Bijlage 2A Concept-Gebiedsagenda.pdf
Tekst van het document
Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster Heemstede oktober 2025
2
Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Inhoudsopgave
Aanleiding en doel Ligging projectlocatie ‘t Groot Clooster Aanpak
1.
Samenvatting
2.
Analyse
3.
Denkrichtingen
4.
Gebiedsagenda
5.
Bijlage
3
Aanleiding en doel Aanleiding van de opgave Heemstede bevindt zich in de regio Zuid-Kennemerland
onderzoeken middels een Gebiedsagenda waarmee de
en maakt onderdeel uit van de MRA. Daarnaast wordt
toekomstige ontwikkelingen van het gebied regionaal kunnen
Heemstede omringd door grootschalige ontwikkelingen van
worden geborgd.
woningbouw- en werklocaties in onder andere Haarlem en de Haarlemmermeer. Heemstede wil positie innemen binnen
De Gebiedsagenda geeft inzicht in verschillende
de ontwikkelingen en opgaven die hiermee op Heemstede
denkrichtingen voor de ontwikkeling van woon- en
afkomen. Ook wil Heemstede kwalitatieve leefomgevingen
werklocaties, versterking van landschappelijke kwaliteiten
creëren met de realisatie van betaalbare woningen. Hierbij is
en de bereikbaarheid van het gebied. In de Gebiedsagenda
de vraag hoe Heemstede en de regio bereikbaar blijven. Met
worden randvoorwaarden voor de ontwikkeling vastgelegd en
name de bereikbaarheid via de N201 door Heemstede vormt
de consequenties inzichtelijk gemaakt. Een randvoorwaarde
een knelpunt in het netwerk.
is bijvoorbeeld het verplaatsen van bedrijven, een consequentie is dat er nieuwe locaties moeten worden
Het Havenkwartier, onderdeel van het gebied ’t Groot
aangewezen.
Clooster, is een van de laatste locaties binnen Heemstede waar substantiële toevoeging van woningen mogelijk is,
Hoofdvragen Gebiedsagenda:
middels de transformatie van bedrijventerreinen. Het vrijkomen van de rioolwaterzuiveringsinstallatie en mogelijke
•
Wat is de regionale positionering van ‘t Groot Clooster? Wat zijn de gevolgen van de ontwikkelingen rondom
ontwikkellocaties langs de N201 bieden schuifruimte
deze locatie?
om werkgelegenheid te behouden en/of uit te breiden in combinatie met woningbouw.
•
Er is een integrale aanpak benodigd van maatschappelijke
•
Wat zijn de behoeften vanuit de regio en hoe kan deze locatie een rol vervullen hierin?
ontwikkeling van dit gebied?
zoals het behoud van werkgelegenheid, verduurzaming van de bedrijven, energieopgaven, betere infrastructuur,
•
Hoe kunnen de denkrichtingen in regionaal perspectief
ruimtelijk kwaliteit, recreatie en ontspanning en
worden vertaald naar concrete stappen in een
natuurontwikkeling. Een overkoepelende visie is nodig om de
bestuurlijke agenda?
verschillende deelgebieden te kunnen transformeren. Doel van de Gebiedsagenda Vanuit de gemeente Heemstede wordt gevraagd om het gebied ’t Groot Clooster in regionaal perspectief te 4
Welke ruimtelijke en programmatische denkrichtingen zijn mogelijk, denkbaar en passend voor de toekomstige
en ruimtelijke opgaven voor de ontwikkeling van het gebied,
Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Ligging van de projectlocatie ‘t Groot Clooster De locatie ’t Groot Clooster omvat het gebied rondom het
1 Regionale schaal
landgoed Hageveld, tussen het Spaarne, het Heemsteeds kanaal, de Ringvaart en de N201. Hier bevinden zich bedrijventerreinen, sportvelden, Meerlanden milieustraat, de AWZI, het terrein van Heerenboeren Heemstede, Mach Heemstede, speelbos Meermond en agrarisch gebied. Het gebied vormt een schakel in het groenblauwe
2 Gemeenteschaal
netwerk van de MRA en heeft grote landschappelijke kwaliteiten. Dit biedt kansen voor recreatie op
3
bovenlokaal niveau. Ook liggen er kansen om de regionale wegenstructuur te optimaliseren. Als laatste uitbreidingslocatie binnen de gemeente Heemstede liggen er veel belangen op deze locatie. De gebiedsagenda moet inzichtelijk maken hoe regionale belangen ingevuld kunnen worden op deze locatie, en hoe anderzijds lokale belangen invloed hebben op het regionale systeem. In de Gebiedsagenda beschouwen we de projectlocatie op regionale schaal en op de schaal van de gemeente en de relatie tot buurgemeenten. Dit is geillustreerd in de afbeelding hiernaast.
Duiding van de projectlocatie; 1. Projectlocatie beschouwd op regionale schaal, 2. Projectlocatie beschouwd op schaal van de gemeente, 3. Projectlocatie ‘T Groot Clooster
5
Werkwijze Stap 1 inventarisatie
binnen de regionale context en biedt praktische handvatten
In de eerste stap maken we de onderzoeksvragen scherp
voor de ontwikkeling van het gebied.
die de Gebiedsagenda moet gaan beantwoorden. Daarnaast wordt er een inventarisatie gemaakt van de relevante
Stap 4 actieagenda
beleids- en visiedocumenten die de basis leggen voor de
De inzichten uit de voorgaande stappen worden geduid in
regionale randvoorwaarden. De rol van de Gebiedsagenda
een actieagenda waarin prioritering wordt gegeven aan
wordt afgestemd met parallel lopende trajecten, waaronder
de verschillende ontwikkelrichtingen. Hiermee wordt
de Gebiedsvisie die wordt opgesteld voor de locatie.
helder welke projecten noodzakelijk zijn en wat de no-regret maatregelen zijn zodat concrete projecten te agenderen zijn.
Interviews met regionale stakeholders geven inzicht in de
Dit helpt om een bestuurlijke agenda op te stellen.
belangen en knelpunten die op regionale schaal spelen. Dit geeft kleuring aan de thematische inventarisatie. Hiernaast een overzicht van de afgenomen interviews. De inventarisatie van huidig beleid wordt aangevuld met
Overzicht van afgenomen interviews
een ruimtelijke analyse van het gebied op zowel regionale
•
Omgevingsdienst IJmond
schaal als op de schaal van de gemeente Heemstede en
•
Hoogheemraadschap van Rijnland
aansluiting op buurgemeenten. Deze analyse wordt op drie
•
Gemeente Haarlem
thema’s uitgevoerd: landschap, programma, en mobiliteit.
•
Metropoolregio Amsterdam (incl. Platform Bereikbaarheid)
Hierin worden kansen en knelpunten in kaart gebracht. • Stap 2 denkrichtingen
Duurzaamheid)
In de tweede stap wordt de positie van het plangebied
•
Mobiliteit Gemeente Amsterdam
op regionale schaal beschouwd middels verschillende
•
Provincie Noord-Holland (Recreatie, Mobiliteit, en
denkrichtingen. De denkrichtingen worden vanuit de drie thematische invalshoeken benaderd. De uitwerking van deze stap is schetsmatig en geeft inzicht in de ruimtelijke kansen.
Stap 3 regionaal perspectief De kansrijke denkrichtingen per thema worden gecombineerd tot één integraal regionaal perspectief. Dit perspectief toont de positionering van de projectlocatie
6
Gemeente Haarlemmermeer (Ruimte Economie en
Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Recreatie en Landschap) •
Stakeholders Havenkwartier
Leeswijzer analyse en denkrichtingen De Gebiedsagenda is als volgt opgebouwd: per thematische invalshoek wordt eerst een inventarisatie gegeven van de beleidsdocumenten, gekleurd door de afgenomen interviews. Daarna wordt de ruimtelijke analyse uitgewerkt en de voorgestelde denkrichting getoond. De denkrichting wordt aangevuld met referentiebeelden.
7
Eerste indruk locatie & omgeving
Auto georiënteerde omgeving.
Beperkt aanbod deelmobiliteit bij station.
Verborgen recreatie, lastig vindbaar en bereikbaar.
Versteende gebieden.
8
Zeer bijzondere, (verborgen) erfgoed parel in het groen. Gebouw zeer lastig te zien vanuit directe omgeving. (kan niet dichtbij komen).
