Bijlage 5. Notitie Sweco Van Merlenlaan en Valkenburgerlaan.pdf
Tekst van het document
26-08-2025 Versie 4.0
Figuur 1 De overgang tussen de vrijliggende fietsvoorziening en de fietssuggestiestroken ter hoogte van het Burghavepad.
Het kruispunt met de Camplaan, het Raadhuisplein en de Valkenburgerlaan wordt omgevormd tot een gelijkwaardig kruispunt, waarbij de zebrapaden over de vier takken van het kruispunt behouden blijven. Op de Camplaan blijft sprake van fietsstroken in rood asfalt en de rijbaan voor het gemotoriseerd verkeer in grijs asfalt. De Valkenburgerlaan wordt opnieuw ingericht met bruine klinkers en over het grootste gedeelte vrijliggende fietsvoorzieningen.
3
Uitgangspunten
Bij de beoordeling van het nieuwe ontwerp zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: •
De Van Merlenlaan en de Camplaan worden een GOW30. Voor de inrichting hiervan wordt getoetst op basis van de ‘Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW30’ (CROW, 2023).
•
De overige wegen zijn een ETW30.
•
Voor de beoordeling van de weginrichting van de aspecten die buiten de GOW30 vallen, wordt naar de ontwerprichtlijnen van het CROW gekeken.
•
De vrijliggende fietsvoorziening is een fietspad en geen bromfietspad. Bromfietsers moeten van de rijbaan gebruikmaken.
De categorisering van de Van Merlenlaan en de Camplaan als GOW30 en de aanwezigheid van een vrijliggend, in twee richtingen bereden fietspad zijn een vast gegeven voor het ontwerp en worden dan ook niet als zodanig beoordeeld. Alleen de uitwerking hiervan wordt beoordeeld. In onderstaande paragrafen worden de deeltrajecten van het ontwerp besproken. Hierbij zijn de volgende deeltrajecten aangehouden: •
Van Merlenlaan (tussen kruispunten Herenweg en Camplaan – Raadhuisplein – Valkenburgerlaan).
•
Kruispunt Van Merlenlaan – Camplaan – Raadhuisplein – Valkenburgerlaan.
•
Camplaan (tussen kruispunten Van Merlenlaan – Raadhuisplein – Valkenburgerlaan en Heemsteedse Dreef).
•
Valkenburgerlaan (tussen kruispunten Van Merlenlaan – Camplaan – Raadhuisplein en Heemsteedse Dreef).
Documentreferentie NL25-648800269-143413
2/17
In de volgende paragrafen zijn voor de verschillende trajecten concrete adviezen gedefinieerd. De rapportage sluit daarom niet af met een apart hoofdstuk ‘conclusies’.
4
26-08-2025 Versie 4.0
Van Merlenlaan
In deze paragraaf worden de aandachtspunten van het ontwerp van de Van Merlenlaan tussen de Herenweg en Valkenburgerlaan beschreven. Hierbij zijn enkel de ontwerpen beschouwd die, na beoordeling, niet correct zijn of geoptimaliseerd kunnen worden. De volgende onderdelen van het ontwerp worden besproken: •
kruispunt met Herenweg;
•
zebrapaden;
•
plateaus;
•
fietsoversteek ter hoogte van Burghavepad;
•
overige aandachtspunten.
4.1
Kruispunt met Herenweg
In het ontwerp is het kruispunt met de Herenweg onderdeel van de aanpassingen die in het kader van dit project gedaan worden. Vanuit de gemeente Heemstede is de vraag gesteld of het noodzakelijk is om met dit ontwerp aanpassingen te doen aan de Herenweg. De fiets- en voetgangersoversteek ten zuiden van het kruispunt is reeds aanwezig, inclusief rustpunt. Aanpassingen zijn hier dus niet nodig. In de huidige situatie is ook een linksafvak op de Herenweg aanwezig voor verkeer vanuit het noorden richting de Van Merlenlaan. In het ontwerp is het linksafvak vervallen en vervangen door een groene middengeleider. Indien dit nog steeds de voorkeur heeft, is een beperkte aanpassing aan de Herenweg nog steeds noodzakelijk. Het weghalen van het linksafvak heeft de voorkeur, indien dit niet leidt tot negatieve gevolgen voor de doorstroming. Door de middengeleider kan afslaand verkeer buiten het doorgaand verkeer wachten om de tegengestelde richting over te steken. Indien het linksafvak wel noodzakelijk is, dient overwogen te worden om ook de inritconstructie te laten vervallen. Een linksafvak geeft namelijk het beeld van een relatief grote verkeersstroom, terwijl een inritconstructie bedoeld is voor relatief kleine verkeersstromen.
