Bijlage 3.pdf
Tekst van het document
2022 ONTWERP JAARVERSLAG
VASTGESTELD DB 20 MAART 2023
JAARVERSLAG 2022
Kerngegevens Naam:
Veiligheidsregio Kennemerland
Bezoekadres:
Zijlweg 200 2015 CK Haarlem
Postadres:
Postbus 5514 2000 GM Haarlem
Telefoon: Website:
023-5159500 www.vrk.nl
Dagelijks bestuur:
Mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven, burgemeester gemeente Haarlemmermeer (voorzitter) Dhr. J. Wienen, burgemeester gemeente Haarlem Dhr. F.C. Dales, burgemeester gemeente Velsen Dhr. A. Schoorl, wethouder volksgezondheid gemeente Heemskerk Dhr. L. Carree, wethouder volksgezondheid gemeente Zandvoort
Directie:
Dhr. A.F.M. Schippers, directeur Veiligheidsregio Dhr. H. Balk, Commandant Brandweer Dhr. A. van de Velden, directeur Publieke Gezondheid
Pagina 2
JAARVERSLAG 2022
Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Leeswijzer 3. Jaarrekeningresultaat 2022 in één oogopslag
4 7 8
4. Programmaverantwoording 4.1 Programma Publieke Gezondheid 4.2 Programma Covid-19 4.3 Programma Noodopvang ontheemden Oekraïne 4.4 Programma Noodopvang asielzoekers 4.5 Programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 4.6 Programma Regionale Brandweerzorg 4.7 Programma Ambulancezorg 4.8 Programma Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR) 4.9 Programma Multidisciplinaire samenwerking 4.10 Programma Bevolkingszorg 4.11 Programma Zorg & Veiligheidshuis 4.12 Programma Meldkamer Noord-Holland 4.13 Programma Veilig Thuis 4.14 Programma Interne Dienstverlening 4.15 Programma Financiële middelen
10 10 20 23 24 25 31 36 38 40 44 47 51 53 56 62
5. Paragrafen 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Verbonden partijen 5.4 Bedrijfsvoering 5.5 Wet Open Overheid (Woo) 5.6 Financiering
63 63 65 66 67 67 68
6. Jaarrekening 6.1 Grondslagen 6.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 6.3 Opbouw van het begrotingssaldo: 6.4 Incidentele baten en lasten per programma 6.5 Investeringen en restantkredieten 6.6 Informatie over maximum inkomensnorm voor de publieke sector 6.7 Balans en toelichting
70 70 71 73 74 75 76 78
7. Overige gegevens 7.1 Overzicht begrotingsoverschrijdingen in het kader van rechtmatigheid 7.2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld 7.3 Verantwoording in het kader van SISA
89 89 91 92
8. Controleverklaring onafhankelijke accountant
93
9. Bijlagen Bijlage 1: Gemeentelijke bijdragen 2022 Bijlage 2: Restantkredieten 2022
97 97 98
Pagina 3
JAARVERSLAG 2022
1. Voorwoord
De VRK overzien is ook niet gemakkelijk, het is een organisatie met veel medewerkers en er zijn veel taken en producten, met een grote diversiteit. Toch is er een duidelijke gemeenschappelijke noemer: de VRK staat voor het vergroten van veiligheid en gezondheid in de regio Kennemerland en Haarlemmermeer. Hoewel preventie ook in 2022 voorop heeft gestaan, is het onvermijdelijk dat er af en toe incidenten zijn geweest. Op die momenten hebben alle teams binnen de VRK vanuit hun eigen expertise klaar gestaan om een bijdrage te leveren aan het oplossen van de kleinere of grotere crises die zich voordeden.
De VRK werd in 2008 ingericht, en de bestuurlijke en ambtelijke spelers van destijds zijn grotendeels vervangen door nieuwe mensen. Het bleek daardoor nodig de governance van de VRK opnieuw te bekijken en te bespreken. Die bespreking heeft in 2022 plaatsgevonden, zowel ambtelijk als bestuurlijk. De conclusie was dat de in 2008 gemaakte keuzes nog steeds leiden tot een regionale organisatie, die goed past bij de manier waarop de gemeenten in Kennemerland/Haarlemmermeer willen samenwerken op het gebied van veiligheid en gezondheid. Op een paar punten is heroverweging nodig, te weten op het punt van de stemverhoudingen en op het punt van de bestuurlijke aansturing van Veilig Thuis. Nu vindt die besturing nog plaats door een stuurgroep van enkele wethouders, terwijl het Algemeen Bestuur de eindverantwoordelijkheid draagt. De overweging is om een bestuurscommissie in te richten met daarin bestuurders uit alle betrokken gemeenten. In 2023 zal gewerkt worden aan verandering van de gemeenschappelijke regeling op deze punten. Hierbij worden dan ook wijzigingen verwerkt die voortvloeien uit de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen per 1 juli 2022.
Gemeenteraadsverkiezingen en het GGD-bestuur
Informeren nieuwe gemeenteraden
Wat minder goed is terug te vinden in het jaarverslag, is de grote betekenis van de gemeenteraadsverkiezingen voor de VRK. Door die verkiezingen zijn er in de gemeenten nieuwe colleges gevormd, met nieuwe portefeuillehouders Volksgezondheid. Deze portefeuillehouders vormen samen het GGD-bestuur (Bestuurscommissie Publieke Gezondheid en Maatschappelijke Zorg). Hierdoor kent het GGD-bestuur sinds de zomer van 2022 zeven nieuwe leden, van de negen in totaal. Een goede aanleiding om de ambities van de GGD opnieuw uit te spreken. Het nieuwe GGD-bestuur ziet in de ontwikkelingen van de maatschappij een grote noodzaak om het thema ‘gezondheid’ nog meer naar voren te halen in al het beleid dat gemeenten voeren. Van de GGD verwacht het bestuur daarin een rol als aanjager en als leverancier van deskundigheid en expertise. Met deze duidelijke stellingname door het bestuur is de GGD met nieuw elan aan de slag gegaan om de gemeenten te ondersteunen en adviseren.
Omdat de VRK veel taken uitvoert voor- en adviezen geeft aan de gemeenten, heeft het bestuur er uiteraard belang aan gehecht dat gemeenteraden de VRK ook goed leren kennen. In eerdere periodes werd gekozen voor een eenmalige grote regionale bijeenkomst voor (nieuwe) raadsleden. In 2022 is gekozen voor een benadering die meer op maat was, dus voor de negen gemeenteraden apart. Daarbij is ook even gewacht tot de nieuwe gemeenteraden een beetje ‘geland’ zouden zijn. In oktober is gestart met een aantal informatiebijeenkomsten voor gemeenteraden, in de plaatselijke kazerne of op het eigen gemeentehuis. De medewerkers van de VRK met de meeste betrokkenheid bij een gemeente waren daarbij aanwezig. In hun verhaal over het werk van hun sector of afdeling, kon ook worden ingegaan op de bijzonderheden voor iedere gemeente. In 2023 volgen nog een paar informatiebijeenkomsten in gemeenten waarmee in 2022 nog geen afspraak kon worden gemaakt.
Met dit jaarverslag blikt het bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland terug op het jaar 2022. Een jaarverslag en jaar rekening geven helaas altijd maar een beperkt beeld van wat zich werkelijk in een jaar heeft afgespeeld. Het verslag legt het accent op de financiën en op afwijkingen ten opzichte van de begroting, met veel verklaringen op detailniveau en veel financieel-technische begrippen. Door al die bomen is het soms moeilijk het bos nog te zien van de mooie resultaten van het harde werken bij de VRK.
Het bestuur van de VRK De VRK is niet de meest eenvoudige gemeenschappelijke regeling in onze regio. Vanwege de wens van de gemeenten om een robuuste én efficiënte regionale organisatie te creëren, zijn veel taken samengevoegd die niet allemaal vallen in de portefeuille veiligheid van burgemeesters, zoals bij veel andere veiligheidsregio’s in het land. Voor de GGD binnen de VRK zijn de portefeuillehouders Volksgezondheid verantwoordelijk, voor Veilig Thuis de wethouders Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). Voor de ambulancezorg is het bestuur van de coöperatieve vereniging Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Kennemerland verantwoordelijk.
