GEWIJZIGD Raadsvoorstel - Coronabegroting 2021-2025.pdf
Tekst van het document
Aangepast Raadsbesluit Raadsvergadering: 24 juni 2021
Zaaknummer Afdeling Portefeuillehouder Openbaarheid
: : : :
842828 Welzijnszaken Heemstede College van B&W Actief openbaar
ONDERWERP Bestemmingsreserve corona en raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021-2025. SAMENVATTING Sinds maart 2020 is sprake van een wereldwijde coronacrisis. In Heemstede stellen de economische, sociaalmaatschappelijke en financiële gevolgen van de crisis de gemeente voor een aantal uitdagingen. In dit kader is een herstelagenda opgesteld om inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen te ondersteunen. Om de gevolgen van de coronacrisis en het herstel ook financieel in beeld te brengen is een raming van de te verwachten uitgaven 2021-2025 vastgesteld. Vanuit het Rijk worden hiervoor deels middelen beschikbaar gesteld. Het college stelt de raad voor om vanuit de algemene reserve hiervoor in twee tranches, € 605.094 bij begroting 2022 (jaren 2022 en 2023) en na evaluatie eind 2023 € 394.906 bij begroting 2024 (jaren 2024 en 2025), over te hevelen naar de reeds bestaande bestemmingsreserve corona. JURIDISCH EN BELEIDSKADER BESLUIT B&W 1. In te stemmen met het monitoren en eventueel aanpassen van de raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021-2025 en de bestemmingsreserve corona in de P&C producten. 2. De raad voor te stellen: a. In te stemmen met de raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021-2025. b.
Vanuit de algemene reserve in twee tranches, € 605.094 bij begroting 2022 (jaren 2022 en 2023) en na evaluatie eind 2023 € 394.906 bij begroting 2024 (jaren 2024 en 2025), over te hevelen naar de reeds bestaande bestemmingsreserve corona. 3. Het voorstel voor te leggen aan de commissie Middelen om advies te geven aan de raad (A-stuk).
BESLUIT RAAD De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van besluit: 1. Vaststellen van de raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021-2025. 2. Vanuit de algemene reserve in twee tranches, € 605.094 bij begroting 2022 (jaren 2022 en 2023) en na evaluatie eind 2023 € 394.906 bij begroting 2024 (jaren 2024 en 2025), over te hevelen naar de reeds bestaande bestemmingsreserve corona. De raad voornoemd, de griffier,
de voorzitter,
Aangepast Raadsbesluit Raadsvergadering: 24 juni 2021
AANLEIDING Sinds maart 2020 is sprake van een wereldwijde coronacrisis. Inmiddels weten we dat de coronacrisis structurele gevolgen heeft voor de samenleving. In de raad van 22 april 2021 is de notitie ‘Eén jaar coronacrisis in Heemstede: terugblik en toekomst’ vastgesteld. In deze notitie is een herstelagenda gepresenteerd voor de diverse beleidsterreinen: economie, werk & inkomen, samenleving, gebruik van de buitenruimte & duurzaamheid, veiligheid, handhaving & evenementen en communicatie & participatie. Per beleidsterrein is een aanpak beschreven voor de komende herstelperiode en een (meerjarig) toekomstperspectief geduid. De financiële vertaling vindt zover mogelijk plaats in de raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021-2025 die nu ter vaststelling voorligt.
MOTIVERING Het toekomstperspectief in de notitie ‘Eén jaar coronacrisis in Heemstede: terugblik en toekomst’ en de herstelagenda Heemstede zijn per onderwerp opgesteld, vanuit de wetenschap dat de coronacrisis structurele gevolgen heeft voor de samenleving. Er is echter nog steeds veel onduidelijk: is het vaccineren daadwerkelijk de uitgang van deze crisis? Wat komt op ons af als de steunpakketten van de overheid aflopen? Wat staat ons nog meer te wachten en hoe vangen we de ondernemers en inwoners op die structureel met de gevolgen van corona geconfronteerd worden? We zitten op dit moment nog steeds in de overlap van de fasen van crisis en herstel; deze lopen samen op. De crisisaanpak en het door laten lopen van de gemeentelijke dienstverlening heeft nog steeds hoofdprioriteit. Daarnaast is het ons goed gelukt om projecten en programma’s door te laten lopen. Hier zetten we ook in 2022 en verder op in. We verwachten dat 2022 het eerste volledige hersteljaar zal zijn. Dan wordt duidelijker wat er nog meer achter deze crisis vandaan komt aan problematiek en kansen. Eind 2023 wordt een evaluatie uitgevoerd van de resultaten van anderhalf jaar herstel.
