Bijlage5 Ingekomen brief betreft voorstel wijziging Gemeenschappelijke Regeling 1267141 ANONIEM.pdf

2 9 JULI 2024 GGD BRANDWEER Veiligheidsregio Kennemerland Retouradres: Postbus 554, 2000 GM Haarlem

Aan de colleges van de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort

ij

datum

25 juli 2024 MK/ivw/BS D2024-026167

29 jul 2024 / 001016

I

opstetler e-ma,ladres teleíoorrnur,rmer onderwerp

Voorstel wijziging Gemeenschappelijke Regeling

Geacht college, lnleiding op 1 november 2011 is de Gemeenschappelijke Regeling VRK (GR VRK) in werking getreden. Daarna is de gemeenschappelijke regeling meermaals gewijzigd, het laatst per 1 januari 2019. Er zijn verschillende aanleidingen om de nu geldende regeling van 2019 weer aan te passen: A. De wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in 2022. Deze wijziging ¡s bedoeld de democratische legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen te vergroten. B.Wens de stemverhouding in het AB te wijzigen vanwege een veranderd inzicht in de interpretatie van artikel 14 Wgr. C. Wens om na onderbrenging van Veilig Thuis bij de VRK de governance hierop aan te passen, met toevoeging van een derde bestuurscommissie. D. Overige wijzigingen. Op 8 juli 2024 heeft het Algemeen Bestuur (AB) van de VRK bijgaand voorstel vastgesteld tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling VRK. Een wijziging van een gemeenschappelijke regeling komt tot stand door een eensluidend besluit van de betrokken colleges. Voor de vaststelling heeft ieder college toestemming van de raad nodig (zie artikel 1 lid 4 Wgr). Eerder al, begin dit jaar, hebben de gemeenteraden gelegenheid gehad een zienwijze te geven op basis van artikel 1 lid 3 Wgr.

Proces om te komen tot de wijziging ln november 2022 is het Algemeen Bestuur gestart met het proces om te komen tot een nieuwe gemeenschappelijke regeling, nadat in eerdere jaren (al beginnend in 2016) over een aantal aspecten al het gesprek was gestart. Het algemeen bestuur besloot in november 2022 om de griffies te vragen een notitie op te stellen over de ideeën vanuit de gemeenteraden over de wijziging van de gemeenschappelijke regeling van de VRK. De griffies en gemeenteraden van alle regiogemeenten zijn in het eerste halfjaar van 2023 aan de slag gegaan met de gewijzigde Wgr en meer concreet met de effecten daarvan voor de GR van de VRK. Uiteindelijk is op 9 november 2023 aan het AB het resultaat toegestuurd.

Veiligheidsregio Kennemerland • Postbus 55 l 4, OO0 GM Haarlem • Zijlweg 200, 20 l 5 CK Haarlem • 023 5 l S 9500

S

rI

GGD BRAN DWEER Veiligheidsregio Kennemerland

Ook is er op 15 november 2023 een regionale raadsiedenavond gehouden, waarin leden van het DB VRK in gesprek zijn gegaan met raadsleden over de voorstellen van de raden. ln vervolg daarop heeft het bestuur van de VRK op 21 december 2023 aan de colleges een voorstel gestuurd voor de wijziging van de GR VRK, met het verzoek hierop de zienswijze van de gemeenteraden te vragen. De reactie daarop zijn in de 1oop van het voorjaar binnengekomen, de laatste op 10 april 2024. De bestudering en verwerking van deze zienswijzen heeft daarna nog enige tijd gevergd. Het proces heeft door de extra stappen langer geduurd dan bij de meeste andere gemeenschappelijke regelingen in de regio. Voordeel hiervan is wel dat de gemeenteraden goed aan de voorkant betrokken zijn geweest bij de voorstellen. De wettelijke termijn van 1 juli 2024, waarop de colleges met toestemming van hun raad de regeling eensluidend getroffen moeten hebben, is echter helaas gepasseerd. Zienswijzen gemeenteraden Over het algemeen konden de gemeenteraden zich vinden in de voorstellen voor de wijziging van gemeenschappelijke regeling. Alleen hetartikel 16 heeft geleidtotjuridische bemerkingen en vragen van de gemeenteraad van Bloemendaal en Heemstede, en artikel 42 heeft geleid tot bemerkingen van de gemeenteraad van Heemskerk en Uitgeeest.

