Bijlagenrapport Heemstede.pdf

De mechanisch-elektrische installatie van rioolgemalen wordt elk jaar gecontroleerd en gereinigd. Eenvoudige kleine reparaties worden direct uitgevoerd.

4) Afhandelen van meldingen en klachten

Onderhoud gemalen en drukriolering

Onderhoud drainage

Soms komen er klachten/meldingen binnen. Het gaat dan bijvoorbeeld om situaties waarin afvalwater, hemelwater of grondwater niet goed wegloopt, of stankoverlast oplevert of over werkzaamheden die overlast veroorzaken. Na ontvangst wordt de klacht/melding onderzocht, waarna er wordt beoordeeld in hoeverre de gemeente moet en kan zorgen voor een oplossing. We nemen de klachten zo snel mogelijk in behandeling. De meeste meldingen komen via het zaaksysteem (Mozard) binnen.

De drainageleidingen worden ééns in de 3 jaar onderhouden. Aan drainagegemaal Van Slingelandtlaan is extra onderhoud nodig wegens oervorming/ijzerafzetting.

5) Vergunningverlening, toezicht en handhaving

Alle pompen en gemalen worden onderhouden door een gespecialiseerd bedrijf. Dit bedrijf gaat voor reiniging en inspectie 1x per jaar langs bij alle gemalen. De storingen worden gemeld bij de storingsdienst. Deze zorgt voor de afhandeling. De storingen van de grote gemalen komen via de hoofdpost binnen.

Actualiseren Programma Water Dit Programma Water heeft een looptijd van 2022 t/m 2026. Dit betekent dat in 2026 moet worden begonnen met het actualiseren van het Programma Water. Onderdeel daarvan is het actualiseren van het grondwaterbeleid en het beleid op klimaatadaptatie (stresstesten en DPRA).

Onderhoud van watergangen en waterpartijen Doelmatigheidstoets Als we twijfelen aan het nut en de effectiviteit van de maatregel(en) in relatie tot de kosten, dan voeren we een doelmatigheidstoets uit. De doelmatigheid van maatregelen wordt in dat geval locatiespecifiek beoordeeld op basis van de volgende overkoepelende criteria: A. Er is een probleem: structureel nadelige gevolgen door hevige regen, door droogte, door hitte of door overstromingen. B. De maatregel heeft nut: De maatregel kan op het openbare terrein worden uitgevoerd en heeft het beoogde effect in de openbare ruimte en/of op het knelpunt op particulier terrein. C. De maatregel is kosteneffectief: De investerings- en exploitatiekosten van maatregelen staan in verhouding tot eventueel te verwachten kosten door schades.

2) Onderhoud en reparatie

Als alle drie de criteria met ‘ja’ kunnen worden beantwoord, wordt een maatregel in de openbare ruimte als doelmatig beoordeeld.

Straatvegen en onderhoud straat- en trottoirkolken

Archeologisch onderzoek Bij het uitvoeren van graafwerkzaamheden bestaat er soms een verplichting tot archeologisch onderzoek. De vorm en frequentie van deze onderzoeken verschilt per locatie. Bij graafwerkzaamheden in

Gebruik van de voorzieningen heeft slijtage tot gevolg. Verstrijken van de tijd zorgt voor veroudering. Onderhoud en reparatie zijn nodig om de bestaande objecten functioneel te houden.

Onderhoud vrijvervalriolering Regelmatige reiniging van de vrijvervalriolen zorgt voor een goede doorstroming van de riolen. Een deel van de riolen wordt na reiniging geïnspecteerd om een beeld te krijgen van de kwaliteit van de riolering. Naar aanleiding van de inspecties worden eventuele reparaties uitgevoerd.

Vuildeeltjes op straten worden meegevoerd met neerslag en spoelen via de straat- en trottoirkolken het rioolstelsel in. In het rioolstelsel zorgen ze voor extra vervuiling, soms ook voor verstoppingen. Om dit te voorkomen worden straten regelmatig geveegd. De kosten voor straatvegen worden voor 50% toegerekend aan de riolering.

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

28

De gemeente heeft zelf watergangen in beheer. Als eigenaar zijn we verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van deze watergangen. De beschoeiingen van een watergang behoren niet tot de watergang zelf. De verantwoordelijkheid voor het in orde houden van de beschoeiingen ligt bij de betreffende eigenaar van het perceel dat aan de watergang grenst. Van de primaire watergangen waarvan het kadastrale perceel in eigendom is van de gemeente, gebeurt de schouw en het onderhoud door het hoogheemraadschap van Rijnland. De gemeente heeft de ontvangstplicht voor bagger. De gemeente is wel verantwoordelijk voor het onderhoud van de duikers en voor het verwijderen van welvaartsvuil. Dit is geregeld in een overeenkomst.