4.2
Zebrapaden
Richtlijnen (Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW30) Het aanbrengen van een zebrapad biedt voetgangers een oversteekplaats waar ze voorrang hebben op het overige verkeer. Echter, het toevoegen van een zebrapad op een voetgangersoversteeklocatie maakt de situatie niet per se veiliger. Over het algemeen dient men terughoudend te zijn met het aanbrengen van zebrapaden, aangezien zij een zekere mate van schijnveiligheid hebben, met name als het aantal overstekende voetgangers laag is. Voetgangers zijn weliswaar in de voorrang, ze kunnen echter enkel veilig oversteken als het gemotoriseerde verkeer ze ook daadwerkelijk voorrang verleent. Bij zeer lage intensiteiten overstekende voetgangers verwacht het gemotoriseerd verkeer mogelijk geen overstekende voetgangers.
Documentreferentie NL25-648800269-143413
3/17
Ook is de zichtbaarheid van voetgangers rondom een zebrapad een belangrijk aspect. Voetgangers vanaf de middengeleider zijn vaak goed zichtbaar en van hen is te verwachten dat ze zullen oversteken. Het al dan niet willen oversteken voor voetgangers vanaf de zijweg is vaak minder duidelijk en kan leiden tot late (en forse) rembewegingen van voertuigen, waarbij het risico op kopstaartbotsingen toeneemt. Daarom is het toepassen van middengeleiders in plaats van zebrapaden wenselijk.
26-08-2025 Versie 4.0
Het ontwerp De Van Merlenlaan wordt een GOW30. Bij een GOW30 worden voetgangersvoorzieningen bij voorkeur uitgevoerd als zebrapad of met kanalisatiestrepen of eventueel met verkeerslichten. Bij voorkeur wordt de oversteekvoorziening ook voorzien van een snelheidsremmer of een maatregel ten behoeve van attentieverhoging. In het ontwerp zijn op de Van Merlenlaan tussen de Herenweg en het kruispunt met de Valkenburgerlaan vier zebrapaden voorzien. Het betreft twee solitaire zebrapaden en twee zebrapaden bij de kruispunten met de W.A. de Tellolaan en de Vrijheidsdreef. Alle zebrapaden, met uitzondering van degene bij het kruispunt met de Vrijheidsdreef, hebben geen middengeleider, waarbij voetgangers dus in één keer de rijbaan over moeten steken. Alle zebrapaden op de Van Merlenlaan liggen op een plateau. Er zijn geen intensiteiten van het aantal voerstekende voetgangers bekend. Naar verwachting is het aantal overstekende voetgangers te beperkt om de solitaire zebrapaden in het ontwerp toe te passen. Een oversteekvoorziening met voetgangers uit de voorrang is hier een veilige optie. De zebrapaden bij de kruispunten liggen op locaties waar automobilisten overstekende voetgangers wel verwachten. Gezien de te verwachten intensiteiten is enkel ter hoogte van de Veiligheidsdreef sprake van een dermate hoog aantal voetgangers dat een zebrapad wenselijk is.
De zebrapaden op de Van Merlenlaan lopen ook door over de vrijliggende fietsvoorziening ten westen van de Vrijheidsdreef. Voetgangers hebben hiermee voorrang op het fietsverkeer. Geadviseerd wordt om de zebrapaden hier niet toe te passen. Het oponthoud en energieverlies voor fietsers is veel groter dan voor eventuele overstekende voetgangers. Mogelijk kan het ontwerp worden aangepast door extra ruimte tussen de rijbaan en het fietspad ter hoogte van de voetgangersoversteken te voorzien, zodat voetgangers wachtruimte hebben.
Documentreferentie NL25-648800269-143413
4/17
Advies
26-08-2025
Het volgende wordt geadviseerd:
Versie 4.0
•
Terughoudend omgaan met het toepassen van zebrapaden. Pas enkel zebrapaden toe waar veel voetgangers oversteken. Naar verwachting is dit enkel bij de Vrijheidsdreef.
•
Pas middengeleiders ter hoogte van voetgangersoversteeklocaties (zowel in als uit de voorrang) toe. •
•
Dit zal niet overal mogelijk zijn aangezien dit ten koste gaat van bestaande bomen.
Indien gekozen wordt voor zebrapaden, deze enkel over de rijbaan van het gemotoriseerd verkeer toe te passen en dus niet over de vrijliggende fietsvoorziening. Buig ter hoogte van de oversteekvoorzieningen het fietspad iets uit zodat wachtruimte tussen het fietspad en de rijbaan ontstaat voor overstekende voetgangers. •
4.3
Dit zal niet overal mogelijk zijn aangezien dit ten koste gaat van bestaande bomen.
