Collegevoorstel Ontwerp-Actieplan Geluid 2024-2028.pdf

Collegebesluit Collegevergadering: 27 augustus 2024

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1248767 : Ruimtelijk Beleid Heemstede : A.H.A. Grummel : Actief openbaar

Onderwerp Ontwerp-Actieplan Geluid 2024-2028.

Kernboodschap Het college stemt in met het ontwerp-Actieplan Geluid 2024-2028 (hierna ook: Actieplan Geluid). Dit Actieplan Geluid beschrijft wat de gemeente komende vijf jaar gaat doen om er voor te zorgen dat geluidshinder door wegverkeer niet meer wordt of afneemt. Het belangrijkste besluit is het bepalen van de plandrempel voor gemeentelijk wegverkeer op 68 dB Lden. Het Actieplan Geluid wordt voor zienswijze aangeboden aan de commissie Ruimte en zes weken ter inzage gelegd. Zienswijzen worden met reacties opgenomen in het definitieve Actieplan Geluid 2024-2028.

Besluit B&W 1. In te stemmen met het ontwerp-Actieplan Geluid 2024-2028 met daarin: a. Een plandrempel voor gemeentelijk wegverkeer van 68 dB L den; b. De voorgenomen geluid reducerende maatregelen; 2. Het ontwerp-Actieplan ter zienswijze aan te bieden aan de commissie Ruimte (B-stuk); 3. Bij een positieve zienswijze het ontwerp-Actieplan Geluid gedurende zes weken ter inzage te leggen.

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader Europese richtlijn omgevingslawaai De verplichting om vijfjaarlijks een Actieplan op te stellen komt voort uit de 'Richtlijn inzake de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai'. Deze richtlijn is vastgesteld door het Europese Parlement en de Europese Raad. De richtlijn vormt de basis voor het (waar nodig) ontwikkelen van EU-maatregelen om geluidshinder van de belangrijkste geluidsbronnen te verminderen.

pagina 1 van 6

Omgevingswet De verplichting om aanvaardbare geluidniveaus te bepalen en een Actieplan Geluid te maken staat in de Omgevingswet. Onder de Omgevingswet is het Actieplan Geluid een verplicht programma (art. 3.6 Ow), dat door het college van B&W wordt vastgesteld. In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is opgenomen wat in het Actieplan Geluid moet staan. Het doel is schadelijke en hinderlijke effecten als gevolg van vastgestelde brontypen onder controle te houden of te verlagen. Hiervoor wordt gekeken naar geluidgevoelige gebouwen (woningen, onderwijsgebouwen, kinderdagverblijven en zorglocaties met bedden). In het Bkl is per geluidbron (spoorwegen, wegverkeer, vliegverkeer en industrie) een standaardwaarde (ondergrens) en een grenswaarde (bovengrens) beschreven.

Bevoegdheid Vaststelling van de voorliggende stukken behoort tot de bevoegdheid van het college op grond van artikel 3.6 van de Omgevingswet.

Bestuurlijke achtergrond Op 15 december 2020 heeft het college het huidige Actieplan Geluid 2018-2023 vastgesteld. Europese richtlijnen schrijven voor dat elke vijf jaar een nieuwe versie van het Actieplan Geluid moet worden opgesteld. Het plan dat nu voorligt sluit aan bij het landelijke stramien (geluidbelastingskaarten 2022, vaststellen Actieplan 2024). De gemeente heeft eerder het ‘Beheerplan wegen 2022-2026’ en het ‘Wegcategoriseringsplan’ vastgesteld. Uitvoering van (onderhouds)werkzaamheden uit beide plannen kunnen bijdragen aan geluidsreductie. Het Actieplan Geluid houdt rekening met de 80%-versie van de visie-op-hoofdlijnen Omgevingsvisie Heemstede 2040. In deze visie is de milieukwaliteit van de gemeente in kaart gebracht, waarna enkele aandachtsgebieden zijn benoemd. Voor geluid zijn dit de spoorlijn en de Heemsteedse DreefCruquiusweg. Verder staat er in de 80%-versie van de visie-op-hoofdlijnen geen directe aanleiding tot het nemen van maatregelen omdat er op dit moment sprake is van een goede woon- en leef kwaliteit.