Bijzondere zichtlijnen op Hageveld vanuit Heemstede.
Kwalitatief groen gebied aan de Spaarne.
Entree Heemstede vanuit Ringvaartbrug Cruquius zeer onaantrekkelijk en zeer lastig oversteekbaar als voetganger of fietser.
9
LANDSCHAP
Atheneum College Hageveld 10 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Inventarisatie beleidsdocumenten Conclusie beleidsdocumenten Rondom Heemstede bevinden zich verschillende waardevolle landschapsstructuren, waarvan de ambitie is dat deze behouden en versterkt worden. Het landschap is een van de belangrijkste identiteitsdragers van de regio Zuid-Kennemerland. De kwaliteit van een aaneengesloten groenblauw netwerk is onmisbaar in een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Heemstede vervult een belangrijke rol in de landschappelijke verbinding tussen de duinen en de groengebieden in de Haarlemmermeer en langs het Spaarne. Omgevingsvisie op hoofdlijnen Heemstede
Ecologie visie Heemstede, Omgevingsvisie Hillegom, Omgevingsvisie Haarlemmermeer, Omgevingsvisie Haarlem, Ontwikkelperspectief Binnenduinrand
Omgevingsvisie op hoofdlijnen Heemstede
Verstedelijkingsconcept MRA 2050 - Landschap
Visie Spaarnwoude park 2040
Ontwikkelperspectief Binnenduinrand
Daarnaast zijn klimaat en duurzaamheid ook leidende principes bij ruimtelijke ontwikkelingen in de regio.
Omgevingsvisie Haarlem
11
Kansen en knelpunten landschap regionale schaal De locatie ‘t Groot Clooster heeft grote waarde als
Er is steeds meer behoefte aan recreatieve ruimte. Het
open gebied in de regio; het gebied is een groene,
is de ambitie om de druk op de duinen en de duinrand af
rustige oase in stedelijk gebied. De kwaliteit van huidige
te laten nemen door andere gebieden toegankelijker te
groengebieden tussen steden in de MRA zijn nodig om
maken. Tevens is er een wens om de recreatieve langzaam
deze regio leefbaar te houden. De urgentie voor het behoud
verkeerroutes tussen de kust en de regio te verbeteren zodat
van deze groengebieden wordt alsmaar groter door de woningbouwontwikkelingen in de MRA. Grootschalige uitbreiding van het groen is niet mogelijk, dus is een goede zonering van deze gebieden belangrijk. Ook zijn de
Kansen: •
groen-blauwe structuur in de regio. De zuiderzoom van
natuurdoelstellingen voor deze gebieden hoog. ‘t Groot Clooster grenst aan oostelijke zijde aan een van de weinige groene structuren in de regio waar een
Schalkwijk wordt groen geïntensiveerd, logisch om dat idee door te trekken naar de overkant. •
unieke parel en van grote waarde in regionale context.
projectlocatie vormt een belangrijke schakel in het groene
aan de aanpak van wateroverlast en droogteproblemen in de regio. Knelpunten: •
verbonden is voor actieve mobiliteit, voetgangers en
Spaarnwoude, de Zuiderzoom van Schalkwijk, het groen ‘t Groot Clooster als onderdeel van het waardevol landschap past binnen de regionale ambities om de huidige kwaliteiten te behouden en te versterken. Dit is ook
Gebied rondom de Spaarne beter activeren zodat het beter beleefbaar is, knelpunt is dat het gebied slecht
netwerk tussen de binnenduinrand, de groengebieden van langs de Ringvaart en de westkant van de Haarlemmermeer.
Door waterberging en natuurvriendelijke inrichting van het Heemsteeds landschap kan Heemstede bijdragen
Spaarnwoude te vinden.
polderlandschap en duinlandschap richting Zandvoort. De
Kans om beter aan te sluiten op recreatieve behoefte natuur sterker te verbinden vanaf de projectlocatie.
•
In de directe omgeving zijn verder recreatiegebieden in
Heemstede bevindt zich in een overgangsgebied tussen het
Recreatiegebied en evenementenlocatie de Groene Weelde
van mensen in nabijheid van het gebied om omliggende
aaneengesloten groen/blauw gebied met recreatief programma zich bevindt. Het gebied is daarmee een
Gebied nog sterker inzetten als onderdeel van grotere
Open Spaarnegebied
fietsers •
De druk op de groene ruimte neemt toe, ook in combinatie met de energietransitie en benodigde (ondergrondse) infrastructuur.
belangrijk in het kader van nabijheid; groen in de nabijheid van woongebieden zorgt voor een goede leefbaarheid en gezondheid, en vermindert autobewegingen naar verder gelegen groen- en recreatiegebieden.
Amsterdamse Waterleidingduinen 12 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Strand
Circuit
Buitenhuizen
De Groene Weelde Haarlemmermeersre bos
Kennemerduinen
Bossen Houtrak
Grote toeristische trekpleisters regio
Haarlem Schoteroog Tuinen van West
Zandvoort
Duingebied
Amsterdam
Lutkemeerpark
Heemstede ‘t Groot Clooster
Groengebied aan Spaarne
Stelling van Amsterdam
Waterleidingduinen
Poldergebied
Park de Oeverlanden
De Groene Weelde Haarlemmermeersebos Boseilanden
Landschapsstructuren regio
Polder
Amsterdamse Bos Schiphol
Park 21
Legenda Duingebied
Hoofddorp
Bosgebied Poldergebied Groengebied overig Recreatiegebied Stelling van Amsterdam Fort
Nieuw Vennep 0
1km
2km
3km
4km
Schootscirkel
Kaart regionaal landschap 13
Kansen en knelpunten landschap gemeenteschaal In de zuidelijke punt van ‘t Groot Clooster bevindt zich groen recreatief programma met een lokaal karakter (speelbos Meermond) met lokaal karakter. Dit programma ligt erg
Kansen: • Het open groengebied direct aan het Spaarne is erg waardevol en uniek. Het advies is om de openheid van
verborgen en is slecht vindbaar. De nabijgelegen Groene
het landschap te behouden. Dit is één van de enige
Weelde heeft een meer regionale functie.
plekken waar niet aan weerszijden van het Spaarne bebouwing is geplaatst.
Het oostelijk deel is een lager gelegen boezem ( -1,5m nap). Deze polder biedt open zicht op het Spaarne. Dit
•
waterbuffering of onbegaanbare natuur op de lager
is uniek, omdat in de omgeving de rand van het Spaarne
gelegen boezem. Denk hierbij aan verbetering van de
veelal bebouwd is. Er ligt een kans om de polders binnen het
waterkwaliteit en toepassen van natuurvriendelijke
gebied op boezemniveau te brengen. Voor piekberging zijn de lager gelegen gebieden geschikt. In algemene zin moet er ruimte komen voor waterberging. Hoewel deze locatie hier
oevers. Biodiversiteit is van toegevoegde waarde. •
niet cruciaal voor is, ligt er wel een kans om de waterkwaliteit te verbeteren en in te zetten op natuurvriendelijkere oevers. De vergroting van de biodiversiteit is hier van toegevoegde waarde.
•
De kern van het gebied rondom Hageveld heeft veel kwaliteit, met aanwezigheid van grote bomen. Deze groene kern is in privaat eigendom en niet toegankelijk. Er
•
liggen kansen om beter aan te sluiten op de omliggende groenstructuren. De projectlocatie vormt hierbij een verbindingszone tussen stedelijk gebied en omliggende groen- en recreatiegebieden. Meer groene stepping-stones zijn wenselijk.
Kansen voor inzetten plangebied aan het Spaarne voor
Wandelbos Groenendaal
Kans om beter aan te sluiten op recreatieve behoefte van mensen in nabijheid van het gebied. Bijvoorbeeld kleinschalig recreatief programma met goede langzaamverkeer verbindingen. Verbind fietspaden en wandelroutes met natuurgebieden, parken en water, zodat bewoners en bezoekers optimaal kunnen genieten van Heemstede’s groene omgeving. Aanleggen van groene zones langs drukke wegen zoals de N201 om geluidshinder te verminderen en de luchtkwaliteit te verbeteren.