Plateaus
Richtlijnen (Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW30) Bij voorkeur worden korte rechtstanden toegepast en verticale snelheidsremmers bij overgangen, kruispunten en oversteekplaatsen.
Het ontwerp In het ontwerp zijn ter hoogte van kruispunten en de solitaire zebrapaden plateaus toegepast. Daarnaast is op de Van Merlenlaan een plateau toegepast om de lange rechtstand te doorbreken. Vanaf het ontwerp is niet duidelijk of de plateaus verhoogd zijn uitgevoerd of alleen met taludmarkering (‘schijndrempels’). Het verhoogd uitvoeren heeft wel de voorkeur omdat dit een betere beheersing van de maximumsnelheid geeft. Daarnaast geldt dat de plateaus geen afwijkende kleur hebben ten opzichte van de rijbaan. Dit is wel wenselijk, om verkeer te attenderen op de aanwezigheid van de snelheidsremmer, oversteekplaatsen en kruispunten. Bovendien ‘onderbreekt’ het visueel de gestrektheid van de weg. Ter hoogte van de Heimanslaan eindigt het plateau voor de oversteeklocatie van voetgangers. Hierdoor kunnen voetgangers niet gelijkvloers oversteken (met name relevant voor voetgangers die slechter ter been zijn). Op de andere locaties loopt het plateau voorbij de oversteeklocatie van de voetgangers.
Advies Het volgende wordt geadviseerd: •
De plateaus verhoogd aanbrengen.
•
De plateaus in een afwijkende kleur (ten opzichte van de rijbaan) uitvoeren, net zoals bij het kruispunt Van Merlenlaan – Camplaan – Valkenburgerlaan – Raadhuisplein. Alle plateaus dienen dezelfde afwijkende kleur te krijgen.
•
Zorg voor een uniforme en consistente vormgeving van de plateaus.
•
Verleng het plateau op de Heimanslaan tot voorbij de oversteeklocatie van voetgangers, zodat zij gelijkvloers kunnen oversteken.
Documentreferentie NL25-648800269-143413
5/17
4.4
Fietsvoorzieningen
26-08-2025 Versie 4.0
Richtlijnen (Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW30) Op GOW30-wegen worden bij voorkeur fietsstroken toegepast, tenzij voor de herinrichting al sprake is van vrijliggende fietsvoorzieningen. In dit geval verdient het de voorkeur om de vrijliggende fietsvoorzieningen te handhaven. De ideale breedte van fietsstroken is 2,2 meter (het minimum is 1,7 meter). Voor de breedte van een vrijliggend fietspad langs een GOW30 zijn geen richtlijnen beschikbaar. Daarom is gekeken naar de notitie ‘Actualisatie aanbevelingen voor de breedte van fietspaden V2’ (juni 2022) van de CROW/Fietsberaad. Hierin is de breedte van het fietspad afhankelijk van de intensiteit van het fietsverkeer en het type fietspad (c.q. aanwezigheid bromen/of snorfietsers). Uit de eerdere notitie ‘Van Merlenlaan, vervolg toets ontwerpen’ (d.d 06-09-2023 met kenmerk NL23-648800269-61691) blijkt dat op basis van de intensiteiten dat voor het tweerichtingenfietspad een minimale breedte van 2,7 meter is benodigd. Op basis van de voorziene functie (een hoofdfietsroute) is 3,0 meter benodigd.
Het ontwerp Ten westen van de Vrijheidsdreef en op de Valkenburgerlaan is sprake van een vrijliggende fietsvoorziening. De fietsstroken op de Van Merlenlaan zijn 2,0 meter breed. Deze voldoen hiermee aan de minimale breedte (1,7 meter) volgens de richtlijnen. Ter hoogte van de Burgemeester van Doornkade en de Heimanslaan ligt een vrijliggende fietsvoorziening (dit is ook het geval bij de Vrijheidsdreef, maar dit wordt in 4.5 besproken). De Van Merlenlaan is in de voorrang, maar de fietsoversteken zijn hier uit de voorrang gehaald. Dit is verwarrend, aangezien de fietsvoorziening in directe nabijheid van de Van Merlenlaan ligt. De fietsvoorzieningen dienen hier ook in de voorrang uitgevoerd te worden. Dit betekent dat de oversteken van een rode deklaag, blokmarkering, asmarkering en de bijbehorende bebording moet worden voorzien. Het is wenselijk om op de oversteekvoorziening ook pijlen te plaatsen om het gemotoriseerde verkeer extra te attenderen dat het een fietsoversteek in twee richtingen betreft. Het tweerichtingenfietspad ligt op delen zeer dicht tegen de rijbaan aan. Vanuit de richtlijnen is de gewenste afstand vijf meter, dit kan echter niet met behoud van de huidige bomenrij. De breedte van het tweerichtingenfietspad is 3,0 meter, hiermee voldoet het aan de benodigde breedte op basis van de intensiteiten.
