Bijlage betreft antwoord vraag 2 GroenLinks 260224 Bijlage 4, ecologische quickscan.pdf
Tekst van het document
Ecologisch adviesbureau Antje Ehrenburg – nov 2024
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede
Ecologisch adviesbureau Antje Ehrenburg November 2024
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24 In opdracht van: Eiland8 architecten
Inhoud 1.
Aanleiding ........................................................................................................................................ 2
2.
Plangebied ....................................................................................................................................... 4 2.1 Algemene info Leidsevaartweg ..................................................................................................... 4
3.
Natuurbeleid en wettelijke bescherming ........................................................................................ 8 3.1 Wet Natuurbescherming 2017 -> Omgevingswet 2024 ................................................................ 8 3.2 Flora- en fauna-activiteiten en vergunningplicht .......................................................................... 8 3.3 Overheden, programma’s en bevoegd gezag Omgevingswet .................................................... 10
4.
Werkwijze ...................................................................................................................................... 11
5.
Resultaten inventarisatie............................................................................................................... 12 5.1 Planten en vegetatie.................................................................................................................... 12 5.2 Vogels .......................................................................................................................................... 12 5.3 Amfibieën en reptielen................................................................................................................ 13 5.4 Zoogdieren................................................................................................................................... 15 5.5 Andere diergroepen .................................................................................................................... 16
6.
Resultaten toetsing Omgevingswet .............................................................................................. 18 6.1 Habitats ....................................................................................................................................... 18 6.2 Soorten ........................................................................................................................................ 18
7.
Conclusies en adviezen.................................................................................................................. 20 7.1 Conclusies .................................................................................................................................... 20 7.2 Adviezen ...................................................................................................................................... 20
8.
Literatuur en links.......................................................................................................................... 22
Bijlagen .................................................................................................................................................. 24 Bijlage 1a: Bestaande en nieuwe situatie.......................................................................................... 24 Bijlage 1b: Kadastrale gegevens, bestemmingsplannen e.d. ............................................................ 26 Bijlage 2: Overgang naar nieuwe Omgevingswet .............................................................................. 27 Bijlage 3: Belangrijke wetsartikelen voor natuur in Omgevingswet - en enkele artikelen uit Natuurbeschermingswet ................................................................................................................... 28 Colofon .................................................................................................................................................. 37
1
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
1. Aanleiding De aanleiding tot dit rapport zijn de plannen van Eiland8 Architecten om ter hoogte van de Leidsevaartweg 15 het bestaande terrein aldaar te ontwikkelen tot nieuwe bedrijfsunits, d.w.z. het slopen van de bestaande opstallen (reeds plaatsgevonden) en nieuwbouw van de bedrijfsunits (zie bijlage 1a). Een deel van de voorbereiding bestaat uit het laten uitvoeren van een ecologische quick scan. Deze opdracht is door Eiland8 Architecten uitbesteed aan ecologisch adviesbureau Antje Ehrenburg te Heemstede. Deze quick scan richt zich op de mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten in en rond het plangebied en de mogelijke effecten van de plannen op deze soorten. In dit rapport zal ik mijn waarnemingen beschrijven en bij (niet uit te sluiten) aanwezigheid van beschermde soorten beknopt advies geven over eventueel vervolgonderzoek. Ook voeg ik beknopt advies toe hoe u bij de verdere voortgang van het project met de beschermde soorten rekening kunt houden, of welke acties nodig zijn. In bijgaand rapport treft u de resultaten hiervan aan. Ik volg bij mijn werkzaamheden de richtlijnen van het Netwerk Groene Bureaus. Voor een indruk van het huidige terrein, zie figuur 1, 2, 3, 12, 14 en 15. Specifiek in het plangebied Leidsevaartweg 15 is voor zover mij bekend niet eerder een inventarisatie uitgevoerd aan flora en fauna.
Deze quick scan is dan ook bedoeld om een indruk te krijgen van het eventuele vóórkomen van wettelijk beschermde soorten in het plangebied. Het gaat erom dat er door en tijdens de geplande nieuwe plannen en werkzaamheden geen soorten worden verstoord of gedood. Met dit onderzoek wordt inzichtelijk gemaakt welke soorten er mogelijk vóórkomen (of voor kunnen komen), en welke vervolgactie eventueel nodig is.
Figuur 1: Het terrein Leidsevaartweg 15 (vanaf de weg -> W gezien), gelegen tussen/ achter huis dat blijft staan (links) en benzinepomp en loodsen op buurperceel (rechts, blauw zeil). In hoofdstuk 2 beschrijf ik het plangebied, in hoofdstuk 3 de nieuwe Omgevingswet en de relatie met de vroegere Wet Natuurbescherming, en in hoofdstuk 4 de werkwijze van deze 2
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
quick scan. De waarnemingen staan vermeld in hoofdstuk 5 (resultaten inventarisatie). Hier wordt tevens beschreven met welke beschermde soorten potentieel rekening gehouden moet worden. In hoofdstuk 6 volgt de toetsing op de Omgevingswet. Tot slot volgen conclusies en adviezen (hoofdstuk 7).
Figuur 2: De zuidwestelijke hoek van het perceel Leidsevaartweg 15. Het gehele terrein is omgeven met hekwerken/rasters/bouwhekken. Op achtergrond spoorlijn Heemstede-Leiden.
Figuur 3: Zuidwest hoek van Leidsevaartweg in detail: hekwerken en amfibieschermen
3
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
2. Plangebied 2.1 Algemene info Leidsevaartweg Het terrein aan de Leidsevaartweg 15, 2106 NA te Heemstede ligt achter het woonhuis op nr. 15 (daterend uit 1957, bron: BAG-viewer, zie ook figuur 1) en grenst zowel aan noord- als zuidzijde aan andere terreinen met bedrijfsunits en/of opslagloodsen (Leidsevaartweg 11 en 17). Volgens kadaster gaat het om perceel 6005 en 6002 (bijlage 1b). Aan de westzijde grenst het terrein aan de spoorlijn Haarlem-Leiden (eigendom en beheer Prorail, zie figuur 14 en 15). Op het terrein stonden tot voor kort enkele (verouderde) bedrijfshallen, die inmiddels zijn gesloopt. Het terrein is nu kaal, met - als je beter kijkt - nog wel puinresten in de bodem (figuur 11). De ligging in de omgeving is goed te zien op de luchtfoto in figuur 4, en in detail in figuur 5.
Figuur 4: Luchtfoto van de omgeving van het plangebied aan de Leidsevaartweg 15 te Heemstede (bij rode punaise) tussen landgoederen met bos (donkergroen), duingebied met kanalen (links) en Haarlemmermeer met akkers en bebouwing (rechts). Bron: GoogleMaps. Het terrein is te betreden aan de oostzijde, vanaf de Leidsevaartweg, naast het erf van de naastgelegen woning (nr.15). Het terrein is ca. 0,2 hectare groot (grofweg 45 x 45 meter). Het terrein aan de Leidsevaartweg te Heemstede ligt buiten de bebouwde kom van Heemstede (ook volgens de Wet natuurbescherming). In 2020 heeft de gemeente Heemstede een nieuw voorstel gedaan voor de indeling van alle wegen. De Leidsevaartweg is toen een erftoegangsweg geworden waar max 50 km/u geldt. Het terrein ligt niet in een Natura 2000 gebied (figuur 6), niet binnen het Natuurnetwerk Nederland van de provincie Noord-Holland (figuur 7), niet in een aangewezen stiltegebied (figuur 8) en ook niet in een gebied aangewezen als grondwaterbeschermingsgebied (figuur 9) of Bijzonder Proviciaal Landschap (BPL, figuur 10). Wel ligt het terrein vlakbij beschermde gebieden: slechts op afstand van ca 75 meter van BPL (overkant spoorlijn), en ca 350 meter van NNN en Natura 2000 gebied (figuur 10, 6 en 7), en slechts ca 1500 meter van stilte- en grondwaterbeschermingsgebied (figuur 8 en 9).