Pagina 4
JAARVERSLAG 2022
Covid 19 en infectieziektenbestrijding Voor de samenleving was 2022 het jaar waarin meer en meer afscheid werd genomen van coronamaatregelen en alle emoties en stress die daar bij hoorden. Voor de GGD was corona echter nog lang niet voorbij. Op aangeven van het ministerie van VWS is nog volop geinvesteerd in testen, informeren, bron- en contactonderzoek en vaccineren, en daarvoor is een grote groep medewerkers in dienst gebleven. De afbouw van deze groep is geleidelijk verlopen. Intussen heeft de VRK ervan geprofiteerd dat er veel jonge gekwalificeerde mensen de organisatie instroomden. Waar mogelijk is gebruik gemaakt van hun inzichten en ideeën bij andere GGD-taken, en er is geinvesteerd in de kennis van deze groep over de GGD en gezondheid. Hiermee heeft de hele coronaepisode voor de VRK ook veel nieuwe impulsen gebracht. Vanuit de VRK is meegedacht met het ministerie en GGD GHOR NL over de infrastructuur om de volgende epidemie op te vangen, vooral over de vraag hoe het beste verbinding kan worden gelegd met de regio’s. Want infectieziektendeskundigen zeiden het al jaren en zullen het blijven zeggen: het is niet de vraag of er een nieuwe pandemie komt, het is slechts de vraag wanneer. En die nieuwe pandemie zal zeer waarschijnlijk gerelateerd zijn aan de intensieve houderij van dieren.
Om op een volgende epidemie beter voorbereid te zijn wordt gewerkt aan landelijke infrastructuur. Met de bestrijding van het coronavirus zijn hoge kosten gemoeid geweest, zoals het overzicht aan lasten op pagina 8 laat zien. Dekking van deze kosten komt niet voor rekening van de gemeenten, het Rijk bekostigt dit aparte programma.
Oekraïne/opvang vluchtelingen De grootste zorgen over corona waren nog niet verdwenen, of er kwamen nieuwe uitdagingen op de regio af. De schok die de inval van Rusland in Oekraine veroorzaakte was groot. En de vele vluchtelingen uit Oekraïne konden op veel begrip rekenen bij bewoners en bij gemeenten. De gemeenten in de Veiligheidsregio Kennemerland zagen het als hun taak om zelf, in gezamenlijkheid, zorg te dragen voor de opvang. De rol van de veiligheidsregio was in Kennemerland dan ook kleiner dan in veel andere regio’s in Nederland. Maar de veiligheidsregio heeft op het gebied van ondersteuning en leggen van verbinding met landelijke gremia een nuttige rol kunnen spelen. Voor de GGD lagen er meer taken; in de zorg voor de hygiëne op de opvanglokaties, ondersteuning bij het organiseren van huisartsenzorg en het inzetten van psychosociale zorg, bijvoorbeeld door het organiseren van inloopspreekuren in de opvanghotels. De Jeugdgezondheidszorg heeft een apart team opgezet om jeugdgezondheidszorg te bieden aan de kinderen uit Oekraïne.
Ook voor deze taken geldt dat er een apart programma in het jaarverslag is opgenomen, mede omdat het Rijk de kosten voor deze taken grotendeels rechtstreeks vergoedt.
Diverse plannen De VRK heeft vooral uitvoerende en adviserende taken, en daarmee zijn beleidsplannen bij de VRK schaars. Er zijn echter een paar wet telijke instrumenten die een bredere werking hebben dan alleen interne werking: 1. Het Beleidsplan Crisisbeheersing, gestoeld op een Regionaal Risicoprofiel en 2. Het Dekkingsplan Brandweer. Met het aantreden van nieuwe gemeenteraden breekt ook altijd het moment aan om deze plannen te actualiseren. Eind 2022 zijn de plannen voor een zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Het Beleidsplan Crisisbeheersing heeft geen rechtstreekse effecten op het doen en laten van de burgers in de regio, maar geeft de prioriteiten in de samenwerking tussen alle betrokken partners op het gebied van crisisbeheering. Het belangrijkst zijn daarin de hulpdiensten als ambulance, brandweer, en politie/Koninklijke Marechaussee. Ook de gemeenten zijn daarin belangrijk, nu niet als opdrachtgever van de VRK, maar als ‘hulpdienst’ voor hun burgers bij een groot incident; dit is de zogenaamde bevolkingszorgtaak van gemeenten. Het Dekkingsplan Brandweer is uiteraard wel van belang voor burgers, er valt uit op te maken hoe snel de brandweer ergens na alarmering ter plaatse kan zijn. Het dekkingplan stoelt wel op keuzes van gemeenten voor de plek van een kazerne of post in die gemeente en op keuzes van vroeger voor een vrijwillige of beroepsbezetting.
Dit zijn uiteindelijke de voornaamste bepalende factoren voor de snelheid waarmee de brandweer op kan treden. Kennemerland kent in meerdere kazernes een beroepsbezetting, waarmee het dekkingsplan relatief goed uitpakt in de regio. Het aantal objecten waarbij zeer specifiek aandacht noodzakelijk is voor brandpreventie is gelukkig gering. In 2023 zullen de plannen worden vastgesteld; nadat het Algemeen Bestuur kennis heeft kunnen nemen van de zienswijzen van gemeenteraden. Op het gebied van volksgezondheid ligt de verantwoordelijkheid voor het bepalen van beleid bij de gemeenten. In 2021 is een regionale beleidsnota vastgesteld door het GGD-bestuur, als basis voor het gemeentelijke beleid op het gebied van gezondheid. Deze regionale nota ‘Samen gezond in Kennemerland’ heeft een looptijd tot 2028. Door de GGD zijn dus geen initatieven gestart voor het opstellen van een nieuwe nota, wel heeft het bestuur kernwaarden en ambities van de GGD vastgelegd voor de komende vier jaar. Deze vullen de eerder geformuleerde prioriteiten nader in vanuit het motto: ‘Gezondheid, geen luxe maar noodzaak’ (samen verantwoordelijk).
Nadat de eerste regelingen waren getroffen voor de opvang van mensen die Oekraïne waren ontvlucht, werd Nederland, en daarmee ook de regio, geconfronteerd met het feit dat ook het aantal vluchtelingen uit andere (oorlogs)gebieden snel steeg. Dit zijn vluchtelingen die meer definitief asiel zoeken in Nederland. Ook voor deze groep mensen heeft de GGD de noodzakelijke eerste zorg geboden, vergelijkbaar met de zorg voor vluchtelingen uit Oekraïne. Speciaal voor deze groep is dat TBC-screening vaak nodig is.
Pagina 5
JAARVERSLAG 2022
Maatschappelijke ontwikkelingen Voor de VRK is het van belang een robuuste organisatie te zijn die zijn paraatheid steeds op orde heeft. Er kan tenslotte altijd een crisis komen waarbij de organisatie er ook echt moet staan: als een rots in de branding. En het is de VRK zeker gelukt ook in 2022 bedrijfszeker en stabiel te opereren. Maar de veelheid aan maatschappelijke ontwikkelingen wordt wel degelijk gevoeld door de organisatie. Ontwikkelingen die gemeenten raken, raken in de meeste gevallen ook de VRK rechtstreeks. De VRK heeft zich samen met de gemeenten voorbereid op de invoering van de Omgevingswet. En ook de VRK ziet met de energietransitie een grote ontwikkeling op zich af komen: de vraag is of- en hoe de belangen van veiligheid en gezondheid daarin een plek gaan krijgen. De VRK is in 2022 gestart met de orientatie op die maatschappelijke vraag. En tegelijk is de brandweer zich gaan prepareren op wat er vakmatig nodig is om bijvoorbeeld nieuwe soorten brand te bestrijden. Natuurbrand is geen nieuw soort brand, maar wel een die door de klimaatverandering een groter risico met zich meebrengt, daarom is in 2022 ingezet op een her orientatie op de bestrijding van zulke branden.
De GGD is volop bezig geweest met de vraag wat de effecten van klimaatverandering zijn op de gezondheid van de inwoners van de regio, en welke maat regelen genomen kunnen worden door gemeenten om negatieve effecten te verkleinen. En bij Veilig Thuis is gevoeld dat er door allerlei omstandigheden meer druk komt op gezinnen, wat zich laat zien in de stijging van het aantal meldingen.
Een ontwikkeling die meer specifiek relevant was voor de VRK, was de inzet die het Rijk wil plegen op de versterking van de crisisbeheersing in Nederland. Het Kabinet ziet dat het risico op een ramp of crisis door allerlei omstanigheden groeiende is, waarbij die ramp of crisis ook al snel meerdere of alle regio’s zal raken. Daarom is er in 2022 door het Rijk gestart met versterking van de crisisbeheersing en de brandweerzorg, mede als vervolg op de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s. De VRK denkt volop mee over de invulling van die verbetering en heeft zich in 2022 voorbereid op de versterkingen die het Rijk nodig acht binnen de regio’s.
