regionale samenwerking en diens ondersteuning (1,5 fte). Deze kosten worden tot het moment van de evaluatie gefinancierd uit de bestaande begrotingsmiddelen van de vier betrokken gemeenten. In de loop van 2022 moet duidelijk zijn of de ingezette regisseur en ondersteuning een structurele basisbehoefte is en zullen hiervoor middelen via de kadernota en begroting worden aangevraagd. Om uitvoering te kunnen geven aan de acties uit de Zuid-Kennemer

Kadernota 2022-2025

15

Agenda en de samenwerking met provincie en de Metropoolregio Amsterdam (MRA), is extra inzet van Heemstede nodig zijn, aangezien hier deels sprake is van nieuwe activiteiten. Op dit moment onderzoeken we hoe we deze extra inzet moeten vormgeven en of het mogelijk is deze op te vangen binnen de bestaande begroting. In de evaluatie van het functioneren van de MRA is onder andere geconstateerd dat de ‘governance’ van de samenwerking in de MRA beter kan. Hiervoor is nu een conceptvoorstel ter beoordeling voorgelegd aan alle deelnemers, waaronder Heemstede. Het voorstel houdt onder andere in dat de gemeente direct aan tafel zit bij de algemene vergadering van de MRA en beter betrokken wordt bij de bestuurlijke platforms Ruimte, Economie en Mobiliteit. Dit betekent naar verwachting dat hiervoor extra inzet en ondersteuning in de voorbereiding nodig is. In 2022 zal de nieuwe governance na goedkeuring in werking zijn. € 50.000

Fiscaal beleidsplan en fiscale advisering

De fiscale functie binnen gemeenten wordt steeds belangrijker. De fiscale wetgeving waaronder de gemeente opereert verandert voortdurend. Sinds 2016 wordt de gemeente bijvoorbeeld geconfronteerd met vennootschapsbelasting en sinds 2019 met de verruiming van de sportvrijstelling voor de btw. De fiscus beoordeelt de gemeenten op basis van het Tax Control Framework (TCF). Dit houdt in dat de gemeente eigen audits en controles moet uitvoeren volgens de eisen die de fiscus daaraan stelt. Een basis voor het TCF is een fiscaal beleidsplan. Een TCF behandelt alle fiscaliteiten: vennootschapsbelasting, loonbelasting en btw, en omvat bijvoorbeeld een visie, fiscale doelstellingen, handelingsperspectief en risicomanagement. Uit het fiscaal beleidsplan vloeit onder meer een controleplan voort. De fiscus baseert zijn oordeel over Heemstede op de kwaliteit en het navolgen van het door de gemeente opgestelde TCF en de daaruit voortvloeiende eigen controles. Hiervan is bijvoorbeeld afhankelijk of de fiscus zelf een controle gaat uitvoeren bij Heemstede. Op dit moment beperkt het controleplan zich tot een fiscale check van de administratie over de jaren 2017 tot en met 2019. De controle wordt uitgevoerd met externe ondersteuning van een fiscaal bureau. Er is geen fiscaal beleidsplan. Om fiscaal in control te zijn, is een fiscaal beleidsplan een voorwaarde.

Daarnaast moeten de controlewerkzaamheden zijn ingebed in de organisatie. Heemstede heeft geen fiscaal specialist in dienst. Om een fiscaal beleidsplan te kunnen maken en de jaarlijkse controles te kunnen uitvoeren en in te bedden in de organisatie volgens de regels die de Belastingdienst daarvoor stelt, is structurele fiscale ondersteuning noodzakelijk. Daarom nemen we € 50.000 op om het fiscaal beleidsplan op te stellen. Per jaar wordt dit beleidsplan dan op basis van speerpunten verder uitgebreid tot sprake is van een volwaardig fiscaal beleidsplan volgens de eisen die de fiscus daaraan stelt.