4
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Figuur 5: Luchtfoto van omgeving Leidsevaartweg 15 te Heemstede (bij rode punaise) met links de bossen van landgoed Woestduin en de Vogelenzangseweg, en rechts de bossen van Huis te manpad en het terrein van de Hartekamp. Leidsevaart loopt N-Z (midden).
Figuur 6: Natura 2000-gebieden ten westen van Heemstede in lichtgroen; de niet aangewezen gebieden in grijs. Het terrein Leidsevaartweg 15 in rood. Bron: https://www.natura2000.nl/gebieden/noord-holland/kennemerland-zuid/kennemerland-zuid-kaart )
5
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Figuur 7: Natuurnetwerk Nederland (NNN) rond Heemstede in felgroen volgens dataportaal provincie Noord-Holland, met Leidsevaartweg 15 in rode cirkel, niet gelegen binnen NNN. Bron: https://geoapps.noord-holland.nl/GeoWeb/Viewer/?app=4e0f7c2bc96740129c84a8cbcff3d87d
Figuur 8: Stiltegebied ten westen van Heemstede in lichtgroen, met Leidsevaartweg 15 in rode cirkel, niet gelegen in stiltegebied. Bron: dataportaal provincie Noord-Holland: https://geoapps.noordholland.nl/GeoWeb/Viewer/?app=4e0f7c2bc96740129c84a8cbcff3d87d (onder omgevingsverordering).
6
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Figuur 9: Kaart met Grondwaterbeschermingsgebieden (blauw) ten westen van Heemstede, dit betreft het winningsgebied van Waternet in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Bron: dataportaal provincie Noord-Holland (te vinden onder omgevingsverordering): https://geoapps.noord-holland.nl/GeoWeb/Viewer/?app=4e0f7c2bc96740129c84a8cbcff3d87d .
Figuur 10: Kaart met Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL, in lila) ten westen van Heemstede Bron: dataportaal provincie Noord-Holland (te vinden onder omgevingsverordering): https://geoapps.noord-holland.nl/GeoWeb/Viewer/?app=4e0f7c2bc96740129c84a8cbcff3d87d .
De huidige officiële bestemming van het terrein is bedrijventerrein. Het vorige en toekomstige gebruik van het terrein is daarmee in overeenstemming en bestaat uit bedrijfshallen en – units (zie ook bijlage 1).
7
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
3. Natuurbeleid en wettelijke bescherming 3.1 Wet Natuurbescherming 2017 -> Omgevingswet 2024 Vanaf 1 januari 2024 is de nieuwe Omgevingswet in werking getreden. In deze wet komen alle wetten samen die over onze fysieke leefomgeving gaan. De Wet Natuurbescherming 2017 (die gold t/m 31 december 2023) is hier in opgenomen (zie bijlage 2 en 3 en enkele links achterin bij literatuur voor belangrijkste wijzigingen en wetsartikelen). De regels uit de Wet natuurbescherming worden beleidsneutraal overgeheveld naar de Omgevingswet. Dat betekent dat het normenkader en de instrumenten ongewijzigd blijven. Hetzelfde geldt voor het beschermingsniveau voor habitatsoorten, vogelsoorten en andere (beschermde) soorten. Ofwel: de bescherming blijft op peil. Bovendien blijft ook de algemene zorgplicht bestaan. Wat verandert er dan wél? De opbouw van de regels is heel anders geworden. De regels zijn, veel meer dan onder de Wet Natuurbescherming 2017 het geval was, verspreid over verschillende regelingen. Er is dus nu niet langer één integrale vindplaats voor natuurbeschermingsregels. • Stikstofregels staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) • Het bevoegd gezag wordt bepaald in het Omgevingsbesluit • Instructie- en beoordelingsregels staan in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) • Vrijstellingen staan in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).
Dat maakt de structuur van de Omgevingswet helaas aanzienlijk complexer. De Wet natuurbescherming en de Omgevingswet hebben beide betrekking op de bescherming van de natuur in Nederland, maar ze werken op verschillende manieren. De Wet natuurbescherming biedt specifieke bescherming voor bepaalde natuurwaarden. Deze hebben ook ruimtelijke bescherming en ontwikkelingsmogelijkheden nodig. Die biedt de Omgevingswet. Daarnaast gelden de instrumenten van de Omgevingswet ook voor natuurwaarden die buiten het bereik van de Wet natuurbescherming vallen. Daarmee kunnen naast provincies ook gemeenten een belangrijke rol spelen bij het behouden, herstellen en ontwikkelen van de natuur.
3.2 Flora- en fauna-activiteiten en vergunningplicht Om de natuur te beschermen geeft het Rijk in de Omgevingswet definities en regels voor zogenaamde flora- en fauna-activiteiten. Dat zijn activiteiten die gevolgen kunnen hebben voor dieren en planten in het wild. Wie zo'n activiteit uitvoert, moet voldoen aan die regels, zoals de specifieke zorgplicht. Ook kan een vergunningplicht gelden. Meer info is hier te vinden: https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/activiteitennatuur/flora-en-fauna-activiteit/ Of er een vergunning nodig is vindt men hier: https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/activiteiten-natuur/flora-en-faunaactiviteit/omgevingsvergunning-flora-fauna-activiteit/ De Omgevingswet bevat de verplichtingen die voortvloeien uit de Europese Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn. Soortenbescherming heeft als doel het behoud van plant- en diersoorten die in het wild voorkomen. Indien gewerkt wordt conform een zogenaamde gedragscode dan geldt er een vrijstelling van enkele verbodsbepalingen. Dit is geregeld in het ‘Besluit activiteiten leefomgeving’. Werken volgens een gedragscode heeft als voordeel 8
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
dat geen procedure voor een vergunning voor een flora- en fauna-activiteit hoeft te worden doorlopen. Let op: individuele partijen hebben meestal niet zo’n gedragscode en moeten nagaan of zij voor hun activiteit een vergunning nodig hebben. Meer info: https://www.rvo.nl/onderwerpen/buiten-werken/omgevingsvergunning-flora-en-fauna en https://www.rvo.nl/onderwerpen/omgevingswet-natuur Er geldt een vergunningplicht voor schadelijke handelingen bij dier- en plantensoorten van de Habitatrichtlijn (bijlage IVa) en de verdragen van Bonn bijlage I, en Bern bijlage II (artikel 11.46, eerste lid, Besluit activiteiten leefomgeving). Schadelijke handelingen bij die dieren zijn de volgende handelingen in hun natuurlijke verspreidingsgebied, ook geldend tijdens onderzoek: • opzettelijk doden of opzettelijk vangen • opzettelijk hun eieren vernielen of rapen in de natuur • opzettelijk verstoren • hun voortplantingsplaatsen of rustplaatsen beschadigen of vernielen In het geval dat er een strikte bescherming van toepassing is (o.a. alle in Nederland voorkomende vleermuizen) kunnen verstorende activiteiten niet plaatsvinden zonder vergunning. Hieronder vallen alle verblijfplaatsen van vleermuizen (bv locaties met kraamkolonies en/of overwinterende dieren), leefgebieden van de boommarter, noordse woelmuis, waterspitsmuis, zandhagedis, hazelworm, etc.