De breedte voldoet echter niet op basis van de beoogde functie van het fietspad, namelijk een doorfietsroute.
Advies Het volgende wordt geadviseerd: •
Plaats de vrijliggende fietsvoorziening langs de Van Merlenlaan op de kruispunten Burgemeester van Doornkade en Heimanslaan in de voorrang door de rode deklaag van het fietspad door te trekken en blokmarkering, en pijlen in twee richtingen en asmarkering op de fietsoversteek en haaientanden aan te brengen (zie ook Figuur 2). Daarbij moet ook de nodige bebording worden toegepast.
Documentreferentie NL25-648800269-143413
6/17
26-08-2025 Versie 4.0
Figuur 2 Schetsmatige uitwerking van de voorgestelde maatregelen op de fietsoversteekvoorzieningen op de kruising met de Heimanslaan.
4.5
Diagonale fietsoversteek
Richtlijnen (ASVV 2021) In de Ontwerpwijzer Fietsverkeer is een basisontwerp opgenomen voor de overgang van fietsstroken naar een tweerichtingenfietspad aan één zijde van de weg (zie ook Figuur 3). In dit ontwerp is de fietsoversteek uit de voorrang gehaald en is sprake van opvangfietspaden en een middengeleider.
Figuur 3 Ontwerp volgens de richtlijnen voor de overgang tussen vrijliggende fietsvoorziening en de fietssuggestiestroken.
Het ontwerp In het ontwerp is geen opvangfietspad opgenomen voor fietsers in westelijke richting en suggereert de rode doortrekking van de fietsstrook dat overstekende fietsers in westelijke richting voorrang hebben op het tegemoetkomende gemotoriseerde verkeer, terwijl hier geen sprake van is. Dit is verwarrend en kan gevaarlijke situaties opleveren.
Documentreferentie NL25-648800269-143413
7/17
Daarnaast is het plateau van het kruispunt grotendeels uitgevoerd in de kleur van de fietsstroken, waarschijnlijk om de route voor het fietsverkeer duidelijk aan te geven. Dit komt echter meer tot zijn recht indien de middengeleider niet de rode kleur krijgt en fietsers eventueel met een pijlmarkering en bebording naar de andere zijde van de weg geleid worden.
26-08-2025 Versie 4.0
De vormgeving van de (achterzijde van het) plateau op de Vrijheidsdreef is niet consistent ten opzichte van de andere zijwegen. Er zijn inritblokken toegepast, mogelijk als extra snelheidsremmende maatregel. Dit zorgt voor extra hoogteverschil ter hoogte van de fietsoversteek over de Vrijheidsdreef (een plateau wat op een plateau uitkomt). Een uniforme weginrichting verdient de voorkeur. De overgang tussen het vrijliggende fietspad in oostelijke richting naar de fietsstrook op de rijbaan is vormgegeven met een doorgetrokken lijn tussen het fietspad en de rijbaan. Gemotoriseerd verkeer mag de doorgetrokken lijn niet overschrijden, waardoor zij naar de andere rijbaan gedwongen worden. Dit kan gevaarlijke situaties opleveren, aangezien hier onvoldoende ruimte is voor twee tegemoetkomende voertuigen om elkaar te passeren en het voor bestuurders onlogisch is om tegemoetkomend verkeer hier voorrang te verlenen. Idealiter wordt de doorgetrokken streep onderbroken in het verlengde van de kant van de rijbaan ter hoogte van huisnummer 7.
Advies Het volgende wordt geadviseerd (zie Figuur 4): •
Vervang de uitritconstructie van de Vrijheidsdreef door 1 plateau met een aansluiting als een ‘zijweg’ (haaientanden en de bijbehorende bebording).
•
Voer de fietsoversteek over de zuidelijke rijbaan van de Van Merlenlaan niet uit in rood asfalt, maar pas hier enkel kanalisatiestrepen toe. Plaats op het middeneiland haaientanden ter hoogte van deze fietsoversteek om te benadrukken voor fietsers dat tegemoetkomend autoverkeer voorrang heeft.
