Collegebesluit Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026.pdf

Collegebesluit Collegevergadering: 24 september 2024

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1274029 : Welzijnszaken Heemstede : S.A. Meerhoff : Actief openbaar

Onderwerp Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026.

Kernboodschap In het ‘Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026’ wordt vastgesteld hoe de gemeenten in de regio samenwerken aan de taak voor opvang van asielzoekers. Vanuit solidariteit en het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid streven de gemeenten in de regio naar duurzame, kwalitatief goede en voldoende opvang. De samenwerkende gemeenten hebben daarbij oog voor voorzieningen, zoals onderwijs. Vanuit de spreidingswet heeft Heemstede een indicatieve opgave om 191 opvangplekken voor asielzoekers te realiseren. In het regioplan is vastgelegd dat Heemstede locaties onderzoekt met een capaciteit voor circa 50 personen. Inclusief een locatie voor 50 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). Bij iedere nieuwe locatie in Heemstede wordt het proces helder overgebracht, zijn we transparant over de besluitvorming en maken we duidelijk hoe inwoners kunnen participeren.

Besluit B&W 1. Het ‘Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026’ vast te stellen; 2. Het besluit ter kennisname te brengen van de commissie Samenleving (C-stuk)

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader Dit besluit wordt genomen met in achtneming van: • Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) • Raadsinformatiebericht actualisatie regioplan opvang d.d. 16 juli • Raadsvoorstel Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders d.d. 27 juni 2024 • Collegebesluit Concept Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026 d.d. 23 april 2024 pagina 1 van 5

• •

Motie draagvlak d.d. 13 juli 2023 Raadsbesluit Regionaal conceptplan opvang asielzoekers Kennemerland d.d. 8 juni 2023

Bevoegdheid Het college voert het dagelijks bestuur van de gemeente en heeft daarmee opdracht om opvang in Heemstede uit te werken (Art. 160 Gemeentewet).

Bestuurlijke achtergrond Vanuit het ‘regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026’ werkt Heemstede samen met regiogemeentes aan de opgaven voortkomend uit de spreidingswet. De raad van Heemstede heeft in juni 2023 geen wensen en bedenkingen meegegeven op het concept regionaal plan asielopvang Kennemerland. Het college heeft vervolgens het plan samen met de regio vastgesteld. Vanwege het ingaan van de Spreidingswet op 1 februari 2024 is er een vernieuwde versie van het regioplan opgesteld. Omdat deze vernieuwde versie van het regioplan dezelfde uitgangspunten voor regionale samenwerking heeft, heeft het college ingestemd met de vernieuwde versie op 23 april 2024. Deze is ter informatie aan de raad gestuurd. Het nieuwe regioplan noemt geen nieuwe opvanglocaties in Heemstede. Op 27 juni 2024 heeft de raad besloten dat in Heemstede de opgave voor asielopvang met opvanglocaties met circa 50 plekken wordt gerealiseerd. Vanuit de spreidingswet heeft de gemeente Heemstede een indicatieve taakstelling om 191 opvangplekken voor asielzoekers te realiseren, waarvan er 16 zijn gerealiseerd op de Heemsteedse Dreef. Voor iedere nieuwe locatie wordt zoveel mogelijk gewerkt vanuit draagvlak. Hiervoor is heldere en tastbare communicatie in algemene zin ingezet vanuit de ‘motie draagvlak’.

Door het onderwerp asiel meer te verbinden met Heemstede, komt een nieuwe locatie om de hoek toch iets minder onverwacht en hebben omwonenden vooraf al meer beeld van wat dit voor ze betekent. Op het moment dat er een opvanglocatie in de buurt komt, geldt dat er communicatie komt richting omwonenden. Dat betekent zo snel mogelijk en frequent met de omwonenden in contact zijn.

Motivering In het regioplan zijn de 8 samenwerkende gemeenten overeengekomen dat zij de indicatieve opgave van 3.253 gaan realiseren. Het voorstel is om voor het overgrote deel duurzame opvangplekken (beschikbaarheid minimaal 5 jaar) te bewerkstelligen, met een flexibele schil van (crisis)noodopvangplekken. De colleges streven naar duurzame, kwalitatief goede en voldoende opvang en hebben oog voor behoefte aan voorzieningen zoals onderwijs. Het is daarom mogelijk dat in voorkomende gevallen het belang om goede duurzame locaties te realiseren, zal prevaleren boven het belang om zo snel mogelijk (nood)opvang te organiseren.

Wijzigingen t.o.v. Concept Regioplan van april 2024 Tijdens de behandeling van het concept regioplan door de colleges van de gemeenten in Kennemerland heeft de gemeente Zandvoort besloten om het zoeken naar een locatie te temporiseren. Dit is vanwege de plannen van het huidige kabinet en de onduidelijkheid over de toekomst van de spreidingswet. De acht overige gemeenten in de regionale samenwerking nemen de indicatieve opgave van Zandvoort (94 opvangplekken) niet over. pagina 2 van 5

Onafhankelijk van de toekomst van de spreidingswet blijven de 8 gemeenten hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en zetten zij hun inzet voort, onder de voorwaarde dat de opgave verantwoordelijk kan worden ingevuld. De 8 Kennemerlandse gemeenten nemen geen indicatieve asielopgave over wanneer andere gemeenten in de regio of in de provincie Noord-Holland geen adequate bijdrage leveren aan de regionale of provinciale inzet. Een andere wijziging in het regioplan gaat over de te realiseren aantallen voor AMV-plekken. Binnen de regionale indicatieve opgave is er een opgave voor aantal plekken voor AMV. Deze alleenstaande minderjarige vreemdelingen volgen nieuwkomersonderwijs op Internationale Schakelklassen (ISK). Vanwege de capaciteit voor nieuwkomersonderwijs in onderwijsregio Zuid-Kennemerland (Bloemendaal, Haarlem, Heemstede, Bloemendaal en Velsen zuid) is er nog ruimte voor 50 AMVplekken in deze regio. In het regionaal plan is vastgelegd, dat deze 50 AMV-plekken worden gerealiseerd in Heemstede.