Cruqiuisgemaal
Knelpunten: •
Gebied rondom de Spaarne beter verbinden met ‘t Groot Clooster, zodat het beter beleefbaar is. Knelpunt
’t Groot Clooster zou in de toekomst beter kunnen
is dat het gebied lastig te verbinden is voor langzaam
aansluiten bij de lokale recreatieve behoeften. Intensieve
verkeer door het Spaarne en drukke autowegen.
recreatie is niet bij uitstek wenselijk, aangezien de nabijgelegen locatie Groene Weelde hiervoor is aangewezen. Hier wordt geïnvesteerd in de uitbreiding van het recreatief programma op regionale schaal. Het maken van goede en aantrekkelijke verbindingen met recreatiegebied Spaarnwoude voelt als een logische stap. 14 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
•
Een knelpunt is de financiering van natuurontwikkeling en aankoop van gronden voor een kwaliteitsslag.
•
Sterke verstening op delen van het projectgebied is een knelpunt. Huis Leyduin
Sportpark
Heemstede
Haarlem Schalkwijk
‘t Groot Clooster
Poelbroekpark
Lager gelegen boezem
Leyduin
Vijfhuizen
Molenplaspark Groenendaal Wandelbos
Sportpark Speelbos Meermond
Golfclub
Cruquius Sportpark
Museum Cruquius Kinderboerderij
Fort Heemstede De Groene Weelde
Legenda Bosgebied Poldergebied Groengebied overig
Hoofddorp
Recreatiegebied
Linnaeushof
Sportpark Haarlemmermeerse bos
Lage boezem Locatie spelen regio Locatie spelen lokaal Recreatieve (fiets)route
Kaart kansen en knelpunten landschap 15
Historische betekenis van de locatie Het gebied ’t Groot Clooster heeft een rijke geschiedenis
naar de historische hofjes en velden in de omgeving, wat
voor naastgelegen bedrijventerrein. Door de strategische
die teruggaat tot de middeleeuwen, toen hier een klooster
de connectie met het agrarische verleden van het gebied
ligging van ’t Groot Clooster nabij verkeersaders zoals de
gevestigd was. Dit klooster, dat het gebied zijn naam gaf,
benadrukt. Het Klooster in Heemstede valt nu op door
N201 heeft het gebied zich in de loop van de 20e eeuw
speelde een belangrijke religieuze en agrarische rol in de
het enorme kloostergebouw met koepel uit de jaren 1920.
verder ontwikkeld, deels met kleinschalige bedrijvigheid en
regio. Na de Reformatie in de 16e eeuw werd het klooster
Van de oude buitenplaats is weinig meer over. Op het
woningen.
opgeheven, en het terrein kreeg een andere bestemming. In
terrein zijn nu een appartementencomplex en een school
de 19e eeuw kreeg het gebied een nieuwe invulling met de
gevestigd en is daarom officieel niet openbaar toegankelijk.
oprichting van het Gymnasium Hageveld, dat in 1923 werd
Het huidige Hageveld met landschapspark heeft veel
gebouwd op een deel van het voormalige kloosterterrein.
landschappelijke kwaliteiten. Structuren zoals de (oprij)
Dit imposante gebouw, met zijn parkachtige omgeving,
laan zijn nog steeds zichtbaar. Het terrein direct rondom
werd een belangrijk onderwijsinstituut en is tegenwoordig
Hageveld is ontoegankelijk voor bezoekers. Tussen de
een gemeentelijk monument. De naam Hageveld verwijst
verschillende bomenrijen bevindt zich een parkeerterrein
Hageveld 16 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
•
Kans om de historische betekenis sterker tot uitdrukking te laten komen en als identiteitsdrager in te zetten. Landschapspark sterker verankeren in de grotere structuur.
Buitenplaats het Klooster in 1724.
Kaart van het oorspronkelijke klooster, met tuin naar Spaarne.
Kaart uit 1923, met daarop de pas gebouwde Seminarie Hageveld.
Lange laan met bomen nu in gebruik als parkeerplaats.
17
Denkrichting landschap Het advies is om het oostelijke deel van de projectlocatie in te zetten voor natte natuur/natuurontwikkeling met natuurvriendelijke oevers. Dit gebied is lager gelegen, wat kansen biedt om de polder op boezemniveau te brengen. Dit past in de ambitie van de regio om meer waterberging te huisvesten. Dit gebied beperkt toegankelijk maken, eventueel met een laarzenpad langs het Spaarne. De openheid langs het Spaarne koesteren en ruimte laten voor natuurontwikkeling en ecologische waarden. ‘t Groot Clooster heeft grote waarde als groengebied voor de regio, zeker met het oog op de regionale woningbouwontwikkelingen. Sluit het plangebied zoveel mogelijk aan op het robuuste regionale groennetwerk als onderdeel van het waardevolle landschap. Landschap en recreatie zijn onderdeel van een groter regionaal geheel. Verbeter de kwaliteit en aanwezigheid van aantrekkelijke recreatieve fiets- en wandelroutes door het gebied, die recreatie, sport en groen beter bereikbaar maken voor inwoners van Heemstede. Uitbreiding van de recreatieve functie op de locatie biedt kansen om voor inwoners van Heemstede recreatieve plekken op fietsafstand bereikbaar te maken. Deze locatie moet activiteit stimuleren. Fragmentatie tegengaan en verminderen door een robuuste groenstructuur waar het klooster onderdeel van uitmaakt. Programma inpassen in dit parklandschap.
Kansen om gesloten functies onderdeel te laten zijn van het recreatief landschap, zoals sportvelden en Hageveld. Het advies is om beter aan te sluiten op de robuuste groenstructuren van Heemstede met haar omgeving door het toevoegen van groene steppingstones op versteende plekken in het plangebied. 18 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Klompenpad langs het water.
Groen ingepaste parkeerplekken
Bomenlaan inzetten als herkenbare structuur.
Natte natuurontwikkeling.
Programma onderdeel maken van het landschap.
Fietsroutes door het groen.
Maak het bestaande erfgoed beter zichtbaar en zet het in als identiteitsdrager. Voorstel is bijvoorbeeld een kleinschalig horecapunt met uitzicht op Hageveld en het in ere herstellen van de oprijlaan met bomen. Daarnaast liggen er kansen voor het vergroenen wegprofielen en parkeerplaatsen binnen het gebied, en langs de N201. Deze zijn nu zeer onaantrekkelijk en een barrière voor ecologie. In het gebied, vooral op het bedrijventerrein bevindt zich een heel aantal versteende maaiveldparkeerplekken. Deze hebben ook een slechte invloed op de klimaatadaptiviteit van het gebied en de aantrekkelijkheid. Het voorstel is om het principe van waterdoorlatende materialen in het gebied en het planten van groene buffers tussen de parkeerstroken te introduceren.
Doorgaande recreatieve fietsroute door het gebied Aaneengesloten parklandschap
Bomenlaan als identiteitsdrager Toevoegen groene steppingstones
Natte natuur op boezemniveau Laarzenpad langs het Spaarne
Herenboeren
Het advies is om geen programma te bouwen in het plangebied daar waar zich nu groene gebieden bevinden, maar dit enkel te doen door transformatiev an en inbreiding in huidig gebouwd gebied. Legenda Aaneengesloten groengebied Lager gelegen boezem
Aantrekkelijke fietsroute naar de Groene Weelde
Regionaal recreatiegebied Sportlocatie Recreatieve bestemming Recreatieve (fiets)route Nieuwe/verbeterde fietsverbinding Laarzenpad Bomenlaan Denkrichting landschap 19
MOBILITEIT
20
Inventarisatie beleidsdocumenten Conclusie beleidsdocumenten Een goede regionale en lokale bereikbaarheid is randvoorwaardelijk voor elke ontwikkeling die in de regio plaatsvindt. Daarnaast is het van belang dat wordt ingezet op slimme en duurzame mobiliteitsconcepten om woon-werkverkeer te beperken en de toenemende verkeersdruk te dempen. Er moet regionaal in worden gezet op het versterken van aantrekkelijke en veilige fietsverbindingen en (hoogwaardig) openbaar vervoer. Regionale hubs zorgen voor een goede overstap op de fiets en het (H)OV.
