Bijlage 4 Bezwaren van omwonenden.pdf

Samenvatting van argumenten tegen een boothelling op locatie Kohnstammlaan-Eykmanlaan-Geniebrug (K-E-G)

locatie voldoet niet aan eigen criteria gemeente Heemstede Toelichting A

locatie voldoet niet aan criteria: * bereikbaarheid * parkeermogelijkheid * verkeersveiligheid * minimaal overlast voor omwonenden

Toelichting B

Risico op beschadiging waterkering Toelichting D

boothelling op locatie K-E-G

plan is strijdig met provinciale opgave tot verbetering binnenduinrand Toelichting F

locatie is ecologische bufferzone Toelichting E

alternatief reeds bestaand op Schoteroog, Haarlem Toelichting C

2

Toelichting A: locatie voldoet niet aan eigen criteria gemeente Heemstede Gebruikt is de informatie uit de stukken: • Collegebesluit 7 nov. 2023 onderzoek naar een boothelling • Boothelling in Heemstede 21 sept. 2023 van Gem. Heemstede • Aanleg botenhelling 24 april 2023 van Maters en De Koning

Uitleg: schetsontwerp voldoet niet aan de eisen van de gemeente Het schetsontwerp laat een boothelling zien die nagenoeg in het verlengde ligt van de Eykmanlaan, zie de pijl in Figuur 1. Dit terwijl in de nota van de gemeente Heemstede van 21 sept. ’23 de oever van Kohnstammlaan-Eykmanlaan wordt afgekeurd, omdat hij niet aan de gestelde eisen voldoet, nl. “geen ruimte en geen goede bereikbaarheid”. Dit is een terechte afwijzing, want de oprit van de boothelling zou aldus samenvallen met de in- en uitgang van het parkeerterrein en met de in- en uitgang van het noordelijk deel van de Kohnstammlaan. Auto’s met trailers die achteruit de boothelling nemen, zouden deze in- en uitgangen blokkeren en opstoppingen doen ontstaan. In de nota van 21 sept. is de locatie Kohnstammlaan (naast) Geniebrug wél goedgekeurd, omdat hij wel aan de gestelde eisen zou voldoen. Daar is inderdaad geen interferentie met het verkeer dat de parkeerplaats opdraait of de Kohnstammlaan in- en uitrijdt; daar is meer ruimte. Wel is discutabel of dat vinkje in tabel A1 in de nota van 21 sept. ’23 voor bereikbaarheid en veiligheid op zijn plaats is: veel fietsers komen met flinke vaart het bruggetje af en moeten dan de oprit naar de boothelling kruisen. In het seizoen spelen ook 3

veel kinderen op en nabij de brug, springen er vanaf, terwijl dan vlak daarnaast boten in het water worden gelaten. En is een botenhelling zo dicht bij de onderdoorgang van het bruggetje, waar het ’s zomers regelmatig filevaren is, wel een goed idee? Het is dan wachten op ongelukken met fietsverkeer, varend verkeer en spelende kinderen… Conclusie A: gemeente verwisselt 2 locaties De voorgestelde locatie Kohnstammlaan-Eykmanlaan valt NB in het eigen onderzoek af, omdat hij niet aan de eisen van de gemeente Heemstede voldoet. Bij de locatie met op papier betere scores namelijk Kohnstammlaan-Geniebrug is uiterst discutabel of een boothelling op die plek wel voldoet aan de eisen van verkeersveiligheid die de gemeente stelt. Een boothelling zo dicht bij de fietsroute over de Geniebrug waar fietsers met grote vaart vanaf komen en zo dicht bij de spelende kinderen op de brug, is vragen om ongevallen.