Ter beantwoording van de juridische vragen over artikel 16 heeft het Dagelijks Bestuur het AB-lid van de betreffende gemeenten nader geinformeerd. Ten opzichte van de conceptversie die bij de gemeenteraden heeft voorgelegen is het volgende gewijzigd in artikel 42. Daarin blijft op verzoek van de gemeenteraad van Heemskerk de tekst De ontwerpbegroting is voorzien van een behoorlijke toelichting gehandhaafd. Deze zinssnede was geschrapt om de tekst in te korten, maar uiteraard is zon toelichting altijd de bedoeling. Verder is de toelichting op de totstandkoming van de begroting bij artikel 42 gewijzigd. Het bestuur van de VRK wil nog beter benadrukken dat vaststelling van de begroting voor het zomerreces de vaste intentie is, omdat hierin het belang van gemeenten en van de VRK zelfwordt gezien. Dit is ook altijd de praktijk geweest. Het verzoek om dit zo ook vast te leggen in de GR, zou niet in overeenstemming zijn met de wettelijke regeling, waarbij de wetgever nu juist termijnen heeft veranderd met de intentie de gemeenteraden beter in positie te brengen. Verder zal het algemeen bestuur, dat bestaat uit burgemeesters, dus voorzitters van de gemeenteraad, er uiteraard op toezien dat er in geen enkele situatie een zienswijzetermijn wordt vastgesteld die grotendeels in het (zomer)reces valt.

Toelichting op wijzigingen Naast de korte toelichting in deze brief bevat ook de was/wordt-tabel zelf een meer uitgebreide toelichting. A. Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen ln 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen gewijzigd. Doel hiervan was om het besturen van de gemeenschappelijke regelingen meer democratisch te maken. Dit heeft geleid tot de volgende wijzigingen, mede naar aanleiding van de input die gemeenteraden daarin zelf hebben geleverd in een memo ten behoeve een regionale raadsledenavond op 15 november 2023.

Veiligheidsregio Kennemerland

Postbus 55 14. 2000 GM Haarlem • Zijlweg 200, 2015 CK Haarlem • 023 515 9500

r

t

flGGD BRANDWEER I Veiligheidsregio Kennemerland

Artikel 10: over de gevallen waarin een zienswijze moet worden gevraagd aan gemeenteraden, te weten bij belangrijke uitbreiding van formatie of taken van de VRK, of indien drie gemeenteraden of drie AB-leden daarom verzoeken. • Artikel 11: voorstel over de invulling van de wijze waarop burgers worden betrokken bij de taken van de VRK. Gezien de grote variëteit aan taken van de VRK, met heel verschillende soorten effecten voor burgers, wordt voorgesteld keuzes daarin door het bestuur van de VRK zelf te laten maken. • Artikel 12: een regeling voor evaluatie. Voorgesteld wordt de regeling eenmaal per vier jaar op doelmatigheid te laten evalueren door het AB, waarbij gemeenteraden onderwerpen kunnen aandragen. Voorgesteld wordt te komen tot een meer algemene formulering van de plicht tot evalueren, om zo in de loop van de tijd de manier van uitvoering te kunnen wijzigen. Voor de eerstkomende tijd kan worden aangesloten bij de wens van sommige gemeenteraden om een evaluatie op te pakken in het derde jaar van een raadsperiode. • Artikel 17: er is een lid toegevoegd over de invulling van de actieve informatieplicht. Ook in dit artikel is gezocht naar een meer algemene formulering, om in de 1oop van de tijd te kunnen onderzoeken welke vormen van informatievoorziening het best bevallen.