Omgevingsvisie op hoofdlijnen Heemstede
Mobiliteitsvisie Zuid Kennemerland
Omgevingsvisie op hoofdlijnen Heemstede
MRA verstedelijkingsconcept 2050
Structuurvisie Haarlem
21
Kansen en knelpunten mobiliteit regionaal De verschillende regionale ontwikkelingen vergroten de
Kansen:
druk op het mobiliteitssysteem. Dit vraagt om aanpassingen
•
Kansen voor betere regionale fietsverbindingen naar
van het regionale wegennet, zoals de Driemerenweg.
omliggende plaatsen zoals Haarlem, Hoofddorp, de
De bereikbaarheid van de regio is ook een reden om de
kust en recreatieve bestemmingen biedt duurzame
woningaantallen laag te houden. De N201 staat onder druk en er is weinig ruimte binnen het huidige mobiliteitsnetwerk,
alternatieven voor autoritten. •
Het inzetten op slimme mobiliteitsoplossingen zoals
waardoor het verschillende knelpunten veroorzaakt in
deelvervoer en mobiliteitshubs bij OV-stations/ HOV
de doorstroming, leefbaarheid en oversteekbaarheid.
haltes biedt nieuwe mogelijkheden voor duurzamer
De druk op het wegennet en de kustzone zal door de
reizen.
woningbouwontwikkelingen in de regio verder toenemen. Er
NS station Heemstede-Aerdenhout
zijn brede maatregelen nodig om de groei van autoverkeer te beperken. Op de N208 speelt een vergelijkbare
Knelpunten:
problematiek. Heemstede heeft in de Woonvisie 2023
•
De N201 is een cruciale verkeersader in de regio, maar
beleidsuitvoering gegeven aan de Woondeal MRA als
kampt met overbelasting. Toename van woningbouw en
onderdeel van het Verstedelijkingsconcept 2050. De
bedrijvigheid in Heemstede en omliggende gemeenten
realisatie van de woningen en bijbehorende voorzieningen in Heemstede kan alleen gerealiseerd worden als de
verhoogt de druk verder. •
Ontwikkelingen met een grote verkeersaantrekkende
beschikbaarheid en bereikbaarheid van (boven)regionale
werking zijn niet wenselijk. Doorgaand autoverkeer moet
mobiliteit geborgd is.
worden geminimaliseerd door met beleid hierop in te spelen (P+R locaties, OV-knooppunten).
Verkeercirculatie via de Driemerenweg heeft weinig
•
Nieuwe woningbouwprojecten en bedrijventerreinen in
effect voor Haarlemmermeer. Een afsluiting van de
de regio, zoals in Schalkwijk, Cruquius en Zandvoort,
doorstroom door Heemstede zorgt voor extra ruimte voor
kunnen extra verkeersstromen richting Heemstede
lokaal verkeer, en zou meer ruimte kunnen geven voor woningbouwontwikkeling op bijvoorbeeld Cruquius.
veroorzaken zonder passende infrastructuur. •
Heemstede moet intensief samenwerken met
De BRT studie en een verbinding tussen OV-Hub Haarlem
omliggende gemeenten om mobiliteitsproblemen aan
Nieuw Zuid en Heemstede/Zandvoort is belangrijk voor
te pakken, wat soms uitdagend is door verschillende
de regio. Heemstede blijft hierin een knelpunt gezien de
prioriteiten en belangen.
benodigde ruimtereservering. IC-stations worden ingezet als
Nieuw OV-knooppunt Nieuw Zuid in Haarlem
•
BRT en verbeterde OV-verbindingen zijn belangrijk voor
OV-hub waar bijvoorbeeld deelmobiliteit wordt aangeboden.
de regio, benodigde ruimtereservering is hierbij een
De nieuwe HOV-hub Haarlem Nieuw Zuid is dichtbij de
knelpunt.
projectlocatie en er komt een directe aansluiting richting station Heemstede-Aerdenhout. Ringvaartbrug Cruquius 22 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Zaandam
Santpoort-Noord
Santpoort-Zuid
Regionale verbinding
Bloemendaal Overveen
Haarlem Spaarnwoude
Sloterdijk
Halfweg-Zwamenburg
Zandvoort Missing link regioring Heemstede-Aerdenhout
HOV-hub Amsterdam
Lelylaan
‘t Groot Clooster Knelpunt N201
N201
Legenda Treinspoor
Schiphol
Hillegom
Treinstation Regionale autoverbinding
Hoofddorp
Autosnelweg Autoweg HOV-verbinding Toekomstige HOV-verbinding HOV-hub OV-hub bij treinstation
Nieuw Vennep
Huidig knelpunt 0
1km
2km
3km
4km
Kansen en knelpunten mobiliteit regio 23
Kansen en knelpunten mobiliteit gemeenteschaal Met nieuwe gebiedsontwikkelingen moet worden ingezet
Kansen:
op goede HOV-bereikbaarheid om de bereikbaarheid en
•
•
Als er programma ontwikkeld wordt op ‘t Groot Clooster,
Flankerend beleid & mobiliteitsmaatregelen volgens
moet het zo min mogelijk autoverkeer aantrekken. Het
leefbaarheid te bevorderen. Er zijn verschillende haltes
het STOMP1-principe randvoorwaardelijk voor
programma voor deze locatie is daarom per definitie
geprojecteerd aan de rand van het gebied. Door met
ontwikkelingen.
beperkt. De ontsluiting van het ontwikkelgebied is een
Verbetering van lokale fietsinfrastructuur, zoals veiliger
aandachtspunt.
ontwikkelingen van woon- en werkgebieden aan te sluiten op
•
deze HOV-haltes, kan de toename van autoverkeer worden
kruispunten en betere fietsverbindingen naar OV-
beperkt.
stations, kan fietsgebruik stimuleren. •
Betere fietsverbindingen door het plangebied
Prioriteren van fietsgebruik door aantrekkelijke regionale
verbeteren de toegang tot sport- en
fietsroutes en missing links in te vullen in het netwerk:
recreatievoorzieningen voor omliggende wijken. Lokale
het gaat hierbij om de bereikbaarheid van onder andere
gebruikers kunnen zo gemakkelijker per fiets het
sport en recreatie voor inwoners van Heemstede. De
speelbos, bedrijvigheid, woningen en Atheneum College Hageveld bereiken.
oversteekbaarheid van de N201 vormt daarbij een knelpunt. •
om uitwisseling tussen wijken en programma mogelijk te
Fietsverbindingen in het projectgebied zijn er amper.
maken.
Doorgaande fietsroutes lopen langs de onaantrekkelijke hoofdweg (N201). Het huidige netwerk nodigt weinig
Kansen voor het beter oversteekbaar maken van N201
•
Een betere verbinding van het gebied met de
uit tot het gebruik van de fiets. Er is wel een inprikker
omliggende woonwijken draagt bij aan meer nabijheid
richting Atheneum College Hageveld, maar die is niet
voor nieuwe bewoners in het gebied, maar ook voor
doorlopend. Een betere verbinding van het gebied met
bestaande inwoners van de omliggende wijken.
omliggende woonwijken kan daarbij ook bijdragen aan een
•
en werkgelegenheid, waarmee er meer nabijheid ontstaat
•
Kansen voor kwaliteitsslag entree Heemstede via
Lage oversteekbaarheid N201 ter hoogte van plangebied.
Cruquiusbrug.
voor nieuwe bewoners in het gebied, maar zeker ook voor bestaande inwoners van de omliggende wijken.
Kansen voor lagere parkeernorm en deelgebruik parkeervoorzieningen
leefomgeving waar meer divers aanbod is van voorzieningen
•
Het grote aantal parkeerplekken in plangebied die na kantooruren leeg staan, biedt kansen voor andere
Goede doorgaande routes door het gebied en een goede
parkeeroplossingen zoals deelgebruik of gestapeld
oversteekbaarheid van de N201 zijn randvoorwaardelijk
parkeren.
voor het toegankelijker en aantrekkelijker maken van het groen en programma op de projectlocatie. Tot slot geeft de Cruquiusweg (N201) negatieve effecten op leefbaarheid op
Knelpunten:
het vlak van geluid en luchtkwaliteit.