•
Geef de middengeleider niet dezelfde kleur als de fietsstroken. Pas de rode deklaag op de rijbaan in westelijke richting ook enkel toe in het verlengde van de fietsstrook en ter plaatse van de oversteek zodat fietsers worden geattendeerd dat ze op deze locatie moeten oversteken en automobilisten worden geattendeerd op overstekende fietsers.
•
Verduidelijk met behulp van pijlmarkering en bebording voor fietsers dat zij hier over dienen te steken.
•
Voor de fietsoversteek over de Vrijheidsdreef (voor fietsers in oostelijke richting) gelden dezelfde adviezen als gegeven in 4.4.
Documentreferentie NL25-648800269-143413
8/17
De voorgestelde maatregelen zijn schetsmatig uitgewerkt in Figuur 5.
26-08-2025 Versie 4.0
Figuur 4 Voorbeeld van bebording om fietsers erop te attenderen dat zij moeten oversteken (links en middelste 2) en bebording om autobestuurders te attenderen op overstekende fietsers (rechts).
Figuur 5 Schetsmatige uitwerking van de voorgestelde maatregelen voor het kruispunt Van Merlenlaan – Vrijheidsdreef.
4.5.1
Aanpassing ontwerp
Op basis van de bevindingen met betrekking tot de diagonale fietsoversteek (vorige paragraaf) is het ontwerp geoptimaliseerd en is een nieuwe variant getekend: de compacte oversteek. In deze paragraaf worden beide nieuwe ontwerpen met de huidige situatie vergeleken.
Documentreferentie NL25-648800269-143413
9/17
Huidige situatie
26-08-2025 Versie 4.0
Figuur 6 De huidige situatie van het kruispunt Van Merlenlaan – Vrijheidsdreef.
Richtlijnen (ASVV 2021) Voor een beschrijving van de richtlijnen wordt verwezen naar paragraaf 4.5. Huidige situatie Het fietspad ligt tussen de Herenweg en de Vrijheidsdreef, waarna tussen de Vrijheidsdreef en het Raadhuisplein de fietsers op de rijbaan fietsen. Fietsers in westelijke richting moeten hier oversteken naar het fietspad. De oversteek bevat twee krappe haakse bochten, die niet comfortabel zijn voor de fietsers. Krappe bochten maken het voor fietsers lastig om hun evenwicht te bewaren, zeker indien de kans groot is dat zij moeten stoppen om voorrang te verlenen aan het rechtdoorgaande autoverkeer. Ook zijn krappe bochten slecht berijdbaar voor bakfietsen. Daarnaast is er nauwelijks ruimte voor fietsers om zich op te stellen. Naar verwachting zullen zij eerder de rijbaan vervolgen en ter hoogte van de fietsoversteek deze schuin oversteken en dus geen gebruik maken van het opvangfietspad. Dit is echter wel hun eigen keuze. Ten slotte dienen fietsers ter hoogte van de fietsoversteek in één keer over te steken, wat met name voor de oudere fietsers de rijtaak lastiger maakt. De wachttijden van het fietsverkeer zullen waarschijnlijk toenemen. Bovendien voldoet het huidige tweerichtingenfietspad niet aan de minimale breedte1 voor een hoofdfietsroute. Het huidige fietspad is 2,70 m breed, terwijl de minimale breedte 3,50 m zou moeten zijn.
Bij een GOW30 worden fietsers bij voorkeur gemengd met het gemotoriseerde verkeer. Voor de veiligheid van overstekende fietsers (in westelijke richting) is het enerzijds logisch dat zij ter hoogte van de oversteek naar een opvangfietspad geleid worden, echter is er geen sprake van goed zicht op achteropkomend verkeer ter hoogte van de fietsoversteek zelf. Advies Pas de situatie aan waarbij fietsers bij de oversteek vanaf de rijbaan vertrekken, en niet vanaf een opvangfietspad. Er is namelijk te weinig ruimte om het opvangfietspad ter hoogte van de oversteek veilig (met voldoende zicht) in te richten. 1
Geactualiseerde aanbevelingen voor de breedte van fietspaden 2022 versie 2
Documentreferentie NL25-648800269-143413
10/17
Optimalisatie diagonale fietsoversteek
26-08-2025 Versie 4.0
Figuur 7 Het geoptimaliseerde ontwerp van het kruispunt Van Merlenlaan – Vrijheidsdreef.
