Collegebesluit Herijking jeugdwerk (kinder- jongeren- en straathoekwerk) Heemstede 2025-2028.pdf

Collegebesluit Collegevergadering: 5 november 2024

Zaaknummer Team Portefeuillehouder Openbaarheid

: 1281795 : Welzijnszaken Heemstede : S. Meerhoff : Actief openbaar

Onderwerp Herijking jeugdwerk (kinder- jongeren- en straathoekwerk) Heemstede 2025-2028

Kernboodschap Het college stemt in met de herijking jeugdwerk (kinder- jongeren- en straathoekwerk) Heemstede 2025-2028. De herijking jeugdwerk draagt bij aan het versterken van de preventieve ondersteuning aan de jeugd. Dit is nodig, omdat van meerdere kanten blijkt dat het niet altijd zo goed gaat met onze kinderen en jongeren als we zouden willen en we beroep op de jeugdhulp zoveel mogelijk willen voorkomen. Met de samenwerkende partijen is daarom de volgende visie geformuleerd voor 20252028: De jeugd in Heemstede groeit kansrijk, gezond en veilig op. De belangrijkste nieuwe acties vanaf 2025 zijn de uitrol van het jongerenwerk op school en het implementeren van een bewezen interventie voor het verbeteren van de mentale gezondheid van de jeugd.

Besluit B&W 1. Instemmen met de herijking jeugdwerk (kinder- jongeren- en straathoekwerk) Heemstede 20252028. 2. Het besluit ter kennisname te brengen van de commissie Samenleving (C-stuk).

Wettelijke grondslag Juridisch en beleidskader • • • •

Hervormingsagenda jeugd Jeugdakkoord Heemstede Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord Heemstede (GALA) Uitvraag budgetsubsidie WIJ Heemstede 2025-2028 pagina 1 van 6

•

Plan van Aanpak Eenzaamheid Heemstede

Bevoegdheden Het college is bevoegd tot het nemen van dit besluit op basis van de Gemeentewet, Hoofdstuk X (artikel 160-169)

Bestuurlijke achtergrond De herijking jeugdwerk is tot stand gekomen tegen de achtergrond van diverse beleidsstukken, zoals het Jeugdakkoord, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), de Hervormingsagenda Jeugd, de uitvraag voor de budgetsubsidie WIJ Heemstede 2025-2028, de raadsinformatieberichten over het vastlopen van de Jeugdzorg en het evaluatieonderzoek naar het jeugdwerk in Heemstede. Voor het Jeugdakkoord zijn kinderen, jongeren en volwassen gevraagd naar wat ze belangrijk vinden voor hun toekomst. Hieruit kwamen de thema’s naar voren: Je goed voelen; Meedenken en meedoen; Wonen en vrije tijd; Veiligheid; Afval en natuur; Samenwerking. Met uitzondering van ‘wonen’ en ‘afval en natuur’ komen de thema’s uit het Jeugdakkoord terug in de herijking jeugdwerk. Met het GALA worden gemeenten gestimuleerd een samenhangende aanpak op het gebied van gezondheid, sport & bewegen en sociale basis te ontwikkelen. In het plan van aanpak Heemstede is mentale gezondheid een belangrijk thema; dit is ook meegenomen in de herijking jeugdwerk. In de hervormingsagenda Jeugd is afgesproken om meer in te zetten op preventie, als een van de manieren om de knelpunten in de specialistische jeugdhulp aan te pakken. In de uitvraag voor de budgetsubsidie WIJ Heemstede is het overkoepelende thema ‘samenredzaam’. Hieronder vallen de drie thema’s Meedoen, Gezondheid en Opgroeien & ontwikkelen.