Tevreden terugblik Samen met het hele bestuur van de VRK kijk ik met tevredenheid terug op 2022, waarin directie en medewerkers gemotiveerd en deskundig hebben bijgedragen aan gezondheid en veiligheid in Kennemerland en Haarlemmermeer, flexibel inspelend op de maatschappelijke ontwikkelingen in de regio, en efficiënt omgaand met de toegekende financiële middelen. Marianne Schuurmans-Wijdeven Voorzitter Veiligheidsregio Kennemerland
Ook de manier waarop de medewerkers praktisch aan de slag zijn binnen de organisatie verandert door maatschappelijke ontwikkelingen. Het hybride werken is na corona de nieuwe norm geworden, het thema duurzaamheid heeft geleid tot aanpassingen in de bedrijfsvoering, de Wet open overheid heeft extra aandacht nodig gemaakt voor transparantie, de AVG heeft juist weer gevraagd om inspanningen voor de waterdichte bescherming van persoonlijke gegevens. Waar de VRK net als de gemeenten verder mee te maken heeft gekregen, is de krapte op de arbeidsmarkt. Die maakte het lastig de dienstverlening op peil te houden, en om goed te sturen op de formatie. Enerzijds bleven vacatures soms lang openstaan, anderzijds was het soms noodzakelijk om gebruik te maken van relatief dure inhuur. Het mag duidelijk zijn dat al deze ontwikkelingen niet alleen in 2022 een rol hebben gespeeld, ook de komende jaren blijven dit allemaal belangrijke thema’s.
Pagina 6
JAARVERSLAG 2022
2. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag zijn de programmaverantwoording en de paragrafen opgenomen.
Nieuw in dit hoofdstuk is de Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid. De Wet Open overheid (Woo) schrijft voor dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan.
In hoofdstuk 4 wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid. Conform de opzet van de programmabegroting 2022 wordt verantwoording afgelegd via de vragen: • Wat wilden we bereiken • Wat hebben we ervoor gedaan • Wat heeft het gekost Dit jaar zijn twee nieuwe programma’s toegevoegd, te weten Programma Noodopvang ontheemden Oekraïne en Programma Noodopvang asielzoekers.
De jaarrekening in hoofdstuk 6 is een specifiek onderdeel van dit document. In dit onderdeel staat onder andere de balans inclusief toelichting, het verloop van programmabegroting naar actuele begroting, overzicht resultaten op taakveld en het verloop van de investeringen.
In de paragrafen (hoofdstuk 5) staat informatie die inzicht geeft in de financiële positie van de VRK, de beheersmatige aspecten en de risico's, conform de eisen die diverse regels aan het jaarverslag van een overheidsorganisatie stellen.
Hoofdstuk 8 bevat de controleverklaring van de accountant. Ten slotte is in de bijlagen onder andere het overzicht van de bijdragen van de regiogemeenten terug te vinden.
Bij de overige gegevens (hoofdstuk 7) staat onder andere de verantwoording aan het Rijk over de besteding van Rijksbijdragen, in het kader van SISA.
Pagina 7
JAARVERSLAG 2022
3. Jaarrekeningresultaat 2022 in één oogopslag Het jaar 2022 wordt afgesloten met een positief exploitatieresultaat van € 144.000. De primitieve begroting sloot met een positief saldo van € 162.600. Het jaarrekeningresultaat wijkt hier minimaal van af. De totale lasten over 2022 bedroegen € 153 mln. waarvan € 0.7 mln. toevoegingen aan bestemmingsreserves. In onderstaande grafiek zijn deze lasten per programma weergegeven.
Lasten Jaarrekening 2022 Oekraïne
171
Corona Veilig thuis Bevolkingszorg
42.982
7.073 581
Jeugdgezondheidszorg
8.186
Interne Dienstverlening
20.233
Financiële middelen
1.482
Meldkamer Noord Holland
8.534
Zorg & Veiligheidshuis
1.686
GHOR
1.616
Ambulancezorg
8.250
Multidisciplinaire Samenwerking
2.022
Brandweerzorg
41.180
Openbare Gezondheidszorg
Begroting Realisatie
9.193 0
10000
20000
30000
40000
50000
De totale baten over 2022 bedroegen € 153 mln. waarvan € 0.8 mln. onttrekkingen vanuit reserves. In onderstaande grafiek zijn de baten per inkomstenstroom weergegeven.
Baten Jaarrekening 2022 Mutatie reserves
844
Productgerelateerd
63.505
Zorgverzekeraars
9.692
Inwonerbijdrage
30.882
Bestuursafspraken
34.621
BDUR
12.794 0
10000
20000
Begroting Realisatie 30000
40000
50000
60000
70000
80000
In dit verslag wordt verantwoording afgelegd over de resultaten en worden de afwijkingen verklaard. Conform het vastgestelde financieel beleid worden afwijkingen groter dan € 50.000 verklaard. Daar waar dat belang c.q. meerwaarde heeft, worden ook kleinere afwijkingen toegelicht.
Pagina 8
JAARVERSLAG 2022
Algemene ontwikkelingen 2022 Om te voorkomen dat in de toelichtingen op de programma’s hieronder dezelfde zaken worden herhaald, wordt op deze plek een tweetal ontwikkelingen belicht die op alle programmaonderdelen invloed hebben gehad. Corona In de eerste helft van 2022 was nog sprake van beperkende maatregelen als gevolg van de coronapandemie. Voor sommige programmaonderdelen bracht dit met zich mee dat taken niet of op afstand uitgevoerd moesten worden, dan wel onder bezwarende omstandigheden. Dit heeft in meerdere opzichten een grote impact op de organisatie en de medewerkers gehad. Hoewel in 2022 meer en meer taken weer opgepakt konden worden, is het effect van de langdurige crisis nog steeds merkbaar en voelbaar.
Schaarste op de arbeidsmarkt Er is sprake van een gespannen arbeidsmarkt. De schaarste aan personeel doet zich op vrijwel elk programma voelen. Er zijn in toenemende mate vacatures die langer open staan. In die gevallen wordt zwaar geleund op inhuur, maar ook dan is het nog niet altijd eenvoudig om de benodigde expertise in huis te halen. Door goed werkgeverschap en gerichte arbeidsmarktcommunicatie wordt continu een inspanning gedaan om potentiële kandidaten een aantrekkelijk aanbod te doen. Tegelijkertijd wordt bezien of werk anders kan worden georganiseerd. Door taken te differentiëren is het mogelijk om nieuwe functies te creëren en interessant loopbaanperspectief te bieden. Alle inspanningen op dit vlak nemen niet weg dat de schaarste organisatiebreed invloed heeft op de productie en op de kosten.
Pagina 9
JAARVERSLAG 2022
4. Programmaverantwoording 4.1 Programma Publieke Gezondheid Ontwikkelingen 2022 Maatschappelijke Zorg De druk op onze medewerkers is hoog. Het aantal mensen dat moet worden geholpen en de complexiteit van de te behandelen casuïstiek neemt toe. Een deel van de taaklast lijkt een na-effect van de coronapandemie te zijn. Het Meldpunt Zorg & Overlast is geëvalueerd en wordt voortgezet. Het meldpunt is zeven dagen per week van 9.00 tot 20.00 uur bereikbaar. Bij het meldpunt kunnen burgers terecht als er zorgen zijn over een inwoner, of wanneer men melding wil maken van een persoon die verward gedrag vertoont. De aansluiting op het Landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag en de doorverbinding vanuit de 112 meldkamer Noord-Holland is soepel verlopen. Aangezien het uitvoeren van de taakopdracht alleen kan in samenwerking met ketenpartners is extra ingezet op de relaties, zoals die met verslavingszorg, GGZ, gemeenten en politie. Forensische geneeskunde Er is een (landelijk) tekort aan forensisch artsen ontstaan, waardoor de dienstverlening onder druk staat. Om beter en efficiënter gebruik te maken van het schaarse aantal forensisch artsen is ervoor gekozen om op bovenregionaal niveau (Amsterdam Amstelland, Zaanstreek en Waterland, Hollands Noorden en Kennemerland) intensiever samen te werken.