Richtlijnen (ASVV 2021) Voor een beschrijving van de richtlijnen wordt verwezen naar paragraaf 4.5. Ontwerp Het advies uit paragraaf 4.5 is volledig in het ontwerp verwerkt. Er zijn geen resterende restpunten meer. Advies Het ontwerp is geschikt om toe te passen.
Compacte diagonale fietsoversteek
Figuur 8 Het nieuwe ontwerp voor het kruispunt Van Merlenlaan – Vrijheidsdreef.
Documentreferentie NL25-648800269-143413
11/17
Richtlijnen (ASVV 2021)
26-08-2025
Voor een beschrijving van de richtlijnen wordt verwezen naar paragraaf 4.5.
Versie 4.0
Uitvoering De oversteek bevat twee krappe bochten, die niet comfortabel zijn voor de fietsers. Fietsers komen niet haaks voor de oversteek terecht, waardoor zij verder achterom over hun schouder moeten kijken om achteropkomend verkeer waar te nemen. Krappe bochten maken het voor fietsers lastig om hun evenwicht te bewaren, zeker indien de kans groot is dat zij moeten stoppen om voorrang te verlenen aan het rechtdoorgaande autoverkeer. Ook zijn krappe bochten slecht berijdbaar voor bakfietsen. Daarnaast is er nauwelijks ruimte voor fietsers om zich op te stellen. Naar verwachting zullen zij eerder de rijbaan vervolgen en ter hoogte van de fietsoversteek deze schuin oversteken (de situatie zoals ontworpen in de vorige paragraaf) en dus geen gebruik maken van het opvangfietspad. Dit is echter wel hun eigen keuze. Ten slotte dienen fietsers ter hoogte van de fietsoversteek in één keer over te steken, wat met name voor de oudere fietsers de rijtaak lastiger maakt. De wachttijden van het fietsverkeer zullen waarschijnlijk toenemen. In het ontwerp is gekozen om gemotoriseerd verkeer voorrang te geven op fietsverkeer. Gezien de ligging binnen de bebouwde kom en de aanwezigheid van een zebrapad, kan overwogen worden om overstekende fietsers voorrang te geven.
De fietsers maken echter een beweging van de rijbaan af en hebben daar de ruimte om rustig het aankomende verkeer in te schatten. Voor bestuurders van gemotoriseerd verkeer is deze inschatting lastiger te maken, vanwege de krappe bocht en beperkte ruimte tussen het fietspad en de rijbaan. De voorrangssituatie zoals in het ontwerp opgenomen heeft daardoor de voorkeur. De overgang tussen het vrijliggende fietspad in oostelijke richting naar de aanliggende fietsstrook en de aanliggende fietsstrook naar het opvangfietspad in westelijke richting is op de rijbaan vormgegeven met een doorgetrokken lijn tussen het fietspad en de rijbaan. Gemotoriseerd verkeer mag de doorgetrokken lijn niet overschrijden, waardoor zij in beide richtingen naar het midden van de rijbaan worden gedwongen. Dit kan gevaarlijke situaties opleveren, aangezien hier onvoldoende ruimte is voor twee tegemoetkomende voertuigen om elkaar te passeren en het voor bestuurders niet duidelijk is wie er voorrang heeft. Idealiter wordt de doorgetrokken streep onderbroken in het verlengde van de kant van de rijbaan ter hoogte van huisnummer 7. Overstekende voetgangers hebben nauwelijks ruimte aan de zuidzijde van het kruispunt tussen de rijbaan en het fietspad. Advies Het volgende wordt geadviseerd: •
Vervang de doorgetrokken streep door een onderbroken streep in het verlengde van de kant van de rijbaan ter hoogte van huisnummer 7 (voor beide richtingen).
•
Pas geen opvangfietspad toe.
Conclusie Ruimtelijk gezien is het niet mogelijk om een optimaal kruispuntontwerp toe te passen. Het optimale ontwerp bestaat uit een goed berijdbare haakse oversteek
Documentreferentie NL25-648800269-143413
12/17
in twee fasen, met opvangfietspaden en voldoende opstelruimte tussen het fietspad en de rijbaan.
26-08-2025 Versie 4.0
Van de drie opties zijn het geoptimaliseerde ontwerp en de compacte oversteek een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Vanuit verkeerskundig oogpunt heeft het geoptimaliseerde ontwerp een lichte voorkeur, aangezien fietsers in twee fasen kunnen oversteken, geen krappe bochten hoeven te nemen, de auto de fietser ter hoogte van het plateau niet kan inhalen en omdat fietsers waarschijnlijk niet via het opvangfietspad van de compacte oversteek zullen oversteken.