Organisatieontwikkeling De digitalisering van onze dienstverlening en interne werkprocessen gaat in hoog tempo Het belang van goed werkende ICT en van goede digitale vaardigheden van de medewerkers zal nog groter geworden. Hybride werken wordt normaal: aanpassing werkconcept en kantooromgeving Waar thuiswerken voor de pandemie een andere status had dan op kantoor werken, worden thuis en op kantoor werken nu als gelijkwaardig gezien. Dit heeft invloed op onder andere de manier van samenwerken en leidinggeven, op het gebruik van ICT, op de arbeidsomstandigheden en op het gebruik van het gemeentehuis. De functie van het gemeentehuis verandert in een plek van ontmoeting voor iedereen; zowel voor medewerkers als voor inwoners. Daarom onderzoeken we of een aanpassing daarvan en van de inrichting van de kantooromgeving en de publiekshal gewenst is. We brengen de opgedane ervaringen en nieuwe inzichten in beeld en bepalen hoe we het goede behouden na de coronacrisis.

Kadernota 2022-2025

16

Bij dit onderzoek betrekken we ook de uitkomsten van de QuickScan Lokale Democratie en de hiermee samenhangende wensen voor participatie en contact met inwoners. Hetzelfde geldt voor de voortschrijdende digitalisering en daarmee samenhangende keuzes voor de dienstverleningskanalen. De werkdruk neemt organisatiebreed toe In het medewerkerstevredenheidsonderzoek van januari 2021 blijkt dat de werkdruk in alle lagen van de organisatie een probleem is. Nieuwe gemeentelijke taken, veranderende wetgeving (zoals de Omgevingswet), toenemende complexiteit en de mondigheid van inwoners zijn mogelijke oorzaken van de hoge werkdruk. Dat roept de vraag op hoe we de ervaren werkdruk kunnen verminderen. Daarnaast ontstaat er een spanningsveld met de eigen taakstelling 2020-2022 van € 250.000 en de verwachte vermindering van de inkomsten uit het gemeentefonds. Dit spanningsveld moeten we zien te managen. De krapte op de arbeidsmarkt neemt voor steeds meer functiegebieden toe De krapte op de arbeidsmarkt neemt de afgelopen jaren steeds meer toe, met name voor specialistische functies. Dit vraagt om extra inspanningen op het gebied van werving en selectie. Ook nemen het aantal vacatures per jaar en de kosten per wervingscampagne toe.

De noodzaak van diversiteit en inclusiviteit in de organisatie(cultuur) neemt toe Als onderdeel van een landelijk actieplan van de overheid is het wetsvoorstel Wet toezicht gelijke kansen bij werving en selectie in de maak. Dit wetsvoorstel richt zich specifiek op de werving en selectie van arbeidskrachten. Heemstede wil een diverse en inclusieve organisatie zijn en moet daarnaast voldoen aan de wetgeving. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het ook noodzakelijk geworden om een zo breed mogelijke doelgroep aan te spreken.

Informatisering Gemeenschappelijke Regeling Digitale Informatievoorziening en Technologie Met de vaststelling van de aangepaste Gemeenschappelijke Regeling Digitale Informatievoorziening en Technologie (GR DIT) is besloten om te werken met een financieel ingroeikader dat vanaf 2025 resulteert in een kostenverdeling tussen deelnemende partijen op basis van inwoneraantal. Vanaf 2025 neemt de bijdrage van de gemeente Heemstede toe met een bandbreedte van € 0 tot € 280.000 ten opzichte van de huidige bijdrage die niet op basis van inwoneraantal is. De exacte financiële gevolgen kunnen we nog niet inschatten, omdat die afhankelijk zijn van (toekomstige) beleidsvorming voor informatievoorziening en ontwikkelingen in de informatiebehoefte van deelnemende partijen. Daarom hebben we dit onderwerp als p.m.-post opgenomen. Online samenwerken We ontwikkelen het programma Online samenwerken (onderdeel van Slimmer werken) verder. In 2021 zijn we gestart met het verduurzamen van een online vergadertool en een pilot voor documentopslag in de cloud. In 2022 willen we de ervaringen van deze activiteiten gebruiken om meer functionaliteit en applicaties onder te brengen in een cloudomgeving. Een cloudomgeving zorgt voor een eenvoudig en veilig toegankelijke werkomgeving. Hierdoor wordt het bijvoorbeeld mogelijk om met externe partijen eenvoudig een participatiewerkomgeving op te zetten.

We bepalen een meerjarige ontwikkelstrategie.