3) Renoveren of vervangen In de vervangingsplanning is bepaald hoeveel riolen wanneer worden vervangen of gerenoveerd. We gaan op basis van het vervangingsplan na hoe groot en complex de vervangingsopgave is en we zorgen ervoor dat het werk intern (door onze eigen dienst)

De gemeente en de Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) geven verschillende vergunningen uit die te maken hebben met water en riolering. Het vergunningsproces vraagt om een zorgvuldige omgang met- en afweging van informatie en belangen. Afhankelijk van de vergunningaanvraag kan hier veel tijd voor nodig zijn. Een belangrijk type vergunning voor water en riolering is de omgevingsvergunning op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In de omgevingsvergunning worden verschillende zaken geregeld rondom (ver)bouwwerkzaamheden, riolering/water vormt één van deze zaken. De gemeente is vergunningverlenende instantie, maar heeft de verplichting om andere relevante overheden te betrekken in het traject. Voor het verlenen van een omgevingsvergunning is daarom vaak overleg nodig met het hoogheemraadschap. De ODIJ verzorgt toezicht en handhaving op bestaande lozingen. Voor specifieke lozingen op het gemeentelijke rioolstelsel wordt advies gevraagd bij de gemeente Heemstede. Toezicht en handhaving dient in nauw overleg met gemeente en het hoogheemraadschap te gebeuren, om te bepalen waar controles uitgevoerd dienen te worden. In sommige gevallen is de provincie of het rijk de vergunningverlenende instantie.

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

29

BIJLAGE 4 EVALUATIE GRP 2017 – 2021 In de afgelopen planperiode van het GRP 2017 – 2021 zijn de gemeentelijke watertaken naar behoren uitgevoerd. Wij voldoen aan onze waterzorgplichten. Beleid, beheer en onderhoud zijn er op ingericht om dit zo te houden. De taken bestaan op hoofdlijnen uit de volgende onderdelen: A. Voorbereiding voor beleid, planvorming B. Reguliere beheertaken bestaande voorzieningen C. Vervanging en verbeteringen D. Uitbreiding areaal E. Samenwerking

A. Voorbereiding voor beleid, planvorming Om het beheer van bestaande voorzieningen te optimaliseren en om het functioneren van bestaande voorzieningen te verbeteren zijn in de afgelopen periode onder andere de volgende studies verricht, onderzoeken gedaan en zijn beleidsstukken gemaakt of geactualiseerd: ■ Meetprogramma riolering (2016 tot -2018) inclusief datavalidatie ■ Onderzoek naar ontvangstkelder RWZI n.a.v. uitkomsten meetprogramma ■ Omzetten grondwaterdata in een online portal ■ Grondwatermeetnet gereedmaken voor hoogfrequent meten ■ Vernieuwen grondwatermeetnet ■ Meetnetoptimalisatie grondwatermeetnet ■ Monitoring drainagesystemen ■ Koppeling neerslaggegevens (Hydronet) aan WWD-portal met grondwaterregistratie ■ Actualisatie grondwatermodel en ontsluiten via grondwatermodelviewer ■ Opstellen richtlijnen drainage ■ Onderzoek naar omzetten bemalen drainage Van Slingelandtlaan ■ Doelmatigheidsstudie verv./onderhouden drains (evaluatie) ■ Onderzoek naar robuustheid rioolstelsel ■ Opstellen bouwstenen stedelijk water t.b.v. Omgevingswet (in regioverband) ■ Onderzoek naar aanleiding grondwateroverlast Crayensestersingel

■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Inlezen alle rioolinspecties Overstap van beheerpakket GBI naar GeoVisea en Kikker Kwalitatieve inventarisatie van de riooldatabase Inrichten van een nieuwe beheerschijf (cetrale opslag) van alle digitale inspectiebeelden Koppelen centrale opslag inspectiebeelden met beheerpakket Periodieke actualisatie grondwatermodelviewer Opstellen bouwstenen drinkwater t.b.v. Omgevingswet (in regioverband) Stresstesten wateroverlast, hitte, droogte en waterveiligheid Risicodialogen ter bepaling strategie klimaatadaptatie Actualisatie Grondwaterbeleidsplan Bloemendaal en Heemstede Actualisatie Grondwaterbeheerplan Heemstede Optimalisatiestudie Zuiveringskring Zwanenburg Inmeten overstorten Opstellen Omgevingsvisie water en klimaatadaptatie