pagina 2 van 6

Motivering Inleiding Het doel van het Actieplan Geluid is om schadelijke en hinderlijke effecten van geluidsbelasting op inwoners via geluidgevoelige gebouwen onder controle te houden of te verlagen. De gemeente treft alleen maatregelen voor de geluidsbronnen waar de gemeente zelf het bevoegd gezag is. Dit geldt niet voor provinciale wegen (provincie Noord-Holland), spoorwegen (ProRail) en vliegverkeer (ministerie van Infrastructuur en Waterstaat). Daarnaast gaat dit Actieplan Geluid niet in op geluid(soverlast) als gevolg van inwoners (verkeersovertreders) of bedrijfsmatige activiteiten. Geluidssituatie In 2022 zijn door Omgevingsdienst IJmond geluidsbelastingkaarten voor verkeersgeluid vastgesteld. Op basis van deze kaarten is dit ontwerp-Actieplan opgesteld. De kaarten zijn inzichtelijk via www.odijmond.nl. Geluidsbelasting wordt modelmatig berekend als gemiddelde belasting op de gevel over een etmaal, uitgedrukt in dB Lden. Als de geluidbelasting 55 dB Lden of hoger is wordt gesproken van een geluidbelaste woning. In Heemstede wordt 96% van deze geluidbelasting veroorzaakt door gemeentelijk wegverkeer. De rest wordt veroorzaakt door het spoor en provinciale weg. Niet alle inwoners van geluid belaste woningen ervaren hinder. Geluidshinder is subjectief. Wel kan gesteld worden dat hoe hoger de geluidsbelasting is, des te groter de kans is dat mensen hinder ervaren.

Bij ernstige geluidshinder kunnen tevens gezondheidsrisico’s ontstaan. Plandrempel = streefwaarde Het is onmogelijk om geluidshinder in een gebouwde omgeving tot nul te reduceren. Om te bepalen waar de gemeente de komende jaren prioriteit geeft aan geluidsreductie wordt een plandrempel vastgesteld. De plandrempel is de geluidsbelasting die de gemeente aanvaardbaar acht. De wettelijke bovengrens van 70 dB Lden is vastgelegd in de Omgevingswet en wordt de grenswaarde genoemd. Onder een geluidbelasting van 53 dB Lden is het kans op gezondheidsschade klein en is het geluid wettelijk aanvaardbaar. Dit wordt de standaardwaarde genoemd. De afweging vind tussen deze waarden plaats Het college stelt de plandrempel in dit Actieplan Geluid vast op 68 dB L den. Deze plandrempel ligt scherper dan de wettelijke grenswaarde. De plandrempel is niet veranderd ten opzichte van het (vorige) Actieplan Geluid 2018-2023. Er zijn over de periode 2018-2023 geen meldingen binnengekomen van inwoners, waarvan hun woning onder deze plandrempel ligt, die hinder ondervonden. Daarmee lijkt de huidige plandrempel te voldoen aan de doelstelling om woningen met de grootste kans op geluidshinder te prioriteren. Bij geluidbelastingen boven de plandrempel is er tenminste een inspanningsverplichting om de geluidsituatie te verbeteren. Er is geen wettelijke plicht om maatregelen te treffen.

De gemeente zet financiële middelen in op beleidsgebieden en locaties waar het meeste effect wordt bereikt. Het is daarom niet mogelijk om iedere overschrijding van de plandrempel (separaat) op te pakken. Scenario’s onderzocht

pagina 3 van 6

Om tot de plandrempel te komen zijn verschillende scenario’s onderzocht. Hoe lager de plandrempel (hogere ambitie), hoe hoger de kosten voor eventuele maatregelen. Daarom is gekeken naar de effecten van verschillende plandrempels. De scenario’s verschilden van de standaardwaarde (53 dB Lden) tot en met de grenswaarde (70 dB Lden). Per scenario is in beeld gebracht voor hoeveel en welke woningen maatregelen getroffen dienen te worden om te kunnen voldoen aan de plandrempel. Daarmee is per scenario de opgave inzichtelijk. Bij een plandrempel van 53 dB Lden zouden 46% van de woningen niet voldoen aan de ambitie. Voor het aanpakken van al deze woningen is geen financiële en ambtelijke beschikbaarheid. Concreet zijn twee scenario’s onderzocht: het behouden van de huidige plandrempel (68 dB L den) of het verlagen van de plandrempel naar 65 dB Lden. Een verlaging van de plandrempel naar 65 dB Lden betekent dat circa 490 woningen worden geprioriteerd. Voor veel woningen is een individuele aanpak nodig, wat de maatregel niet kosten efficiënt maakt. Een dergelijke ambitie lijkt niet haalbaar en de geluidshinder zal niet substantieel afnemen. Bij voortzetting van de huidige plandrempel van 68 dB Lden blijven circa 60 woningen boven de plandrempel over. De meeste woningen bevinden zich langs de Zandvoortselaan, Lanckhorstlaan en Cruquiusweg.

Geluidsmaatregelen Van de 189 woningen die boven de plandrempel van 68 dB vallen zijn 120 woningen gebouwd na 2009. Deze woningen zijn goed geïsoleerd waardoor binnen geen overschrijding van geluidsnormen plaatsvindt en deze woningen niet aangepakt worden. Voor de overige woningen kan de gemeente kiezen voor diverse maatregelen zoals het treffen van maatregelen aan de bron door stiller wegdek. 11 Woningen aan de Heemsteedse Dreef vallen na het aanbrengen van stil asfalt inmiddels onder de plandrempel. Voor 21 woningen aan de Cruquiusweg kan het toepassen van stil asfalt tijdens gepland onderhoud zorgen dat deze woningen onder de plandrempel vallen. Voor 17 adressen kan uitvoering van het WCP leiden tot geluidsreductie. Na uitvoering van het WCP zullen de effecten op de geluidsbelasting worden bekeken. Ook is het mogelijk om de overdracht van geluid te reduceren. Het plaatsen van geluidschermen is duur en moeilijk stedenbouwkundig in te passen binnen de bebouwde kom en zal daarom niet worden toegepast. De laatste mogelijkheid is geluidreductie bij de ontvanger te realiseren door de gevel te isoleren. Op dit moment lopen er 3 saneringsprojecten vanuit Bureau Sanering Verkeerslawaai. 12 woningen die boven de plandrempel vallen, worden hiermee in de looptijd van dit actieplan aangepakt. Gevelisolatie maatwerk en erg kostbaar.

De gemeente zal deze maatregel daarom niet inzetten voor woningen die aan wettelijke normen voldoen. Voor de resterende 8 adressen boven de plandrempel is binnen de gestelde uitgangspunten geen mogelijkheid gevonden om geluidsreductie mogelijk te maken.

Argumenten Het college besluit de plandrempel op het huidige niveau van 68 dB L den te houden, in acht nemende dat: • De huidige plandrempel lager ligt dan de wettelijke norm; • In de periode 2018-2023 geen meldingen zijn gedaan door inwoners van woningen onder de huidige plandrempel. Meldingen over motorgeluid, voornamelijk rond het station tijdens zomerdagen/ -avonden, vallen buiten dit plan;