Een doelmatiger inzet van deze specifieke expertise en het aanpassen van werkmethoden is het eerste antwoord op dit al langer bestaande probleem. Infectieziektebestrijding De maatregelen om zicht te houden op het coronavirus en de verspreiding ervan tegen te gaan, zijn in de loop van het jaar ingetrokken. Sociale activiteiten en intensievere contacten werden weer mogelijk en dit was terug te zien in de stijging van meldingen van ‘reguliere’ infectieziekten. Daarnaast vroeg een uitbraak van buiktyfus in Haarlem en de opkomst van de Monkeypox om extra inzet vanuit de GGD. Bij die laatste infectieziekte kon worden geprofiteerd van de infrastructuur die nog aanwezig was voor de bestrijding van covid-19. Als gevolg van een verhoogde instroom van vluchtelingen was er een toename te zien in de tuberculosescreening. Het aantal reizigersconsulten nam ten opzichte van de voorgaande jaren aanzienlijk toe, omdat internationaal reisbeperkingen kwamen te vervallen. Het aantal consulten seksuele gezondheid is vergelijkbaar met het niveau van voor corona. Er is landelijk en regionaal veel aandacht gekomen voor de noodzaak van versterking van de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid. Vastgesteld is dat prioriteit moet liggen bij het op orde brengen van de basis voor de infectieziektebestrijding, zoals die
door de GGD wordt uitgevoerd. De organisatie is kwetsbaar omdat de benodigde medische expertise schaars is. Reden om focus te leggen op de ondersteuning van professionals door het creëren van niet-medische functies om daarmee de effectiviteit van de schaarse expertfuncties te maximaliseren. Om de pandemische paraatheid te verhogen zijn in de Rijksbegroting van 2023 en 2024 middelen beschikbaar. In de loop van 2023 zal meer duidelijk worden waar de middelen voor de structurele versterking van de infectieziektebestrijding precies gaan landen. Landelijk is gestart met de inrichting van de Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI). GGD Kennemerland is nauw betrokken bij de inrichting van het LFI en denkt mee over de wijze waarop dit LFI gaat samenwerken met GGD’en. Medische Milieukunde (MMK) Het signaleren van risicovolle milieufactoren in de leefomgeving is een continu proces. Dagelijks komen meldingen binnen van burgers, gemeenten en andere instanties waarop dient te worden gereageerd. De signalen worden ook geanalyseerd om er een trend uit te kunnen halen die helpt bij het adviseren over beleid en te nemen maatregelen om burgers tegen gezondheidsrisico’s te beschermen. De GGD doet hier studie naar via artikelen/ literatuur/onderzoeksrapporten en verrijkt haar kennis verder door gesprekken met stakeholders.
Waar dat nodig was zijn (huis) bezoeken uitgevoerd om een beter beeld van de situatie te krijgen. Er zijn 272 meldingen behandeld. De meldingen zijn divers, wel zijn er soms patronen te zien. Sommige meldingen zijn bijvoorbeeld seizoensgebonden. Als er in de media berichten over bepaalde ontwikkelingen zijn verschenen, leidde dit ook tot meer vragen. Er is aan verschillende onderzoeken meegewerkt, zoals het hittepanel onderzoek, de gezondheidsmonitor IJmond. Daarnaast is geparticipeerd in het project Hollandse luchten en is met gemeenten meegedacht over een inrichting van de openbare ruimte die gezondheid bevordert. Een start is gemaakt met het opstellen van beleid hoe inwoners en andere belanghebbenden kunnen participeren bij onderzoek dat de GGD uitvoert. Het is de bedoeling dat voordat aan een onderzoek wordt begonnen aan de hand van een participatieladder per fase wordt bepaald in welke mate stakeholders kunnen meedenken en -doen. Met deze nieuwe wijze van werken zal ervaring worden opgedaan. De ervaringen worden gebruikt voor de invulling van participatiebeleid voor de hele organisatie van de VRK. In crisis situaties en bij blootstelling aan gevaarlijke stoffen worden de GAGS (gezondheidskundige adviseur gevaarlijke stoffen) geraadpleegd. In 2022 waren er binnen de regio 15 inzetten van de GAGS.
Pagina 10
JAARVERSLAG 2022
Technische hygiënezorg (THZ) en toezicht kinderopvang en Wmo De GGD houdt toezicht op de kwaliteit van kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, voorzieningen voor gastouderopvang en gastouderbureaus en onderzoekt of wordt voldaan aan landelijke kwaliteitseisen voor de kinderopvang. Uitval van personeel heeft ertoe geleid dat niet alle kinderopvanglocaties geïnspecteerd konden worden en een steekproef onder gastouderinspecties kon niet volledig worden uitgevoerd. De locaties die in 2022 niet konden worden bezocht, worden in het eerste kwartaal van 2023 met prioriteit geïnspecteerd. De GGD heeft diverse hygiëne-inspecties verricht bij schepen, evenementen, zorg- en verpleegtehuizen, tattoo-en piercingshop, seksbedrijven, etc. Daarnaast zijn er inspectiebezoeken voor de opvang van Oekraïners en asielzoekers uitgevoerd. De risicoscan is uitgewerkt en op basis hiervan zijn infectiepreventie-activiteiten geprioriteerd en uitgebreid. Advies en Onderzoek (A&O) Uitgangspunt van gezondheidsbeleid is de monitoring van de gezondheidssituatie in de regio. Meerjarig worden alle leeftijdsgroepen onder de loep genomen. Dit om inzicht te verwerven en gericht beleid te kunnen opstellen om de gezondheid te verbeteren. De kindermonitor die is gepubliceerd is hier een voorbeeld van.
Bovenop de kindermonitor is een monitor Jeugd uitgevoerd, vooral bedoeld om zichtbaar te maken welke impact de coronapandemie op onder andere de mentale gezondheid van jongeren heeft gehad. Als vervolg hierop is een verdiepende factsheet gemaakt over suïcidegedachten en het erover praten. De factsheet bevat ook adviezen voor professionals. Doel van de factsheet is bij te dragen aan het keren van de zorgwekkende stijging van suïcidegedachten bij jongeren (vindplaats: gezondheidsatlaskennemerland.nl). Voor het verkrijgen van een goed beeld worden ook andere instrumenten ingezet, zoals panelstudies naar eHealth en eenzaamheid. Visie ‘Gezondheid, geen luxe maar noodzaak’ Alle onderzoeken, adviezen en resultaten zijn aanleiding geweest om terug te kijken op de ontwikkelingen van de afgelopen jaren. Uit de coronapandemie is geleerd dat ‘gezond leven’ en daarmee bijdragen aan ‘gezond zijn’ het beste fundament is om de impact van welke pandemie dan ook te verminderen. Tegelijkertijd laten de diverse studies en onderzoeken zien dat op veel onderdelen de gezondheidssituatie in Nederland en daarmee ook in Kennemerland en Haarlemmermeer is verslechterd. Met de gemeenten is gekeken naar wat nodig is hierin aantoonbare verbeteringen in te realiseren. Eind december werd de visie ‘gezondheid, geen luxe maar noodzaak’ vastgesteld, die de basis vormt voor wat er de komende jaren te doen staat.
Dit kan niet los worden gezien van de opgave die voortvloeit uit het Integraal Zorgakkoord, dat van gemeenten samen met maatschappelijke organisaties en zorgpartijen – met name op het gebied van preventie – een extra inspanning vraagt.
Pagina 11
JAARVERSLAG 2022
Doelenboom Wat wilden we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Het doelmatig en doeltreffend uitvoeren van wettelijke taken en het bieden van speciale arrangementen voor lokale behoeften t.b.v. de Publieke Gezondheid met gezonde burgers als effect.
Wat wilden we daarvoor doen?
Wat hebben we uiteindelijk gedaan?
Operationeel doel: Signaleren en monitoren van infectieziekten en het uitvoeren van preventieve activiteiten om verspreiding van infectieziekten te voorkomen. Indien nodig bestrijden van grote uitbraken / epidemieën (Infectieziekte bestrijding, TBC en SOA/HIV-bestrijding).
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Afhandelen van meldingen van infectieziekten (inclusief tbc).
Door een vermindering van de coronamaatregelen intensiveerde de sociale en fysieke contacten in 2022. Dit is terug te zien in het aantal infectieziekte meldingen. Daarnaast was er in de regio door een verhoogde instroom en druk op de aanmeldcentra voor asielzoekers en vluchtelingen meer TBC screening nodig.
Het houden van spreekuren (soapoli, reizigers-advisering, tbc).