Het voordeel van de compacte oversteek is dat er een opvangfietspad is, wat fietsers de mogelijkheid geeft om buiten de rijbaan op te stellen voordat ze oversteken. Het geoptimaliseerde ontwerp is de beste keuze van de drie opties (huidige situatie, geoptimaliseerd ontwerp, compacte oversteek). De compacte oversteek vraagt wat minder ruimte en is nog steeds een verbetering van de huidige situatie.
5
Kruispunt Van Merlenlaan – Camplaan – Raadhuisplein – Valkenburgerlaan
Richtlijnen (ASVV 2021) Op het kruispunt komen meerdere erftoegangswegen samen. De GOW30 op de Van Merlenlaan begint direct na het kruispunt. Volgens de richtlijnen worden kruispunten tussen erftoegangswegen als gelijkwaardig kruispunt (voorrang van rechts) vormgegeven. Dit is een wijziging ten opzichte van de huidige situatie, waarbij de Raadhuisplein – Valkenburgerlaan in de voorrang is. Iedere weg binnen een verblijfsgebied heeft voornamelijk een verblijfsfunctie. Daarom is oversteken op wegvakken en kruispunten overal toegestaan voor voetgangers. Hiervoor zijn geen voorzieningen vereist, niet om te stimuleren, maar ook niet om te beperken. Oversteekvoorzieningen voor voetgangers, zoals zebrapaden nabij scholen of winkelcentra, zijn uitzonderingen indien hiervan veel gebruik wordt gemaakt.
Het ontwerp In het ontwerp worden de zebrapaden op alle takken behouden. Het kruispunt is krapper opgezet, waardoor de verschillende zebrapaden tegen het kruispuntvlak aan komen te liggen. Ook verdwijnen de huidige middengeleiders op de Van Merlenlaan en Camplaan, waardoor voetgangers niet meer in twee fasen kunnen oversteken. De locatie van de zebrapaden tegen het kruisingsvlak levert problemen op. Bestuurders van gemotoriseerde voertuigen hebben geen gelegenheid om tussen het zebrapad en het kruisingsvlak op te stellen, waardoor zij in één keer het kruispunt over moeten steken, zonder het kruispunt of de zebrapaden te blokkeren. Het zicht is door het niet haaks aansluiten van de wegen in enkele richtingen ook niet optimaal. Door het instellen van een voorrangsregeling is de rijtaak van zowel de automobilisten als fietsers eenvoudiger dan bij een
Documentreferentie NL25-648800269-143413
13/17
gelijkwaardig kruispunt. De rijsnelheid wordt beheerst door het kruispunt verhoogd aan te leggen.
26-08-2025 Versie 4.0
Alle zebrapaden op één na zijn schuin toegepast, om voetgangers in een zo kort mogelijke route te voorzien. Hierdoor neemt de oversteeklengte toe. Ten slotte moet opgemerkt worden dat door het toepassen van een gelijkwaardig kruispunt op deze locatie geen sprake is van een uniformiteit in de voorrangsregeling, zowel op de Van Merlenlaan – Camplaan als op de Raadhuisplein – Valkenburgerlaan heeft het verkeer voorrang op het verkeer vanaf de zijwegen. Het is voor gemotoriseerd verkeer onlogisch om na meerdere voorrangskruispunten plotseling met een gelijkwaardig kruispunt te worden geconfronteerd. Dit kan ertoe leiden dat automobilisten en fietsers voorrang nemen terwijl ze dit niet hebben.
Advies Het volgende wordt geadviseerd: •
Het voorgestelde ontwerp is een verslechtering ten opzichte van de huidige situatie, met name door de schuine zebrapaden. De opstelruimte tussen het zebrapad en het kruispuntvlak voor gemotoriseerd verkeer verdwijnt op de Van Merlenlaan en de Camplaan, evenals de mogelijkheid voor voetgangers om in twee fasen over te steken. Geadviseerd wordt om een voorrangsregeling in te stellen op het kruispunt (zoals in de huidige situatie). Bepaal op basis van de verkeersintensiteiten de hoofdrichting en plaats deze in de voorrang.
•
In de schets is gekozen om het Raadhuisplein – Valkenburgerlaan in de voorrang te houden (en ook op alle takken zebrapaden te behouden, zoals in de huidige situatie). Plaats de zebrapaden haaks op de rijbaan zodat er opstelruimte ontstaat tussen kruispunt en zebrapad op de Van Merlenlaan en Camplaan.
Figuur 9 Schetsmatige uitwerking van de voorgestelde maatregelen voor het kruispunt Van Merlenlaan – Camplaan – Raadhuisplein – Valkenburgerlaan.