Toelichting B: locatie voldoet niet aan criteria bereikbaarheid, parkeermogelijkheid, verkeersveiligheid en minimaal overlast voor omwonenden. Gebruikt is de informatie uit de stukken: • Collegebesluit 7 nov. 2023 onderzoek naar een boothelling • Boothelling in Heemstede 21 sept. 2023 van Gem. Heemstede • Aanleg botenhelling 24 april 2023 van Maters en De Koning Plua informatie uit telefonisch contact met bureau Maters en De Koning Maters en De Koning gebruiken in hun onderzoek als uitgangspunt vijf criteria (criterium “nabij Ringvaart” niet meegerekend) voor geschikte locaties. Dit zijn algemeen aanvaarde criteria bij het zoeken naar een locatie voor een boothelling die in samenspraak met de gemeentelijke opdrachtgever van het onderzoek, zijn opgesteld. Feit is dat een aantal ‘ harde’ criteria uit het onderzoek van Maters en De Koning geen eisen meer zijn in de nota van de gemeente dd. 21 sept. 2023, maar verworden zijn tot “wensen”. Zo kan het gebeuren dat een locatie als Matthijs Vermeulen niet voldoet aan de onderzoekcriteria en dus in het onderzoek van Maters en De Koning afvalt, maar wél voldoet aan de eisen uit de nota van de gemeente Heemstede. Geschikte locaties hoeven in de nota van de gemeente Heemstede niet meer perse te voldoen aan criteria zoals overlast voor omwonenden en mogelijkheid om te parkeren.

Via het puntensysteem kan er een meest geschikte locatie uit de bus komen, die dus niet aan alle criteria van Maters en De Koning zou voldoen en dus ook niet aan de criteria die de gemeente Heemstede bij aanvang van het eerste onderzoek naar een boothelling stelde.

4

Na deze constatering dat de gemeente de eerder gestelde vereisten heeft laten varen en zich nu op ‘wensen’ baseert, leggen we de focus op de inhoud van de criteria: Nederlandse criteria sportvisserij: In Nederland wordt door gemeenten en onderzoeksbureaus vaak gebruikt gemaakt van de criteria de sportvisserij aan trailerhellingen heeft gesteld (bron : Sportvisserij Nederland). Dit zijn inmiddels algemeen aanvaarde criteria: a. “Plaats bij voorkeur een trailerhelling niet in een woonwijk in verband met geluidsoverlast en de verkeersdrukte op drukke dagen. Er mag geen overlast ontstaan voor omwonenden en ander wegverkeer.” b. “Zorg voor voldoende manoeuvreerruimte voor een auto met trailer bij de helling. Probeer een haakse hoek van de helling ten opzichte van de weg te voorkomen (is in het ontwerp wél haaks). Door de helling schuin op de weg te realiseren onder een hoek van bijvoorbeeld 30 graden kan de boot gemakkelijker achteruit te water worden gelaten en daarna gemakkelijk worden weggereden zonder overige weggebruikers te hinderen.” Zie figuur 2. c. “Vlakbij de trailerhelling dienen een aantal overzichtelijke parkeerplaatsen aanwezig te zijn….. Bij voorkeur worden parkeerplaatsen gerealiseerd waar een auto mét trailer kan worden geparkeerd. De parkeerplaatsen dienen dan ca. 12 m lang te zijn. Ook de rijrichting van de trailerhelling naar de parkeerplaats is van belang.

Probeer de rijrichting vanaf de trailerhelling naar de parkeerplaats zodanig te situeren dat deze zonder keren of moeilijke bochten bereikt kan worden. Hetzelfde geldt voor de route vanaf de parkeerplaats naar de trailerhelling.” In het ontwerp van de boothelling Kohnstammlaan-Eykmanlaan-Geniebrug kan de parkeerplaats niet bereikt worden zonder moeilijke bochten te maken.

Figuur 2: illustratie oprit van de boothelling bij voorkeur schuin op de weg.