Een open overheid met veilig elektronisch verkeer Met de komst van de Wet open overheid en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer willen we de ICT-infrastructuur en functionaliteiten verder ontwikkelen, zodat we openbare stukken eenvoudiger en veilig kunnen publiceren, waarbij we voldoen aan de privacyrichtlijnen. Hiervoor maken we een ontwikkelportfolio van activiteiten en wijzigingen.

Kadernota 2022-2025

17

Cybersecurity We treden in overleg met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en lokale gemeenten om risico’s en maatregelen op het gebied van cybersecurity inzichtelijk te maken. De uitkomsten vertalen we naar activiteiten en wijzigingen om de cybersecurity van onze gemeente te verbeteren. De focus ligt op het voorkomen van datalekken, hacks en gijzelsoftware. Harmonisatie Waar mogelijk harmoniseren we de werkwijze en ondersteunende informatievoorzieningen van de gemeenten die deelnemen aan de GR DIT. Hiervoor maken we een ontwikkelportfolio van activiteiten en wijzigingen. Integraal gegevensbeheer Als in 2021 de regieorganisatie vorm heeft gekregen, onderzoeken we in 2022 hoe we het gegevensbeheer het best kunnen organiseren. Onze gemeente maakt gebruik van vele landelijke voorzieningen (zoals GBA-V, LV BAG, LV WOZ, NHR, OLO en DSO en wisselt gegevens uit met diverse ketenpartners (GBKZ, Omgevingsdienst, VRK, Milieudienst). Regie over en dagelijks beheer van de gegevens vragen om overzicht en expertise. Op dit moment is deze verantwoordelijkheid verdeeld over Informatievoorziening en de vakafdelingen. We willen de regie over gegevensbeheer zodanig organiseren dat gegevensstromen van punt tot punt integraal gemonitord worden en de vakafdelingen voldoende controle kunnen voeren op hun gegevens.

Kwalitatief functioneel beheer Als in 2021 de regie-organisatie vorm heeft gekregen, onderzoeken we in 2022 hoe we het functioneel beheer het best kunnen organiseren. Het functioneel beheer van onze gemeente is deels centraal en deels decentraal georganiseerd bij de vakafdelingen. Het decentrale beheer is kleinschalig opgezet, vaak in combinatie met vakspecialistische taken. In het verleden hebben we laten onderzoeken hoe we de personele kwetsbaarheden in het decentrale functioneel beheer kunnen verminderen en de kwaliteit verbeteren. We willen het advies dat uit dit onderzoek voortkwam actualiseren en de problemen aanpakken door de noodzakelijke kwaliteits- en capaciteitseisen van de afdelingen in beeld te brengen. Dit kunnen de afdelingen vervolgens zelf organiseren, of we kunnen ervoor kiezen om dit centraal te beleggen bij de afdeling Informatievoorziening. € 20.250

Telefonie

In 2018 heeft de gemeente zich ingeschreven voor de aanbesteding GT-Connect via de VNG. Deze aanbesteding betreft het mechanisme dat de gehele interne telefonie technisch regelt. Het gaat daarbij niet om de telefoonlijn zelf, maar hoe de telefoonlijn wordt ingericht. In 2021 heeft de VNG deze GT-Connect-aanbesteding stopgezet, omdat het project niet volgens aanbesteding is opgeleverd. Ons bestaande telefoniesysteem komt uit 2016 en voldoet niet meer aan bestaande en nieuwe eisen en wensen. Daarom richten wij ons nu op een eigen aanbesteding om de telefoniecentrale te vernieuwen. De hoofdgebruiker van telefonie is de afdeling Dienstverlening. In het programma van eisen nemen we onder meer de volgende zaken op: integratie met back-officesystemen, integratie van pc en vaste en mobiele telefonie, en SaaS-oplossingen. € 17.500

Releasemanagement Informatievoorziening

Standaard moet Informatisering één applicatieversie-upgrade per één of twee jaar uitvoeren om compliant te blijven met onze licentie- en onderhoudscontracten met leveranciers. De uitvoering van deze upgrades, veelal ‘major releases’, en de kosten die daarmee gemoeid zijn, vormen geen onderdeel van onze huidige onderhoudscontracten. Het doorvoeren van deze major releases brengt in veel gevallen kosten met zich mee. We moeten namelijk expertise van leveranciers inzetten, ook bij SaaS-gehoste applicaties zoals iBurgerzaken, Citypermit, QMatic en webhosting. Deze kosten zijn nu niet opgenomen in de bestaande budgetten.