Voor planten geldt dat schadelijke handelingen bij planten (zoals het opzettelijk plukken, verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van groeiplaatsen in hun natuurlijke verspreidingsgebied) niet zijn toegestaan, dan wel vergunningplichtig. Het gaat om plantensoorten in het wild van bijlage IVb bij de Habitatrichtlijn, en bijlage I bij het Verdrag van Bern. Onder 'opzettelijk' valt ook 'voorwaardelijke opzet'. Daarvan is sprake als iemand een handeling verricht en daarbij bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat zijn gedragingen schadelijke gevolgen hebben voor een dier of een plant. Zoals de vangst of de dood van dieren of het vertrappen of ontwortelen van planten. Voor verstoring van vogels gelden vergelijkbare regels, zie https://iplo.nl/regelgeving/regelsvoor-activiteiten/activiteiten-natuur/flora-en-fauna-activiteit/omgevingsvergunning-florafauna-activiteit/vergunningplicht-vogels/ Niet onvermeld mag blijven dat de Omgevingswet - net als de Wet Natuurbescherming via artikel 1.11 - een zorgplicht kent, waarbij ervan wordt uitgegaan, dat eenieder zorgvuldig omgaat met elk in het wild levend dier en plant, ook de niet beschermde, alsmede met hun directe leefomgeving. En deze zorgplicht is in principe van toepassing op het gehele oppervlak van ons land en geldt dus ook voor het gebied dat in dit rapport wordt behandeld.
Op de website van RVO is weergegeven hoe te handelen inzake de nieuwe Omgevingswet en met beschermde soorten. Een ieder is verplicht eerst na te gaan of hij/zij voor een activiteit een vergunning nodig heeft. Meer info: https://www.rvo.nl/onderwerpen/buiten-werken/omgevingsvergunning-floraen-fauna en https://www.rvo.nl/onderwerpen/omgevingswet-natuur
9
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Wanneer is er geen vergunningplicht voor schadelijke handelingen? Er is geen vergunningplicht in één van de volgende gevallen: • de activiteit is op grond van een andere wet toegestaan. Als voorwaarde geldt dat bij die toestemming voldaan is aan artikel 16, eerste lid, van de Habitatrichtlijn. Inhoudelijk komt dat artikel overeen met de beoordelingsregels voor de flora- en fauna-activiteit. Zie: https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/activiteitennatuur/flora-en-fauna-activiteit/omgevingsvergunning-flora-faunaactiviteit/beoordelingsregels-soorten-habitatrichtlijn/ • de activiteit is voor het uitvoeren van een instandhoudingsmaatregel of passende maatregel (artikel 11.46, tweede lid, Bal). Activiteiten in Natura-2000-gebieden Onder de Omgevingswet zijn de Natura-2000 activiteiten (activiteiten die invloed hebben op Natura 2000-gebieden) aangewezen als vergunningplichtig. Dit geldt niet voor activiteiten die geen significante gevolgen hebben voor een Natura 2000-gebied. Deze uitzondering is vastgelegd in het Besluit activiteiten leefomgeving en komt overeen met de werkwijze van de Wet natuurbescherming. Enkele belangrijke passages uit de nieuwe Omgevingswet staan in bijlage 3. Ook de belangrijkste (beleidsneutraal overgehevelde) wetsteksten van de (oude) Wet Natuurbescherming staan daar.
3.3 Overheden, programma’s en bevoegd gezag Omgevingswet Met de Omgevingswet komt de algemene mogelijkheid om programma’s op te stellen. Waar moet een programma aan voldoen? Een programma moet: • beleid bevatten voor de ontwikkeling, gebruik, beheer, bescherming of het behoud van de fysieke leefomgeving, en • maatregelen bevatten die ofwel aan de omgevingswaarden voldoen, ofwel gericht zijn op andere doelstellingen voor de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet kent facultatieve en verplichte programma’s. Zo zijn er verplichte programma’s voor de Rijks- en provinciale beheerplannen Natura 2000 en Rijksprogramma Aanpak Stikstof. Met het Programma Aanpak Stikstof moet worden voldaan aan de omgevingswaarde voor stikstofdepositie die is vastgesteld voor 2025, 2030 en 2035. De Omgevingswet geeft decentrale overheden één regeling voor de fysieke leefomgeving voor het gehele grondgebied. De provincies hebben de omgevingsverordening, de waterschappen hebben de waterschapsverordening en de gemeenten hebben het omgevingsplan. In de omgevingsverordening stellen de provincies regels op, zoals ze dat ook konden doen onder de Wet natuurbescherming. Een voorbeeld is de vrijstelling van de vergunningplicht. In de nieuwe Omgevingswet ligt het bevoegd gezag natuur nog steeds meestal bij de provincies. Uitvoering en handhaving van de meeste natuurregels liggen daar, en soms bij het Rijk.
Soms is het lokale college van burgemeester en wethouders het bevoegd gezag. Dit geldt als de aanvraag ook nog over andere activiteiten dan natuur gaat. Wanneer het gemeentelijk college van B&W bevoegd is, geldt op dit moment dat er een ‘verklaring van geen bedenkingen’ nodig is. Onder de Omgevingswet heeft het college een ‘advies van instemming’ van de provincie of het Rijk nodig. 10
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
4. Werkwijze Om een quick scan uit te voeren is veldonderzoek ter plaatse nodig. Dit veldonderzoek vond plaats op 26 november 2024 in de ochtend. Het was op dat moment droog, halfbewolkt en ca 7 graden, met een matige wind uit het zuidwesten. Ik heb het terrein aan de Leidsevaartweg 15 betreden en bekeken. De opdracht was om speciaal te kijken naar het terreindeel A dat nog niet vergund was, maar aangezien in werkelijkheid in het veld dit deel niet te onderscheiden was van de rest van het terrein, heb ik het terrein als één (functioneel) geheel bekeken. Wat betreft de planteninventarisatie heb ik het plangebied geïnspecteerd en aanwezige planten genoteerd. Bij de inspectie van het gebied is tegelijkertijd gelet op mogelijk voorkomende fauna (of sporen daarvan). De globale vogelinventarisatie vond plaats door alle vogels te noteren die ik hoorde of zag in het geïnventariseerde gebied. Het is dus zeker geen volledige of officiële inventarisatie van de broedvogels, daarvoor zijn meerdere terreinbezoeken nodig in het voorjaar. Zoogdieren: om te bekijken of het terrein Leidsevaartweg mogelijk in gebruik is (of: in gebruik kan worden genomen) door zoogdieren heb ik zo goed mogelijk gekeken naar de gesteldheid van het terrein voor verschillende groepen zoogdieren: • Gebouwbewonende vleermuizen: kijken naar eventuele spouwmuren, kieren, spleten en daklijsten.
• Boombewonende vleermuizen of andere zoogdieren (bv eekhoorn, boommarter): inspectie van bomen in het plangebied - en eventuele holtes in die bomen opsporen, vanaf de grond of op andere manier (bv met verrekijker). • Grondgebonden zoogdieren, zoals kleine marterachtigen, vos, ree, damhert, egel: ik heb het terrein onderzocht op aanwezige structuren die voor deze dieren van belang kunnen zijn, en op eventuele sporen die duiden op aanwezigheid. Vanwege de tijd van het jaar (november: niet-actief seizoen van vleermuizen) is kans op eventuele actieve vleermuizen heel klein (de meeste individuen zijn eind november al in winterslaap). Ik heb dan ook geen verkennend onderzoek met batdetector naar vleermuizen uitgevoerd. Andere diergroepen: om te bekijken of het terrein Leidsevaartweg mogelijk in gebruik is (of: in gebruik kan worden genomen) door andere dieren heb ik zo goed mogelijk gekeken naar de gesteldheid van het terrein voor verschillende diergroepen (vooral: amfibieën en reptielen). Ook heb ik waar mogelijk de potenties van het plangebied ingeschat, dat wil zeggen het mogelijk kunnen vóórkomen van (beschermde) soorten die niet tijdens het veldbezoek zijn aangetroffen. M.a.w. ik heb extra goed gelet op mogelijke verblijfplaatsen van dieren op het terrein Leidsevaartweg (bv. overwinterende reptielen en/of amfibieën), en op potenties van het gebied voor andere soorten, o.a.
voor landzoogdieren.