5

Het is duidelijk dat de locatie K-E-G wél in een woonwijk ligt met alle bezwaren van overlast voor omwonenden en risico’s voor de verkeersveiligheid en dat er op de locatie geen ruimte is om een trailerhelling onder 30 graden te situeren die zonder bochten bereikt kan worden. Criteria Maters en De Koning/gemeente Heemstede In het onderzoek van Maters en De Koning was de locatie Kohnstammlaan niet meegenomen. Ware dat wel het geval geweest dan zouden alle opties van een boothelling met oprit aan of naast de parkeerplaats van de Kohnstammlaan ten noorden van de Geniebrug, zijn afgewezen. In onderstaande toelichting zijn exact die woorden van Maters en De Koning die zij gebruikten om andere locaties af te wijzen, toegepast op de locatie Kohnstammlaan-Eykmanlaan-Geniebrug: a. De Eykmanlaan is de doodlopende ontsluitingsweg van een woonwijk. Op tijden dat meer mensen gebruik willen maken van de boothelling kan dat leiden tot opstoppingen. Criterium bereikbaarheid b. Uitgaande van 10 benodigde parkeerplaatsen voor 5 trailers met voertuig, zullen parkeerplekken van de woonwijk gebruikt worden. (Dit gaat tot dezelfde parkeer- en veiligheidsproblemen leiden, als bij de plaatsing van de containerwoningen.) Criterium nabijheid parkeermogelijkheid c.

Extra voertuigbewegingen met trailers kunnen gevaarlijke situaties veroorzaken met fietsers van en naar de Geniebrug en met de vele spelende kinderen bij de brug (als die op de locatie komt die aan de eisen en wensen van de gemeente voldoet, vlak naast de Geniebrug). Criterium verkeersveiligheid d. Gebruikers van de Geniebrug zullen de oprit naar de boothelling moeten kruisen (als die op de voorkeurslocatie van de gemeente komt, vlak naast de Geniebrug), wat voor onveilige situaties kan zorgen. Criterium verkeersveiligheid e. Omwonenden kijken vanaf hun huizen op de botenhelling en zullen overlast ondervinden. Criterium overlast voor omwonenden f. Manoeuvreren van boten ten behoeve van positionering zal ofwel in de achtertuin van bewoners van de Kohnstammlaan plaatsvinden, wat overlast voor bewoners geeft, ofwel onder of direct naast de Geniebrug, wat gevaarlijke situaties oplevert voor het des zomers drukke, doorgaande vaarverkeer van en naar Haarlem en voor bij de brug spelende kinderen. Criterium overlast voor omwonenden en Criterium verkeersveiligheid N.B.

Op dit moment is ’s zomers de veiligheidssituatie al in het geding met de vele, passerende boten en kinderen die rondom de brug spelen, laat staan, als daar nog een risicofactor bij komt! Conclusie B: Gehele zone Kohnstammlaan-Eykmanlaan-Geniebrug is ongeschikt voor boothelling op grond van eigen criteria De gemeente Heemstede lijkt met twee maten te meten. De criteria uit het onderzoek van Maters en De Koning, criteria die algemeen aanvaard zijn en opgesteld in samenspraak met de opdrachtgever, werden door de gemeente in het nieuwe onderzoek van de gemeente zelf afgewaardeerd tot wensen. Het lijkt erop dat de gemeente is afgestapt van algemeen aanvaarde uitgangspunten zoals toegepast bij de sportvisserij bij de keuze van locaties voor en vereisten aan een boothelling. 6

Worden de algemeen aanvaarde criteria wel gehanteerd, zoals in het onderzoek van Maters en De Koning/gemeente Heemstede is gebeurd, dan zou op grond van meer dan één criterium de locatie Kohnstammlaan-Eykmanlaan-Geniebrug als locatie voor een boothelling zonder meer afgewezen worden.