Kadernota 2022-2025

18

We willen een algemene voorziening aanbrengen waaruit de major releases bekostigd kunnen worden, zodat we compliant kunnen blijven aan onze licentie- en onderhoudscontracten. Leveranciers ontwikkelen hun eigen software verder, waardoor oudere versies op den duur niet meer ondersteund worden. In de meeste licentie- en onderhoudscontracten met leveranciers is dan ook bepaald dat we niet te veel versies mogen achterlopen als we aanspraak willen maken op de bepalingen van deze contracten. Tot nu toe voeren we deze upgrades incidenteel of niet uit. Dat betekent een verhoogd risico dat een applicatie technisch niet correct functioneert, of extra kosten voor onderhoud van een applicatie die niet meer ondersteund wordt. € 10.800

Core Netwerk-infrastructuur

De gemeente Heemstede heeft in 2016 een Core Netwerk-infrastructuur aangeschaft en geïmplementeerd. De bestaande Core Netwerk-infrastructuur is niet alleen economisch maar ook technisch afgeschreven. Dit betekent dat Core Netwerk-infrastructuurapparatuur geen technische ondersteuning meer krijgt van de leverancier. Bij eventuele verstoringen kan dit ertoe leiden dat de apparatuur langere tijd niet te gebruiken is. Om onze Core Netwerk-infrastructuur te vernieuwen is een aanbesteding noodzakelijk. Hierbij is het belangrijk om rekening te houden met de huidige wensen en eisen van beide gemeenten. Denk hierbij aan het aantal devices en de inzet van deze devices. Om een goed programma van eisen te kunnen samenstellen, is het belangrijk om een goede inventarisatie te doen van alle eisen en wensen van beide gemeenten, zodat de Core Netwerkinfrastructuur optimaal werkt en er ondersteuning is tijdens calamiteiten. € 9.750

Verkiezings-pc

Elke twee jaar zijn er verkiezingen. De gemeente heeft daarbij een taak heeft om alle stemmen te tellen en deze digitaal te verwerken. De omgeving waarin dat gebeurt, bestaat uit twee kleine netwerken die niet op internet mogen worden aangesloten. Dit systeem moet betrouwbaar zijn. De bestaande omgeving is verouderd en moet worden vervangen.

Kadernota 2022-2025

19

Recapitulatie financiën programma 0

Kadernota 2022-2025

20

Programma 1 Veiligheid Inleiding Heemstede is een veilige en leefbare gemeente om in te wonen, te werken en te recreëren. Om dit zo te houden, blijven we hieraan werken, samen met onze partners van veiligheid en zorg. Ook inwoners en ondernemers hebben een actieve rol in het veilig houden van Heemstede. We werken persoonsgericht en gaan uit van preventie. Pas als uiterste middel gebruiken we repressie. Tegelijkertijd staan we voor een slagvaardige overheid die doorpakt. In het Actieplan Integrale Veiligheid 2020-2023 (raad mei 2020) zijn de beleidsdoelen vastgesteld. In Heemstede is het vanzelfsprekend dat partners in het veiligheids- en het zorgdomein (inclusief onderwijs) samenwerken op het gebied van preventie en casuïstiek, denk aan verward gedrag, kindermishandeling, misbruik en middelengebruik. De verbinding tussen zorg en veiligheid is extra van belang in het kader van de coronacrisis. Binnen het thema veilige en leefbare wijken, centrum en bedrijventerreinen hanteren we een integrale aanpak, waarbij ook bewoners en ondernemers betrokken zijn. We zetten in op zaken als overlast (wonen en jeugd), high impact crimes (diefstal en inbraak) en verkeer. Daarnaast zijn we een weerbare gemeente (overheid, ondernemers en inwoners), die ondermijning herkent, stopt, en herhaling voorkomt.