Het is een logisch moment om opnieuw naar de totale financiële impact te kijken en met een voorstel voor onttrekking aan of terug storting in de algemene reserve te komen ten behoeve van de bestemmingsreserve corona in de begroting 2024. Ook zal dan duidelijk zijn wat het herstelprogramma van het Rijk behelst en wat de meerjarige steunpakketten betekenen voor Heemstede. Heemstede kan met onze eigen raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021-2025, bestemmingsreserve corona en wijze van verantwoorden naar de raad ook aan het Rijk verantwoorden hoe wij de steunpakketten hebben ingezet. De financiële gevolgen zijn groot. Enerzijds komen er rijksbudgetten binnen, anderzijds hebben we corona uitgaven die niet hieruit kunnen worden gefinancierd. Hierin zoeken we de balans tussen incidentele financiering en meerjarige tekorten die op ons afkomen. In de coronabegroting zijn de financiële kaders in beeld gebracht, namelijk de inkomsten: de laatste stand van de bestemmingsreserve corona 2020, ontvangen gelden van de steunpakketten vanuit de overheid in 2021, en de verwachte uitgaven voor de jaren 2021 t/m 2025. De coronabegroting voor 2021 is bijgesteld ten opzichte van de eerste raming in het raadsbesluit ‘Eén jaar coronacrisis in Heemstede – terugblik en toekomst’ van afgelopen april.
De ontvangen gelden van de steunpakketten vanuit de overheid versus de kosten voor 2021 worden afgewikkeld via de bestemmingsreserve corona. En hebben daarmee geen effect op het exploitatieresultaat 2021, zie voorjaarsnota 2021. Ook in de lopende surplus discussie (surplus van de algemene reserve) is het aanvullen van de bestemmingsreserve corona één van de onderwerpen. Daarin werd een bedrag genoemd van 3,5 – 4,5 miljoen. Inmiddels is dat bedrag bijgesteld en onderbouwd op basis van de raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021-2025 in bijlage 1. De financiële gevolgen van corona voor het jaar 2021 en het financieel meerjarenperspectief voor de jaren 20222025 wordt aan de raad voorgelegd door middel van bijgaande raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021
Aangepast Raadsbesluit Raadsvergadering: 24 juni 2021
– 2025 met daarbij een voorstel voor overheveling vanuit de algemene reserve naar de bestemmingsreserve corona. FINANCIËN Ontwikkeling bestemmingsreserve corona (zie bijlage 1) Inkomsten In de raming uitgaven bestemmingsreserve corona is enerzijds weergegeven de laatste stand van de bestemmingsreserve corona die we hebben opgebouwd uit de steunpakketten van het Rijk uit 2020 van € 434.726. Daar is nog een 3e steunpakket 2021 bijgekomen zoals aangekondigd in de notie ‘Eén jaar coronacrisis in Heemstede – terugblik en toekomst’ en verwerkt bij de voorjaarsnota. Daarna is in beeld gebracht wat het nieuwste steunpakket in de decembercirculaire en de maartbrief van het Rijk behelst en deze ook in de voorjaarsnota 2021 opgenomen. In de decembercirculaire en maartbrief zitten budgetten die direct in de bestemmingsreserve corona zijn gestort (€ 359.000) en een deel is voor directe uitgaven (TONK, re-integratie, schuldenbeleid) bestemd (€ 185.000). Verwachte uitgaven Er is een raming gemaakt van de meerjarige uitgaven van 2021-2025.