•
Verkeer op de Cruquiusweg geeft negatieve effecten op de leefbaarheid zoals geluidsoverlast en lage luchtkwaliteit. Fietsverbinding tussen Heemstede en ‘t Groot Clooster
24 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster STOMP staat voor Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a Service, Priveauto
1
N232
N205 Europaweg
N201 Treinstation N208
Schalkwijk
Heemstede
‘t Groot Clooster
N208
Vijfhuizen
N201
Legenda
Cruquius
Treinspoor Treinstation Regionale autoverbinding Autoweg HOV-halte Hoofdfietsroute Bennebroek
Fietsroute
Hoofddorp
Missing link netwerk Lucht en geluidshinder Kansen en knelpunten mobiliteit gemeente 25
Denkrichting mobiliteit Er zijn bestaande knelpunten in het mobiliteitssysteem, deels veroorzaakt door de N201. Met de toenemende druk door meerdere regionale ontwikkelplannen zal dit knelpunt niet verminderen. Toevoegen van programma met een grote verkeeraantrekkende werking is daarom niet wenselijk. Een goede HOV-bereikbaarheid is belangrijk. Daarnaast moet worden geïnvesteerd in aantrekkelijke fietsroutes naar en door het gebied. Dit moet in combinatie met programma ontwikkeling worden beschouwd. Het wordt aangeraden deze OV-haltes aantrekkelijk in te richten zodat het kwalitatieve plekken zijn.
Aantrekkelijke OV-haltes.
Nieuwe brugverbinding voor fietsers naar woonbuurten.
Vergroenen infrastructuur.
Wandelpaden in groene omgeving.
Verbeteren oversteekbaarheid voor voetgangers.
Gestapeld parkeren.
Er zijn geen doorgaande wandel- en fietsstructuren in dit gebied. De belangrijkste doorgaande route voor fietsers is langs de N201. Er ligt een kans om door het gebied een aantrekkelijke, veilige en doorgaande fietsroute te maken, inclusief brugverbinding naar het noorden, die omliggende woonwijken verbindt met recreatieve bestemmingen in en om ‘t Groot Clooster. Het Spaarne is weinig toegankelijk om langs te wandelen. Aan ‘t Groot Clooster ligt een kans om hier een looppad te realiseren langs het water, met verbindingen op omliggende looppaden in het zuiden. Het water kan worden overgestoken middels een trekvlot. Voorgesteld wordt de N201 ter hoogte van het plangebied beter oversteekbaar te maken voor voetgangers en fietsers, in combinatie met het vergroenen van de verkeersader. Dit bevordert de uitwisseling tussen omliggende wijken en (nieuw) programma binnen het plangebied. Hiermee wordt ook de aantrekkelijkheid van de dorpsentree verbeterd.
26 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
De veelheid aan maaiveld parkeerplekken kan slimmer gebruikt worden door middel van bijvoorbeeld deelmobiliteit. Veel van de parkeerplekken bij bedrijven wordt namelijk vooral gebruikt tijdens kantooruren. Bij het toevoegen van woonprogramma op het plangebied wordt geadviseerd dit met een lage parkeernorm te doen, bij aantrekkelijke HOV haltes en het overige parkeren te bundelen in een parkeerhub. Dit is een gestapelde parkeerfaciliteit met in de plint programma zoals een fietsenmaker, post pakketpunt etc.
Fietsbrug naar omliggende woonbuurt Inzetten op (H)OV bereikbaarheid
Verminderen maaiveldparkeren
Laarzenpad langs het Spaarne
Aantrekkelijke fietsroute
Trekvlot
Legenda Autoverbinding Regionale fietsroute Lokale fietsroute Nieuwe/verbeterde fietsroute Laarzenpad Nieuwe brugverbinding HOV-halte Oversteekplaats Denkrichting mobiliteit 27
PROGRAMMA
28
Inventarisatie beleidsdocumenten Conclusie beleidsdocumenten In de regio wordt ruimte geboden voor de duurzame ontwikkeling van woon- en werkgebieden. Dit is mogelijk door transformatie van bestaande bedrijventerreinen en ontwikkeling van woonwerklocaties. Daarnaast moeten voorzieningen en bedrijfslocaties toekomstbestendig worden gemaakt. Ook is een disbalans te zien in woonen werklocaties in de regio, wat zorgt voor veel bewegingen van woon- werkverkeer. Omgevingsvisie op hoofdlijnen Heemstede
Ruimtelijk voorstel Noord-Holland
MRA Verstedelijkingsconcept 2050
Heemstede maakt onder andere deel uit van de MRA, waar vele ruimtelijke en maatschappelijke opgaven op regionale schaal moeten worden aangepakt. Rondom de projectlocatie bevinden zich grootschalige ontwikkellocaties. In beleidsdocumenten wordt beschreven dat in Heemstede geen ruimte is voor de realisatie van grootschalige recreationele trekpleisters.
Omgevingsvisie op hoofdlijnen Heemstede
Geluidsbelasting
Omgevingsvisie Haarlemmermeer
Gasleiding
MRA Verstedelijkingsconcept 2050
MRA Verstedelijkingsconcept 2050
Omgevingsvisie Haarlem
29
Kansen en knelpunten programma regionaal Rondom Heemstede vinden verschillende grote gebiedsontwikkelingen plaats, zoals in buurgemeenten Zandvoort, Haarlem en Haarlemmermeer (Cruquius). De ontwikkelingen in de regio laten zien dat de druk op verschillende systemen (voorzieningen, mobiliteit, recreatie, etc.) sterk gaat toenemen. Dit zorgt ook voor een extra druk op de kustzone. De woningbouwontwikkelingen in het westen van Haarlemmermeer blijven aan de onderkant van de in visiedocumenten voorgestelde bandbreedte en worden in lagere dichtheid gebouwd in landschappelijke setting (Wickevoort).
De woon-werk balans op MRA schaal is van groot belang.
naar woningen zou niet ten koste moeten gaan van
Deze is nu op veel locaties binnen de MRA niet in balans. Er
economisch waardevolle bedrijventerreinen in de regio.
bestaat een disbalans tussen de werkende bevolking in
Transformatie zonder compensatie op een andere
Heemstede en het aanbod van passende werklocaties in de
locatie is niet wenselijk.
nabijheid; er is een groot aandeel in de diensteconomie en
•
Interessante locatie om woon-werk balans
aantal ZZP’ers. ‘t Groot Clooster kan een (kleine) bijdrage
binnen Heemstede te verbeteren. Hoogwaardige
leveren bij het oplossen van de woon-werk balans binnen de
arbeidsplaatsen voor lokale hooggeschoolde
MRA. Daarnaast willen de gemeenten in Zuid-Kennemerland
ondernemers. Intensivering ‘t Groot Clooster koppelen
en MRA inzetten op behoud van bestaande
aan passende werkgelegenheid.
bedrijventerreinen, en het beter benutten, verduurzamen en vergroenen ervan. Dit geldt ook voor de bedrijventerreinen in Heemstede.
Voor de ontwikkelingen aan de oostzijde van Haarlemmermeer (Parels aan de Ringvaart) geldt dat hier landelijk ingerichte woonmilieus aan de rand van Haarlemmermeer worden voorzien, afgewisseld door polderlandschap. Voor bijvoorbeeld de ontwikkeling van Cruquius-Zwaanshoek worden circa 2.500 nieuwe woningen voorzien. In een recente Kamerbrief zijn 24 doorbraaklocaties aangewezen voor gebiedsontwikkeling voor het versneld realiseren van woningen. Hieronder valt de Westflank van de Haarlemmermeer met onder andere Cruquius, Cruquius-Zwaanshoek, en de spoorzone van Hoofddorp. Voor Cruquius zijn plannen om circa 1.000
Kansen & knelpunten • Ontwikkelingen met een grote verkeersaantrekkende werking zijn niet wenselijk, gezien de toenemende druk vanuit de regio op het mobiliteitsnetwerk. Er is een kans voor toevoegen van programma nabij HOV haltes, •
waarbij een lage parkeernorm wordt gehanteerd. Binnen de MRA is er een grote vraag naar passende
Woningbouwontwikkeling Wickevoort
woningen en werkplekken, maar ’t Groot Clooster is hierin niet de meest significante locatie (gezien grootte en ligging). Regionaal gezien kan woningbouw en bedrijfsontwikkeling op deze locatie mobiliteitsproblemen veroorzaken, vooral als het leidt tot een sterke toename van verkeersstromen. Dit geldt
woningen toe te voegen in een gemengd milieu op het huidige bedrijventerrein. Voor het gebied tussen Cruquius en Zwaanshoek wordt momenteel gewerkt aan een ruimtelijk plan. Hoeveel woningen hier zullen worden gerealiseerd is nog niet bekend. Deze ontwikkelingen zullen effect hebben op de doorstroming en verkeersveiligheid op de N201, als er
ook voor woningbouw langs de N201 buiten Heemstede, zoals in Zandvoort en Cruquius.