Bij veranderingen van techniek of prioriteiten kunnen de wensen en mogeiijkheden in de 1oop van de tijd veranderen. Daarnaast is in alle artikelen toegevoegd dat ook de bestuurscommissies invulling dienen te geven aan de plicht om gevraagd en ongevraagd informatie te delen met colleges en gemeenteraden. Aan bestuurscommissies worden bevoegdheden van het Algemeen Bestuur overgedragen, daarbij past ook de verplichting tot het informeren en verantwoorden. • Artikel 18: een verplichte jaarlijkse informatiebijeenkomst voor raden is geschrapt in de regeling, dit ¡s in de loop van de jaren gebleken niet per se de gewenste en meest effectieve vorm te zijn waarin raden geïnformeerd willen worden. Dat neemt niet weg dat ad hoc nog steeds informatieavonden georganiseerd kunnen worden, fysiek of digitaal. • Artikel 42: de nieuwe wettelijke termijnen voor de zienswijze op de programmabegroting zijn benoemd. Ook is expliciet benoemd dat de zienswijzen worden gevoegd bij de ontwerpbegroting die naar het AB gaat, samen met een reactie van het DB op die zienswijzen (wat overigens al staande praktijk is bij de VRK) Artikel 45: voorgesteld wordt ervoor te zorgen dat gemeenteraden tijdig over het ontwerpjaarverslag beschikken, zodat deze informatie kan worden betrokken bij hun zienswijze op de programmabegroting.

Nu nog wordt separaat ook een zienswijze op hetjaarverslag gevraagd, maar dit past niet goed in de systematiek van de wet. De termijn om de programmabegroting vast te stellen is verlengd om de raden meer tijd te geven. Maar de termijn waarop het AB het jaarverslag moetvaststellen blijft l5juli. Daarom wordtvoorgesteld nietlanger separaateen zienswijze op hetjaarversiag te vereisen. • Artikel 47: ook bestuursrapportages zullen ter informatie naar gemeenteraden worden gestuurd. • Artikel 49 en 50: de regeling moet een en ander regelen over het vermogen van de gemeenschappelijke regeiing bij uittreding van een lid. Bij de VRK is dat alleen mogelijk als de wetgever tot een andere regio-indeling van Veiligheidsregios en GGDen komt. De wijziging van de Wgr is een goede aanleiding om de teksten over toe- en uittreding te regelen op een wijze die beter past bij de wettelijke situatie. En daar tevens een globale regeling over de effecten van een eventuele uittreding voor het vermogen aan toe te voegen.

Veiligheidsregio Kennemerland • Postbus 55 l 4, 2000 GM Haarlem • Zijlweg 200, 20 l 5 CK Haarlem . 023 $ l S 9500

GGD BRANDWEER Veiligheidsregio Kennemerland

B. Wijziging .stemverhoudingen AB Deze wijziging heeft betrekking op artikel 16. Daarin is als nieuwe hoofdregel opgenomen dat alle gemeenten één stem hebben in het algemeen bestuur. Het oude lid 3 is vervangen door lid 3 tot en met 5. Met de wijziging hebben de drie AB-leden die ook lid zijn van het DB (burgemeesters. van Haarlem, Haarlemmermeer en Velsen) samen geen meerderheid (qua aantal stemmen) meer in het algemeen bestuur. Hiermee wordt de positie van het algemeen bestuur versterkt. Wel wordt onderkend dat de financiële inbreng van de drie genoemde gemeenten zeer groot is (samen ca ~ van de begroting). Dit vraagt in de weging van belangen om een speciale regeling voor besluiten met een financieel karakter. Daarom wordt gekozen voor een systeem dat deze gemeenten de mogelijkheid geeft aan de noodrem te trekken. Om daarbij niet te veel af te wijken van de huidige verdeling van belangen, geldt een voorstel alleen als verworpen als twee van de vertegenwoordigers van de gemeenten Haarlem, Haarlemmermeer en Velsen tegenstemmen. Het gebruik van het instrument zal ingebed moeten zijn in een zorgvuldige procedure, waarin het algemeen bestuur uiteindelijk toch unaniem of bij meerderheid van stemmen tot een besluit moet komen. Het algemeen bestuur ontkomt er tenslotte niet aan toch een sluitende begroting vast te moeten stellen.