B. Reguliere beheertaken bestaande voorzieningen Onderhoud, reparatie en vervanging van het bestaande areaal aan riolerings- en drainagevoorzieningen is in de planperiode grotendeels volgens planning uitgevoerd. De voorzieningen functioneren naar behoren. De gegevens van alle voorzieningen zijn opgeslagen in het beheersysteem GeoVisia en Kikker en het portal “XDM”. Beide systemen worden zodanig bijgehouden dat de gegevens actueel zijn. Daarnaast maken wij gebruik van de hoofdpost bij Remondis voor de aansturing van onze rioolgemalen, enkele mini-gemalen en het drainagegemaal in de Van Slingelandtlaan. Grondwaterdata wordt ontsloten via het portal “WarecoWaterData” (peilbuizen) en “Wareco Grondwaterdata” (grondwatermodel). Onder andere zijn de volgende zaken uitgevoerd: ■ Afhandelen meldingen en klachten, verhelpen oorzaken; ■ Kolken reinigen (jaarlijks) ■ Reiniging en gedeeltelijke inspectie riolering (per jaar 1/6 deel van het areaal); ■ Beoordelen camera-inspecties, vasstellen kwaliteit rioolobjecten; ■ Inspectie, reiniging en onderhoud bergbezinkvoorzieningen (jaarlijks); ■ Inspectie, reiniging en onderhoud rioolgemalen (jaarlijks); ■ Inspectie, reiniging en onderhoud drukrioleringsunits (jaarlijks);

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

30

■ ■ ■ ■ ■ ■

Reiniging drainageleidingen (per jaar 1/3 deel van het areaal); Renoveren of vervangen diverse gemalen; Renoveren of vervangen diverse drukrioleringsunits; Controleren en verwerken revisiegegevens; Dataverzameling en instandhouding van grondwatermeetnet; Dataverzameling en instandhouding van meetpunten in de riolering

C. Vervanging en verbeteringen In de planperiode zijn de volgende vervangingen en verbeteringen binnen de planperiode uitgevoerd. Vanwege samenhang met projectontwikkelingsgebieden, participatie of complexiteit van het project zijn er wel verschuivingen opgetreden in uitvoeringsjaar binnen de planperiode: ■ Project Herenweg fase 4 (rioolvervanging, hemelwaterriool en drainage); ■ Project Van Lennepweg (rioolvervanging, hemelwater en drainage); ■ Verzwaring riool Havenstraat en verplaatsen riooloverstorten; ■ Renoveren riool Cruquiusweg fase 1 (RWZI) ■ Renoveren riool Javalaan; ■ Renoveren riool Heemsteedse Dreef ■ Renoveren riool Cruquiusweg fase 2 ■ Renoveren riool Wipperplein ■ Vervangen riool in Ir. Lelylaan ■ Vervangen hoofdpost gemalencomputer; ■ Vervangen telemetrie rioolgemalen ■ Vervangen rioolgemalen Zandvoorter Allee Een aantal projecten is verschoven vanwege samenhang met andere projecten. Vervangen riolering Van Merlenlaan is vertraagd vanwege de samenhang met het wegcategoriseringsplan, een uitgebreid participatietraject waarbij het project is uitgebreid met de weginrichting van enkele omliggende wegen en het is een pilotproject voor een 30 km inrichting. Door het vergroten van de doorlooptijd van het project Van Merlenlaan schuiven de projecten Vervangen riolering omgeving Slotlaan en omgevingen Vervanging riolering Berkenlaan e.o.

naar respectievelijk 2022 en 2023. Zij maken nu onderdeel uit van de planning in dit Programma Water. Enkele vervangingen van rioolpompen en rioolgemalen die gepland stonden zijn niet uitgevoerd omdat uit de jaarlijkse inspecties is gebleken dat ze dan wel hun afschrijvingstermijn hebben bereikt,

maar dat er nu geen aanleiding is om de pompen te vervangen. Ze functioneren nog goed. Ze zullen op een later moment vervangen worden wanneer de inspecties laten zien dat het nodig is.

D.

Uitbreiding areaal

Bij de bovenstaande vervangings- en verbeteringsprojecten is ons areaal in omvang toegenomen. De volgende uitbreiding heeft plaatsgevonden: Drainage Van Lennepweg

68 m

Herenweg

500 m Totaal

568 m

Hemelwaterafvoerriool (HWA) Van Lennepweg

425 m

Herenweg

430 m Totaal

855 m

E. Samenwerking De beleid- en beheertaken voor de watervoorzieningen worden in nauwe samenhang met de taken van andere water en afgestemd en uitgevoerd. Er is bijvoorbeeld afstemming met onze collega’s van wegen, groen en ruimtelijk beleid. De samenwerking strekt zich ook uit buiten de gemeentelijke organisatie. Zo werken we zeker op het gebied van beleids­ ontwikkeling zeer intensief samen met gemeente Bloemendaal. Deze samenwerking ervaren wij als zeer waardevol; door de kleinschaligen gelijkwaardigheid van onze gemeenten vullen wij elkaar op een natuurlijke manier aan. Daarnaast nemen we binnen het cluster Kennemerland deel aan het samenwerkingsverband “Samenwerking Waterketen Regio Rijnland” (SWR2). Dit cluster wordt gevormd door het hoogheemraadschap van Rijnland, het waterleidingbedrijf PWN (mede namens Waternet en Dunea) en de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemstede, Hillegom, Velsen en Zandvoort.