Per thema zijn vervolgens de doelen en soms subdoelen geformuleerd. De herijking Jeugdwerk sluit aan bij het thema ‘Opgroeien & ontwikkelen’. Evaluatieonderzoek jeugdwerk Heemstede In 2023 is een evaluatieonderzoek uitgevoerd naar het jeugdwerk in Heemstede 1. Het rapport dat hieruit volgde had als ondertitel ‘evaluatie jongerenwerk’, maar feitelijk ging het om het kinderjongeren- en straathoekwerk. Uit de evaluatie volgde een aantal aanbevelingen, die in deze herijking zijn meegenomen: • Maak een eenduidige visie en beleidsambitie voor het jongerenwerk, waarbij de verbinding tussen zorg en veiligheid bijzondere aandacht verdient. • Formuleer heldere beoogde maatschappelijke resultaten om te bepalen wat er van het jongerenwerk wordt verwacht. • Kijk naar de samenwerking en afstemming tussen verschillende uitvoerders en bestaande structuren. • Wijs één aanspreekpunt binnen de gemeente aan voor het jongerenwerk, ook om de uitwisseling van informatie en signalen tussen stakeholders te verbeteren.

1 Rapport ‘Richting geven en keuzes maken’ – evaluatie jongerenwerk Heemstede - Berenschot, 2023.

pagina 2 van 6

Motivering Voor de jeugd in Heemstede bestaat een rijk aanbod aan activiteiten en voorzieningen. Toch gaat het niet altijd zo goed met onze kinderen en jongeren als we zouden willen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de onderzoeksrapporten van de GGD, maar ook aan de toenemende druk op de specialistische jeugdhulp2. We gaan de preventieve ondersteuning aan de jeugd de komende jaren daarom versterken. Het startpunt voor het versterken van de preventieve ondersteuning is onderliggende herijking van het jeugdwerk, waarmee het kinder- jongeren- en straathoekwerk wordt bedoeld. Het jeugdwerk is ondergebracht bij de organisaties WIJ Heemstede (kinder- en jongerenwerk) en Per Mens (straathoekwerk). Met diverse samenwerkende partijen is de volgende visie geformuleerd voor 20252028: De jeugd in Heemstede groeit kansrijk, gezond en veilig op. Kansrijk Met ‘kansrijk’ wordt bedoeld dat de jeugd In Heemstede gelijke kansen heeft. Dit betekent dat iedereen zich kan ontwikkelen en mee kan doen aan de samenleving. Ongeacht bijvoorbeeld afkomst, gezondheid of financiële positie van ouders. Gezond Het gaat hierbij om zowel mentale en fysieke gezondheid. Ook (online) weerbaarheid, zoals het omgaan met tegenslag of een mindere periode, wordt hieronder gerekend. Seksuele vorming valt tevens onder ‘gezond’. Veilig In dit kader heeft veiligheid meerdere kanten.

De jeugd groeit veilig op, waarbij het ook gaat om veiligheid in sociaal opzicht. Dat betekent dat jongeren die tot een bepaalde groepering behoren of gerekend worden, niet nadelig worden behandeld. Van de andere kant gedraagt de jeugd zich ook zodanig dat andere mensen zich bij hen veilig voelen in de openbare ruimte. Doelgroep De doelgroep voor het jeugdwerk is (potentieel) ‘kwetsbare jeugd’. Kwetsbare jeugd kenmerkt zich door (tijdelijke) problemen in het opgroeien, die kunnen ontstaan vanwege uiteenlopende redenen. Op verschillende terreinen kunnen daardoor achterstanden ontstaan. Om kwetsbare jeugd te bereiken, stigmatisering te voorkomen en het taalniveau voldoende hoog te houden is het soms echter nodig om een bredere doelgroep aan te spreken. Doelenboom Aan de drie hoofdthema’s kansrijk, gezond en veilig zijn tijdens interactieve sessies doelen en subdoelen gekoppeld. Vervolgens is in overleg met de partners geïnventariseerd wat ze daarvoor (gaan) doen. Ook is bekeken hoe de impact in beeld gebracht kan worden. Dit alles is weergegeven in de Doelenboom Jeugdwerk Heemstede 2025-2028. De doelenboom vormt de kern van de herijking jeugdwerk. Naast de thema’s en doelen hebben de samenwerkende partijen met elkaar uitgangspunten geformuleerd.