Andere onderwerpen die aan bod komen zijn de aanpak van cybercrime en natuurlijk rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Externe (autonome) ontwikkelingen € 6.800

Bestuurlijk toezicht prostitutie

Volgens de Wet regulering sekswerk hebben alle prostituees en exploitanten van seksbedrijven een vergunning nodig. De politie-eenheid Noord-Holland heeft besloten om het bestuurlijk toezicht hierop te centraliseren. De individuele gemeenten leveren op basis van inwoneraantal een financiële bijdrage aan de centrumgemeente die het toezicht uitvoert. € 51.000

Veiligheidsregio Nominale en autonome ontwikkelingen zorgen voor een hogere bijdrage.

Het gewogen indexcijfer (lonen en prijzen) voor 2022 bedraagt 3,01 procent. Daarnaast beweegt de gemeentelijke bijdrage mee met de groei van het aantal inwoners.

Speerpunten en prioriteiten 2022-2025 Eenheidsbrede en lokale prioriteiten De prioriteiten van de politie-eenheid uit het Integraal Meerjarenplan Veiligheid 2019-2022 en de lokale prioriteiten uit het Uitvoeringsplan Veiligheid 2020-2021 (dat hoort bij het Actieplan Integrale Veiligheid 2020-2023 van de gemeente Heemstede) blijven hetzelfde. Gezien de actuele ontwikkelingen krijgt het thema cybercrime extra aandacht. Bestuurlijk toezicht prostitutie is al geraamd bij autonome ontwikkelingen.

Kadernota 2022-2025

21

Recapitulatie financiën programma 1

Kadernota 2022-2025

22

Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Inleiding We vinden het belangrijk dat onze openbare ruimte uitnodigt tot lopen, fietsen, buitenspelen en ontmoeten. In het onderhoud en de renovatie speelt de zoektocht naar innovatieve en duurzame oplossingen als antwoord op actuele klimaatvraagstukken een belangrijke rol. Geleidelijk gaan we over naar schone en duurzame mobiliteit, waarbij veiligheid en overlast nadrukkelijk moeten worden afgewogen. Voor de vraagstukken rond zowel mobiliteit als klimaatadaptatie kijken we naar lokale kansen, maar ook regionale samenwerkingsverbanden spelen een belangrijke rol.

Externe (autonome) ontwikkelingen Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 De behoefte aan mobiliteit neemt al decennialang toe en de verwachting is dat deze ontwikkeling zich doorzet in de regio Zuid-Kennemerland. Dat komt onder meer door woningbouw in ZuidKennemerland en in de omliggende gemeentes (Haarlemmermeer en Bollenstreek), een toename van evenementen, een toenemende recreatiedruk in de kuststrook en een vergrijzende bevolking met ouderen die langer mobiel blijven. Een groeiende mobiliteit betekent ook aandacht voor de verkeersveiligheid. Het Rijk wil daar met het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV) wat aan doen. Diverse partijen zijn uitgenodigd hieraan mee te doen en wij participeren hier ook in. Technologische ontwikkelingen In de komende jaren is er sprake van veranderende technologische ontwikkelingen die een impuls kunnen geven aan de energietransitie en die kunnen helpen de groeiende (duurzame) mobiliteit op te vangen en te faciliteren. Nieuwe technologie brengt echter ook tal van onzekerheden met zich mee, zoals een toename van elektrische en zelfrijdende voertuigen, een onzeker eindbeeld van de laadstructuur voor elektrische auto’s (en de rol van de gemeenten daarin) en de gevolgen voor het particuliere autobezit.

Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen vragen om extra infrastructuur Een opgave voor de toekomst is het verkeer goed af te wikkelen, waarbij nieuwe en bestaande woningen en voorzieningen goed bereikbaar blijven en infrastructuur in harmonie met de omgeving wordt gerealiseerd. Dat geldt voor wegen en parkeerplaatsen, maar ook voor fietspaden en voorzieningen voor bus- en railvervoer. De omgevingsvisie is hiervoor een sterk kader. Daarnaast heeft de energietransitie gevolgen voor de planning en uitvoering van werken in de openbare ruimte. Nu worden projecten voornamelijk geprioriteerd op basis van geplande vervanging van de riolering, maar de energietransitie kan leiden tot aanpassingen van de ondergrondse infrastructuur die de werkplanning kan beïnvloeden. Klimaatadaptatie vraagt om ruimte en samenwerking De komende twee jaar maken we meer geld vrij voor klimaatadaptatie via de nota Klimaatadaptatie (programma klimaatadaptatie). Het klimaatadaptief inrichten van onze omgeving vraagt om ruimte en samenwerking. Ruimte is nodig om een gebied anders te kunnen inrichten om maatregelen te kunnen nemen. Het kan bijvoorbeeld noodzakelijk zijn om water te bergen of te laten afstomen naar plekken waar het geen schade oplevert, of om bomen te planten die met hun schaduw de hittestress in een gebied wat verlagen.