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

31

BIJLAGE 5 PROGNOSE WONINGBOUW

BIJLAGE 6 REACTIE BEVOEGDE INSTANTIES OP CONCEPT

Voor Heemstede is in het Woonakkoord een bouwopgave opgenomen van minimaal 300 woningen in de periode 2020 tot 2030. De realisatie daarvan wordt gemeten aan de hand van CBS-cijfers­over de ontwikkeling van de woningvoorraad per gemeente. Volgens het CBS zijn er in 2020 195 woningen toegevoegd (voorlopig cijfer), zodat voor de periode 2021 tot 2030 nog minimaal 105 woningen moeten worden toegevoegd. Dat kan door nieuwbouw, maar ook door het splitsen van woningen. De volgende tabel toont de geplande nieuwbouwplannen voor de komende jaren.

In deze bijlage vindt u de reacties die wij per e-mail van het hoogheemraadschap van Rijnland ontvingen. We hebben hen het conceptdocument van het hoofdrapport en het bijlagenrapport van het Programma Water toegestuurd. De opmerkingen waren zeer welkom en nuttig. Deze hebben ervoor gezorgd dat we ons beleid nog beter en helderder konden verwoorden. We hebben de relevante opmerkingen verwerkt. Een aantal opmerkingen hebben we voor kennisgeving aangenomen, omdat we vinden dat we ons beleid in de oorspronkelijke tekst goed verwoord hebben.

GEPLANDE NIEUWBOUWPLANNEN VANAF 2021 Naam plan

Aantal woningen

Jaar van oplevering

Spaarnelicht/Watermuziek (Spaarne Ziekenhuis)

62

2021

Patrijzenlaan

13

2021

Vomar

10

2022

Kennemerduin

?

?

Havenkwartier

?

?

Manpadslaangebied

?

?

Totaal

85+?

Bron: Plancapaciteit Noord-Holland (geactualiseerd door afdeling Ruimtelijk Beleid) ? = Nog niet bekend of nog nader te bepalen. Het verschil van 30 woningen (105 – 85) tot 2030 wordt bereikt door te splitsen woningen, uitgaande van een voortzetting van de huidige ervaring van circa 5 gesplitste woningen per jaar. Komen de plannen m.b.t. Kennemerduin, Havenkwartier en/of Manpadslaangebied tot uitvoering, dan komt het daar te realiseren aantal woningen er bovenop.

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

32

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

33

Programma verwoord; deze keuzes sluiten aan bij de Rijnlandse uitgangspunten voor regenwaterafvoer, o.a. om regenwater niet in één keer af te voeren (p22).

Reactie Hoogheemraadschap van Rijnland op Programma Water Bloemendaal & Heemstede 2022-2026 (5e concept van 13 juli 2021)

Hoofdstuk 4: Landschap, natuur en openbare ruimte

Corsa 21.057295

In het programma wordt aangegeven dat de gemeenten proberen om het natuurlijke en groene karakter van de dorpen te behouden en dat vanuit het beleidsveld water wordt ingezet op het beperken van grote versteende oppervlakken en daarbij het stimuleren van inwoners om verhardingen van hun percelen om te zetten in tuin, vijvers of gazon. Naar onze mening kunnen wij hierin waar mogelijk samen optrekken. Rijnland heeft een bijv. tijdelijke subsidieregeling "Groenblauw Buurtidee". Daarin ondersteunen ook wij initiatieven van actieve inwoners, scholen, belangengroepen en bedrijven die de leefomgeving mooier, groener en duurzamer willen maken.

Algemeen Wij willen allereerst de gemeenten Bloemendaal en Heemstede complimenteren met het programma water. Het is op een heldere manier opgebouwd langs de thema’s uit de concept Omgevingsvisie. Wel maken we hierbij de kanttekening dat de Omgevingsvisie nog niet gereed is. Het programma is een uitwerking van de Omgevingsvisie, dus wij adviseren om het programma na vaststelling van de Omgevingsvisie tegen het licht te houden en eventueel nog aan te vullen. Het is fijn dat het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) nu onderdeel vormt van het programma en dat ook de resultaten van de klimaatstresstesten daarin een plek hebben gekregen. Zij vormen immers een belangrijke basis voor het nemen van concrete maatregelen op het gebied van water. En het is goed om de onderwerpen uit de gezamenlijk opgestelde ‘Bouwstenen waterketen Omgevingswet SWR2’ terug te zien in dit programma, zoals bijvoorbeeld aandacht voor koele schaduwrijke plaatsen voor drinkwaterleidingen.