11
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
5. Resultaten inventarisatie 5.1 Planten en vegetatie Op het bestaande terrein Leidsevaartweg 15 was ik snel klaar met de inventarisatie van planten en vegetatie: het terrein bestond geheel uit kale bodem: hoofdzakelijk zand, maar met veel puinresten. Er groeide geen enkele plant (wel vlak buiten het terrein, zie figuur 14). Vegetatie: Er zijn geen bijzondere aangewezen habitattypen aangetroffen in het plangebied. Beschermd: Er zijn geen beschermde plantensoorten en/of habitats van de Habitatrichtlijn of Andere soorten aangetroffen. In dit milieu worden ook geen beschermde soorten verwacht. De (te verwachten) voorkomende soorten zijn alleen in algemene zin beschermd. Potentieel: Indien het terrein braak blijft liggen tot in het groeiseizoen van 2025, dan zijn er vanaf het voorjaar adventieve plantensoorten op het terrein Leidsevaartweg 15 te verwachten, zoals grassen, een- en tweejarige (akker)onkruiden e.d. Qua vegetatie zijn dan ruderale vegetaties op het terrein te verwachten, met adventieve plantensoorten. De standplaatsen zijn te omschrijven als ruderaal/ (matig) voedselrijk.
5.2 Vogels Aantal: tijdens de inventarisatie heb ik in het plangebied geen enkele vogelsoort gezien en/of gehoord. Tweede helft november (buiten broedseizoen) is dan ook geen geschikte tijd voor het inventariseren van vogels (alleen standvogels waar te nemen). Huismus is zo’n (beschermde) standvogel die het hele jaar aanwezig is en de hele dag actief kan zijn, maar ik heb er geen een gehoord, noch gezien. Nesten/dakbroeders: Ik heb geen oude nesten aangetroffen op het terrein Leidsevaartweg 15 (geen struiken, bomen noch gebouwen aanwezig). In de regio Zuid-Kennemerland zijn o.a. zilvermeeuwen en kleine mantelmeeuwen bekende ‘dakbroeders’ en zij zouden dus eventueel bij de buren op de daken van de naastgelegen loodsen kunnen broeden (maar ik heb dit bij dit veldbezoek niet kunnen vaststellen, want niet in het goede seizoen). Roofvogels: deze heb ik hier niet gezien. Broeden acht ik op het terrein uitgesloten (ook in het volgende broedseizoen), aangezien roofvogels (hoge volwassen) bomen nodig hebben voor hun nest, en die zijn afwezig op het terrein (en ook volgend jaar niet opeens aanwezig).
Gierzwaluw: Deze gebouw bewonende soort heb ik niet gezien noch gehoord, maar deze soort is in november ook niet in ons land aanwezig (ze zijn dan aan het overwinteren in het zuiden; ze zijn wel jaarlijks in ons land aanwezig om te broeden grofweg tussen eind april en eind juli-begin augustus). Mijn inschatting van de mogelijke geschiktheid van het huidige plangebied voor nestgelegenheid voor gierzwaluwen is aldus. Gierzwaluwen broeden in ons land onder dakpannen en boeidelen van daken. Het huidige terrein Leidsevaartweg is daarvoor ongeschikt, want (nog) onbebouwd. Huismus: Deze meestal gebouw bewonende vogels zijn zeer honkvast en (indien geschikt biotoop aanwezig) jaarrond aanwezig. Ik heb gedurende de inventarisatie geen enkele huismus gehoord noch gezien (noch oude nesten aangetroffen), ook bij de naastgelegen gebouwen van de buren niks gehoord of gezien. Huismussen hebben ook struiken of dichte bomen nodig om in te zitten/ kwetteren/ schuilen; die zijn nu op het terrein niet aanwezig. Kaal zand om zandbaden te nemen is nu wel voldoende aanwezig. Het huidige plangebied is daarmee geen geschikt functioneel leefgebied voor huismussen, omdat met name nestgelegenheid en struiken ontbreken.
12
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Beschermd: het terrein Leidsevaartweg 15 herbergt op dit moment geen enkele beschermde soort, en is ongeschikt als broedgebied voor gierzwaluw, huismus, roofvogels. Voor alle vogels geldt: als ze broeden, dan zijn ze gedurende het broeden en het groot brengen van hun jongen beschermd, inclusief hun nesten (zie art.3.1 en 1.11 in bijlage 2). Potentieel: Op de kale zandbodem op het terrein is op dit moment (en als het braak blijft liggen tot in het volgende broedseizoen) potentiële nestgelegenheid aanwezig voor (zeldzame) grondbroeders die houden van kaal zand, zoals kleine plevier, bontbekplevier e.a. Voor andere vogels is het terrein ongeschikt om te broeden (veel te kaal). Indien het terrein braak blijft liggen (zie figuur 2 en 11), dan zijn in 2025 eventuele broedende plevieren niet uit te sluiten (pioniersoorten die zomaar kunnen ‘opduiken’ als broedvogel) Dakbroeders: In de toekomstige plannen voor het terrein Leidsevaartweg 15 zijn de daken van de geplande bedrijfsunits plat. Indien het terrein de komende (winter)maanden bebouwd wordt, en de werkzaamheden snel worden afgerond, dan zijn op de platte daken eventuele dakbroeders vanaf 2025 niet uit te sluiten, zoals dakbroedende meeuwen, scholeksters e.d. (maar daar hebben mensen doorgaans weinig tot geen last van).
Roofvogels: Aangezien zij hoge bomen nodig hebben voor hun nest, en deze bomen op het terrein ontbreken, zijn roofvogels hier uitgesloten (ook in de komende broedseizoenen). Gierzwaluw: de mogelijke geschiktheid van het toekomstige plangebied voor gierzwaluwen is aldus. Zij broeden graag onder dakpannen en boeidelen van daken of in nestkasten. Goede aanvliegroutes en ‘valmogelijkheid’ (lees: voldoende hoogte) zijn essentieel. De daken van de geplande gebouwen zijn plat en hebben geen pannen noch geschikte kieren, en bestaan uit hooguit twee bouwlagen, zodat aan- en binnenvliegen van de nieuwe panden door gierzwaluwen niet waarschijnlijk is (tenzij nestgelegenheid wordt ingebouwd). Huismus: De toekomstige gebouwen op het terrein Leidsevaartweg 15 hebben platte daken, en geen dakpannen of andere kieren/ spleten die voor huismussen geschikt zijn (ook hier: natuurinclusief bouwen kan zorgen voor ingebouwde nestgelegenheden voor huismus). Huismussen hebben ook struiken of dichte bomen nodig om in te zitten/ kwetteren/ schuilen; die zijn nu op het terrein Leidsevaartweg 15 niet aanwezig (en zouden dan ook aangeplant moeten worden). Kaal zand om zandbaden te nemen is in de toekomst mogelijk niet meer aanwezig (tenzij doelbewust een stuk grond kaal wordt gehouden). Het toekomstig plangebied is mogelijk geschikt functioneel leefgebied voor huismussen als het gecreëerd wordt.
Afhankelijk van de inrichting is het dan geschikt als er gezorgd wordt voor: nestgelegenheid (in de gebouwen), en enkele struiken en wat kaal zand (daaromheen).