geen beheersmaatregelen worden getroffen. •
Transformatie bedrijventerreinen (maakindustrie) Woningbouwontwikkeling Hyde Park, Hoofddorp
30 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Zijlweg
Haarlem
Sloterdijk Oostpoort
Zandvoort Zuidwest
+ 750 Zandvoort
+ 10.000 Haarlem Heemstede
Schalkwijk
Amsterdam
+ 150.000 Amsterdam ‘t Groot Clooster
Cruquius
Wickevoort
+ 2.500 Cruquius-Zwaanshoek Schiphol Hyde Park Hoofddorp + 15.000 Hoofddorp President
Legenda Grootschalige ontwikkellocatie
+ 5.000 Nieuw-Vennep
Ontwikkellocatie wonen Ontwikkellocatie werken
Nieuw Vennep
Cluster ontwikkelingen 0
1km
2km
3km
4km
31
Kansen en knelpunten programma gemeenteschaal In Heemstede is een aantal woningbouwontwikkelingen in
zorgen voor wateroverlast bij bebouwing van dit gebied. De
voorbereiding. Vaak gaat het om ontwikkelingen met een
openheid langs het Spaarne biedt daarbij veel kwaliteit.
maakindustrie, gecombineerd met woningbouw in het
relatief lage dichtheid in een landschappelijke setting. De
De ontwikkeling van het Havenkwartier heeft potentie
Havenkwartier, op locaties dicht bij HOV-haltes en met
mogelijke transformatie van het Havenkwartier kan voorzien
doordat het dichtbij HOV-haltes, en nabij de voorzieningen
lage parkeernormen.
in een hogere dichtheid en meer stedelijke setting zodat er
van Heemstede ligt. In de context van de MRA is het geen
voldoende woningen gebouwd kunnen worden. Recreatief-
significante ontwikkeling, maar elke woning telt. Het is
binnen het gebied, maar ook voor omliggende
en sportprogramma bevindt zich op de projectlocatie. Deze
interessant om te kijken naar het woningtype dat hier
woongebieden; vooral ook recreatief en werkprogramma
voorzieningen kunnen ook gebruikt worden door nieuwe
moet komen. Zo is er een regionale vraag naar woningen
bewoners en worden daarmee zwaarder belast.
voor gezinnen, ouderen en alleenstaanden. Deze zouden
Door de disbalans tussen wonen en werken in de regio is
•
•
Er liggen kansen voor de kwaliteitsslag in de
Diversiteit in programma is gunstig voor de leefbaarheid
voor inwoners van Heemstede draagt hieraan bij. •
Heemstede kan binnen haar bestaande grenzen
gemengd kunnen worden met maakindustrie met een lage
kansen benutten voor inbreidingslocaties, zoals het
milieucategorie.
transformeren van oude industriële terreinen naar
het interessant om hoogwaardige werkplekken te creëren
woon- of werkgebieden, wat ruimtebesparend werkt en
voor hoogopgeleiden, zoals startups en consultancy in de
Met de uitplaatsing van de waterzuiveringsinstallatie
gemeente. Dit stimuleert de lokale economie. Aangezien er
ontstaan kansen voor nieuwe programmering. Het concept
de bestaande infrastructuur beter benut.
geen uitbreidingslocaties voor bedrijventerreinen zijn binnen
van de Herenboeren is toekomstvast, maar de vraag is of de
ontwikkeling is een kans om het tracé bovengronds
Heemstede, kan intensivering van bestaande terreinen
lage polder een ideale locatie is.
goed in te richten met buffer van 100 meter voor de
•
ruimte bieden voor het MKB en andere bedrijvigheid.
Let op de gasleiding onder het gebied; nieuwe
inpassing van gevoelige functies.
Daarnaast wordt op deze manier een bijdrage geleverd
Kansen
aan het behoud van de lokale werkgelegenheid. Het is
•
Het toevoegen van kleinschalige werkplekken en het
Knelpunten
logisch op de projectlocatie ruimte te bieden aan bedrijven
ondersteunen van lokale ondernemers kan de economie
•
die zich op een bedrijventerrein moeten vestigen. Dat
van Heemstede versterken en werkgelegenheid dichter
voor woningen en bedrijvigheid) en moet de bestaande
houdt ook in dat bedrijven die niet noodzakelijkerwijs
bij huis creëren. Dit kan de aanwezige disbalans tussen
ruimte optimaal benutten. Dit kan leiden tot conflicten
op een bedrijventerrein gevestigd moeten zitten kunnen
wonen en werken binnen de MRA verbeteren.
tussen verschillende functies (wonen, werken, recreëren
verplaatsen. Daarbij kan de toekomstbestendigheid van
Heemstede heeft weinig ruimte voor expansie (zowel
& landschap).
de bedrijvigheid op ‘t Groot Clooster verbeterd worden
•
door transformatie (Havenkwartier) en intensivering
Gebouwd programma aan zuid-west zijde van het plangebied is niet wenselijk (wel mogelijk maar het
te koppelen aan een algehele kwaliteitsslag van de
boezemland aan het Spaarne ligt daar erg laag.)
bedrijventerreinen: vergroenen, waterberging, verduurzaming
•
Het is niet wenselijk programma toe te voegen op
energiehuishouding, kansen circulaire economie en
gebieden die nu groen zijn ingericht. Bouwen is
ruimtelijke kwaliteit.
enkel gewenst door inbreiden of transformatie huidig gebouwd gebied.
(Woning)bouw op de lager gelegen delen van de
•
projectlocatie is minder wenselijk. De oostzijde van het plangebied aan het Spaarne ligt laag en kan mogelijk 32 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
De entree van Heemstede via de Cruquiusbrug heeft een lage beeldkwaliteit.
Havenkwartier, Heemstede
Haarlem Zuidwest + 1500 Schalkwijk
Stationsgebied
+ 3800
Kennemerduin Winkelgebied Heemstede
+ 250 Havenkwartier
Manpadslaangebied + 149 Kernlocatie sport
Wickevoort + 750
Cruquius
Regionaal winkelcentrum
+ 1000
Legenda Potentiële ontwikkellocatie Zwaanshoek
Ontwikkellocatie wonen
+ 1500*
Ontwikkellocatie werken
*Aantal woningen ligt nog niet vast
Kernlocatie regio 33
Denkrichting programma De toevoeging van programma op de locatie ‘t Groot Clooster is per definitie beperkt door de druk op het verkeerssysteem. Bij bepaling van toevoeging van programma moet daarbij dus een focus liggen op (H)OV bereikbaarheid en bereikbaarheid per fiets of voet. Het is niet wenselijk om woningen te bouwen op locaties waar nu landschap is, omdat dit kan leiden tot verlies van waardevolle natuur, biodiversiteit en open ruimte. Daarnaast kunnen zulke ontwikkelingen negatieve effecten hebben op het milieu, zoals verstoring van ecosystemen wat de leefkwaliteit en het groene
Maakwijk, waar wonen en werken gemixt wordt.
Gestapelde woningen in het groen.
Representatieve gevels aan de straat.
Programma bij recreatie.
Appartementen in groene context.
Co-working locatie.
karakter van een regio vermindert. Het advies is enkel te ontwikkelen door te transformeren of in te breiden. Er is vraag naar werkgebieden die beter aansluiten bij de beroepsbevolking in Heemstede. Er is een onbalans tussen het aantal theoretisch geschoolden in de gemeente en het type banen dat beschikbaar is. Er is behoefte aan werkplekken voor zzp’ers en het MKB. Transformatie of verdichting van bedrijventerreinen, met ruimte voor kleinschalige werklocaties, biedt een oplossing. Tegelijkertijd is er vraag naar MKB-ruimte in de regio, wat de lokale economie versterkt. Het advies is om het economische profiel van Heemstede per locatie te analyseren, zodat de juiste bedrijvigheid gestimuleerd wordt. Hierin wordt in de Omgevingsvisie invulling gegeven. Werklocaties langs de N201 zijn gunstig door de bereikbaarheid per fiets en openbaar vervoer. Deze ligging is minder geschikt voor woningen door geluidsoverlast. Een optie is om woningen te ontwikkelen in het noordelijke Havenkwartier, gemengd met kleinschalige bedrijvigheid.