Hoofdstuk 5: Stedenbouw en ruimtelijke kwaliteit Er zijn naar onze mening duidelijke keuzes gemaakt en in het Programma die aansluiten bij de Rijnlandse uitgangspunten voor regenwaterafvoer, o.a.: groenblauwe dooradering van bebouwd gebied (p31); openbaar groen lager dan straatniveau, liever oppervlakkige waterberging in combinatie met groen, natuur dan ondergrondse waterberging (p31); voorkeur voor afvoer van afvalwater naar afvalwaterzuivering boven decentrale zuivering.

Hoofdstuk 1: Inleiding Wij adviseren om, bijv. bij de kadertekst Water en Omgevingswet, een verband teleggen met twee instrumenten van het waterschap. Het programma water van de gemeenten is vergelijkbaar met het Waterbeheerprogramma van Rijnland (WBP6). In beide programma’s staan concrete maatregelen benoemd om doelen op het gebied van water te realiseren.

Op pagina 32 wordt aangegeven dat Rijnland eisen stelt aan de hoeveelheid te realiseren oppervlaktewater als ruimte voor waterberging en dat deze regel geldt voor zowel particulier terrein als voor de openbare ruimte. Dat is juist, met de kanttekening dat een toename van verhard oppervlak van minder dan 500 m2 is vrijgesteld van de eis dat moet worden gecompenseerd door het graven van open water.

Daarnaast is er een verband van het Omgevingsplan van de gemeente met de Waterschapsverordening (WSV) van Rijnland. Het Omgevingsplan zet de Omgevingsvisie en het programma concreet om in juridische regels. Op dezelfde wijze zet de Waterschapsverordening de visie en het beleid van Rijnland om in juridische regels. Het Omgevingsplan en de Waterschapsverordening zullen onderling goed afgestemd moeten worden.

Het is fijn dat de woningbouwprognose is opgenomen (p32). Daardoor kunnen we zo goed mogelijk rekening met het bepalen van de benodigde capaciteit van onze afvalwaterzuiveringen.

Hoofdstuk 2: Stand van zaken Een praktisch punt is het gebruik van de term ‘hoogheemraadschappen’. Wij adviseren bij algemeen gebruik de term ‘waterschappen’ te hanteren. Als specifiek wordt gedoeld op Rijnland, dan kan ‘hoogheemraadschap’ of ‘Rijnland’ worden gebruikt.

Hoofdstuk 3: Energie, klimaat en milieu Wij zijn verheugd dat er een nieuw Systeemoverzicht Stedelijk Water zal worden opgesteld om daarmee knelpunten beter in beeld te brengen en waarin de meetgegevens uit de meetplannen die afgelopen jaren hebben gespeeld worden gebruikt voor het hydraulisch model. We constateren dat in het rapport “Strategie en uitvoeringsagenda klimaatadaptatie” zijn opgenomen de denkbare oplossingen om knelpunten in het watersysteem op doelmatige wijze weg te nemen. Er zijn wat ons betreft duidelijke keuzes gemaakt en in het

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

34

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

35

BIJLAGE 7 BEGRIPPENLIJST

TERMEN EN DEFINITIES stedelijk afvalwater en hemelwater

aangroei

verzameling van organismen die zich op de buiswand hebben vastgehecht of in slierten aan de buiswand hangen

aansluitvergunning

vergunning op grond van de aansluitverordening en de Wvo die wordt afgegeven door het zuiveringsschap voor de

AFKORTINGEN AMvB AWZI BBB BBV BBV BBL BBT BRP Bob CROW GRP DPRA DWA HWA IBA NEN NPR OAS ODIJ RAW RWA RWZI SSA SSW Wm Wvo *

Algemene Maatregel van Bestuur afvalwaterzuiveringsinstallatie (ook wel RWZI) bergbezinkbak bergbezinkvoorziening * Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten * bergbezinkleiding best beschikbare techniek basisrioleringsplan (tegenwoordig: SSW) binnenonderkant buis Kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, en werk en veiligheid gemeentelijk rioleringsplan; tegenwoordig heet dit: Programma Water Deltaprogramma ruimtelijke adaptatie droogweerafvoer hemelwaterafvoer installatie voor individuele behandeling van afvalwater Nederlandse norm Nederlandse praktijkrichtlijn Optimalisatiestudie afvalwatersysteem Omgevingsdienst IJmond Rationalisatie en Automatisering Grond-, Water- en wegenbouw regenwaterafvoer rioolwaterzuiveringsinstallatie (ook wel AWZI) Strategische SamenwerkingsAgenda Systeemoverzicht Stedelijk Water (voormalig: BRP) Wet milieubeheer Wet Verontreiniging oppervlaktewater