5.3 Amfibieën en reptielen Tijdens het veldwerk heb ik op het terrein gelet op het vóórkomen van amfibieën en reptielen, zoals gewone pad of zandhagedis. Ik heb geen enkele soort waargenomen. Het terrein Leidsevaartweg 15 bestaat uit kaal zand en is potentieel misschien geschikt als overwinteringsgebied voor amfibieën en reptielen. In het najaar gaan zij in winterrust, en eind november verwacht ik dat deze dieren inmiddels in winterrust in de grond zitten (en dan dus niet zomaar waarneembaar). Echter: het terrein is langs alle kanten (behalve langs de oostzijde bij de weg) sinds begin november afgeschermd met deugdelijke schermen die eventuele amfibieën en reptielen buitenhouden. Daarom zijn er op dit moment op het terrein dan ook geen amfibieën en reptielen te verwachten, zoals bv gewone pad. Ook extra beschermde soorten zoals de
13
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Figuur 11: Bodem van het terrein Leidsevaartweg 15: kaal zand, maar met zeer veel kleine resten puin, steen e.d. waardoor bodem behoorlijk hard is (bodemboortje ging slechts ca 15 cm bodem in, daarna te hard).
rugstreeppad, zandhagedis en/of hazelworm verwacht ik hier momenteel niet, vanwege de schermen eromheen. Bovendien: in de periode daarvóór (seizoen 2024 tot en met oktober) was het terrein weliswaar nog wel toegankelijk (nog geen amfibieschermen eromheen), maar toen was het nog bebouwd en met veel verharding (dus ongeschikt). Najaar 2024 is alles gesloopt (d.w.z. veel werk, veel onrust en verstoring, en dus ongeschikt om in winterrust te gaan), en nu is het terrein vlak en leeg en omringd met schermen. Beschermd: Het terrein Leidsevaartweg 15 is langs alle kanten (behalve langs de oostzijde bij de weg) afgeschermd met deugdelijke schermen die eventuele amfibieën en reptielen moeten buitenhouden. Daarom zijn er op dit moment op het terrein dan ook geen amfibieën en reptielen te verwachten, deze zijn 100% uit te sluiten (mits de schermen ook tijdens de bouwwerkzaamheden blijven staan). Potentieel: Amfibieën: in de toekomst zijn mogelijk enkele algemene en/of beschermde amfibieënsoorten in het plangebied niet uit te sluiten, namelijk: gewone pad (maar niet beschermd in provincie Noord-Holland, zie link achterin), en/of rugstreeppad. Rugstreeppadden komen namelijk in de omgeving voor (zie https://waarneming.nl/species/455/maps/?start_date=2014-06-05&interval=15552000&end_date=2024-1202&map_type=grid1k ) en zij kunnen ’s nachts best grote afstanden afleggen en daarbij ook
wegen en spoorlijnen oversteken. Het terrein Leidsevaartweg 15 is op dit moment en in deze toestand aantrekkelijk voor deze soort, want het bestaat uit kaal (weliswaar grotendeels vrij hard) zand en (met name het zachtere zand) is potentieel misschien geschikt als overwinterings- en/of eiafzetgebied. Echter: het gehele terrein is afgeschermd met amfibieschermen, en daarmee niet toegankelijk voor deze soorten. Alle amfibiesoorten zijn 14
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
hier komende winter en in het voorjaar (mits de schermen blijven staan) dan ook 100% uit te sluiten (NB. mits gat in scherm wordt gedicht, zie ook 5.4 en 7.2). Reptielen: Op basis van bekende verspreiding komen de reptielensoorten zandhagedis en hazelworm hier in de regio voor. Voor zandhagedis geldt: ook in het plangebied zelf zouden zij mogelijk kunnen voorkomen, omdat het huidige terrein zandig is, en de duinen (kerngebied met veel individuen zandhagedis) vlakbij liggen en de spoorlijn waarschijnlijk geen echte belemmering vormt voor migratie van deze soort. Ook is een recente waarneming van zandhagedis bekend van ca 250 meter zuidelijk van het plangebied, tussen spoorlijn en Leidsevaartweg in, zie https://waarneming.nl/observation/334460997/ . Voor de hazelworm is vóórkomen in het plangebied veel minder waarschijnlijk (doch niet 100% uit te sluiten), omdat dit geen algemene soort is (met specifieke eisen) en de dichtstbijzijnde waarnemingen verder weg liggen in de duinen. Zie: https://waarneming.nl/species/445/maps/?start_date=2014-06-05&interval=15552000&end_date=2024-12-02&map_type=grid1k
Ook voor genoemde reptielen geldt: het gehele terrein is afgeschermd met amfibie/reptielschermen, en daarmee niet toegankelijk voor deze soorten. De genoemde soorten zijn hier komende winter en voorjaar (mits de schermen blijven staan) dan ook 100% uit te sluiten.
5.4 Zoogdieren Landzoogdieren: Tijdens de inventarisatie op 26 november heb ik in het plangebied aan landzoogdieren het volgende waargenomen: sporen van een huiskat. Opvallend was dat ik deze waarneming precies deed op de plek waar zich een kleine opening bevindt in het amfibieënscherm (figuur 13) en dus de enige plek waar het terrein te betreden is vanaf de buitenzijde. Het incidenteel vóórkomen van enkele landzoogdieren is dan ook niet geheel uit te sluiten: een incidentele, opportunistisch zwervende vos, of een enkele muizensoort kan hier voorkomen, maar deze soorten zijn in Noord-Holland vrijgesteld (zie link achterin). Andere zoogdieren acht ik hier zeer onwaarschijnlijk en sluit ik uit, omdat geschikt biotoop hier niet voorkomt (bv boomgebonden soorten als eekhoorn en boommarter, en soorten die bossen en/of bosschages en/of weilanden nodig hebben, zoals damhert, ree), dan wel omdat het terrein slecht te bereiken is, omdat het vrij geïsoleerd ligt en daardoor slecht bereikbaar is (omsloten door een drukke weg en de brede Leidsevaart aan de oostzijde en een spoortalud met hekken aan de westzijde, aan noord- en zuidzijde is veel bebouwing aanwezig en staan ook rasters). Dus soorten als ree en damhert zijn hier in het plangebied uit te sluiten.
Alhoewel niet heel waarschijnlijk, maar niet 100% uit te sluiten is dat kleine marterachtigen (wezel, bunzing en/of hermelijn) of een egel of haas het terrein mogelijk nog wel kunnen bereiken (als zij migreren en het gat in de omheining weten te vinden). Op het terrein treffen zij daar echter geen geschikt habitat aan en verwacht ik dan ook dat zij snel verder zullen trekken. Vleermuizen: Terrein Leidsevaartweg 15: hier staan geen gebouwen, dus ook niets aan eventuele geschikte spleten of kieren. Verblijfplaatsen van gebouw bewonende vleermuizen zijn op het terrein Leidsevaartweg daarmee uit te sluiten. Holtes in bomen: hier staan geen bomen, dus ook geen holtes aanwezig. Verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen zijn op het terrein daarmee dus uit te sluiten. Foerageergebied: het plangebied Leidsevaartweg 15 acht ik momenteel ongeschikt als foerageergebied voor vleermuizen, omdat er geen enkel groen voorkomt. Ook in de toekomst verwacht ik dit niet (omdat het terrein grotendeels bebouwd gaat worden, met 15
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
waarschijnlijk weinig ruimte voor groen waar insecten voorkomen). Omdat er in de nabije omgeving veel ander groen aanwezig is met (veel aantrekkelijker) foerageermogelijkheden voor vleermuizen (namelijk in de oude bossen op de landgoederen, zie figuur 4 en 5) sluit ik uit dat het plangebied een essentieel foerageergebied is. Migratieroutes: vanwege de ligging van het plangebied langs de Leidsevaartweg en de spoorlijn zou het plangebied misschien een N-Z-migratieroute voor vleermuizen kunnen zijn. Echter, het lijkt waarschijnlijker dat vleermuizen boven de bomen en lanen van de nabijgelegen landgoederen migreren, en (andere soorten) boven het water van de Leidsevaart zelf (en dus niet boven de bebouwing ernaast). Ik sluit daarom uit dat het plangebied onderdeel is van een belangrijke migratieroute. Potentieel: Op het toekomstige bebouwde en geheel verharde terrein acht ik het voorkomen van wilde landzoogdieren uit te sluiten, vanwege het ontbreken van geschikt habitat (mogelijk alleen enkele muizensoorten). Voor gebouwbewonende vleermuizen (zoals de gewone dwergvleermuis) geldt: optioneel zou - door natuurinclusief te bouwen - voor deze soorten verblijfplaatsen in de nieuwe gebouwen gecreëerd kunnen worden. Hiervoor bestaan tegenwoordig slimme oplossingen zonder dat het verder afbreuk doet aan comfort of isolatiewaarde (zie links achterin).
