Collegebesluit - Ontwerp Nota bodembeheer, deelnemende gemeenten Omgevingsdienst IJmond.pdf

Collegebesluit Collegevergadering: 11 oktober 2022

Zaaknummer Afdeling Portefeuillehouder Openbaarheid

: : : :

1107656 Ruimtelijk Beleid Heemstede A.M.C.E. Stam Actief openbaar

ONDERWERP Ontwerp Nota bodembeheer, deelnemende gemeenten Omgevingsdienst IJmond SAMENVATTING De gemeente Heemstede heeft de taak om de kwaliteit van de bodem nu en naar de toekomst toe beschermen. Voor bodemactiviteiten gelden landelijke en lokale regels en deze staan beschreven in de vigerende Nota bodembeheer 2016-2026 (hierna Nota). Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de Nota geactualiseerd. Door de voorgestelde wijzigingen wordt de bodem beter beschermd en is het mogelijk de bodemactiviteiten beter te controleren. Het college stemt in met de Nota, legt deze ter inzage en vraagt de commissie Middelen om een zienswijze. JURIDISCH EN BESLUITKADER De inwerkingtreding van de Omgevingswet op (vooralsnog) 1 januari 2023 betekent dat de gemeente het bevoegd gezag wordt voor de gehele milieuhygiënische bodemkwaliteit van de bodem. Het huidige bodembeleid dient hierop geactualiseerd te worden. De geactualiseerde Nota wijkt af van de eerdere Nota Bodembeer die in 2016 is vastgesteld. Dat besluit is na vaststelling van de nieuwe Nota dan niet meer geldig (op grond van artikel 44 van het Besluit bodembeheer). De uitgebreide procedure met inspraak is daarom van toepassing volgens, overeenkomstig met artikel 49 en 51 van het Besluit bodemkwaliteit. BESLUIT B&W 1.

In te stemmen met de geactualiseerde Nota bodembeheer, deelnemende gemeenten Omgevingsdienst IJmond, onder voorbehoud van de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2023. 2. De Nota bodembeheer vrij te geven voor de inspraak conform de Algemene wet bestuursrecht afdeling 3.4. 3. Dit besluit voor te leggen aan de commissie Middelen om haar zienswijze kenbaar te maken (B-stuk). AANLEIDING Aanleiding voor het actualiseren van de Nota bodembeheer is tweeledig.

1/3

Collegebesluit Collegevergadering: 11 oktober 2022

Allereerst zal naar verwachting de Omgevingswet op 1 januari 2023 van kracht worden. Ten tweede is de huidige Nota inmiddels weer enkele jaren in gebruik en kan daarom een actualisatie gebruiken. Beide situaties vormen het moment om het lokale bodembeleid te herzien en nieuwe onderwerpen in het bodembeleid op te nemen en het beleid binnen de regio zoveel mogelijk te uniformeren. De Omgevingsdienst IJmond heeft daarom Antea Group gevraagd om namens de deelnemende gemeenten, waaronder Heemstede, de Nota bodembeheer te actualiseren op zowel de huidige als de toekomstige weten regelgeving. De Nota wordt door de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten vastgesteld voor een periode van maximaal 10 jaar. Relatie met de Omgevingswet Op 1 januari 2023 treedt de Omgevingswet in werking. De inwerkingtreding van de Omgevingswet betekent een aantal ontwikkelingen op het gebied van bodem. • De gemeente wordt het bevoegd gezag voor de gehele milieuhygiënische bodemkwaliteit voor de bodem. Momenteel is de provincie het bevoegd gezag voor de Wet bodembescherming. Dit betreft werkzaamheden in, en het saneren van sterk verontreinigde grond. De gemeente was al het bevoegd gezag met betrekking tot het Besluit bodemkwaliteit. Dit betreft het werken in en het toepassen van (maximaal) licht verontreinigde grond.

• Van rechtswege gaat een deel van de geactualiseerde en vast te stellen Nota Bodembeheer naar het tijdelijk deel van het omgevingsplan van de gemeente. MOTIVERING Door in te stemmen met de Nota is ons bodembeleid afgestemd op de zowel de huidige als de toekomstige wet- en regelgeving. Alle wijzigingen zijn inzichtelijk gemaakt via de bijlage ‘Beleidswijzigingen beleid per regio’. Op basis daarvan concluderen wij dat de impact van deze wijzigingen voor zowel de gemeente Heemstede als voor initiatiefnemers minimaal is. Voorgaande Nota’s zijn de basis voor actualisatie De geactualiseerde Nota is gebaseerd op de voorgaande Nota’s die van kracht waren in de afzonderlijke regio’s IJmond en Zuid-Kennemerland en de regio Zaanstreek-Waterland. Veel van het bestaande bodembeleid is overgenomen en samengevoegd. Daarnaast zijn de bestaande bodembeleidsregels nog eens kritisch beoordeeld zowel op formulering als aan de hand van de Omgevingswet. Ook zijn voor actuele onderwerpen aanvullende regels opgenomen ter bescherming van de regionale bodemkwaliteit. Eenduidigheid aan regels binnen het werkgebied van de Omgevingsdienst In het kader van eenduidigheid binnen het werkgebied van de Omgevingsdienst IJmond is gekozen voor een gezamenlijke aanpak van het bodembeleid. Door een regionale aanpak zijn de bodemregels eenduidig in