aansluiting op de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) aantasting

een wijziging van de structuur van de buiswand als gevolg van (bio)chemische of mechanische processen

afkoppelen

het actief scheiden van vuilwater en regenwater met als doel om het regenwater niet meer naar de RWZI te transporteren

afvalwater

alle water waarvan de houder zich met het oog op de verwijdering daarvan ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen (opmerking: hieronder wordt dus ook afvloeiend regenwater begrepen)

afvoerend oppervlak

het naar de riolering afwaterende oppervlak

afzetting

aankoeking van slib, vet en kalk op de buiswand; tevens afzetting van bodemmateriaal anders dan zand ter plaatse van een buisverbinding of scheur

basisinspanning

term die de waterkwaliteitsbeheerders gebruiken voor het aanduiden van de inspanningen die elke gemeente moet uitvoeren of uitgevoerd hebben om de vuiluitworp uit de riolering tot een bepaald niveau te reduceren

basisrioleringsplan

document (tekening + toelichting en berekeningen) met de huidige situatie van de riolering en de uit te voeren verbeteringsmaatregelen

beheer

zie rioleringsbeheer

bemalingsgebied

een rioleringsgebied waaruit het afvalwater door een gemaal wordt verwijderd

beoordelen

het toetsen van een parameter aan de bijbehorende maatstaf en het geven van een oordeel over de uitkomsten van de toetsing

bergbezinkvoorziening

reservoir voor de tijdelijke opslag van afvalwater waarin tevens slibafzetting plaatsvindt met een voorziening om het slib te kunnen verwijderen en waaruit overstortingen kunnen plaatsvinden. Een berg-bezinkvoorziening kan bijvoorbeeld worden uitgevoerd in de vorm van een berg-bezink leiding of een berg-bezink bak.

BBV; dezelfde afkorting voor twee begrippen. Dat is inherent aan de vaktaal

berging

de inhoud van de riolering uitgedrukt in m3 of mm

bergingsverlies

de vermindering van berging door permanente vulling in de riolering als gevolg van verzakkingen

van rioleringen en de vaktaal van de financiën. Uit de context waarin de afkorting wordt gebruikt is af te leiden welk van de begrippen er wordt bedoeld.

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

36

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

37

beslisboom aan- en

hulpmiddel voor gemeenten en particulieren om verantwoorde beslissingen te nemen bij het aan- en

afkoppelen verhard

afkoppelen van verhard oppervlak op wijk- en straatniveau

oppervlak

inspectie

het waarnemen, herkennen en beschrijven van de toestand

maatstaf

grenswaarde (getalsmatig) op basis waarvan geconcludeerd wordt of aan een functionele eis wordt voldaan

classificatie

de indeling van toestandsaspecten in klassen

onderhoud

herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij de toestand van objecten ongewijzigd gehandhaafd wordt

controleren

controle, toezicht houden op (bijvoorbeeld op de naleving van voorschriften, op het beheer van een zaak, op de werking

onderzoek

het verzamelen, ordenen, analyseren en verwerken van gegevens, zodanig dat informatie kan worden afgeleid over de

van een machine

toestand en het functioneren van de buitenriolering

deepwell

Voorziening voor het afvoeren van overtollig grondwater uit diepe watervoerende pakketten.

overstorting

de lozing van afvalwater via een overstortdrempel naar oppervlaktewater

DIT-riool

DIT is de afkorting van Drainage Infiltratie Transport. Een DIT-riool is dus een riool dat alle drie deze functies vervult

overstortput

rioolput voorzien van een overstortdrempel

droogweerafvoer (dwa)

de hoeveelheid afvalwater die per tijdseenheid in een droogweersituatie via het rioolstelsel wordt afgevoerd

peilbuis

Algemene term voor een geperforeerde buis of soortgelijke constructie met een kleine diameter waarin een

dwa-rioolstelsel

zie vuilwaterrioolstelsel

emissiespoor

onderdeel van het tweesporenbeleid van waterkwaliteitsbeheerders gericht op het tot een bepaald niveau terugbrengen

grondwaterstand c.q. stijghoogte kan worden gemeten of waaruit een grondwatermonster kan worden genomen. randvoorziening

vloeistofdichte voorziening als onderdeel van het rioolstelsel die als doel heeft de lozing van vuil uit het rioolstelsel op oppervlaktewater te verminderen

van de emissies (vuiluitworp) uit een rioolstelsel, ongeacht de werkelijke waterkwaliteit externe overstort

gemengd rioolstelsel

regenwaterriool

riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van neerslag

oppervlaktewater

regenwaterrioolstelsel

rioolstelsel alleen bestemd voor de inzameling en het transport van neerslag

rioolstelsel, waarbij afvalwater inclusief ingezamelde neerslag door 1 leidingstelsel wordt getransporteerd