Deze onderwerpen zijn naast de kosten voor het project- en crisisteam, gederfde inkomsten en de post onvoorzien gekoppeld aan de onderwerpen van de herstelagenda Heemstede; economie, werk & inkomen, samenleving, gebruik buitenruimte & duurzaamheid, veiligheid, handhaving & evenementen, communicatie & participatie; de verkiezingen van 2022 zijn onder deze laatste categorie toegevoegd. Het gaat hier met name om uitgaven voor het herstel, vandaar dat de verwachte uitgaven een afbouw van uitgaven laten zien afgezet tegen de jaren. In de meerjarige uitgaven zijn bedragen opgenomen uit de eerder genomen besluiten zoals de herstelsubsidie ondernemers, precario- en marktgelden, maar deels ook al meerjarig doorgetrokken, wat nog niet is besloten. Ook de verwachte kosten voor plannen die nog vastgesteld moeten worden door B&W of voor zienswijze aan de commissie moeten worden voorgelegd, zoals de uitwerking van de motie eenzaamheid en cultuur die we nu voorzien zijn opgenomen als verwachte uitgaven. Daarbij is ook een financiële vertaling gemaakt van de verschillende herstelacties uit de Herstelagenda voor Heemstede zoals vastgesteld door de raad op 22 april 2021. Tot slot de post onvoorzien.
Deze staat op PM omdat er nog steeds veel onduidelijk is over wat voor impact corona heeft op onze inwoners, maatschappelijke instellingen en ondernemers als alle steunpakketten en maatregelen gaan stoppen. Wat gebeurt er dan met de economie en de werkgelegenheid, wat zijn nu echt de structurele gevolgen voor jongeren, kwetsbaren en andere inwoners? De financiële ruimte die overblijft na aftrek van de verwachte uitgaven is beschikbaar voor de onvoorziene uitgaven, zie tabel bestemmingsreserve corona hieronder. Hierdoor kan flexibel, wendbaar en slagvaardig ingespeeld worden op wat op dat moment nodig is in Heemstede. Daarbij worden de spelregels zoals afgesproken in het raadsbesluit van 29 oktober 2020 1 gevolgd.
1
In het raadsbesluit van 29 oktober 2020 inzake de bestemmingsreserve corona is besloten dat het college gemandateerd is om onttrekkingen aan de bestemmingsreserve corona te doen voor voorstellen die aan de daartoe gestelde criteria voldoen. Een onttrekking uit deze reserve moet aan de volgende criteria voldoen: 1. Het doel waarvoor het Rijk de compensatie beschikbaar heeft gesteld is overeenkomstig aan het doel waarvoor de middelen bij de gemeente worden ingezet. 2. Van punt (1) kan gemotiveerd worden afgeweken indien de verwachting is dat er voor het doel dat het rijk stelt binnen de gemeente geen middelen (meer) benodigd zullen zijn, waarbij de middelen tenminste ter dekking voor andere direct corona-gerelateerde kosten en/of gederfde inkomsten worden ingezet. 3. Aan ieder project kan maximaal 15% overheadkosten toegerekend worden. Het percentage van 15% is gelijk aan het genoemde overheadpercentage in de begroting bij programma 0. 4. Dat deze is vastgelegd in een collegebesluit.