Tijdens de bespreking van het schetsontwerp in Figuur 9 heeft de gemeente aangegeven een voorkeur te hebben voor een gelijkwaardig kruispunt. Hiermee Documentreferentie NL25-648800269-143413
14/17
moet voorkomen worden dat verkeer dat voorrang heeft met (te) hoge snelheid het kruispunt passeert.
26-08-2025 Versie 4.0
Ondanks de genoemde nadelen van een gelijkwaardig kruispunt, is deze oplossing verkeerskundig acceptabel. De indeling als gelijkwaardig kruispunt levert geen onacceptabele risico’s voor de verkeersveiligheid op.
6
Camplaan
Richtlijnen (Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW30) De Camplaan wordt een GOW30 met fietsstroken. Volgens de richtlijnen kennen GOW30-wegen fietsstroken van idealiter 2,2 meter breed (maar minimaal 1,7 meter). Bij voorkeur worden korte rechtstanden toegepast en verticale snelheidsremmers bij overgangen, kruispunten en oversteekplaatsen. Het uitgangspunt is dat de rijbaan in open verharding (elementenverharding) wordt uitgevoerd. Ontwerp In het ontwerp zijn op de Camplaan fietsstroken van 2,2 meter aangebracht en is de straat in asfalt uitgevoerd. Er zijn langsparkeervakken aanwezig, maar deze zijn niet verhoogd uitgevoerd. Die fietsstroken zijn conform de ontwerprichtlijnen, de verharding en de langsparkeervakken niet. Bij voorkeur is de vormgeving van de Van Merlenlaan en de Camplaan gelijkwaardig, aangezien het twee dezelfde wegcategorieën betreft. In het ontwerp is de vormgeving met name in kleurgebruik verschillend. Halverwege de Camplaan is een plateau opgenomen. Het is niet duidelijk of deze verhoogd is uitgevoerd. Het plateau is niet in een afwijkende kleur uitgevoerd.
Advies Het volgende wordt geadviseerd: •
Pas klinkers of streetprint toe, in dezelfde kleur als op de Van Merlenlaan. •
7
Indien gekozen wordt voor dezelfde kleur als de parkeervakken, is het advies om de parkeervakken in een andere kleur uit te voeren.
•
Voer de parkeervakken verhoogd uit.
•
Maak de weginrichting qua kleurgebruik gelijk aan de Van Merlenlaan.
•
Voer het plateau verhoogd uit.
•
Accentueer het plateau met een afwijkende kleur, gelijk aan de plateaus op de Van Merlenlaan.
Valkenburgerlaan
Richtlijnen (ASVV 2021) De Valkenburgerlaan is een ETW30 met vrijliggende fietsvoorzieningen en haaksparkeervakken. Om de circa 100 meter dient een snelheidsremmende maatregel te worden toegepast. Het wegdek bestaat uit klinkerverharding en op kruispunten met andere ETW30-wegen is sprake van gelijkwaardige kruispunten (voorrang van rechts).
Documentreferentie NL25-648800269-143413
15/17
Ontwerp In het ontwerp zijn op de Valkenburgerlaan vrijliggende fietsvoorzieningen aangebracht. Het kruispunt met de Lentelaan is als gelijkwaardig kruispunt op een plateau vormgegeven, echter overstekende fietsers vanaf de Valkenburgerlaan richting de Lentelaan dienen voorrang te verlenen aan verkeer op de Valkenburgerlaan. Het is niet duidelijk of dit plateau verhoogd is uitgevoerd.
26-08-2025 Versie 4.0
Conform de richtlijnen is het kruispunt met de Lentelaan als gelijkwaardig kruispunt ingericht. Echter wanneer gekeken wordt naar de overige kruispunten op de Raadhuisplein én het kruispunt met de Van Merlenlaan – Camplaan als voorrangskruispunt wordt uitgevoerd, is dit het enige kruising in de Raadhuisplein – Valkenburglaan dat niet als voorrangskruispunt is vormgegeven. Vanuit een consistente weginrichting is dit wel wenselijk.
Advies Het volgende wordt geadviseerd: •
Geef de parkeervakken een andere kleur klinkerverharding.
•
Voer het plateau verhoogd uit.
•
Accentueer het plateau met een afwijkende kleur, gelijk aan de plateaus op de Van Merlenlaan.
•
Behoud vanuit consistentie de huidige voorrangsregeling op het kruispunt met de Lentelaan, ofwel plaats de Valkenburgerlaan in de voorrang.
Documentreferentie NL25-648800269-143413
16/17