Voor een uitwerking van zon procedure is een GR echter niet geschikt, dit zal daarom worden geregeld iri het reglement van het algemeen bestuur. C. Aanpassing govemance in verband met Veilig Thuis ln de afgelopen jaren was het gebruikelijk onderwerpen die lagen op het grensvlak van maatschappeiijke zorg en veiligheid te behandelen in de twee bestuurscommissies van de VRK. ln de loop van de tijd heeft de VRK op dat terrein steeds meer taken gekregen, waarbij de onderbrenging van Veilig Thuis per 2020 het meest in het oog springt. Verantwoordelijkheden op het vlak van Maatschappelijke Zorg zijn meestal belegd bij portefeuillehouders Sociaal Domein, en in veel gemeenten is dat een ander dan de portefeuillehouder Volksgezondheid, die lid is van de bestuurscommissie PG&Mz. De portefeuillehouders Sociaal Domein hebben daardoor nu geen rol bij het reilen en zeilen van de VRK. lntussen brengt de financiering van de taken op het grensvlak van zorg en veiligheid wel bestuurlijke keuzes en dilemmas met zich mee. Die keuzes moeten binnen de gemeentelijke prioriteiten passen, sporen met afspraken met partners, en tegelijk moeten deze keuzen passen binnen de kaders van de bedrijfsvoering van de VRK.

Om ervoor te zorgen dat die keuzes op beheersmatig goed blijven kloppen, en tegelijk ook om te bewerkstelligen dat de portefeuillehouders Sociaal Domein betrokken worden bij de VRK en zo hun verantwoordelijk (kunnen) dragen voor de besluiten over de betrokken taken, is het als oplossing gezien een nieuwe bestuurscommissie te vormen. Voor de helderheid moet de structuur hiervan overeenkomen met de bestuurscommissies voor de GGD-taken (cie PG&MZ) en met die voor de veiligheidstaken (BCOV). Dit betekent onder meer dat aan de nieuwe commissie bestuurstaken worden gedelegeerd, want de commissies zijn meer dan alleen een adviserend orgaan voor het AB. De Wet gemeenschappelijke regelingen kent slechts als beperking dat een commissie geen begroting en het jaarverslag kan vaststellen. ln de GR is echter wel ingebouwd dat de bestuurscommissies een advies dienen te geven over de ontwerpbegroting. Het Algemeen Bestuur is in principe zelf bevoegd bestuurscommissies in te stellen (op basis van artikel 15 van de GR). Bij de VRK is het echter gebruikelijk dat de bestuurscommissies in de gemeenschappelijke regeling staan benoemd.

Veiligheidsregio Kennemerland • Postbus 55 14, 2000 GM Haarlem • Zljlweg 200. 20 l S CK Haarlem • 023 S Ì S 9500