renovatie

herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een ingrijpende toestandswijziging wordt doorgevoerd; evenaren

rioolput voorzien van een overstortdrempel die loost buiten het in beschouwing genomen rioolstelsel, meestal op

technische staat van nieuwaanleg gescheiden rioolstelsel

grijswatersysteem

rioolstelsel, waarbij afvalwater exclusief neerslag door een leidingstelsel wordt getransporteerd en neerslag door een afzonderlijk leidingstelsel rechtstreeks naar oppervlaktewater wordt afgevoerd

reparatie

herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij een beperkte toestandswijziging wordt doorgevoerd

grijswatersystemen zijn technische systemen om afvalwater te hergebruiken. Grijs water is een verzamelnaam voor licht

riolering

het samenstel van riolen, rioolputten en bijbehorende voorzieningen voor de inzameling en het transport van afvalwater

rioleringsbeheer

zorg voor het functioneren van de buitenriolering

riool

samenstel van buizen tussen twee putten bestemd voor de inzameling en/of het transport van afvalwater

rioolput

constructie toegang gevend tot het rioolstelsel (te herkennen aan gietijzeren deksels in de weg)

rioolwaterzuiverings­

het totaal van de grond, gebouwen en apparatuur voor de zuivering van afvalwater (RWZI)

verontreinigd afvalwater dat afkomstig is van huishoudelijke handelingen. De naam “grijs water” slaat op de kleur die dit water krijgt na verloop van tijd door de zeepresten die dit water bevat. Ook wordt de term grijs water gebruikt als overkoepelende term voor allerlei systemen om afvalwater te hergebruiken. Onder grijs water valt afvalwater dat afkomstig is uit bijvoorbeeld douche, wasmachine en keuken. Water afkomstig van een toilet (zwart water) of hemelwater (regenwater en smeltwater van sneeuw en hagel) behoren niet tot grijs water. hydraulisch

waarbij van de leer van de praktische toepassing van waterbeweging gebruik wordt gemaakt

hydraulische berekening

het door rekenen bepalen van het hydraulisch functioneren van een rioolstelsel

inrichting

infiltratieriool /IT-riool

rioolbuis die ontworpen en aangelegd is om hemelwater in de bodem te brengen, waarna het in de bodem kan infiltreren

rwa-riool /

ingrijpmaatstaf

grenstoestand waarbij ingrijpen in de actuele toestand noodzakelijk is en waarbij maatregelen moeten worden opgesteld

zie regenwaterrioolstelsel

rwa-rioolstelsel

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

38

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

39

verbeterd gescheiden

gescheiden rioolstelsel met voorzieningen waardoor de neerslag slechts bij wat grotere

rioolstelsel

regenbuien naar oppervlaktewater wordt afgevoerd. Het meest vervuilde deel van de neerslag wordt ‘geborgen’ in de

TERMEN EN DEFINITIES grondwater

riolering en naar de zuivering afgevoerd. verbeteren

het aanpassen van het oorspronkelijke functioneren

Afsluitende laag

Laag in de bodem die zo wordt genoemd vanwege zijn eigenschap dat hij grondwater slecht doorlaat.

vervangen

herstel van het oorspronkelijke functioneren, waarbij het bestaande object wordt verwijderd en een nieuw gelijkwaardig

DINO

Digitale Informatie Nederlandse Ondergrond, een direct benaderbare databank voor grondwatergegevens in beheer bij TNO Grondwater en Geo-Energie in Delft

object wordt teruggeplaatst visuele inspectie

het op directe wijze dan wel op indirecte wijze via optische hulpmiddelen inspecteren van de toestand

Doorlatendheid

Het vermogen van de grond om water en/of lucht door te laten

vrijvervalriool

riool waardoor afvalwater door middel van de zwaartekracht wordt getransporteerd

Drainage

De afvoer van water over en door de grond en door het waterlopenstelsel

vuilemissie

zie vuiluitworp

Drooglegging

De afstand tussen het oppervlaktewaterpeil en het maaiveld

vuiluitworp

het totaal aan stoffen (niet zijnde water) geloosd uit een rioolstelsel op het oppervlaktewater via overstorten . Hierbij kan

Freatisch grondwater

Het grondwater in de bovenste bodemlaag, dat (indirect) in contact staat met de atmosfeer. De freatische

gedacht worden aan biologisch afbreekbare stoffen die bij afbraak in het water zuurstof verbruiken (BZV), aan stikstof en

grondwaterstand is een andere term voor grondwaterspiegel

fosfaten en aan zware metalen vuilwaterriool

Geohydrologie

De leer van de grondwaterstroming en de -dynamiek in samenhang met de structuur en de opbouw van de ondergrond.