Proces van de Spreidingswet De Spreidingswet stelt dat de commissaris van de Koning voor 1 november 2024 een provinciaal plan van de verdeling van opvangplaatsen aanbiedt bij de minister van Asiel en Migratie. De regio Kennemerland is daarom gevraagd om voor 1 oktober 2024 het definitieve regioplan in te dienen bij de provincie Noord-Holland. Op basis van het provinciaal verslag maakt de minister uiterlijk 31 december 2024 een verdeelbesluit. Na dit verdeelbesluit hebben de gemeente 6 maanden de tijd (uiterlijk 30 juni 2025) om nieuwe opvangplekken aan te bieden aan het COA.

Werkwijze Heemstede Op 27 juni 2024 heeft de raad besloten dat in Heemstede de opgave voor asielopvang wordt gerealiseerd met opvanglocaties van circa 50 plekken. Er loopt een locatieonderzoek met als resultaat een onderbouwd rapport over welke potentiële opvanglocaties in Heemstede als meest kansrijk worden beschouwd. Naast een locatieonderzoek is met COA een traject gestart hoe we gezamenlijk invulling kunnen geven aan de begeleiding en het beheer van locaties met een omvang van circa 50 plekken. Dit traject is nodig, omdat COA voor reguliere opvang grotere locaties beheert. Wanneer we locaties aandragen voor opvang, hebben we duidelijkheid over de organisatie van beheer, begeleiding en sociale voorzieningen. Het locatieonderzoek met kansrijke locaties, de invulling van de organisatie van de locaties met een dergelijke grootte en de eventuele financiële consequenties voor de gemeente Heemstede worden gebundeld in een voorstel begin 2025.

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen Heemstede noemt in dit regioplan geen nieuwe locaties. Besluitvorming over asiellocaties vindt plaats in het begin van 2025. In het provinciaal plan dat de Commissaris van de Koning aanbiedt aan de minister is daarom niet opgenomen met welke locaties Heemstede 191 opvangplekken gaat invullen. Vanuit de Spreidingswet kunnen er gevolgen zijn als een gemeente niet (voldoende) uitvoering geeft aan de taak om opvang voor asielzoekers te realiseren volgens het verdeelbesluit van de minister. De minister zal in dat geval als eerste stap in overleg treden met de gemeente. Daarna kan de minister het verdeelbesluit juridisch afdwingen, door middel van interbestuurlijk toezicht. Ook wel ‘indeplaatsstelling’ genoemd. In het geval van indeplaatsstelling neemt het Rijk de pagina 3 van 5

nodige besluiten voor de realisatie van asielopvang in plaats van de gemeente. De indeplaatsstelling moet gezien worden als een ultimum remedium, waar een bestuurlijk traject aan voorafgaat. We achten het risico op een indeplaatsstelling in Heemstede klein. De minister heeft aangegeven geen dwang te willen gebruiken. Ook heeft Heemstede aan de regio en aan de provincie aangegeven, dat vanwege de afwijzing van eerder aangedragen locaties, we later locaties zullen aanbieden voor opvang in dit regioplan. In de regio en de provincie is hier begrip voor getoond.

Financiën Aan het instemmen met het regioplan is geen financiële consequentie voor gemeente Heemstede verbonden.

Samenwerking en communicatie Vanuit de regio wordt een persbericht verstuurd wanneer het regioplan wordt aangeboden aan de commissaris van de Koning. Samenwerking en communicatie bij locaties in Heemstede Wanneer een collegevoorstel wordt gemaakt over een opvanglocatie dan vindt communicatie en participatie plaats volgens de werkwijze die invulling geeft aan de Motie Draagvlak d.d. 13 juli 2023. Onderdeel van deze werkwijze is dat er communicatie komt richting omwonenden, zodra een locatie in de buurt komt. Vanaf dit moment moet de communicatie met de omwonenden van hoge kwaliteit zijn. Dat betekent zo snel mogelijk en frequent met de omwonenden in contact zijn op een adequate wijze. Namelijk: het proces helder overbrengen, transparant zijn over de besluitvorming, duidelijk maken hoe mensen kunnen inspreken en participeren, informeren én reageren, de zorgen van omwonenden begrijpen en erkennen. Het is niet het doel van deze werkwijze om mensen met de inzet van communicatie te overtuigen. Sommige inwoners zullen kritisch zijn en blijven. Met heldere, betrouwbare communicatie over wat ze mogen verwachten en hoe ze invloed hebben op het proces, kan iedereen – ondanks eventuele bezwaren – toch bouwen en vertrouwen op hun eigen gemeente.

De concrete communicatiemiddelen waarmee gewerkt wordt zijn brieven aan omwonenden zodra bekend wordt dat er een locatie komt, informatiebijeenkomsten over wensen en zorgen, digitale nieuwsbrieven voor de laatste ontwikkelingen over de locatie(s) en de website van de gemeente wordt actueel gehouden. Per locatie is er een communicatie- en participatieplan.

pagina 4 van 5

Planning/uitvoering Fase & Besluitvorming College stelt definitief regioplan vast Regioplan wordt aangeboden aan CvdK Provinciaal plan wordt aangeboden aan de minister Minister maakt verdeelbesluit Locatieonderzoek en gespreken COA beheer en begeleiding Voorbereiding Besluit integraal voorstel opvang

Sep

Bijlage(n) 1. Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026

pagina 5 van 5

Okt

Nov

Dec

Q1 2025