GGD BRANDWEER Veiligheidsregîo Kennemerland

Met het ontstaan van nog een bestuurscommissie bij de VRK wordt het steeds belangrijker de verantwoordelijkheid van de bestuurscommissie scherp te formuleren, zodat helder is dat de bestuurscommissie sturende bevoegdheden heeft en daarmee ook verantwoording moet afleggen over haar besluiten en over de adviezen die zijn gegeven aan het Algemeen Bestuur. Dit zal in een reglement nader worden vastgelegd. Uit de wens een nieuwe bestuurscommissie in te stellen volgen deze wijzigingen: • Artikel 7, lid 4: benoemen taak Veilig Thuis als taak van VRK • Artikel 20: benoemen van de drie verplichte bestuurscommissies • Artikel 30: regelt dat ook een lid van de derde commissie een DB-lid aanwijst • Artikel 31, 32 en 34: tekstuele wijziging vanwege de derde commissie. D. Overige wljzigingen Een aantal wijzigingen heeft een andere achtergronden dan bovengenoemd. • Artikel 7 lid 3: benoemen van de taken Gemeentelijke lijkschouw en Hygiënisch woningtoezicht als taken van de VRK/GGD. De GGD voert deze taken al sinds jaar en dag uit voor de gemeenten, maar de juridische basis is niet goed geregeld en dit kan leiden tot discussies over bevoegheden en fiscale aspecten. Benoemen van de taak leidt als zodanig niet tot wijziging van financiële afspraken tussen GGD en gemeenten. • Artikel 8: de toepassing van dit artikel wordt nader toegelicht, om misverstanden te voorkomen.

• Artikel 40 lid 1: kleine wijziging van de tekst over benoeming van de directie, om de tekst in overeenstemming te brengen met wetgeving. • Artikel 43: een nadere bepaling over zienswijze bij begrotingswijzigingen, om te voorkomen dat er onduidelijkheid ontstaat over collegebevoegdheden binnen een gemeente. • Artikel 44: het woord inwonerbijdrage wordt vervangen door bijdrage, omdat de regel ook geldt voor andere bijdragen van gemeenten. Verder wordt bevoorschotting per kwartaat vervangen door bevoorschotting per maand, conform de staande praktijk. • Artikel 48: de VRK heeft inmiddels een eigen archiefverordening opgesteld, waardoor het niet langer nodig is te verwijzen naar de regeling van de gemeente Haarlem. • Artikel 54: de regeling noemde nog een artikel in de Wet gemeenschappelijke regelingen dat niet langer bestaat en bevatte ook een aantal dubbelingen. Deze zijn geschrapt. Verzoek Het is aan uw colleges om de gewijzigde gemeenschappelijke regeling te treffen, waarbij de negen colleges tot een gelijkluidend besluit moeten komen. De raden moeten conform artikel l lid 4 van de Wet gemeenschappelijke regelingen worden gevraagd om toestemming om een gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Kennemerland te treffen.

Gezien het feit dat de wettelijke termijn van 1 juli 2024 voor wijziging van de GR VRK al overschreden is, hoopt het bestuur van de VRK dat de colleges zo snel mogelijk na het zomerreces het besluitvormingsproces kunnen afronden, om zo als negen gemeenten gezamenlijk te komen tot de nieuwe gemeenschappelijke regeling VRK.

Veiligheidsregio Kennemerland • Postbus 5514,2000 GM Haarlem . Zijlweg 200,2015 CK Haarlem • 023 515 9500

GGD BRANDWEER Veiligheidsregío Kennemerland

Het bestuur van de VRK wordt graag geïnformeerd over de besluitvorming in uw gemeente. Hoogachtend, r van de Veiligheidsregio Kennemerland.

iuurmans-Wijdeven,

Bijlagen •

Overzicht van aangebrachte wijzigingen in de regeling, en een toelichting daarop.

•

Geconsolideerde versie van de te wijzigen gemeenschappelijke regeling

Veiligheidsregio Kennemerland • Postbus 5514,2000 GM Haarlem • Ziilweg 200,2015 CK Haariem • 023 515 9500

TJ

GGD BRANDWEER( Veiligheidsregio Kennemerland

Postbus 5514 I 2000 GM Haarlem

Port Betaald Port Payé Pays Bas

Aan het college van B en W van de Gemeente Heemstede Postbus 352 2100 AJ Heemstede

tnJ