Door meer sociale en fysieke contacten, was er een toename te zien in het aantal consulten voor de seksuele gezondheid. Ook het aantal reizigersconsulten is flink toegenomen
Bronopsporing (oorzaak) en contactonderzoek (patiënten).
Door een stijging in het aantal infectieziekten was er een toename in het aantal Bron- en contactonderzoeken. Opvallend daarin zijn de werkzaamheden die voortvloeide uit een grote buiktyfus casus en de Monkeypox bestrijding.
Geven van voorlichting en advies.
In 2022 is er vanuit de seksuele gezondheid voorlichting gegeven op scholen en evenementen. Op de Covid locaties en bij het fijnmazig vaccineren is voorlichting gegeven over Corona. Daarnaast is in samenwerking met andere GGD afdelingen voorlichting gegeven over stoppen met roken.
Vaccineren.
Naast uitvoering geven aan het Covid vaccinatie programma is gevaccineerd n.a.v. infectie ziekte meldingen ( bijvoorbeeld Rabiës) Tevens is een vaccinatie campagne uitgevoerd ter bestrijding van Monkeypox.
Preventieactiviteiten (o.a. op Schiphol).
Outreachment activiteiten zijn weer opgepakt. Scholen en evenementen zijn bezocht. Daarnaast zijn er met zorginstellingen overeenkomsten gesloten in het kader van het project Meldpunt Uitbraak Infectieziekten (MUIZ).
Signaleren en surveilleren.
Naast werkzaamheden die voortvloeien uit reguliere meldingen is extra inspanning geleverd op de Monkeypox en een grote uitbraak van buiktyfus. De uitrol van een praktische landelijke meldsystematiek (MUIZ) draagt hier in positieve zin aan bij.
Infectieziekten bestrijden bij (grote) ziekte uitbraken.
Naast de Covid programma’s, heeft Monkeypox en een buiktyfus-uitbraak een extra beslag gelegd op de IZB. Hierin heeft de reguliere IZB goed kunnen samenwerken en profiteren van de bestaande Covid structuren in locaties, mensen en middelen.
Opzetten van zorgnetwerk m.b.t. Antibioticaresistentie (ABR).
Er is een actieve deelname vanuit de IZB-artsen, IZB-verpleegkundigen en de deskundige infectieziekte preventie geweest. Het implementeren van MUIZ draagt hier positief in bij.
Operationeel doel: Uitvoeren van toezicht volgens de Wet Kinderopvang.
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Inspecteren van kinderdagverblijven, gastouderbureaus en gastouders op hygiëne, veiligheid, pedagogisch beleid en omgang met ouders en personeel.
Aantal inspecties kinderdagverblijven: 291 Aantal inspecties buitenschoolse opvang: 268 Aantal inspecties gastouderbureaus: 4 Aantal inspecties gastouders: 210 I.v.m. de (langdurige) uitval van meerdere toezichthouders is de 100% norm niet gerealiseerd.
Pagina 12
JAARVERSLAG 2022
Operationeel doel: Advies en inspecties technische hygiënezorg om te voorkomen dat infectieziekten uitbreken of zich verspreiden. Dat kan zich richten op het individu of op instellingen of locaties waar sprake is van een verhoogd risico.
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Inspecteren, tattoo/piercingshops, zeeschepen (ship sanitation), zorg- en verpleegtehuizen (zorghygiëne), coffeeshops (Haarlem) en seksinrichtingen.
Hygiëne-inspecties zijn verricht bij schepen, evenementen, zorg- en verpleegtehuizen, tattoo-en piercingshop, seksbedrijven, etc. I.v.m. de capaciteit zijn geen hygiëne-adviesbezoeken aan scholen uitgevoerd. Met de uitkomsten van de risicoscan zijn de infectiepreventie-activiteiten opnieuw geprioriteerd en waar nodig uitgebreid.
Hygiënebegeleiding basisscholen i.h.k.v. het terugbrengen van de ziektelast. Inspecteren van (tijdelijke) huisvesting vluchtelingen, statushouders, daklozenopvang en blijfhuizen. Adviseren bij evenementen. Afhankelijk van de uitkomsten van de risicoscan worden hier wellicht activiteiten aan toegevoegd of veranderd.
Er zijn 40 inspectiebezoeken voor de opvang van Oekraïners uitgevoerd. Ook zijn er 4 bezoeken ten behoeve van de opvang van asielzoekers uitgevoerd.
Operationeel doel: Adviseren van bewoners, gemeenten en instellingen met als doel het beschermen en bevorderen van de gezondheid in relatie tot de leefomgeving. (Medische Milieukunde)
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Opstellen samen met gemeenten van een regionale nota volksgezondheid (voor 8 jaar!).
Het signaleren van risicovolle milieufactoren in de leefomgeving is een continu proces. Onderdeel daarvan is het signaleren van bepaalde trends van binnengekomen meldingen, gesprekken met stakeholders en uitgebrachte artikelen/literatuur/onderzoeken, bijvoorbeeld het opzetten van hittepanel onderzoek n.a.v. de aanhoudende hitte of middels communicatie adviseren over het binnenmilieu ten tijde van de verhoogde energieprijzen. Het aantal vragen m.b.t. gezonde leefomgeving in 2022 bedraagt 272. De meldingen zijn divers, maar er zijn patronen in meldingen te zien, bijvoorbeeld seizoensgebonden of n.a.v. nieuwsartikelen. In 2022 is aan verschillen projecten en onderzoeken (mee)gewerkt dan wel duiding gegeven, bijvoorbeeld de Gezondheidsmonitor IJmond, PFAS, duintuinen onderzoek, Hollandse luchten, ruimtelijke ordening in diverse gemeente. Er waren 15 GAGS-inzetten in de regio Kennemerland.
Signaleren van voor gezondheid ongewenste situaties in de leefomgeving. (Pro)actief adviseren van burgers, gemeenten en instellingen over risico’s. Beantwoorden van vragen van burgers, gemeenten en instellingen en geven van voorlichting. Uitvoeren projecten en onderzoek. In crisissituaties en bij blootstelling aan schadelijke stoffen burgers informeren over risico’s, mogelijke gevolgen en te nemen maatregelen.
Operationeel doel: Signaleren en monitoren van de gezondheid van de inwoners van Kennemerland. (Epidemiologie)
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Uitvoeren gezondheidsenquêtes, opstellen gezondheidsprofielen, analyseren van de gezondheidssituatie van de bewoners in Kennemerland en gemeenten ondersteunen met verdiepend onderzoek.
Continue uitvoering, eveneens aanvullende monitors uitgevoerd in het kader van de Covid-19 pandemie.
Signaleren van regionale en landelijke ontwikkelingen, in kaart brengen van problemen op het gebied van volksgezondheid en het doen van aanbevelingen aan beleidsmakers.
Naast structurele invulling hiervan vanuit de diverse monitors is in 2022 de IJmond monitor gepubliceerd. Daarnaast zijn aanvullende factsheets uitgebracht inclusief adviezen, waaronder factsheet ‘Suïcidegedachten’ en het erover praten’.
Pagina 13
JAARVERSLAG 2022
Operationeel doel: Ondersteunen van gemeenten en regionale/lokale ketenpartners bij het bevorderen en behouden van de gezondheid van de gehele bevolking in de regio. Specifiek is aandacht voor risicogroepen zoals jongeren, volwassenen met een lage sociaaleconomische status en ouderen. (advisering publieke gezondheid)
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Adviseren gemeenten over lokaal beleid (op basis van gezondheidsnota).
Structurele aansluiting bij alle gemeenten en daarmee ook advisering geborgd.
Op inhoud adviseren van gemeenten en ketenpartners over uitvoeren van gezondheidsbeleid.
GGD is als adviseur lokaal structureel aangesloten bij de preventie akkoorden binnen alle 9 gemeenten. Binnen deze lokale stuurgroepen wordt geadviseerd over aan sluiting bij de prioriteiten van de regionale nota en geadviseerd over verbeteringen die mogelijk zijn om tot betere effecten te komen.
Signaleren en herkennen van kansrijke onderwerpen en netwerken met een positief effect op de gezondheid.
Naast de publicatie van de monitors en de factsheets, waarin actief wordt gewezen op handelingsperspectieven voor gezondheidseffecten, worden lokale netwerken versterkt door input van kennis en het leggen van verbindingen, voorbeelden hiervan zijn de lokale netwerken t.b.v. eenzaamheid, sportakkoorden, etc.
Eerste aanspreekpunt preventieve gezondheidszorg.