Toelichting C: alternatief reeds bestaand op Schoteroog, Haarlem Informatie: eigen waarneming en foto’s De regio kent reeds een eigen boothelling, waar ook inwoners van Heemstede gebruik van kunnen maken. Deze boothelling is gesitueerd aan de Mooie Nelweg en biedt toegang tot het Noorder Buiten Spaarne. Deze boothelling is niet in een woonwijk gesitueerd. Er is dus geen sprake van overlast voor omwonenden, zoals dat in de Geleerdenwijk wel aan de orde zou zijn. Er is voldoende manoeuvreerruimte voor een auto met trailer en voor deze combinatie is er bovendien ruime parkeergelegenheid. Deze beide mogelijkheden biedt de locatie KohnstammlaanEykmanlaan-Geniebrug niet.

Figuur 3: zicht op de boothelling te Haarlem die uitkomt op het Noorder Buiten Spaarne

Figuur 4: boothelling vanaf de parkeerplaats voor auto mét trailer

7

Figuur 5: gezien vanaf de boothelling: zicht op de parkeerplaats voor auto’s mét trailer.

Wat opvalt aan de foto’s is het grote ruimtebeslag dat een verantwoord aangelegde boothelling met parkeerplaats inneemt. Het is duidelijk dat dergelijke ruimte ontbreekt om in de Geleerdenwijk een boothelling met parkeerplaats te realiseren. Verder is deze foto genomen op een zeer zomerse dag in de schoolvakantie van 2024. Er staan slechts drie auto’s met trailer op de ruimte parkeerplaats. Er is gerust plaats voor nog een paar auto’s met trailer uit Heemstede. Schoteroog biedt ook een aantrekkelijker uitgangspunt voor vaartochtjes in de regio dan de locatie K-E-G. Niet enkel een vaartochtje door de Haarlemse grachten ligt binnen bereik, maar ook varen over de Mooie Nel richting Penningsveer en dan eventueel verder via de Binnen Liede naar de Ringvaart, is aantrekkelijk. Locatie K-E-G biedt in zuidelijke richting enkel een lang, saai stuk van ongeveer 25 km over de Leidsevaart, voordat men via Voorhout en Warmond de Kagerplassen bereikt.

Conclusie C: De boothelling op Schoteroog is een uitstekende voorziening, waardoor een eigen boothelling voor Heemstede overbodig is. De Haarlemse boothelling is gerealiseerd volgens de vereisten die in Nederland aan een boothelling worden gesteld, vereisten die niet binnen de Geleerdenwijk aanwezig zijn. Hij biedt ook ruimte voor inwoners uit Heemstede met hun trailer en boot. De locatie van boothelling Schoteroog is een meer aantrekkelijk uitgangspunt binnen onze regio voor vaartochten dan de locatie K-E-G kan zijn. 8

9

Toelichting D: risico op beschadiging waterkering Informatie ontvangen van Rijnland tijdens 2 telefoongesprekken Over het soort waterkering en zijn gebruiksdoel De Geniebrug heeft CPW-waterkering. De geschiedenis gaat terug tot de Koude Oorlog, toen de waterkering in de Geniebrug werd aangelegd als BWO. Deze Buitengewone Werken in Oorlogstijd werden in het leven geroepen om te voorkomen dat Holland ‘leeg’ zou lopen. De naam BWO werd in de loop der tijd vervangen door CPW: Compartimenteringswerk. Het CPW van de Geniebrug wordt nu tweeledig ingezet: ten eerste om te voorkomen dat in droge tijden zout water de bollenstreek inloopt, zoals in de zomer van 2018 aan de orde was, en ten tweede – naar de aard van de naam CPW – om de Leidsevaart te compartimenteren, zodat het water zoveel mogelijk op peil blijft, wanneer in droge tijden door leegloop de waterstand te laag dreigt te worden. De CPW van de Geniebrug is een schotbalkkering: schotbalken liggen op locatie in/onder de brug in opslag aan de oostelijke zijde. In de Leidsevaart ligt permanent een drempel. Langs de zijkanten staan sleuven. Op de drempel wordt balk voor balk het schot opgebouwd. De balken vallen in de sleuven. Enkel door de kieren kan dan nog zout water lekken.