GHG

Gemiddeld hoogste grondwaterstand. Dit is het gemiddelde van de drie hoogste grondwaterstanden van de afgelopen

riool alleen bestemd voor de inzameling en het transport van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater, niet zijnde neerslag

vuilwaterrioolstelsel

rioolstelsel voor de inzameling en het transport van huishoudelijk en bedrijfsafvalwater, niet zijnde neerslag

waarschuwingsmaatstaf

grenstoestand waarbij de actuele toestand discutabel is en nader onderzoek nodig is

wadi

systeem voor hemelwater berging en afvoer door infiltratie en/of drainage

8 jaren, gebaseerd op maandelijkse metingen. Grondwater

Water beneden het grondoppervlak, meestal beperkt tot het water beneden de Grondwaterspiegel

Grondwaterisohypse

Hoogtelijn voor de grondwaterstand of voor de stijghoogte van het grondwater. Een grondwaterisohypsenkaart geeft met

waterkwaliteits­

doelstelling voor de kwaliteit van een oppervlaktewater nodig om dat water een bepaalde functie te kunnen laten

lijnen (isohypsen) punten aan met gelijke stijghoogte. De kaart geeft onder andere informatie over de stromingsrichting

doelstelling

vervullen

van het grondwater

water op straat

het optreden van waterstanden boven maaiveldniveau

Grondwateronderlast

Problemen die zich voordoen als gevolg van lage grondwaterstanden. Bijvoorbeeld aantasting van houten funderingen als gevolg van droogstand

wateroverlast wortelingroei zandinloop

het optreden van waterstanden boven maaiveldniveau waarbij hinder of schade wordt ondervonden Grondwateroverlast

Wateroverlast door hoge grondwaterstanden. Bijvoorbeeld plasvorming op binnenterreinen of vocht in kruipruimten

Infiltratie

Intreding van water in de bodem , sponswerking van de bodem

Kruipruimte

Ruimte onder de beganegrondvloer in gebruik voor het bereiken van leidingen voor inspectie, onderhoud of reparatie, en

de wortels van bomen of planten, die door voegen, scheuren of via gebouw- of kolkaansluitingen het riool zijn ingegroeid het intreden van zand via buisverbindingen of scheuren voor ventilatie van de vloer en eventuele houten constructiedelen onder de woning Kwel

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

40

Het uittreden van grondwater

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

41

Ontwatering

De afvoer van water uit percelen over en door de grond en eventueel door drains, kleine sloten en greppels naar een stelsel van grote waterlopen, met als functie afwatering.

Ontwateringsdiepte

De afstand tussen de hoogste grondwaterstand tussen twee ontwateringsmiddelen (sloot, drain) en het maaiveld.

Onverzadigde zone

Deel van de grond boven de grondwaterspiegel, waarin de bodemporiën zowel water als lucht bevatten. De verzadigde zone is het deel waar de poriën geheel gevuld zijn met water.

Opbolling

Het maximale hoogteverschil tussen de grondwaterspiegel en de waterstand in de drainagebuizen en/of watergangen

Peilbuis

Algemene term voor een geperforeerde buis of soortgelijke constructie met een kleine diameter waarin een grondwaterstand c.q. stijghoogte kan worden gemeten of waaruit een grondwatermonster kan worden genomen.

REGIS

Regionaal Geohydrologisch Informatiesysteem, een interactief informatiesysteem dat beschikt over voor het waterbeheer relevante en actuele gegevens. REGIS wordt beheerd door TNO.

Stijghoogte

Hoogte boven een referentievlak tot waar het water in een peilbuis stijgt. Deze stijghoogte is afhankelijk van de druk van het grondwater ter plaatse van de opening onder in de peilbuis.

Wadi

Voorziening voor de opvang, berging en afvoer van neerslag. In een komvormige greppel kan het regenwater infiltreren. Vervolgens kan infiltratie naar het grondwater plaatsvinden of afvoer via een drain.

Zetting

Bodemdaling als gevolg van inklinking, van krimp, door de bouw van kunstwerken, het ophogen van de grond of het aanbrengen van andere materialen.

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

42

PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE – BIJLAGENRAPPORT HEEMSTEDE

43

COLOFON PROGRAMMA WATER GEMEENTEN BLOEMENDAAL EN HEEMSTEDE 2022 t/m 2026 Datum 4 oktober 2021 Team Heemstede Carlieke te Beest Jochem Zielstra Frank Leendertse

Team Mark van Dijk Maaike der Kinderen Jan Zuidervliet Contact Aveco de Bondt www.avecodebondt.nl info@avecodebondt.nl Burgemeester van der Borchstraat 2 7451 CH Holten T: +31 548 85 33 33