Vanuit gemeenten en in toenemende mate vanuit andere partijen als zorgaanbieders en andere uitvoerders, worden de adviseurs actief benaderd voor preventie vraagstukken.
Opstellen regionaal beleid (regionale Nota Volksgezondheid).
Op basis van de leerervaringen van de voorbije jaren is een visie opgesteld van wat nodig is om de gezondheid van de inwoners in de Veiligheidsregio Kennemerland aantoonbaar te verbeteren. Deze visie ‘Gezondheid geen luxe maar noodzaak’ is in december 2022 vastgesteld, waarin ook concrete taken staan opgenomen.
Beleidsondersteuning van wettelijke taken van de GGD.
Een GGD breed preventienetwerk voorziet in structurele aansluiting van interne beleidsondersteuning en uitvoering van wettelijke taken.
Operationeel doel: Voorkomen en verminderen van uitsluiting en dakloosheid; realiseren van een aanvaardbare kwaliteit van leven voor kwetsbare mensen die vaak meervoudige problemen hebben. (OGGZ)
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Aannemen en registreren cliënten en type OGGZ-problematiek (via Meldpunt Zorg & Overlast en Brede Centrale Toegang).
Sinds maart 2022 is de bereikbaarheid van het Meldpunt Zorg en Overlast verbreed tot zeven dagen per week van 9-20 uur. Meldingen komen binnen via de website, telefonisch of via de mail. Meldingen bij de BCT vinden vooral fysiek plaats op de locatie Wilhelminastraat te Haarlem. In 2022 zijn 1126 nieuwe cliënten aangemeld via het Meldpunt Zorg en Overlast en de BCT. Taken t.b.v. de OGGZ cliënten zijn in 2022 onverkort uitgevoerd, werkwijze en procedures, zoals voor huisbezoeken en inspecties, het BCT loket voor daklozen en het verpleegkundig inloopspreekuur voor daklozen, zijn waar nodig aangepast aan Corona maatregelen.
Beoordelen van de gezondheids-, zorg- en overlastsituatie (of initiëren Maatschappelijke Opvang) middels Outreachende bemoeizorg.
Is uitgevoerd. Extra inzet om de buitenslapers te bereiken tijdens de winternoodopvang fase 2 eind 2022.
Het bieden van somatische zorg aan daklozen door middel van een verpleegkundig spreekuur.
Spreekuren zijn tweemaal per week uitgevoerd, op de locatie van Stem in de Stad. Daarnaast is er somatische zorg gegeven aan cliënten die op de ziekenboeg verblijven of in een maatschappelijke opvang. Er is extra ingezet op vaccinatierondes voor de OGGZ-doelgroep voor griep en Covid-19.
Uitvoeren van zorgcoördinatie voor OGGZ cliënten.
Zorgcoördinatie bestaat uit het opstellen van een individueel trajectplan met een cliënt om teloorgang/ overlast te stoppen, het toeleiden naar reguliere zorg en bieden van nazorg na overdracht aan de zorg. In 2022 is zorgcoördinatie aan 471 nieuwe cliënten in de subregio’s ZuidKennemerland en Haarlemmermeer geboden, en zijn in totaal 664 cliënten in deze twee subregio’s begeleid (exclusief Midden-Kennemerland/IJmond).
Overleggen/afstemmen met ketenpartners en sociale wijkteams/ Meerteams.
Is uitgevoerd. In 2022 is er extra ingezet op geven van presentaties bij ketenpartners, gemeentes en politie, en aan de zichtbaarheid en aanwezigheid in de keten bij bijv. netwerkbijeenkomsten en informatiemarkten.
Pagina 14
JAARVERSLAG 2022
Operationeel doel: Preventief en actief stoppen van bedreigingen van de volksgezondheid en/of overlast in de directe leefomgeving van mensen. (Hygiënisch Woningtoezicht)
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Uitvoeren Hygiënisch Woningtoezicht bij zwaar vervuilde woningen; vervuiling en overlast beëindigen en de bewoner(s) stimuleren deze problemen in de toekomst te voorkomen.
Hygiënisch Woningtoezicht bij zwaar vervuilde woningen is uitgevoerd met als doel vervuiling en overlast beëindigen en de bewoner(s) stimuleren deze problemen in de toekomst te voorkomen. Als gevolg van de Corona pandemie is er een na-effect te zien: meldingen zijn vaak ernstiger i.v.m. wegvallen Outreachende zorg/ ondersteuning bij ketenpartners en door minder inspecties van woningbouw verenigingen tijdens lockdown periodes. Hierdoor was in 2020 een sterke teruggang van de meldingen te zien (59 nieuwe meldingen). In 2021 en 2022 is het aantal nieuwe meldingen (rond 100 cliënten) weer op het niveau van 2019 en eerder. Het signaal van de zwaardere vervuilingen is aan de gemeenten via ambtelijke overleggen gemeld en met ketenpartners besproken.
Operationeel doel: Vroegsignalering van personen met verward gedrag VSO: tijdige toeleiding naar zorg en afname van overlast.
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
In het wekelijkse Vroegsignaleringsoverleg VSO worden meldingen van de politie betreffende burgers met verward gedrag in het afstemmingsoverleg met GGZ, verslavingszorg, politie en GGD besproken. Het doel is hen z.s.m. naar adequate zorg toe te leiden en overlast te verminderen.
Het wekelijkse Vroegsignaleringsoverleg VSO is ook in 2022 onverkort doorgezet, zowel met fysieke overleggen als in de digitale variant. Meldingen van de politie betreffende burgers met verward gedrag zijn in het afstemmingsoverleg met GGZ, verslavingszorg, politie en GGD besproken.
Operationeel doel: Wet verplichte GGZ en pilot uitbreiding bereikbaarheid en beschikbaarheid Meldpunt Zorg & Overlast.
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Op verzoek van de gemeenten voert de GGD met ingang van 1-1-2020 twee taken uit in het kader van de WVGGZ (Wet Verplichte GGZ): het meldpunt en het verkennend onderzoek voor een aanvraag Zorgmachtiging. Daarnaast is er op 1-1-2020 een tweejarige pilot ‘uitbreiding bereikbaarheid en beschikbaarheid GGD Meldpunt Zorg & Overlast’ gestart. De zorgcoördinatoren van de GGD zijn nu bereikbaar voor burgers en ketenpartners van maandag t/m woensdag van 9-17 uur en van donderdag t/m zondag van 9-22 uur.
De GGD heeft de taken in het kader van de Wet Verplichte GGZ in 2022 onverkort uitgevoerd: het meldpunt en het verkennend onderzoek voor een aanvraag Zorgmachtiging. De tweejarige pilot ‘uitbreiding bereikbaarheid en beschikbaarheid GGD Meldpunt Zorg & Overlast buiten kantoortijd 2020-2021’ is eind 2021 geëvalueerd. Op basis van de evaluatie hiervan is het Meldpunt Zorg en Overlast is vanaf maart 2022 zeven dagen per week bereikbaar van 9 – 20 uur. De aansluiting op het Landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag 0800-1205 verloopt soepel evenals de doorverbinding vanaf 112 en 0900-8844.
Operationeel doel: Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van incidenten, crises, rampen en zware ongevallen. (Psychosociale Hulpverlening)
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Inzetten Psychosociale Hulpverlening, zowel in GRIP-opgeschaalde situaties als in niet GRIP-situaties.
Inzet is geleverd bij opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Vanaf begin maart tot begin mei is er doorlopend PSH-opvangteams ingezet door o.a. het organiseren van inloopspreekuren in de opvang hotels en het bieden van mental support op individuele basis. PSH is ingezet bij casussen waar sprake was van dreigende maatschappelijke onrust o.a. bij zedenzaken. Dit betreft 2 nieuwe PSHi casussen in 2022 en 3 casussen die doorliepen vanuit 2021.
Vakbekwaam houden van team psychosociale hulpverleners (door opleiding, training en oefening in samenwerking met GHOR).
PSH-medewerkers zijn opgeleid en getraind ter voorbereiding op een inzet. Er zijn meerdere PSH-basistrainingen en ETS oefeningen georganiseerd.
Procedures crisisorganisatie op orde brengen c.q. houden (planvorming, multidisciplinaire afstemming, bewaken van afspraken met ketenpartners).
De indiensttreding van de nieuwe vakspecialist PSH heeft geleid tot een kwaliteitsimpuls. Procedures zijn geactualiseerd en er is ingezet op het verstevigen en initiëren van integrale ketensamenwerking, en contacten met bestaande ketenpartners zijn geïntensiveerd.