5.5 Andere diergroepen Tijdens de inventarisatie van het plangebied was het al november en vrij koud, en heb ik dan ook geen insecten aangetroffen. In het plangebied zijn (zeker komend seizoen) algemeen voorkomende (niet beschermde) insecten, spinnen en kreeftachtigen niet uit te sluiten, zoals huisvliegen, naakt- en huisjesslakken, pissebedden, mieren e.d. Beschermd: Zwaar beschermde soorten, zoals o.a. nauwe korfslak (aangewezen HR-soort H1014), gevlekte witsnuitlibel (HR-soort) en aardbeivlinder (beschermingsregime Andere soorten) zijn hier uit te sluiten. Hun geschikte leefgebied (resp. duindoornpopulierenstruweel, vochtige duinvalleien/plassen en duingrasland van grijs duin) komt hier niet voor (ook niet in de toekomst).
Figuur 12: Terrein Leidsevaartweg 15 naar N gezien: kaal zand, met puinresten en regenplassen (blauw zeil = loods op buurperceel). 16
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Figuur 13: Een klein gat in het amfibieënscherm in de NO-hoek van het terrein: hier trof ik de sporen aan van een huiskat (zie voorgrond), en dus mogelijk ook toegankelijk voor egels, kleine marterachtigen, muizen, e.d.
17
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
6. Resultaten toetsing Omgevingswet 6.1 Habitats In het plangebied Leidsevaartweg in Heemstede zijn geen beschermde habitats aanwezig: het terrein aldaar bestaat uit braakliggende nogal verharde grond (zand vermengd met puin). Er is geen groen aanwezig. Geen verdere toetsing op habitats nodig.
6.2 Soorten Er zijn geen plantensoorten aangetroffen (dus ook geen wettelijk beschermde soorten). In het plangebied worden verder ook geen beschermde plantensoorten verwacht. Geen verdere toetsing op speciaal aangewezen (habitat)soorten nodig. Werkzaamheden die schade toebrengen aan (broed)vogels zijn verboden. Er broeden geen vogels en er zijn geen (oude) nesten aangetroffen op het terrein Leidsevaartweg. Ook jaarrond beschermde nesten (bv. van roofvogels) zijn op het terrein uit te sluiten. Voor alle vogels geldt: als zij broeden en jongen hebben, zijn zij – inclusief hun nestplaatsen beschermd. Voor broedvogels moet in zijn algemeenheid daarom het volgende in acht worden genomen: voor de meeste broedvogelsoorten geldt dat het broedseizoen valt in de periode 15 maart-1 augustus. Om broedvogels die eventueel in het plangebied broeden te ontzien moeten de geplande werkzaamheden of voor 15 maart, of na 1 augustus worden uitgevoerd. Indien er toch tussen 15 maart en 1 augustus gewerkt moet worden, dan geldt de zorgplicht: expliciete check door bevoegd ecoloog op aanwezigheid van broedende vogels is dan nodig. Alleen als er geen broedende vogels en/of nesten zijn aangetroffen is het werk geoorloofd. Worden wel broedende vogels aangetroffen dan moet met het werk gewacht worden tot de jongen zijn uitgevlogen, of er moet een vergunning worden aangevraagd.
Overigens geldt de zorgplicht altijd. Dat betekent dat ook werkzaamheden in de winter- en herfstperiode alleen mogen worden uitgevoerd, mits hierbij geen vogel- of andere soorten worden gedood of verontrust. Er zijn geen amfibieën noch reptielen in het projectgebied aangetroffen. Qua biotoop zijn enkele algemene of extra beschermde soorten amfibieën of reptielen momenteel in het plangebied niet geheel uit te sluiten, zoals de gewone pad, rugstreeppad en/of zandhagedis. Dit komt door de aanwezigheid van kaal zand (kleine geschikte strook zonder puinresten aan de kant van het spoor. NB. voor de beschermde hazelworm ontbreekt geschikt biotoop op het terrein volledig). Echter, het terrein is de afgelopen maanden zeer intensief in gebruik geweest (sloop van gebouwen), en daarna is het terrein omrasterd met amfibieschermen: het is daarmee ontoegankelijk geworden. De aanwezigheid van (overwinterende) amfibieën en/of reptielen sluit ik daarom 100% uit. NB. als er komende winter ondiepe regenplassen ontstaan op de kale zandbodem (nu reeds aanwezig, zie figuur 12), dan is het terrein komend voorjaar mogelijk aantrekkelijk voor ontwakende rugstreeppadden uit de omgeving die op zoek gaan naar eiafzetplekken in ondiep water. Rugstreeppadden zijn bij uitstek pioniersoorten die dit nieuwe geschikte habitat vanuit de duinen en naastgelegen bollensloten zouden kunnen weten te vinden.
Echter, ook dan zullen de amfibieënschermen ervoor zorgen dat dit terrein niet toegankelijk is voor deze beschermde soort. Het is dus zaak dat deze schermen ook de komende 18
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
maanden blijven staan, en functioneel blijven (d.w.z. rechtop en daarmee niet te nemen barrière voor amfibieën en reptielen). Landzoogdieren: waargenomen zijn alleen sporen van een huiskat (figuur 13). Het terrein is qua biotoop momenteel (en ook in de toekomst met bebouwing) ongeschikt voor vrijwel alle zoogdieren (kaal, geen bomen, geen dekking, geen voedsel), en het ligt nogal geïsoleerd en ingesloten door infrastructuur. Alleen een enkele incidentele passerende vos of muis is niet helemaal 100% uit te sluiten, maar deze zijn in NH vrijgesteld. Vleermuizen: Alle soorten vleermuizen zijn wettelijk beschermd. Het leven van vleermuizen speelt zich op verschillende plekken af, ze hebben dus vaak meerdere verblijfplaatsen. Echter: verblijfplaatsen van gebouw- en boombewonende vleermuizen zijn op het terrein Leidsevaartweg uit te sluiten (gebouwen en bomen ontbreken). Ook is het plangebied nu en in de toekomst niet van belang als foerageergebied voor vleermuissoorten (groen ontbreekt – en dus insecten). Ook als migratieroute is het van weinig tot geen belang (er zijn geschiktere routes voor migrerende vleermuizen in de nabije omgeving aanwezig). Vleermuizen en hun verblijfplaatsen zijn uit te sluiten, nader onderzoek niet nodig. Beschermde overige diersoorten zijn hier op basis van het ontbreken van geschikt habitat uit te sluiten, of vrijgesteld in de provincie Noord-Holland.
Zwaar beschermde soorten, zoals nauwe korfslak (aangewezen HR-soort H1014), gevlekte witsnuitlibel (HR-soort) en aardbeivlinder (beschermingsregime Andere soorten) zijn hier uit te sluiten. Hun geschikte leefgebied komt hier niet voor (respectievelijk duindoorn/ populierenstruweel, duinvalleien/duinplassen en open kalkrijk duingrasland; hier alle niet aanwezig). Er is dus geen verdere toetsing op speciaal aangewezen habitatsoorten nodig.
Figuur 14: ZW-hoek terrein Leidsevaartweg 15, met achter het hek op grondgebied van Prorail de hoge kale stengels van Japanse duizendknoop, deze soort (exoot) is op het terrein zelf afwezig (recent bestreden). 19
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
7. Conclusies en adviezen 7.1 Conclusies Bij de uitvoering van deze quick scan heb ik binnen de geïnventariseerde soortgroepen in het plangebied op het terrein Leidsevaartweg 15 te Heemstede geen enkele beschermde soort aangetroffen. Het huidige terrein is voor vrijwel geen enkele soort geschikt. Geen nader onderzoek nodig. Potentieel zijn komend voorjaar aan soorten mogelijk te verwachten: • Indien het terrein kaal blijft: broedvogels van pionierhabitats zoals plevieren, een- en tweejarige plantensoorten van ruderaal terrein, en amfibieën en reptielen op zoek naar voortplantingshabitat (deze laatste twee groepen zijn echter uit te sluiten vanwege het aanwezige amfibieënscherm). Nesten van grondbroeders zijn gedurende het broedseizoen beschermd. • Indien het terrein komende maanden geheel bebouwd/verhard wordt: dakbroedende vogels zoals meeuwen. Nesten van dakbroeders zijn gedurende het broedseizoen beschermd. (NB. amfibieën en reptielen zijn uit te sluiten vanwege het aanwezige amfibieënscherm). De toekomstige gebouwen aan de Leidsevaartweg 15 kunnen desgewenst – middels het natuurinclusief inbouwen van verblijfplaatsen – met weinig extra investeringen geschikt worden gemaakt voor verschillende beschermde soorten, zoals huismus, gierzwaluw en (gebouwbewonende) vleermuizen.
7.2 Adviezen Soortenbescherming: • Om te voorkómen dat tijdens of na de geplande bouwwerkzaamheden amfibieën of reptielen zich hier vestigen of voortplanten (en dan vanwege de werkzaamheden worden verstoord of gedood) is het van essentieel belang dat de amfibieënschermen ook de komende maanden tijdens de bouwwerkzaamheden functioneel blijven (d.w.z. rechtop en gesloten blijven staan), totdat de werkzaamheden volledig zijn afgerond. • Dit betekent ook dat het gat in het scherm (zie figuur 13) gedicht zal moeten worden, omdat het terrein anders toch nog toegankelijk is voor dieren. • De toekomstige gebouwen aan de Leidsevaartweg 15 kunnen desgewenst – middels het natuurinclusief inbouwen van verblijfplaatsen – met weinig extra investeringen geschikt worden gemaakt voor verschillende beschermde soorten, zoals huismus, gierzwaluw en (gebouwbewonende) vleermuizen (meer info: zie links achterin). • Om zeker te zijn dat bij de werkzaamheden rekening wordt gehouden met eventuele beschermde soorten kan eventueel een ecologisch werkprotocol worden opgesteld door een erkend en ter zake kundig ecoloog. Bij de feitelijke werkzaamheden moet dan volgens dat protocol worden gewerkt. In zo’n ecologisch werkprotocol wordt beschreven hoe bij de werkzaamheden met de beschermde soorten rekening moet worden gehouden, en hoe in het algemeen aan de zorgplicht van de Omgevingswet moet worden voldaan.
Mits uitgevoerd volgens richtlijnen uit dit ecologisch 20
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
werkprotocol wordt op die manier schade aan individuen zoveel mogelijk beperkt. Ook zijn op die manier zowel opdrachtgever als aannemer van het werk ervan verzekerd te werken in de geest van de Omgevingswet. Adviezen nieuwe Omgevingswet: • Het is altijd raadzaam om de geplande ingreep/ingrepen te checken via het omgevingsloket: https://www.omgevingsloket.nl/ en te kijken wat er vervolgens voor actie nodig is. • Is er mogelijk sprake van zogenaamde flora- en fauna-activiteiten, dan moet aan de zorgplicht worden voldaan, en geldt er mogelijk een vergunningplicht. • Meer info is hier te vinden: https://iplo.nl/regelgeving/regels-vooractiviteiten/activiteiten-natuur/flora-en-fauna-activiteit/ • Of een vergunning nodig is, vindt men hier: https://iplo.nl/regelgeving/regels-vooractiviteiten/activiteiten-natuur/flora-en-fauna-activiteit/omgevingsvergunning-florafauna-activiteit/
Onzekerheden Deze quick scan is uitgevoerd in het late najaar/ vroege winter (tweede helft van november). Voor broedvogelinventarisaties is november ongeschikt. Voor inventarisatie van planten, amfibieën, reptielen en vleermuizen is eind november ook niet echt een geschikte periode. Soorten kunnen dus zijn gemist. Gezien de kennis en ervaring van de onderzoeker is echter op basis van ‘professional judgement’ redelijk goed in te schatten welke planten en dieren in dit plangebied kunnen voorkomen, en of beschermde soorten in het geding zijn. Indien absolute zekerheid gewenst is of (strikt) beschermde soorten voorkomen, kan eventueel aanvullend onderzoek in het juiste seizoen worden gedaan.
Figuur 15: Situatie terrein Leidsevaartweg 15 vanuit ZW-hoek naar N gezien, met in het midden de strook met kaal, los zand zonder puin (waar recent Japanse duizendknoop is bestreden), rechts het harde zand met puinresten, en links achter het groene hek: grondgebied Prorail. 21
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
8. Literatuur en links • • • • • • • • • •
• • • •
Alles rond vogels en de wet: http://www.vogelsendewet.nl/ Over nieuwe Omgevingswet: https://ondernemersplein.kvk.nl/aanpassingomgevingsrecht/ en https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/omgevingswet Over opgaan Wet Natuurbescherming in Omgevingswet: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/natuur-en-biodiversiteit/wetgevingvoor-natuurbescherming-in-nederland Over opgaan Wet Natuurbescherming in Omgevingswet: https://www.bosselaar.nl/nl/blog/de-omgevingswet-en-natuurbescherming-eencomplexere-structuur/ Over overgangsrecht Wet Natuurbescherming: https://iplo.nl/regelgeving/omgevingswet/overgangsrecht/overgangsrecht-perwet/wet-natuurbescherming/ Aan de slag met de Omgevingswet via portaal: https://aandeslagmetdeomgevingswet.nl/ontwikkelaarsportaal/ Teksten over Omgevingswet: https://iplo.nl/regelgeving/omgevingswet/geconsolideerde-teksten-omgevingswet/ Omgevingsvergunning flora-fauna onder Omgevingswet: https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/activiteiten-natuur/flora-enfauna-activiteit/omgevingsvergunning-flora-fauna-activiteit/ Bevoegd gezag Omgevingswet: https://iplo.nl/regelgeving/regels-vooractiviteiten/activiteiten-natuur/flora-en-fauna-activiteit/omgevingsvergunning-florafauna-activiteit/bevoegd-gezag/ Beoordelingsregels omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit met gevolgen voor soorten Habitatrichtlijn en verdragen:
https://iplo.nl/regelgeving/regels-vooractiviteiten/activiteiten-natuur/flora-en-fauna-activiteit/omgevingsvergunning-florafauna-activiteit/beoordelingsregels-soorten-habitatrichtlijn/ Natuur in de nieuwe Omgevingswet: veranderingen en kansen: https://www.omgevingsweb.nl/nieuws/natuur-in-de-omgevingswet-veranderingenen-kansen/ Aanvullingswet Natuur regelt de procedurele inpassing van de natuurbescherming in de Omgevingswet: https://www.openrecht.nl/commentaar/89abd103-5432-442e9bce-917c87e0affd/ Aanvullingsbesluit Natuur regelt inhoudelijke toepassing van natuurbescherming: https://wetten.overheid.nl/BWBR0044730/2024-01-01/0#Hoofdstuk2 Alle beschermde planten voor en na 2017: https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_wettelijk_beschermde_planten_in_Nederland
• • • • •
Volledige tekst Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (WABO): http://wetten.overheid.nl/BWBR0024779/2016-07-01 (regeling vervallen per 1-1-24) Volledige tekst Wet Natuurbescherming: http://wetten.overheid.nl/BWBR0037552/2017-01-01 (regeling vervallen per 1-1-24) Lijst met alle beschermde soorten Wet Natuurbescherming: https://regelink.nl/beschermde-soorten-wet-natuurbescherming/ Bestemmingsplannen e.d.: https://www.ruimtelijkeplannen.nl/viewer/view BAG-viewer kadaster: https://bagviewer.kadaster.nl/lvbag/bag-viewer/?zoomlevel=1 22
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
• • • • • • • • • • • • • • • • •
• • •
•
Bestemmingsplannen Heemstede: https://www.planviewer.nl/bestemmingsplannen/Heemstede Nieuwe indeling wegen in Heemstede: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2022-4662.html Richtlijnen van Netwerk Groene Bureaus http://www.netwerkgroenebureaus.nl/werken-aan-kwaliteit/gedragscode Over Natura-2000-gebieden: https://www.natura2000.nl/gebieden Over Natuur in Noord-Holland: https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Natuur Omgevingsverordening provincie Noord-Holland NH2022: https://www.noordholland.nl/Onderwerpen/Ruimtelijke_inrichting/Projecten/Omgevingswet/Omgeving sverordeningen Cultuur en erfgoed (o.a. archeologie) in de provincie Noord-Holland: https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Cultuur_en_Erfgoed Alle vrijstellingen beschermde soorten in provincie Noord-Holland: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/prb-2016-6151.html Alle kennisdocumenten van beschermde soorten, o.a. huismus e.a.