De uitgangspunten zijn de richtinggevende principes, met andere woorden de vuistregels die richting geven aan het jeugdwerk in Heemstede. 2 ‘Jeugdhulp’ is hetzelfde als ‘jeugdzorg’. In deze herijking kiezen we voor de term jeugdhulp.

pagina 3 van 6

Nieuwe initiatieven 2024 en acties vanaf 2025 In aanloop naar de herijking jeugdwerk zijn er in 2024 al verschillende nieuwe initiatieven gestart die passen binnen de geformuleerde doelen, zoals een overstapklas, een meidenhuiskamer en een jongensgroep. Ook is de samenwerking tussen partijen intensiever geworden. Daarnaast heeft het ‘peilstokoverleg’, waarin jeugd wordt verbonden aan het thema veiligheid, een nieuwe impuls gekregen. Dit wordt bestendigd in een convenant, waarin ook afspraken komen over gegevensdeling. De belangrijkste nieuwe acties vanaf 2025 zijn de uitrol van het jongerenwerk op school en het implementeren van een bewezen interventie voor het verbeteren van de mentale gezondheid van jongeren. Positie jeugdwerk in ondersteuningsaanbod jeugd (Jeugdcirkel Heemstede) Het totale ondersteuningsaanbod voor de jeugd (0-27 jaar) in Heemstede is in beeld gebracht in een zogenaamde ‘Jeugdcirkel’ (bijlagen 1A en 1B). In de jeugdcirkel zijn de voorzieningen gegroepeerd in basisondersteuning (eerste cirkel), preventieve ondersteuning (tweede cirkel) en specialistische ondersteuning (derde cirkel). Het jeugdwerk bevindt zich in de tweede cirkel: preventieve ondersteuning. Het aanbod in de eerste en tweede cirkel moet aanspraak op de derde cirkel zoveel mogelijk voorkomen.

De jeugdcirkel geeft aan in welke context het jeugdwerk opereert en wordt tevens gebruikt in het vervolgproces, waarbij onderzocht gaat worden hoe het preventieve aanbod nog meer versterkt kan worden.

Argumenten Met de herijking jeugdwerk zijn de aanbevelingen van het Rapport Berenschot opgevolgd De herijking bevat een visie, doelen, acties en impactmeters, weergegeven in de Doelenboom Herijking jeugdwerk Heemstede 2025-2028. Met de herijking jeugdwerk dragen we bij aan het welzijn van de jeugd De herijking bevat naast een gedragen visie concrete acties om de jeugd zich beter te laten voelen. De resultaten gaan we waar mogelijk meten met behulp van de impactmeters uit de doelenboom. De herijking jeugdwerk sluit aan bij relevante akkoorden en beleidsstukken Denk hierbij aan het jeugdakkoord, de hervormingsagenda jeugd, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de Uitvraag budgetsubsidie WIJ Heemstede 2025-2028. Met de herijking jeugdwerk is de samenwerking tussen organisaties versterkt Voor de herijking is niet alleen samengewerkt met het kinder- jongeren- en straathoekwerk, maar ook met Openbare Orde en Veiligheid (OOV) en met het CJG. De visie, doelen en acties uit de herijking worden gedragen door de samenwerkende partners De organisaties weten elkaar te vinden vanuit de gemeenschappelijk gedragen visie. Met de herijking is het huidige (ondersteunings)aanbod in beeld gebracht in een jeugdcirkel De jeugdcirkel wordt gebruikt in het vervolgproces, waarbij onderzocht gaat worden hoe het preventieve aanbod nog meer versterkt kan worden.