De verwachting van Rijnland over de toekomstige inzet van compartimentering door gebruik te maken van de schotbalkkering van de Geniebrug Rijnland kan “niet uitsluiten” dat de schotbalkkering van de Geniebrug in de toekomst vaker dicht zal gaan. Het water van de Leidsevaart komt via 2 kanten: vanaf de noordkant via het Noordzeekanaal en Spaarndam en vanaf de zuidkant via de inlaat bij Gouda. Aan de noordkant realiseert Rijkswaterstaat de aanleg van een zoutbrievenbus bij de sluizen in IJmuiden om bij het schutten de inlaat van zout water tegen te gaan. Als dit goed gaat werken, wordt het ‘zoute gevaar’ van die kant kleiner. Aan de zuidkant is de zoet waterinlaat bij Gouda sterk afhankelijk van de stand van de grote rivieren. Door klimaatverandering is de Rijnafvoer al veel wisselvalliger geworden, zoals we de laatste jaren al hebben ervaren. Is de stand van de Rijn (te) laag, dan rukt vanuit Rotterdam zout water op, stroomopwaarts. De inlaat bij Gouda sluit dan. Dit is de afgelopen zomers al vaker voorgekomen. Om de waterstand in de Leidsevaart dan wel op peil te houden, zal compartimentering via de schotbalkkering van de Geniebrug vaker worden ingezet, wat Rijnland zeker “niet uitsluit”.

Over de risico’s van een boothelling nabij de Geniebrug Turbulentie van het water nabij de waterkering zou geen probleem moeten zijn. Een “ander verhaal” is het als boten bij het manoeuvreren voor de boothelling tegen de schotkering aankomen. Het risico dat ’s avonds en ’s nachts in het donker met slecht zicht op de bebording de zogenaamde roséboten tegen de waterkering aanvaren, is zeker aanwezig. 10

Conclusie D. Rijnland ziet risico’s voor beschadiging waterkering De schotbalkkering van de Geniebrug kan in droge perioden worden ingezet om verzilting van de bollenstreek tegen te gaan en/of via compartimentering het waterpeil van de Leidsevaart acceptabel te houden. Klimaatverandering met meer wisselvallige standen van de grote rivieren en meer droge perioden maken dat Rijnland “niet uitsluit” dat in de toekomst de waterkering van de Geniebrug vaker ingezet moet worden. Om reden van het onderhoud van de vaarweg zal Rijnland de vergunning voor een boothelling niet weigeren, want het onderhoud, het baggerwerk, vindt vanaf het water plaats. (Rosé-)boten die manoeuvreren om in positie te komen voor een nabijgelegen boothelling en daarbij de waterkering raken, zijn echter “een ander verhaal”, vormen een reëel gevaar voor effectieve, blijvende inzet van de waterkering.

11

Toelichting E: locatie is ecologische bufferzone Informatie: brief gemeente Heemstede uit januari 1995, als bijgevoegd De bewoner van het eerste huis naast de locatie K-E-G waar nu een boothelling wordt voorgesteld, heeft in het verleden een verzoek aan de gemeente gedaan daar een stukje grond, grenzend aan zijn tuin, te kopen. Dit verzoek werd afgewezen, omdat “de strook (waar dus nu de boothelling zou moeten komen) een bufferfunctie vervuld tussen de ecologisch beheerde groenstrook langs de Leidsevaart en de woonbebouwing aan de Kohnstammlaan.” Aan die bufferfunctie is niets veranderd. Sterker nog, in de afgelopen 30 jaar heeft de ecologisch beheerde groenstrook nabij de Geniebrug enkel aan ecologische waarde gewonnen, waarmee de bufferfunctie tussen deze groenstrook en de bebouwing aan de Kohnstammlaan nog aan relevantie won. Het mag duidelijk zijn dat situering van een boothelling deze bufferfunctie zou aantasten.