Pagina 15
JAARVERSLAG 2022
Operationeel doel: Uitvoeren forensische geneeskunde voor politie en gemeenten. (Forensische geneeskunde)
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Arrestantenzorg; het bieden van expertise op het gebied van huisartsenzorg, verslavingszorg, infectieziekten en psychiatrie.
Is uitgevoerd: arrestanten zijn waar gewenst gezien door een forensisch arts t.b.v. medische zorg en advisering van de politie.
(Medische) adviseren van de politie; het bepalen van geschiktheid voor verhoor en detentie, als ook het inschatten van verblijfsrisico’s.
De Forensische geneeskunde taken zijn in 2022 onverkort uitgevoerd, werkwijze en procedures zijn waar nodig aangepast aan Corona maatregelen, zoals bij medische zorg aan arrestanten (Corona spuwers) en afname bloedproeven. Er is een (landelijk) tekort aan forensisch artsen waardoor de dienstverlening onder druk is komen te staan. Voor de forensische geneeskunde taken is in 2022 is de samenwerking op NW4 niveau met GGD HN, GGD A’dam, GGD ZaWa en GGD Kennemerland geïntensiveerd en geformaliseerd. Deze zal tot een nieuwe werkwijze en regio-indeling in 2023 leiden.
Forensisch onderzoek; zedenonderzoek, letselrapportage, het opvragen en interpreteren van medische informatie voor het politiedossier, bloedafname bij alcohol en/of drugs, DNA en urine-afname, postmortaal onderzoek en bloedonderzoek bij verdenking van infectieziekten.
Taken van de gemeentelijke lijkschouwer zijn uitgevoerd.
Lijkschouw; bij natuurlijk en niet-natuurlijk overlijden en in geval van euthanasie, bemiddeling bij niet-natuurlijke dood en orgaan/weefseldonatie.
Is uitgevoerd. Gemeenten worden hiervoor gefactureerd.
Wat wilden we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Het handhaven en bouwen aan het vertrouwen in de samenleving dat adequaat wordt gehandeld in het geval dat risico’s zich aandienen ten aanzien van de Publieke Gezondheid.
Wat wilden we daarvoor doen?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Operationeel doel: Het permanent op peil houden van inzetcapaciteit bij calamiteiten en crises.
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Bieden van reizigersadvisering en –vaccinatie.
Beroepsconsulten: 177 Reisconsulten: 4817 Vaccinatie op maat: 5
Aanbieden van EHBO-, Bedrijfshulpverlening-, reanimatie- en AEDcursussen.
De cursussen op het gebied van levensreddend handelen zijn conform planning uitgevoerd, ondanks dat er door corona veel moest worden gecanceld. Dit is later in het jaar weer ingehaald. Het cursusbureau organiseert ook interne VRK-cursussen. Dit aantal is hoger dan aan het begin van het jaar gepland was.
Wat wilden we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Behouden en verstevigen van de unieke kennis-positie op het gebied van Publieke Gezondheid en Veiligheid.
Operationeel doel: Anticiperen op behoeften van klanten en partners op het gebied van Publieke Gezondheid en Veiligheid.
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
GGD reageert op vragen vanuit de gemeenten, maar adviseert ook proactief.
In diverse werkvormen binnen gemeenten is GGD standaard aangesloten en is de infrastructuur gelegd om direct op vragen te kunnen reageren, maar ook ongevraagd mee te kunnen denken en vanuit het perspectief van publieke gezondheid te adviseren.
Proactief- en signaal gestuurd toezicht houden op de WMO (= Wet Maatschappelijke Ondersteuning).
De met de gemeenten afgesproken onderzoeken in het kader van het toezicht op de kwaliteit van de Wmo zijn volledig afgerond.
Optreden als vertrouwd adviseur van de gemeenten in het kader van de Omgevingswet en samen met brandweer en omgevingsdienst opstellen van een leefomgevingsadvies waarin gezondheid, veiligheid en milieu zijn afgestemd.
Aansluiting van GGD én brandweer bij de gemeentelijke DSO’s is gerealiseerd en daarmee is het fundament gelegd voor integrale advisering vanuit gezondheid en veiligheid.
Pagina 16
JAARVERSLAG 2022
Operationeel doel: Streven naar integraal beleid en afstemming met gemeentelijke beleidsterreinen, zoals milieu, jeugdbeleid, ruimtelijke ordening, veiligheid, welzijn.
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Opstellen i.s.m. gemeenten van de regionale nota volksgezondheid (voor 8 jaar!).
Afgestemde vervolgvisie vastgesteld.
Continue afstemming met gemeenten door onder meer accountgesprekken, informatiebijeenkomsten en overleggen op ambtelijk niveau.
Proces van accountgesprekken met de wethouders jeugd en gezondheid van de gemeenten is herijkt en uitvoering daarvan loopt. Minimaal is er elk jaar een accountgesprek per gemeente. Daarnaast komt periodiek (in 2022 5 keer) de bestuurscommissie van de GGD bijeen en wordt voorafgaand daaraan door het Ambtelijk Overleg aan de DPG geadviseerd over de voorliggende stukken. Tijdens het voorjaars- en najaarsoverleg is er gelegenheid tot meer inhoudelijke verdieping en verbinding. Het ambtelijk Overleg heeft daarbij nog 2 themabijeenkomsten om op inhoud de afstemming tussen GGD en gemeenten te verbeteren. Vanuit de omgevingswet zijn er in elke gemeente omgevingstafels waarin VRK is aangesloten.
Operationeel doel: Publieke gezondheid verbinden aan het sociale domein door het vergaren, analyseren, verrijken en duiden van (onderzoeks) informatie.
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
GGD-onderzoeksgegevens beschikbaar stellen aan gemeenten en deze informatie verrijken met gegevens uit andere bronnen.
Gezondheidsatlaskennemerland.nl is geüpdatet, ook aanvullende onderzoeken hierin gepubliceerd (inclusief verrijking).
Het doen van verdiepend onderzoek en analyses op eigen initiatief en op verzoek van gemeenten en ketenpartners.
Panelstudies en factsheets uitgebracht.
Operationeel doel: Continu beeld van en inzicht in de gezondheid van de inwoners van Kennemerland.
Ambities 2022-2026
Realisatie en prestaties 2022
Beheer, onderhoud en innovatie van de digitale gezondheidsatlas; www. gezondheidsatlaskennemerland.nl.
Gezondheidsatlaskennemerland.nl is geüpdatet, ook aanvullende onderzoeken hierin gepubliceerd (inclusief verrijking).
Delen van kennis en aanvullende informatie op basis van onderzoeksgegevens via digitale media. Onder andere via een gezondheidsapp.
Informatie- en kennisdeling zijn steviger in processen verankerd.
Pagina 17
JAARVERSLAG 2022
Wat heeft het gekost? Taakveld 714. Openbare Gezondheidszorg
Rekening 2021 Bedragen x € 1000
Uitg.
Ink.
Begroting 2022 Saldo
Uitg.
Ink.
Rekening 2022 Saldo
Uitg.
Ink.