34 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
De aanbeveling is om bij transformatie van bedrijven aan de N201 een nieuw beeldkwaliteitsplan op te stellen om meer representatieve gevels aan te straat te bouwen om de dorpsentree van Heemstede
Werklocaties bereikbaar maken per fiets
aantrekkelijker te maken en de verblijfskwaliteit te verhogen. Hier kan het groen ook verder door de gebouwen heen getrokken worden, zodat het
Programma op loopafstand van HOV
beter zichtbaar is dat er een groen, kwalitatief gebied achter ligt. Ontwikkeling woonwerkmilieu
Passende dichtheid voor dit te transformeren gebied zijn gestapelde woningen in een groene context van ongeveer 5 tot 6 lagen met gedeelde parkeervoorzieningen en een lage
Hoogwaardige werklocatie langs de N201
parkeernorm. Het advies is om het recreatief programma
Recreatief programma op fietsafstand
beperkt uit te breiden, met kansen om de herontwikkeling van de AWZI hierin mee te nemen. Er zijn mogelijkheden voor het toevoegen van kleinschalig recreatief programma als centrale ontmoetingsplek voor omwonenden, bijvoorbeeld met uitzicht op Hageveld en bij het speelbos. Omdat op relatief korte afstand zich grote recreatieve functies bevinden van regionaal belang, is een grote spreiding niet wenselijk. Legenda Woonwerkmilieu Werklocatie Winkelgebied Heemstede Verbinding met groen Regionale trekker Denkrichting programma
Lokaal recreatief programma HOV-halte Verbeteren fietsverbinding
35
ACTIEAGENDA Inleiding De actieagenda geeft antwoord op de vraag ‘Hoe kunnen de denkrichtingen in regionaal perspectief worden vertaald naar concrete stappen in een bestuurlijke agenda?’ Hiernaast zijn ruimtelijke principes uitgewerkt per thematische invalshoek. Vervolgens worden per actie beleidsmaatregelen toegelicht.
36 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Ruimtelijke principes landschap
Aaneengesloten groen-blauw netwerk door toevoegen groene stepping-stones en ecologische verbindingen.
Water en bodem sturend bij nieuwe ontwikkelingen.
Verminderen grootschalige verstening in gebied.
Oppervlakte (natte) natuur vergroten.
Open zicht op het Spaarne behouden.
Erfgoed beter zichtbaar en beleefbaar maken, in ere herstellen waar verbroken.
37 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Ruimtelijke principes mobiliteit
STOMP-principe hanteren voor het projectgebied en omgeving.
Nabijheid van lokale recreatieve behoefte verbeteren door stimuleren actieve mobiliteit.
Oversteekbaarheid en aantrekkelijkheid wegprofielen verbeteren.
Versterken regionale fiets- en (H)OV-verbindingen.
Inzetten op slimme mobliteitsconcepten zoals (regionale) hubs met deelmobiliteit in Heemstede en projectlocatie.
Privé auto minder dominant binnen gebied. Minder parkeren op maaiveld.
38
Ruimtelijke principes programma
Transformatie of inbreiding in combinatie met vergroten kwalitatief (maar ook kwantiteit) groen
Ontwikkelen woonprogramma op 5 min loopafstand van (H)OV haltes met lage parkeernorm en deelvervoer.
Kans om lokale mkb te mixen met woningen in een maak-wijk.
Ontwikkelen nieuw werkprogramma op projectlocatie voor inwoners Heemstede.
Aantrekkelijke dorpsentree door representatieve, kwalitatieve gevels aan N201.
Kleinschalig programma toevoegen bij lokale recreatie en uitbreiden recreatief programma.
39 Gebiedsagenda ‘t Groot Clooster
Actieagenda 1.
Flankerend beleid & mobiliteitsmaatregelen
Door het combineren van beleidsmaatregelen en
zoals deelauto’s en fietsen.
STOMP Gemeente Heemstede;
praktische interventies wordt een omgeving gecreëerd
Het toepassen van flankerend beleid en
waarin duurzame mobiliteitskeuzes de norm worden
het gebruik van actieve vervoerswijzen door deze
mobiliteitsmaatregelen gericht op STOMP (Stappen,
en zowel inwoners als bezoekers worden gestimuleerd
middelen aantrekkelijker en veiliger te maken.
Trappen, Openbaar vervoer, MaaS, Privéauto) vereist
om actief en verantwoord deel te nemen aan het
een strategische en integrale benadering om de
mobiliteitsnetwerk.
•
•
Fiets- en wandelinfrastructuur stimuleren: Bevorder
Stimuleren van voetgangersvriendelijke zones: Ontwikkel autoluwe of autovrije gebieden die uitnodigen tot wandelen met verblijfskwaliteit.
beoogde transitie naar duurzame mobiliteit, gezondere leefomgeving en een algeheel beter bereikbare
Beleidsmaatregelen:
Bouw en verbeter veilige en directe fietspaden
projectlocatie te ondersteunen en te versnellen.
•
Gemengde functies bevorderen: Stimuleer de
die goed aansluiten op belangrijke bestemmingen
ontwikkeling van gemengde wijken waar wonen,
zoals stations, scholen en werkplekken. Zorg voor
Het ontwikkelen van beleid dat voetgangers en fietsers
werken en recreatie dichter bij elkaar liggen. Dit
voldoende fietsenstallingen en faciliteer het gebruik
voorrang verleent, en dat tevens het gebruik van
vermindert de behoefte aan lange reisafstanden en
van deelfietsen.
openbaar vervoer en gedeelde mobiliteitsdiensten bevordert, draagt bij aan een verschuiving naar
bevordert duurzame mobiliteit. •
Knooppunten voor duurzame mobiliteit: Ontwikkel 2.
Verbeteren oversteekbaarheid, kwaliteit en
duurzamere vervoerswijzen. Het is van belang dat
strategische locaties waar verschillende vormen
maatregelen zoals investeringen in wandel- en
van mobiliteit (zoals fiets, OV en deelauto’s)
fietsinfrastructuur, het stimuleren van actief vervoer, en
gemakkelijk toegankelijk zijn, en creëer multimodale
Deze actie bevordert de verbinding van het plangebied
het herinrichten van stedelijke gebieden als autoluw, op
mobiliteitsknooppunten die de overstap tussen
met de directe omgeving. Het verbeteren van
elkaar zijn afgestemd. Dit draagt bij aan de realisatie van
verschillende vervoersmodi vergemakkelijken.
oversteekbaarheid, kwaliteit en verkeersveiligheid is
Stimuleren van duurzame bedrijvigheid: Bied
cruciaal. Een goed ontwerp verhoogt de leefbaarheid,
belastingvoordelen en subsidies voor bedrijven die
klimaatadaptiviteit en maakt een gebied toegankelijker
zich richten op duurzaamheid, zoals het faciliteren
en veiliger voor alle verkeersdeelnemers. Het ontwerpen
van fietsen naar het werk.
van veilige oversteekplaatsen is hierbij essentieel.
Auto-intensieve gebieden herinrichten: Beperk
Dit betekent dat de oversteekplaats zodanig moet
het creëren van strategische verbindingen met bestaande
de toegang van privéauto’s tot bepaalde gebieden
worden geïntegreerd in het stedelijke landschap dat
vervoersnetwerken en het ontwikkelen van veilige en
en geef prioriteit aan voetgangers, fietsers en
deze aansluit op de natuurlijke loop- en fietsroutes.
efficiënte routes voor voetgangers en fietsers. Het
openbaar vervoer. Dit kan door middel van
Materialen moeten zorgvuldig worden gekozen om niet
faciliteren van mobiliteitshubs, waar overstappen tussen
verkeersmaatregelen zoals het invoeren van autoluwe
alleen de duurzaamheid te waarborgen, maar ook om
zones en zones met lage-emissie-voertuigen.
visueel contrast te bieden, bijvoorbeeld door het gebruik
Parkeernormen en -beleid aanpassen: Verlaag het
van verschillende texturen en kleuren die direct de
versterkt de veerkracht van stedelijke en regionale
aantal parkeerplaatsen in nieuwe ontwikkelingen en
oversteekzone markeren.
mobiliteitssystemen, vermindert verkeerscongestie, en
stimuleer het gebruik van parkeerbeheer (gedeelde
draagt bij aan het behalen van klimaatdoelstellingen.
parkeervoorzieningen bijvoorbeeld) om de vraag
Daarnaast is het essentieel dat de inrichting van
naar parkeerplaatsen te reguleren. Bied alternatieven
de ruimtelijke omgeving, zoals de positionering van
een toekomstbestendige mobiliteitsinfrastructuur.