Figuur 6: brief van de gemeente aan bewoner over de ecologische bufferzone

Conclusie E: een boothelling kan en mag niet in een ecologische bufferzone gerealiseerd worden. Hij zou deze bufferfunctie doorsnijden en aantasten. 12

Toelichting F: plan is strijdig met opgave provincie tot verbetering binnenduinrand (via toevoeging van de locatie aan NNN-gebied) Informatie: provincie Noord-Holland via de website www.onzebinnenduinrand.nl en via gesprekken met ambtenaren en projectleiders tijdens de inloop dag van de provincie op 17 juni 2024 te Vogelenzang. De provincie Noord-Holland wil de binnenduinrand verbeteren. De provinciale opgaven voor de binnenduinrand zijn onderdeel van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG). De provincie wil de binnenduinrand verbeteren door het gebied toe te voegen aan het Natuur Netwerk Nederland (NNN). De locatie K-E G maakt deel uit van het deelgebied binnenduinrand-zuid, zie figuur 7.

Figuur 7: het deelgebied binnenduinrand loopt van zuid naar noord van de bollenvelden ten zuiden van Vogelenzang naar de Zandvoortselaan bij station Heemstede-Aerdenhout en van west naar oost van een strook ten westen van de N206 tot aan de Herenweg. Belangrijke opgaven voor dit deelgebied zijn de waterkwaliteit en het voorkomen van verstedelijking ten kosten van natuur- of landbouwgrond. 13

De waterkwaliteit De waterkwaliteit van de Leidsevaart moet verbeteren. Dat is een verplichting volgens Europese regelgeving en een opgave voor Rijnland, zie figuur 8. Daartoe wil de provincie de Leidsevaart als geheel opnemen in het NNN-gebied. Veel plezierboten lopen nog op fossiele brandstoffen. Met name de tweetakt motoren met mengsmering geven veel vervuiling, over schade voor de gezondheid nog niet eens gesproken! Een boothelling die vervuilende boten in- en uit het water laat en aldus meer vervuilend vaarverkeer toevoegt aan de Leidsevaart, verslechtert de waterkwaliteit in plaats van die te verbeteren. Volgens Europese wetgeving heeft de overheid minimaal een inspanningsverplichting tot het voorkomen van verslechtering van de waterkwaliteit. Gemeenten kunnen geen plannen ontwikkelen en uitvoeren die strijdig zijn met opgaven van de provincie. Het mag duidelijk zijn dat dan een boothelling aan de Leidsevaart op grond van deze wetgeving en opgaven niet in aanmerking komt. De provincie erkent de wedijver van natuur met recreatie, maar ventileert het standpunt dat van de wateren in de omgeving de Leidsevaart wel het minst geschikt is voor een boothelling om reden van: a. De Leidsevaart is relatief smal, waardoor de vervuilingslast groter is en b.

Doordat de Leidsevaart smal is, is er geen of nauwelijks plaats voor natuurzuiverende oevers, waardoor extra vervuiling nog meer impact heeft.

Figuur 8: Verbetering van de waterkwaliteit is een van de opgaven van de provincie voor de binnenduinrand

14

Voorkomen van verstedelijking ten koste van natuur- of landbouwgrond Dit is ook een opgave op grond van Europese wetgeving, zie figuur 9. Realisatie van een boothelling betekent toevoeging van verharding ten koste van – in dit geval – een ecologische bufferzone. Dit is in strijd met de opgave van de provincie dat verstedelijking ten koste van natuur voorkomen moet worden.

Figuur 9: In NNN-gebied moet verstedelijking/verharding ten koste van natuurgebied worden tegengegaan

Conclusie F: realisatie van een boothelling op locatie K-E-G verslechtert de waterkwaliteit van de Leidsevaart en geeft verharding ten koste van natuur, strookt kortom met de opgaven van de provincie voor dit NNN-gebied in de binnenduinrand-zuid. 15