Aangepast Raadsbesluit Raadsvergadering: 24 juni 2021
De inkomsten en uitgaven meerjarig tegen elkaar afgezet laat een tekort zien. Om die reden wordt de raad voorgesteld om uit de algemene reserve de bestemmingsreserve corona in twee tranches aan te vullen met totaal € 1.000.000. De twee tranche zijn € 605.094 bij begroting 2022 (jaren 2022 en 2023) en na evaluatie eind 2023 € 394.906 bij begroting 2024 (jaren 2024 en 2025). Vervolgens zijn verwachte uitgaven in mindering gebracht (zie tabel hieronder). Raming uitgaven bestemmingsreserve corona versus kadernota en financieel effect In de kadernota is het meerjarig perspectief van de raming uitgaven bestemmingsreserve corona niet opgenomen. De verwachte uitgaven komen namelijk ten laste van de bestemmingsreserve corona en hebben derhalve geen financieel effect op de kadernota. Wat uiteraard wel effect heeft op de kadernota is de € 605.094 overheveling van de algemene reserve naar de bestemmingsreserve corona in 2022 en na evaluatie € 394.906 overheveling in 2024. Dit betekent dat er van de stand van de algemene reserve (31-12-2020: 38,7 miljoen) € 605.094 af gaat en de stand van de bestemmingsreserves (31-12-2020: 17,1 miljoen) met € 605.094 wordt vermeerderd in 2022. In 2024 geldt ditzelfde principe voor een bedrag van € 394.906, in totaal 1 miljoen overheveling.
Ook heeft de overheveling effect op de ratio van het weerstandsvermogen, omdat het weerstandsvermogen alleen gebaseerd is op de algemene reserve en niet op de bestemmingsreserves. Een berekening van de ratio volgt bij de begroting 2022 en na evaluatie in de begroting 2024 in verband met een herijking van het risicoprofiel. De eventueel nog te ontvangen steunpakketten van de rijksoverheid in 2021 en verder worden uiteraard meegenomen in de komende P&C producten. De komende jaren vindt monitoring plaats door de raming steeds af te zetten tegen de gerealiseerde kosten. Ook kan er eventuele aanpassing van raming uitgaven bestemmingsreserve corona en de bestemmingsreserve corona zelf plaatsvinden in de diverse P&C producten. Wanneer blijkt dat de steungelden gestort in de bestemmingsreserve corona voldoende zijn voor de daadwerkelijk gemaakte kosten zoals in 2021, vloeien de middelen vanuit de bestemmingsreserve corona weer terug naar de algemene reserve. Tabel is aangepast:
VERLOOP BESTEMMINGSRESERVE CORONA Om schrijving Stand reserve per 31-12-2020 (voor resultaatbestemming)
2021
2022
2023
2024
2025
368.143
145.786
299.940
0
199.966
-450.940
-299.940
-194.940
-194.940
Inkomsten dec circ. 2020 3e steunpakket 2020 (dmv resultaatbestemming)
66.583
Stand 2020 na resultaatbestem m ing
434.726
Inkomsten dec circ. 2020 3e steunpakket 2021 (excl. toegekende budgetten)
168.000
Inkomsten maartbrief 2021 (excl.toegekende budgetten)
185.000
Ontrekking bestemmingsreserve (excl. toegekende budgetten)
-641.940
Overheveling vanuit surplus algemene reserve Stand bestem m ingsreserve corona (ultim o boekjaar)
605.094 145.786
299.940
394.906 0
199.966
Voor de achterliggende bedragen per onderwerp wordt verwezen naar de bijlage 1. Raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021-2025.
PLANNING / UITVOERING Per onderwerp is de planning en uitvoering verschillend. Naast monitoring in de P&C producten wordt u via de corona collegeberichten op de hoogte gehouden van de voortgang.
5.026
Aangepast Raadsbesluit Raadsvergadering: 24 juni 2021
De gevolgen van de coronacrisis worden structureel meegenomen in het opstellen van het nieuwe beleid en bij het uitvoeren van programma’s en projecten waar nodig. Deze crisis heeft immers ten dele ook structurele gevolgen.
PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE Dit collegebesluit inclusief bijbehorende stukken zijn openbaar en worden gepubliceerd op de website van de gemeente Heemstede. De gemeente staat continu in contact met ondernemers, vooral detailhandel en horeca, en het maatschappelijk middenveld om de gevolgen van corona samen aan te pakken. Ook komt er een vervolg op de eerder gehouden corona enquête onder inwoners, hiervoor komt naar verwachting eind 2021 een voorstel.
BIJLAGEN - Bijlage 1. ‘Raming uitgaven bestemmingsreserve corona 2021-2025’.
Aangepast Raadsbesluit Raadsvergadering: 24 juni 2021
Bijlage 1: