Collegebesluit Vervangen 500 m drinkwaterleiding PWN nabij de begraafplaats.pdf

Collegebesluit Collegevergadering: 27 aug 2024

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1244811 : Infra en Projecten Heemstede : A.M.C.E. Stam : Actief openbaar

Onderwerp Vervangen 500 m drinkwaterleiding PWN nabij de begraafplaats

Kernboodschap PWN is in Noord-Holland, met uitzondering van Heemstede en Amsterdam, verantwoordelijk voor de levering van drinkwater. De drinkwaterleiding van PWN die langs de Van Merlenhaven loopt moet weggehaald worden. De leiding is in slechte staat en eerder lek geweest, waardoor deze vervangen moet worden. PWN heeft twee tracés voorgelegd aan het college voor deze nieuwe drinkwaterleiding, diep onder de begraafplaats door of eromheen. Het college vraagt hierover de zienswijze van de commissie Ruimte. Omdat drinkwaterleidingen zijn vastgelegd in het omgevingsplan, zal er op een later moment een wijziging van het omgevingsplan plaatsvinden.

Besluit B&W 1. Kennis te nemen van de twee mogelijke nieuwe tracés voor de drinkwaterleiding; 2. De twee mogelijke nieuwe tracés voor de drinkwaterleiding voor te leggen aan de commissie Ruimte om haar zienswijzen m.b.t. de opties van een nieuw tracé kenbaar te maken (B-stuk).

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader Drinkwaterwet

Bevoegdheid Drinkwaterwet Artikel 7 van de Drinkwaterwet schrijft voor dat een drinkwaterbedrijf tot taak heeft om de infrastructuur die noodzakelijk is voor de productie en distributie van drinkwater in dat distributiegebied tot stand te brengen en in stand te houden. Heemstede ligt niet in het distributiegebied, maar er lopen wel transportleidingen door de gemeente. PWN is dus bevoegd tot pagina 1 van 10

het leggen en onderhouden van leidingen in Heemstede en heeft de taak de ligging van het distributienetwerk te bepalen. Artikel 2 van de Drinkwaterwet schrijft voor dat wanneer overheidsinstanties hun bevoegdheden uitoefenen en wettelijke regels toepassen, de bescherming en waarborging van de openbare drinkwatervoorziening als een noodzakelijke prioriteit wordt beschouwd. De gemeente heeft een ondersteunende rol in de plaatsbepaling van het distributienetwerk. Wijzigen omgevingsplan De huidige drinkwaterleidingen zijn vastgelegd in het omgevingsplan van de gemeente, waarmee deze juridisch geborgd zijn. Bij het verleggen van de leiding moet er een wijziging van het omgevingsplan plaatsvinden. Artikel 4.2 van de Omgevingswet geeft aan dat de gemeenteraad bevoegd is tot het wijzigen van het omgevingsplan.

Bestuurlijke achtergrond Op 6 mei 2024 heeft bestuurlijk overleg plaatsgevonden waarbij PWN drie tracés heeft besproken, waarvan uiteindelijk twee tracés mogelijk zijn. Van deze twee tracés gaat één tracé diep onder de begraafplaats door, de ander om de begraafplaats heen via de Glipperdreef. Op 11 juli 2024 heeft het college een formele reactie gegeven op het verzoek van PWN om een voorkeur uit te spreken voor een tracé voor de nieuwe ligging van de drinkwaterleiding, zie bijlage 2. Het college heeft hierin aangegeven dat de verantwoordelijkheid voor de keuze van het tracé bij PWN ligt. Omdat beide tracés impact hebben op de omgeving en omdat de gemeenteraad uiteindelijk het omgevingsplan vaststelt waarin de drinkwaterleiding juridisch wordt geborgd, is het van belang de gemeenteraad tijdig te informeren en betrekken. De zienswijze van de commissie Ruimte over de twee tracés zal daarom worden gedeeld met PWN. Het college beoogt met de objectieve uiteenzetting van de tracés een neutrale opstelling, zonder sturing naar een specifieke keuze. De commissie krijgt hiermee als volksvertegenwoordiging de ruimte om op basis van alle feiten en overwegingen een voorkeur uit te spreken.

Motivering Aanleiding PWN heeft een drinkwaterleiding in Heemstede die gesaneerd moet worden, zie figuur 1 voor de ligging. Het betreft een leiding die cruciaal is voor de drinkwatervoorziening van de Provincie NoordHolland. De leiding dateert uit 1952, toen de situatie boven de grond nog fundamenteel anders was. In de jaren ’80 zijn er aan de Anna Blamanlaan woningen gebouwd waardoor de leiding in de achtertuinen is komen te liggen. Bij een breuk in de leiding, of wanneer onderhoud nodig is, is deze niet te bereiken zonder aanzienlijke schade toe te brengen aan de eigendommen van de bewoners en overlast te veroorzaken. De leiding maakt daarna een haakse hoek langs de sportvelden. De leiding ligt hier in een smalle strook tussen de jachthaven en de sportvelden in. Deze grond is

pagina 2 van 10

verhuurd aan Watersportvereniging Van Merlenhaven en is afgesloten met een hek, waardoor deze niet vrij toegankelijk is in geval van calamiteiten. In 2018 heeft de leiding een lekkage vertoond in de berm van de Glipper Dreef. Omdat de leiding is verouderd neemt het risico op leidingbreuken en lekkages toe. Om problemen met bereikbaarheid te voorkomen tijdens calamiteitensituaties en om de waterinfrastructuur veilig te stellen, is het noodzakelijk om de leiding te vervangen en op een andere locatie terug te plaatsen. Het is niet mogelijk om de leiding van binnenuit te herstellen door te relinen. Dit resulteert in een verkleining van de diameter, waardoor de capaciteit van de leiding ontoereikend wordt en er onvoldoende water kan worden geleverd.

Figuur 1: bestaande drinkwaterleiding in het blauw; te saneren leiding in het geel gestreept

PWN heeft drie alternatieve tracés onderzocht om de bestaande leiding in de Burgemeester van Rappardlaan te verbinden met de leiding in de Sportparklaan, zie figuur 2. In oktober 2023 heeft PWN een variantenstudie gedaan voor deze tracés. Tracé 3 is vanuit technisch oogpunt niet haalbaar vanwege de Molenbrug. Het is niet mogelijk om de leiding door de brug heen te laten lopen en het is niet mogelijk om er onderdoor te boren, vanwege beperkte ruimte aan de noordzijde van de brug. Figuur 3 laat de twee haalbare opties zien voor het nieuwe tracé. PWN heeft de consequenties van beide tracés verder uitgewerkt en een risico-inventarisatie en haalbaarheidsstudie laten uitvoeren voor de gestuurde boringen door een ingenieursbureau, zie bijlage 1. Het tracé in de Adriënnelaan (in het blauw) wordt niet vervangen.

pagina 3 van 10

Figuur 2: 3 alternatieve tracés en bestaande leiding (blauw) Figuur 3: 2 haalbare opties voor het nieuwe tracé, met in het roze de bestaande leiding die bij tracé 1 uit gebruik wordt genomen, en bij tracé 2 wordt afgesloten.

Ligging tracé 1: onder begraafplaats door De nieuwe waterleiding gaat op NAP -15 meter diepte rechtstreeks onder de begraafplaats door. De leiding wordt aangebracht middels een gestuurde boring. De aansluiting van de nieuwe leiding op de bestaande leiding in de Sportparklaan wordt gemaakt via een open ontgraving. Een deel van de bestaande leiding in het bos (zie roze leiding in figuur 3) kan direct buiten gebruik worden genomen. Figuur 4 en 5 laten zien waar en hoe diep de boring onder begraafplaats loopt. Het maaiveld van de begraafplaats is hoger dan de rest van Heemstede, zodat de graven boven het grondwater liggen. De maximale diepte van een graf is NAP -0.40 m, zie figuur 5. De afstand tussen de graven en de boring is daardoor minimaal 14.6 m.

pagina 4 van 10

Figuur 4: locatie van boring onder begraafplaats

Figuur 5: dwarsdoorsnede van begraafplaats met traject van boring; in het groen de hoogte van de graven

Ligging tracé 2: om de begraafplaats heen Tracé 2 wordt via een open ontgraving vanaf de Sportparklaan in de zuidelijke richting in de Glipperdreef aangelegd. Om onder de brug door te gaan is ook hier een gestuurde boring nodig. De leiding komt ten zuiden van de Van Merlenvaart omhoog. Om aan te sluiten op het bestaande leidingnet moet de leiding daarna een stukje worden teruggelegd. De bestaande leiding in het bos blijft in gebruik en zal in de toekomst vervangen moeten worden. Bij deze vervanging zullen de bomen boven de leiding worden gekapt.

Argumenten Bij de afweging van de tracés zijn de volgende aspecten van belang: 1. Wat is de impact op de omgeving tijdens de realisatie, met betrekking op verkeersafsluitingen en overlast op de begraafplaats? 2. Kan het bestaande tracé in het bos buiten gebruik worden genomen? 3. Wat zijn op korte en lange termijn de risico’s? Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de voor- en nadelen van beide tracés. Deze zijn verder uitgewerkt onder de tabel.

pagina 5 van 10

Tabel: voor- en nadelen van tracé 1 en 2

Tracé 1: boring onder begraafplaats

Tracé 2: om begraafplaats heen

Doorlooptijd

±

7 weken

-

16 weken

Verkeersafsluiting

±

4 weken halve afsluiting Sportparklaan

--

Minimaal 5 weken volledige afsluiting kruising Sportparklaan/Glipperdreef

Tracé in bos

+

Direct buiten gebruik stellen, bomen boven leiding hoeven in de toekomst niet gekapt te worden

-

In toekomst vervangen; risico op calamiteit blijft bestaan, bomen boven de toekomstig te vervangen leiding worden gekapt

Risico korte termijn

+

Risico-inventarisatie voor schade tijdens realisatie is uitgevoerd; risico is geminimaliseerd (zie bijlage 1) Grootste risico op:

-

Risico op uitloop door complexiteit bestaande kabel- en leidingnetwerk; risico op uitloop door geluidsoverlast op begraafplaats

-

-

Archeologische schade Zettingen in het maaiveld Modderverschuivingen Lekkage aan leidingen en kabelschade

Consequenties lange termijn

-

De schade aan een graf is onherstelbaar

+

Effecten wegafsluiting direct weg na afronding werkzaamheden

Begraafplaats

-

Onder graven door

+

Begraafplaats wordt gemeden

1. Wat is de impact op de omgeving tijdens de realisatie, met betrekking op verkeersafsluitingen en overlast op de begraafplaats? Tracé 1 – onder begraafplaats door De doorlooptijd van de realisatie van tracé 1 is 7 weken, waarbij gefaseerd verkeersafsluitingen plaatsvinden. Het voetpad aan de Adriënnelaan in het bos wordt ca. 4 weken afgesloten, om de leiding klaar te leggen voor de boring, en er is ca. 4 weken een halve wegafzetting Sportparklaan, waar de boorinstallatie staat, zie figuur 6. De zuidelijke kant van de Sportparklaan is afgezet, waarbij fiets- en voetverkeer in beide richtingen mogelijk blijft. De werkzaamheden vinden op voldoende afstand van de begraafplaats plaats, dat deze daar geen overlast veroorzaken.

pagina 6 van 10

Figuur 6: verkeersafsluitingen tracé 1

Tracé 2 – om begraafplaats heen De doorlooptijd van de realisatie van tracé 2 is geraamd op minimaal 16 weken. Tijdens de werkzaamheden draaien er bemalingspompen op de Glipper Dreef. Indien deze geluidsoverlast veroorzaken op de begraafplaats, moeten deze worden verplaatst naar minder gunstige locaties, waardoor de werkzaamheden uit zullen lopen. De verkeersafsluitingen voor tracé 2 vinden plaats in 3 fases: 1. De westelijke rijbaan van de Glipper Dreef inclusief de westelijke baan van de kruising Sportparklaan wordt 7 weken afgesloten. Tijdens deze fase wordt de gestuurde boring onder de brug uitgevoerd. Al het verkeer in de richting noord -> zuid is gestremd, wat impact heeft op de bereikbaarheid van de Glip en Merlenhoven. De busverbinding moet in 1 richting worden omgelegd. 2. Het kruispunt Glipperdreef – Sportparklaan gaat minimaal 5 weken dicht. Het kruispunt wordt opengebroken om de nieuwe leiding aan te leggen. Een dusdanig lange afsluiting van dit kruispunt heeft een enorme impact op het verkeer en de bereikbaarheid van Heemstede en de regio. De omleiding voor gemotoriseerd verkeer is weergegeven in figuur 8. 3. In fase 3 wordt de Sportparklaan voor 3 weken afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Dit geeft een omleiding door de woonwijk voor de Nicolaas Beetsschool en de wissellocatie op het sportpark.

pagina 7 van 10

Figuur 7: verkeersafsluitingen tracé 2

Figuur 8: omleiding voor gemotoriseerd verkeer bij tracé 2

De verkeersafsluitingen geven overlast voor de gehele regio. Vooral fase 2 veroorzaakt veel hinder. De doorlooptijd van fase 2 is geraamd op minimaal 5 weken, maar is de meest complexe fase. Er is een risico op uitloop van de werkzaamheden. De hulpdiensten en buslijnen zijn benaderd en geven een sterk negatief advies voor dit tracé vanwege de slechte bereikbaarheid tijdens de werkzaamheden. 2. Kan het bestaande tracé in het bos buiten gebruik worden genomen? Vanaf de Adriënnelaan richting de Glipper Dreef ligt een drinkwaterleiding die in de toekomst vervangen moet worden, zie figuur 9. Hier is het bos overheen gegroeid. Wanneer deze leiding vervangen wordt, moeten de bomen boven de leiding worden gekapt.

Figuur 9: in het roze de bestaande leiding in het bos

Bij tracé 1 (onder begraafplaats door) kan de bestaande leiding in het bos direct buiten gebruik worden genomen. De leiding wordt dan afgesloten en blijft liggen onder de grond. De bomen hoeven niet te worden gekapt.

pagina 8 van 10

Bij tracé 2 (om begraafplaats heen) blijft de leiding in gebruik. In de toekomst zal deze leiding vervangen moeten worden en worden bomen gekapt. Het is nog niet bekend wanneer dit plaatsvindt. Daarnaast bestaat er een kans dat de leiding kapot wordt getrokken door boomwortels, als bij een grote storm een boom omwaait. Bij de reparatie van de leiding zullen de bomen boven de leiding dan moeten worden gekapt voor de benodigde werkruimte. 3. Wat zijn op korte en lange termijn de risico’s? Tracé 1 (onder begraafplaats door) Aan het uitvoeren van een gestuurde boring zijn risico’s gebonden. De boring onder de begraafplaats wordt uitgevoerd middels een horizontaal gestuurde boring (HDD). Het is een bewezen techniek die minimale overlast creëert voor de omgeving. Deze methode wordt gebruikt om ondergrondse kabels en leidingen aan te leggen wanneer er niet bovengronds ontgraven kan worden, bijvoorbeeld bij het passeren van primaire waterkeringen en spoorwegen. PWN heeft door een extern bureau een risico-inventarisatie uit laten voeren, waarbij mitigerende maatregelen zijn voorgesteld. Deze maatregelen zijn in het werkproces van PWN opgenomen, waardoor de risico’s zijn geminimaliseerd. De kans op schade aan de graven is verwaarloosbaar, maar de gevolgen zouden onherstelbaar zijn. De grootste risico’s worden hieronder kort beschreven.

De volledige inventarisatie is te vinden in bijlage 1. -

-

-

-

Lekkage van leiding: het is mogelijk dat er na verloop van tijd lekkage optreedt door corrosie of beschadiging door andere werkzaamheden. Vanwege de grote diepte wordt de grond rondom de leiding niet verstoord, wat kans op lekkage tot het minimale reduceert. De buis wordt optimaal beschermd tegen corrosie en de verwachte levensduur is >100jaar. De bescherming wordt getest vóór- en nadat de leiding de grond in wordt getrokken. Archeologie: in de ondergrond kunnen archeologisch waardevolle resten zitten die kunnen worden aangetast bij het boren. Een specialist heeft een verkennende archeologische studie gedaan. Deze concludeert dat het risico dat de archeologische waarden verstoort worden klein is, vanwege de minimale grondverstoring die plaatsvindt met een HDD boring. Als archeologisch onderzoek tot dezelfde diepte moet worden uitgevoerd, wordt meer verstoord dan bij het boren. Zettingen van het maaiveld: er bestaat een risico op verzakkingen van het maaiveld, omdat er grondverlies kan optreden bij het boren. Om verzakking te voorkomen wordt er gebruik gemaakt van een niet zettingsgevoelige substantie (een speciale boorvloeistof). Daardoor vindt er geen volumeverlies op rondom de leiding en vinden er geen maaiveldverzakkingen plaats.

Muduitbraak: een muduitbraak is een ongecontroleerde uitbraak van boorvloeistof door een te hoge druk, wat kan leiden tot verontreiniging van de omgeving. Er is een eerste toets op muduitbraak gedaan, waaruit blijkt dat er alleen kans op muduitbraak is bij het uittredepunt van de boring bij de Burg. van Rappardlaan. Door de snelheid van de boring te verlagen, wordt de druk verlaagd en het risico geminimaliseerd. Ook wordt de boordruk tijdens uitvoering gemeten.

pagina 9 van 10

Tracé 2 (om begraafplaats heen) Bij tracé 2 vindt ook een gestuurde boring plaats onder de Van Merlenbrug. Deze boring kent dezelfde (minimale) risico’s, maar de gevolgen van falen zijn minder groot. De kruising Sportparklaan – Glipperdreef wordt in fase 2 van het project volledig ontgraven om de leiding te plaatsen. Dit is een complexe opgave vanwege het hoge aantal kabels en leidingen die onder deze kruising lopen, zie figuur 10. Vanwege de complexiteit is er een groot risico op uitloop en langere stremming van het verkeer. Het is niet mogelijk om onder dit kruispunt door te boren, omdat de boring geen bochten kan maken en geen ruimte heeft om op het juiste punt omhoog te komen.

Figuur 10: bestaande kabels en leidingen kruispunt Sportparklaan – Glipper Dreef

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Deze zijn reeds beschreven bij de afwegingen per tracé.

Duurzaamheid De werkzaamheden zullen zo veel mogelijk elektrisch worden uitgevoerd om de uitstoot van schadelijke stoffen te minimaliseren.

Financiën De kosten van het project worden volledig gedragen door PWN.

Samenwerking en communicatie Alle communicatie richting inwoners en de omgeving komt vanuit PWN. Deze communicatie wordt afgestemd met de gemeente.

Planning/uitvoering 27 augustus 2024: besluit college 19 september 2024: zienwijze commissie Ruimte

Bijlage(n) 1. Risico-inventarisatie HDD boring Heemstede Merlenvaart 2. Formele reactie van het college aan PWN pagina 10 van 10