pagina 4 van 6

Kanttekeningen, risico’s en beheersmaatregelen De uitvoerende organisaties zijn niet als enige verantwoordelijk voor het behalen van de doelen Het gaat om een verantwoordelijkheid van de gehele samenleving, inclusief inwoners en de jeugd zelf. Lokaal en regionaal wordt vanuit veel kanten beleid gemaakt voor de jeugd De uitdaging daarbij is om de samenhang tussen al het beleid te bewaren en ook de beweging van beleid naar uitvoering in te zetten. In de herijking zijn daarom ook de nieuwe initiatieven in beeld gebracht en worden concrete extra acties voorgesteld.

Financiën Kosten jongerenwerk op school en aanpak mentale gezondheid Voor het uitrollen van het jongerenwerk op school en het uitvoeren van een nieuwe aanpak mentale gezondheid door het jongerenwerk zijn extra uren noodzakelijk. Aan de aanpak zelf zijn ook kosten verbonden. In totaal is hiervoor jaarlijks € 38.000 nodig. Het jongerenwerk kan hiermee met maximaal 16 uur worden uitgebreid. Dit doen we in eerste instantie voor twee jaar, waarna we evalueren en indien nodig met een nieuw voorstel komen. De kosten voor 2025 en 2026 kunnen gedekt worden uit het activiteitenbudget jeugdpreventie. Kosten straathoekwerk Per Mens heeft aangegeven dat door met name de cao stijgingen van afgelopen jaren de subsidie niet meer toereikend is voor de inzet van de huidige uren. De melding hiervan was echter te laat om nog mee te kunnen nemen in het raadsbesluit over de verhoging van de subsidiebudgetten in het Sociaal Domein (vanwege de cao verhogingen in de zorg- en welzijnssector) uit februari 2024. Om de uren in stand te houden is structureel € 5.600 extra nodig vanaf 2025. Deze kosten kunnen gedekt worden uit het structurele budget jeugdpreventie.

Samenwerking en communicatie Samenwerking Om de doelen te behalen is het belangrijk dat de organisaties die zich bezig houden met het jeugdwerk elkaar kennen, met elkaar samenwerken en wanneer nodig naar elkaar verwijzen. Ook in het Jeugdakkoord is het belang van goede samenwerking benoemd. Voor de herijking van het jeugdwerk is niet alleen samengewerkt met het kinder- jongeren- en straathoekwerk, maar ook met Openbare Orde en Veiligheid (OOV) en met het CJG als andere belangrijke factor. In samenwerking met deze partijen is de visie tot stand gekomen. Door het proces rondom de totstandkoming van de herijking zijn de partijen nader tot elkaar gekomen en er zijn afspraken gemaakt over samenwerking in de toekomst. In de herijking worden de belangrijkste samenwerkingsvormen toegelicht. Communicatie De herijking jeugdwerk vormt de uitvraag (opdracht) voor het jeugdwerk in Heemstede in de periode 2025-2028. Dit betreft de opdrachten aan WIJ Heemstede en Per Mens. De voorwaarden worden opgenomen in de subsidiebeschikkingen van deze organisaties. De uitvraag past binnen de overkoepelende uitvraag voor de budgetsubsidie van WIJ Heemstede 2025-2028. pagina 5 van 6

Planning/uitvoering De herijking kent een looptijd van vier jaar (2025-2028) en loopt daarmee gelijk met de nieuwe budgetsubsidie WIJ Heemstede.

Bijlage(n) • • • • •

Bijlage 1: Herijking jeugdwerk (kinder- jongeren- en straathoekwerk) Heemstede 2025-2028 Bijlage 1A: Jeugdcirkel Heemstede Bijlage 1B: Toelichting jeugdcirkel Heemstede Bijlage 1C: Doelenboom jeugdwerk Heemstede 2025-2028 Bijlage 1D: Uitgangspunten jeugdwerk Heemstede 2025-2028

pagina 6 van 6