2/3

Collegebesluit Collegevergadering: 11 oktober 2022

het geval van gemeente-overstijgende initiatieven. Daarnaast hebben de gemeenten (een deel van) hun bodemtaken bij de OD IJmond neergelegd. Op deze manier wordt voorkomen dat er een ‘lappendeken’ ontstaat aan lokale bodemregels waarop toegezien moet worden. De Nota is opgesteld als een uitvoeringsdocument waarin is beschreven op welke wijze moet worden omgegaan met grondstromen. In de Nota zijn de regels en procedures voor het binnen de deelnemende gemeenten toepassen van (licht verontreinigde) grond en baggerspecie als bodem nader toegelicht. Daarnaast is in de Nota beschreven wanneer gebruik kan worden gemaakt van de bodemkwaliteitskaart als erkend bewijsmiddel voor de bepaling van de milieuhygiënische kwaliteit van een te ontgraven partij grond en/of de ontvangende bodem. KANTTEKENING De ontwerp Nota bodembeheer is geactualiseerd om te voldoen aan de Omgevingswet. Als de Omgevingswet onverhoopt niet per 1 januari 2023 in werking treedt, zullen we Nota bodembeheer alsnog aanhouden. In dat geval blijft de huidige reguliere Nota bodembeer leidend. FINANCIËN Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet verschuift de wettelijke bodemtaak (bevoegd gezag) van de provincie naar de gemeente. Deze nota bodembeheer bereidt de gemeente voor op die nieuwe taak door alvast het beleidskader hierop aan te passen en vast te stellen.

Voor de overdracht van de bodemtaken is het uitgangspunt dat dit volledig wordt gecompenseerd in de algemene uitkering. De compensatie hebben wij in de Programmabegroting 2023 van de gemeente opgenomen. Hier tegenover staat de bijdrage voor de gemeenschappelijke regeling met de Omgevingsdienst IJmond. Dit is daarmee een budgettair neutrale mutatie. De verschuiving van de wettelijke bodemtaken betekent dat straks bij ingrepen of werkzaamheden in de sterk verontreinigde grond de gemeente het bevoegd gezag is. De verantwoordelijkheid voor een bodemverontreiniging ligt altijd bij de eigenaar of de veroorzaker van de verontreiniging. Dit aspect verandert niet ten opzichte van de huidige situatie en leidt dus niet tot financiële risico’s voor de gemeente. Er bestaat wel een mogelijkheid dat de gemeente (tijdelijk) kosten moet maken. Dit is bij het aantreffen van een toevalvondst. Bij een toevalsvondst op of in de bodem met onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid geldt een regeling. Deze geldt voor historische verontreinigingen die vóór 1 januari 1987 zijn veroorzaakt. De eigenaar moet onaanvaardbare risico’s wegnemen. Als de eigenaar niet herleidbaar is, geen maatregelen neemt, of de kosten niet kan betalen, moet de gemeente ingrijpen. De inzet is erop gericht de eventuele kosten te verhalen.

PLANNING/UITVOERING Na besluitvorming in het college wordt de Nota bodembeheer ter inzage gelegd. Gedurende een periode van zes weken is er de mogelijkheid om

3/3

Collegebesluit Collegevergadering: 11 oktober 2022

zienswijzen in te dienen. Na verwerking van eventuele zienswijzen wordt de definitieve Nota bodembeheer met een Nota van beantwoording aan de gemeenteraad voorgelegd voor vaststelling. Wij voorzien agendering in de raadsbijeenkomst van december 2022. Na publicatie van het raadsbesluit treedt de geactualiseerde Nota bodembeheer in werking. SAMENWERKING EN COMMUNICATIE Het geactualiseerde, regionale bodembeleid is tot stand gekomen in samenwerking met 13 gemeenten binnen het werkgebied van de Omgevingsdienst IJmond. De ontwerp Nota wordt voor zes weken ter visie gelegd voor de inspraak conform de Awb afdeling 3.4. De ter inzage legging wordt op de gebruikelijke wijze gepubliceerd. DUURZAAMHEID Heemstede staat voor duurzaam bodembeheer. Dat betekent dat vrijkomende grond en baggerspecie zoveel als mogelijk wordt hergebruikt. Hierdoor wordt minder materiaal gestort en hoeven er minder primaire grondstoffen te worden gewonnen. De Nota draagt hieraan bij. Het hergebruik wordt verder gestimuleerd doordat de bodemregels gelijk zijn in de regio’s Zuid-Kennemerland, IJmond en Zaanstreek-Waterland en er daarmee meer toepassingslocaties beschikbaar komen om vrijkomende grond- en baggerspecie duurzaam her te gebruiken. BIJLAGEN 1. Ontwerp Nota bodembeheer, deelnemende gemeenten Omgevingsdienst IJmond. 2. Beleidswijzigingen per regio.

4/3