Resultaat Saldo
Wettelijke taken OGZ Infectieziekte bestrijding
759
8
-751
823
65
-758
816
21
-795
-37
Tuberculosebestrijding
548
101
-448
527
72
-455
595
18
-577
-122
Technische hygiënezorg
943
1.063
120
1.024
1.142
118
1.025
1.028
4
-114
Psychosociale hulp bij ongevallen en rampen (PSHOR)
36
-
-36
37
-
-37
37
-
-37
-
Epidemiologie
539
26
-513
610
71
-538
549
89
-460
78
Medische Milieukunde
453
-
-453
487
-
-487
446
-
-446
41
Advisering publieke gezondheid
530
-
-530
543
-
-543
546
-
-546
-3
Statushouders
74
-
-74
86
-
-86
78
-
-78
8
OGZ te bestemmen
195
-
-195
145
-
-145
149
-
-149
-4
Vroegsignalering
183
-
-183
189
-
-189
198
-
-198
-9
Meldpunt Zorg & Overlast
119
-
-119
116
-
-116
116
-
-116
-
Wet verplichte GGZ
84
-
-84
99
-
-99
99
-
-99
-
Meerkosten apenpokken
-
-
-
25
25
-
7
7
-
-
Seksuele gezondheid
1.108
972
-136
1.119
989
-130
1.210
1.077
-133
-3
Totaal Wettelijke taken OGZ
5.571
2.170
-3.401
5.831
2.365
-3.466
5.871
2.240 -3.630
-164
Reizigersadvisering
-104
113
217
49
266
218
256
473
218
-
Toezicht WMO
20
35
15
21
28
7
21
33
12
5
Markttaken OGZ
Cursussen GGD
63
63
-
130
129
-1
96
95
-1
-
Forensische geneeskunde
722
815
92
616
694
78
887
1.002
115
37
Totaal Markttaken OGZ
701
1.026
324
815
1.118
302
1.259
1.603
343
41
Zorgcoordinatie OGGz
33
42
9
35
44
9
35
44
9
-
Hygienisch Woningtoezicht
172
-
-172
178
-
-178
178
-
-178
-
Subsidietaken OGZ
Projecten gezondheidsbevordering
79
79
-
-
-
-
49
41
-8
-8
Brede Centrale Toegang Kennemerland
1.300
1.577
277
1.298
1.588
290
1.294
1.590
296
6
Totaal Subsidietaken OGZ
1.584
1.698
113
1.510
1.632
122
1.556
1.675
118
-2
Totaal producten OGZ
7.856
4.894
-2.964
8.157
5.114
-3.043
8.686
5.518
-3.169
-125
532
35
1
6.050 -3.134
-124
Totaal projecten OGZ Totaal Openbare gezondheidszorg
310
355
45
550
584
34
497
8.166
5.249
-2.919
8.707
5.698
-3.009
9.183
-
125
125
-
125
125
-
Dekkingsbronnen: BDUR
125
125
-
Inwonerbijdrage
-
4.436
4.436
-
4.710
4.710
-
4.710
4.710
-
Totaal dekkingsbronnen
-
4.561
4.561
-
4.835
4.835
-
4.835
4.835
-
Resultaat voor bestemming Openbare gezondheidszorg
8.166
9.810
1.642
8.707
10.533
1.826
9.183 10.885
1.702
-124
Resultaat na bestemming Openbare gezondheidszorg
8.166
9.810
1.642
8.707
10.533
1.826
9.183 10.885
1.702
-124
Het resultaat op het programma Publieke Gezondheid bedraagt € 124.000 nadelig.
Pagina 18
JAARVERSLAG 2022
Toelichting op de resultaten > € 50.000: Tuberculose (€ 122.000 nadeel) In 2022 zijn de integrale kosten ten aanzien van de regionale tbcbestrijding toegenomen. Dit komt voornamelijk door een verhoogde bezetting op de formatie van verpleegkundigen en een stijging van de overheadkosten. Technische hygiëne zorg (THZ) (€ 114.000 nadeel) Door langdurige uitval (ziekte) van personeel zijn niet alle inspecties afgelopen jaar uitgevoerd, hierdoor zijn er minder inkomsten gerealiseerd dan begroot. Medische milieukunde (€ 96.000 voordeel) De krapte op de arbeidsmarkt is ook bij Medische Milieukunde zichtbaar, de moeilijk te vervullen functies bij Medische Milieukunde (MMK) vertalen zich in een onderuitputting op salarissen. Door de onderbezetting kunnen vragen en of verzoeken pas op langere termijn of in het geheel niet beantwoord worden.
Inhuur en prioriteiten stellen zijn genomen beheersmaatregelen. Voor de langere termijn wordt bezien of ook andere maatregelen genomen moeten worden, bijvoorbeeld door functies zo in te richten dat ze beter passen op de arbeidsmarkt. Omgevingswet (€ 55.000 nadeel) Op 1 januari 2023 moesten alle veiligheidsregio’s voorbereid zijn op de invoering van de omgevingswet. Om vanuit de breedte van de organisatie voorbereid te zijn op de implicaties van deze aangepaste wet- en regelgeving is een projectgroep samengesteld, voor de werkzaamheden van deze projectgroep is geen specifiek budget beschikbaar. In de meicirculaire Gemeentefonds wordt vermeld dat gemeenten een bijdrage van het Rijk ontvangen voor de transitiekosten die door gemeenten gemaakt worden in aanloop naar de invoering van de omgevingswet; Per saldo leidt dit op product Medische Milieukunde tot een voordelig saldo van € 41.000.
Pagina 19
JAARVERSLAG 2022
4.2 Programma Covid-19 Ontwikkelingen 2022 In 2022 kwam de coronabestrijding in een nieuwe fase. Na een harde lockdown eind 2021 werden de coronamaatregelen langzaam versoepeld en uiteindelijk vervielen de maatregelen in maart 2022. Desalniettemin was er het grootste deel van het jaar voor de GGD nog veel te doen op het gebied van corona-bestrijding.
VliegtuigContactOnderzoek Deze bijzondere vorm van bron- en contactopsporing, die GGD Kennemerland voor het hele land heeft uitgevoerd, is per 1 maart 2022 gestopt, omdat hier tegen de achtergrond van de verbeterde situatie – door het Rijk geen belang meer in werd gezien.
Testen Eind 2021 baarde de introductie van de Omikron-variant van het virus zorgen, inmiddels is dit in Nederland de dominante variant. Een minder ziekmakende variant, maar wel zeer besmettelijk. Er worden diverse subvarianten gespot, maar die waren niet verontrustend. De endemische situatie en de onvoorspelbaarheid van het virus maken dat door het Rijk aan testen nog steeds een groot gewicht werd toegedicht en op dat gebied lag er daardoor bij de GGD nog steeds een grote opgave. Reden om er, in afstemming met het Rijk, voor te kiezen om de basisinfrastructuur in de regio – met uitzondering van de XL-locatie op Schiphol – operationeel te houden om klaar te staan voor een eventuele opschaling. De herhaalprikronde in het najaar kon snel en efficiënt vormgegeven worden. De beschikbare structuur bleek ook dienstig bij het vaccineren tegen Monkeypox. Landelijk kreeg de lange termijnstrategie steeds meer vorm met pandemische paraatheid als een van de prioriteiten. GGD Kennemerland is nauw betrokken bij de totstandkoming van de nieuwe landelijke organisatie LFI en neemt zelf het voortouw om regionaal goed voorbereid te zijn op een nieuwe pandemie of opleving van de huidige.
Vaccineren In januari 2022 kon iedereen vanaf 18 jaar, die langer dan 3 maanden geleden was gevaccineerd of corona had gehad, een boosterafspraak maken. De ouderen in deze groep hadden vanwege hun leeftijd eind 2021 al een afspraak kunnen maken. Vaccineren was in onze regio mogelijk in Haarlem, Velsen Noord en IJmuiden. In het eerste kwartaal 2022 is vervolgens gestart met de herhaalprikcampagne, waarbij voorrang is gegeven aan de meest kwetsbare inwoners. Nadat deze groep hun herhaalprik hadden gekregen, zijn anderen in de gelegenheid gesteld zich extra te laten vaccineren. Om zoveel als mogelijk mensen te bereiken is er ook in de nabijheid van inwoners een aanbod verzorgd. In het najaar volgde nog een herhaalprikronde. Wetenschappelijk onderzoek GGD Kennemerland heeft bijgedragen aan meerdere studies rond het coronavirus. Er is onderzoek gedaan naar coronatests, testmaterialen en belastende afnamemethoden. Er is gekeken naar de verspreiding van het virus binnen gezinnen en naar lange termijn gevolgen van een Covid-19 infectie bij kinderen, het zogenaamde post-COVID-syndroom. Hierin is samengewerkt met Streeklab Haarlem, het Spaarne Gasthuis en het Amsterdam UMC.
Bron- en contactonderzoek Naarmate de situatie verbeterde is ook het bron- en contactonderzoek in de loop van het jaar afgeschaald. De verantwoordelijkheid om contacten te informeren over een mogelijke besmetting is neergelegd bij de burger. Bron- en contactonderzoek bleef in instellingen voor langdurige zorg wel van belang, om zo tijdig een uitbraak vast te kunnen stellen en passende maatregelen te nemen.
Pagina 20
JAARVERSLAG 2022
Wat heeft het gekost? Taakveld 714. Openbare Gezondheidszorg
Rekening 2021 Bedragen x € 1000 Coronavirus
Uitg.
Ink.
2.855
Begroting 2022 Saldo
Uitg.
2.855
-
Ink.
2.580
Rekening 2022 Saldo
2.580
Uitg.
Resultaat
Ink.
-
3.720
Saldo
2.339
-1.381
-1.381
bemonstering/teststraat
9.155
9.128
-27
2.620
2.620
-