pagina 4 van 6

• •

•

Wegdek op het belangrijkste knelpunt op de milieukwaliteitskaart van ODIJ (Heemsteedse Dreef) vervangen is Er weinig tot geen mogelijkheden lijken te zijn om woningen boven de plandrempel (maar onder de wettelijke norm) aan te pakken, omdat o woningisolatie erg duur is en zeer beperkt wordt ingezet, bijvoorbeeld om aan wettelijke normen te voldoen o het (vroegtijdig) vervangen van wegdek duur is en strijdig is met de ambitie om stikstofemissie te reduceren; Omringende gemeenten voornemens zijn om dezelfde (Bloemendaal, Zandvoort) of een hogere plandrempel (Haarlem, 70 dB) aan te houden. Haarlemmermeer nog onbekend.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Wijzigingen in andere beleidsstukken kan effect hebben op de geluidsbelasting van woningen. Mogelijk vallen hierdoor meer of minder woningen boven de plandrempel en zal de mogelijkheid voor aanvullende maatregelen onderzocht moeten worden. Er zijn woningen waarvan de geluidsbeslasting boven de plandrempel valt en waar de gemeente geen maatregelen zal treffen. Maatregelen voor deze woningen zijn niet opgenomen in de begroting. Extra middelen, om gevelisolatie toe te passen bij woningen die aan wettelijke normen voldoen, zullen niet doelmatig besteed worden. Dit kan voor een enkele individuele bewoner een moeilijke boodschap zijn.

Duurzaamheid Maatregelen die worden genomen om de geluidsbelastingen op woningen te verlagen kunnen ook bijdragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen. Het stimuleren van duurzaam en stiller verkeer leidt tot minder CO2 uitstoot en draagt zo bij aan de Klimaatdoelen.

Financiën Gemeentelijke financiën Voor woningen waar de plandrempel van de gemeentelijke wegen wordt overschreden bekijkt de gemeente hoe het onderhoud en renovatie naar voren kan worden gehaald. De gemeente weegt per situatie af of een geluid reducerend wegdek wordt toegepast. De (meer)kosten voor het toepassen van maatregelen als stil asfalt komen bij onderhoudswerkzaamheden ten laste van de reguliere onderhoudsbudgetten. Er wordt aangesloten bij regulier onderhoud om de kosten zo laag mogelijk te houden. Financiering vanuit rijksgelden De geluidsanering van de lopende gevelisolatieprojecten wordt vrijwel uitsluitend betaald met rijksgelden. Voor deze regeling is in 2009 een lijst gemaakt van te saneren woningen. Deze regeling is gesloten, er kunnen geen nieuwe woningen aangemeld worden. Huiseigenaren kunnen daarnaast zelf maatregelen uitvoeren en aanspraak maken op isolatiesubsidies die er zijn voor het verduurzamen van woningen.

pagina 5 van 6

Samenwerking en communicatie Op 19 maart 2024 is een bewonersavond georganiseerd waarbij de inwoners zijn geïnformeerd over het Actieplan. Vanuit de bewoners is voornamelijk het signaal ontvangen dat de geluidhinder door bewoners voornamelijk wordt ervaren door: • Piekgeluiden (vaak motorverkeer) op de wegen met name in de zomerperiode; • Geluidoverlast als gevolg van overschrijding van de toegestane snelheid en hard optrekkend verkeer. Het ontwerp-actieplan geluid zal voor inwoners van Heemstede en de raad ter inzage worden gelegd via https://www.officielebekendmakingen.nl/. De zienswijzen worden verwerkt waarna het plan wordt vastgesteld door het college. Het vaststellen van het actieplan is geen voor beroep vatbaar besluit omdat het een eigen beleidsvoornemen is. Het vastgestelde actieplan zal door de Omgevingsdienst worden verstrekt aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Dit gebeurt via een ingevuld format naar de Centrale Voorziening Geluidgegevens (CVGG).

Planning/uitvoering Besluitvorming Fase & Besluitvorming Collegebehandeling B-stuk Commissiebehandeling B-stuk Ter inzage legging (6 weken) Collegebesluit C-stuk

Mei

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Voordat het Actieplan Geluid definitief vast gesteld wordt dient het ontwerp-Actieplan Geluid ter inzage te worden gelegd conform afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht. In 2027 worden nieuwe geluidbelastingkaarten opgesteld en daaropvolgend zal weer een nieuw actieplan worden opgesteld in 2028.

Bijlage(n) 1. Ontwerp-Actieplan Geluid 2024-2028. 2. Geluidsbelastingskaarten en tellingen – gemeente Heemstede. Openbaar toegankelijk op de website van ODIJmond: https://www.odijmond.nl/thema's/geluid/geluidbelastingkaart/

pagina 6 van 6