Voor een klimaatadaptieve inrichting is behalve ruimte ook samenwerking nodig tussen gemeente en inwoners. Samen bekijken we hoe we de openbare ruimte en privaat gebied zo kunnen inrichten, dat we voorbereid zijn op de opgaven van de toekomst. Iedereen speelt hierin een rol. Ook samenwerking tussen gemeenten en andere overheden is belangrijk. Water houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Tot slot is samenwerking met nutspartijen en woningcorporaties van belang om risico’s voor nutsvoorzieningen of groepen inwoners te verminderen.

Kadernota 2022-2025

23

Communicatie is dan ook van belang. De gemeente moet duidelijk maken wat de klimaatscenario’s betekenen voor Heemstede, voor welke opgaven de gemeente staat en welke plekken om aandacht vragen. Ook moet de gemeente informatie geven over wat inwoners zelf al kunnen doen, en over onderhouds- of herinrichtingsprojecten. Veranderend gebruik van openbaar water Het gebruik van ons openbaar water verandert. Het water krijgt steeds meer een recreatieve functie. De coronamaatregelen spelen daarbij een rol, maar het is tegelijk een landelijke trend die naar alle waarschijnlijkheid zal blijven. Het gebruik van water om te varen, zwemmen en dergelijke kan meer gaan vragen van ons beheer van deze watergangen.

Doorwerking van bestaand beleid, al genomen besluiten of (meerjaren)begroting Onderzoek constructieve veiligheid beschoeiingen en onderzoek bruggen In 2019 zijn alle constructies geïnspecteerd. Een nieuwe inspectie van het hele areaal is gepland in 2024. In het beheerplan beschoeiingen en bruggen is nader onderzoek gepland naar constructieve veiligheid van een groot aantal bruggen van voor 1940. Bepaald wordt of de voorzieningen nog voldoende veiligheid bieden voor het steeds zwaarder wordende verkeer. Er is vanaf 2022 een bedrag van € 40.000 per jaar nodig om drie bruggen per jaar te onderzoeken. De begroting houdt rekening met € 20.000 structureel voor inspecties van bruggen en beschoeiingen samen. We stellen voor dit bedrag vanaf de begroting 2022 structureel te verhogen met € 20.000. Ook van een aantal kadeconstructies moet de constructieve veiligheid nader worden onderzocht. Hiervoor is in 2022 € 22.500 opgenomen.

Speerpunten en prioriteiten 2022-2025 Aanpakken verkeersdruk en verkeersoverlast Via de gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland (mobiliteitsfonds) werken we samen met buurgemeenten om de toenemende verkeersdruk en de regionale verkeersproblematiek waar Heemstede mee te maken, aan te pakken. Hiertoe is een herziene Bereikbaarheidsvisie ZuidKennemerland bij de vier gemeenten in voorbereiding. Deze geeft de ontwikkelingen tot 2050 weer op het gebied van regionale mobiliteit en schetst een balans tussen bereikbaarheid en leefbaarheid. Een van de projecten die we in 2021 regionaal voorbereiden, is de nieuwe regionale routering van het verkeer en nieuwe bewegwijzerde routes. Vanaf 2022 wordt dit project uitgevoerd Het Actieplan Aanpak Verkeersdruk Heemstede kent meerdere projecten die bijdragen aan zowel regionale als lokale doelen. Regionaal bijvoorbeeld het genoemde regionale routeringsplan, maar ook het vervangen van Verkeersregelinstallaties (VRI’s) door iVRI (intelligente VRI) geschikte systemen. Lokaal gaat het bijvoorbeeld om maatregelen om veiliger over te steken, fietsverbindingen te verbeteren en de komgrens aan de Cruquiusweg te verplaatsen. Een fijnmazig en logisch aansluitend netwerk van openbaar vervoer is belangrijk voor de vermindering van de verkeersdruk.