https://www.bij12.nl/onderwerp/natuurinformatie/kennisdocumenten-soortennatuurbescherming/ Vleermuisprotocol 2021: https://www.netwerkgroenebureaus.nl/werken-aankwaliteit/vleermuisprotocol Ruimtelijke plannen inzien: https://www.ruimtelijkeplannen.nl/viewer/view Omgevingsverordening NH2022 Noord-Holland op kaart bekijken: https://noordholland.tercera-go.nl/MapViewer/Default.aspx?id=NLIMRO9927POVCONSOLID-0710 Alles over vleermuizen: https://www.vleermuis.net Over de gewone dwergvleermuis: https://www.zoogdiervereniging.nl/zoogdiersoorten/gewone-dwergvleermuis Kennisdocument gewone dwergvleermuis en andere soorten: https://www.bij12.nl/onderwerp/natuurinformatie/kennisdocumenten-soortennatuurbescherming/ Recente verspreidingskaartjes van vleermuizen op basis van atlastellingen: https://www.verspreidingsatlas.nl/zoogdieren Brochure vleermuisvriendelijk bouwen: http://www.zoogdiervereniging.nl/sites/default/files/imce/nieuwesite/Zoogdiersoort en/Vleermuizen%20algemeen/downloads/Brochure%20Vleermuisvriendelijk%20Bou wen%20%282%29.pdf Gedragscode natuurinclusief renoveren: https://www.energielinq.nl/document/gedragscode-natuurinclusief-renoveren/ Over vleermuizen in de stad: https://www.vleermuizenindestad.nl/ Over spouwmuurisolatie en soortenbescherming:
https://www.omgevingsweb.nl/nieuws/een-ecologische-quickscan-zorgt-voorvertraging-is-een-soortenmanagement-plan-en-een-gebiedsomgevingsvergunningde-oplossing/ Over houdbaarheid data in nieuwe Omgevingswet: https://ponderaconsult.com/ponderacontent/blog-de-impact-van-de-omgevingswetop-de-houdbaarheid-van-gegevens-niet-nieuw-wel-anders/
23
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Bijlagen Bijlage 1a: Bestaande en nieuwe situatie
Bestaande situatie (bron: Eiland8 Architecten). NB. de bestaande gebouwen op deze kaart waren op 26 nov reeds gesloopt.
Nieuwe situatie bouwblok A / gebouw A (bron: Eiland8 Architecten) 24
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Overzicht nieuwe situatie, gebouw A (bron: Eiland8 Architecten)
25
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Bijlage 1b: Kadastrale gegevens, bestemmingsplannen e.d.
Bron kaart: https://www.planviewer.nl/kaart Kadastraal perceel: Gemeente:
HEEMSTEDE, Sectie:
Perceelnummer:
6005 (en 6002)
Kadastrale grootte:
1.970 m²
C
Bron: https://www.ruimtelijkeplannen.nl/view
26
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Bijlage 2: Overgang naar nieuwe Omgevingswet
Complete tekst: https://wetten.overheid.nl/BWBR0037885/2024-01-01/ De zorgplicht uit Wet Natuurbescherming voor natuur (art. 1.11 Wet natuurbescherming) is een onderdeel geworden van de generieke zorgplichten die in art. 1.6 en 1.7 Omgevingswet zijn opgenomen. Art. 1.6 luidt (zorgplicht voor een ieder): Een ieder draagt voldoende zorg voor de fysieke leefomgeving.
Art. 1.7 luidt (activiteit met nadelige gevolgen): Een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat zijn activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de fysieke leefomgeving, is verplicht: a. alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen, b. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken, c. als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van hem kan worden gevraagd.
Artikel 1.7a luidt (verbod activiteit met aanzienlijke nadelige gevolgen): 1 Het is verboden een activiteit te verrichten of na te laten als door het verrichten of nalaten daarvan aanzienlijke nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving ontstaan of dreigen te ontstaan. 2 Bij algemene maatregel van bestuur wordt de toepassing van het eerste lid uitgewerkt of begrensd. De uitwerking of begrenzing strekt in ieder geval ter uitvoering van de richtlijn milieustrafrecht en heeft betrekking op: a. de omvang van de nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving, b. de gevallen waarin het eerste lid van toepassing is. Verder regelt de Aanvullingswet Natuur de procedurele inpassing van de natuurbescherming (van de oude Wet Natuurbescherming) in de nieuwe Omgevingswet: https://wetten.overheid.nl/BWBR0044063/2024-01-01/0 en regelt het Aanvullingsbesluit Natuur de inhoudelijke toepassing van natuurbescherming: https://wetten.overheid.nl/BWBR0044730/2024-01-01/0#Hoofdstuk2
27
Quick scan Leidsevaartweg 15 Heemstede – Ecolog. Adviesbureau Antje Ehrenburg – nov.24
Bijlage 3: Belangrijke wetsartikelen voor natuur in Omgevingswet - en enkele artikelen uit Natuurbeschermingswet
Complete tekst Omgevingswet: https://wetten.overheid.nl/BWBR0044063/2024-01-01/0 VOOR NATUUR RELEVANTE TEKSTEN UIT NIEUWE OMGEVINGSWET (geconsolideerde versie 2020): AFD. 16.4A Artikel 16.53c art. 16.53c lid 1
art. 16.53c lid 2
PASSENDE BEOORDELING NATURA 2000 (passende beoordeling) Voor een plan of een project als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de habitatrichtlijn maakt het bestuursorgaan dat het plan vaststelt, de aanvrager van de betrokken omgevingsvergunning, of het bevoegd gezag voor het projectbesluit een passende beoordeling als bedoeld in artikel 6, derde lid, van die richtlijn, van de gevolgen voor het Natura 2000-gebied. In afwijking van het eerste lid hoeft geen passende beoordeling te worden gemaakt, als: a. het plan of het project een herhaling of voortzetting is van een ander plan of project, of b. het plan deel uitmaakt van een ander plan,mits voor dat andere plan of project een passende beoordeling is gemaakt en een nieuwe passende beoordeling redelijkerwijs geen nieuwe gegevens en inzichten kan opleveren over de significante gevolgen van dat plan of project.
Hieronder enkele (van de vele) artikelen uit de Omgevingswet. Artikel 2.18 provinciale taken voor de fysieke leefomgeving art. 2.18 lid 1 1°. het behoud of herstel van dier- en plantensoorten die van nature in Nederland in het wild voorkomen, van hun biotopen en habitats, en van in Nederland voorkomende typen natuurlijke habitats, in overeenstemming met de internationaalrechtelijke verplichtingen 2°. het zorg dragen voor het nemen van maatregelen: – voor Natura 2000-gebieden, in overeenstemming met de vogelrichtlijn en de habitatrichtlijn, met uitzondering van Natura 2000-gebieden of gedeelten daarvan in bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gevallen, en – voor bijzondere nationale natuurgebieden, die nodig zijn voor het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen voor de onderscheiden gebieden, in bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gevallen 3°. de preventie en beheersing van de introductie en verspreiding van invasieve uitheemse soorten, in bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gevallen.