•
Om STOMP effectief te operationaliseren, moet het flankerende beleid zich richten op de synergie tussen ruimtelijke ordening en mobiliteitsplanning. Dit omvat
•
verschillende vervoerswijzen soepel kan plaatsvinden, is daarbij essentieel. Een integrale aanpak van STOMP
•
verkeersveiligheid N201 ter hoogte van plangebied;
40
verlichting, borden en groenvoorzieningen, bijdraagt aan
esthetisch ontwerp wordt de brug niet alleen functioneel,
laarzenpad door de natuur biedt unieke kansen om
een gevoel van veiligheid en oriëntatie. Het ontwerp moet
maar ook een architectonisch waardevol element dat
recreatie en natuurbeleving op een duurzame manier
anticiperen op verschillende verkeersstromen en de
bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit van het gebied.
samen te brengen. Dit recreatieve concept richt zich op het stimuleren van laagdrempelige activiteiten, zoals
zichtbaarheid van voetgangers en fietsers maximaliseren voor alle weggebruikers. Groenvoorzieningen dragen
Beleidsmaatregelen:
wandel- en ontdekkingstochten, die bezoekers in staat
bij aan de verblijfskwaliteit en verminderen hitte en
•
Parkeerfaciliteiten voor fietsen: Zorg voor voldoende,
stellen om de natuur op een directe en manier te ervaren.
veilige en gemakkelijke fietsparkeermogelijkheden
Het laarzenpad, een avontuurlijke wandelroute door
wateroverlast.
aan de fietsroute en bij belangrijke knooppunten
moerasachtige en natte gebieden, nodigt uit tot actieve
Beleidsmaatregelen:
zoals recreatie voorzieningen in bushaltes. Dit
natuurverkenning en versterkt de beleving van het
•
Invoeren van snelheidsbeperkingen: Stel lagere
stimuleert het gebruik van de fietsroute en zorgt
landschap.
snelheidslimieten in op specifieke delen van de
ervoor dat fietsers hun fiets veilig kunnen stallen. Participatie van de gemeenschap: Organiseer
Deze ontwikkeling bevordert de verbinding tussen mens
andere gevoelige gebieden, om de verkeersveiligheid
overlegmomenten met lokale bewoners en
en natuur, waarbij educatie en recreatie hand in hand
te verhogen.
gebruikersgroepen om hun input te verzamelen
gaan. Informatiepunten langs het pad kunnen bezoekers
Door het invoeren van snelheidsbeperkingen kan de
over de plannen voor de fietsroute en de brug. Dit
bewust maken van de lokale flora en fauna, en bijdragen
inrichting van de N201 ter hoogte van het plangebied
vergroot de betrokkenheid en kan zorgen voor een
aan het begrip van ecologische processen in het
anders ingericht worden. Denk aan het verminderen
betere afstemming van het ontwerp op de wensen
gebied. Door het recreatieve programma kleinschalig te
van de gebruikers.
houden, wordt de impact op de natuur geminimaliseerd,
Toegankelijkheid en ontwerp van de brug: Ontwerp
terwijl toch voldoende faciliteiten worden geboden om
de fietsbrug met brede, goed verlichte paden, en
lokale bezoekers een waardevolle ervaring te bieden.
N201, vooral in de buurt van woonwijken, scholen of
•
•
van de in- en uitvoeg stroken, het toevoegen van meer en betere oversteekplekken en groen. 3.
•
Fietsroute door plangebied + brug
zorg voor een hellingshoek die toegankelijk is voor
Dit concept draagt zo bij aan de versterking van de
Het aanleggen van een fietsroute door het plangebied,
alle soorten fietsers (ook elektrische fietsen en
recreatieve aantrekkingskracht van het gebied, met
inclusief de bouw van een nieuwe fietsbrug, is een
rolstoelen). Zorg ervoor dat de brug esthetisch past
behoud van de natuurlijke kwaliteiten en biodiversiteit.
strategische investering in de bereikbaarheid en
bij het omringende gebied. Werk samen met gemeenten, provincies en andere
Beleidsmaatregelen:
bestaande fietsbrug biedt deze een verbinding naar de
relevante overheden om de fietsroute en brug te
•
noordelijk gelegen buurten en Haarlem. Deze ingreep
integreren in bredere mobiliteitsplannen en om de
duurzame en duidelijke bewegwijzering, zonder
draagt bij aan een efficiëntere en veilige doorstroming
benodigde vergunningen en financiële middelen te
schade aan flora en fauna te veroorzaken. Houd
verkrijgen.
rekening met toegankelijkheid voor verschillende
Doorontwikkeling kleinschalig recreatief
gebruikersgroepen, zoals gezinnen en ouderen.
mobiliteit van de omgeving. Ten opzichte van de
•
van fietsverkeer, waarbij het comfort van gebruikers centraal staat.
4.
programma en ontwikkelen laarzenpad door de De nieuwe fietsbrug speelt een cruciale rol door barrières
natuur;
•
Toegankelijkheid en Routeplanning: Zorg voor
Samenwerking met Grondeigenaren: Werk samen met privé-eigenaren en natuurorganisaties als het
te doorbreken en een belangrijke verbinding te realiseren.
Het doorontwikkelen van een kleinschalig recreatief
pad over hun terrein loopt. Dit kan gepaard gaan met
Door te kiezen voor hoogwaardige materialen en een
programma in combinatie met de aanleg van een
afspraken over onderhoud en gebruik. 41
•
Educatieve Elementen: Integreer informatiepanelen langs het pad over de flora, fauna en lokale
Beleidsmaatregelen
filteren van verontreinigd water.
•
niet-essentiële verharding zoals asfalt en beton in
bewustzijn van bezoekers over het belang van
op een locatie wordt ontwikkeld, kan het noodzakelijk
het gebied zoveel mogelijk en vervang deze door
natuurbescherming.
zijn om verlies van natuurcompensatiegebieden te
Subsidies en Financiering: Zoek naar
compenseren door elders natuur te ontwikkelen of
subsidiemogelijkheden bij natuur- en
te verbeteren, vooral in gebieden met ecologisch
recreatiefondsen of Europese subsidieprogramma’s.
potentieel.
Samenwerkingen met bedrijven die maatschappelijk
•
•
doorlatende materialen en ecologisch groen. •
Groenstructuur versterken: Vergroen de openbare
verantwoord ondernemen (MVO) kunnen ook
ruimte door het aanleggen van ecologische
interessant zijn.
stepping stones, perken en planten van bomen.
(natte) Natuurontwikkeling in plangebied
Creëren van een aangenamere leefomgeving met minder hittestress en betere grondwaterbalans.
•
Aanleggen van groenvoorzieningen die de esthetische en recreatieve waarde van het gebied verhogen.
•
Programma ontwikkelen nabij HOV-haltes met lage parkeernorm om verharding te minimaliseren en
Het toevoegen van groen zorgt niet alleen voor 5.
Verwijderen van verhard oppervlak: Verwijder
Inzetten op biodiversiteitscompensatie: Wanneer er
geschiedenis. Dit kan bijdragen aan het
•
rietvelden en wetlands die kunnen helpen bij het
mobiliteit te ondersteunen.
verbeterde waterinfiltratie, maar draagt ook bij
De ontwikkeling van (natte) natuur in het plangebied en
aan het reduceren van hittestress, bevordert de
•
Vermijden van uitbreidingen in bestaande groene
het ontharden van de omgeving zijn essentiële stappen
luchtkwaliteit en verhoogt de esthetische waarde van
gebieden; focus op transformatie en inbreiding van
voor het creëren van een meer klimaatbestendige
het gebied.
verstedelijkte locaties.
en ecologisch waardevollere leefomgeving. Het Ontharden versteende gebieden
7.
Geleidelijke gebiedstransformatie huidig
aanleggen van natte natuur, zoals moerasgebieden en
6.
waterpartijen, bevordert de biodiversiteit en biedt een
Het ontharden van het gebied, door bijvoorbeeld
natuurlijk habitat voor diverse plant- en diersoorten. Dit
verharding te vervangen met doorlatende materialen
Een geleidelijke gebiedstransformatie van het huidige
vergroot de ecologische veerkracht van het gebied en
of groenvoorzieningen, zorgt voor een betere
bebouwde gebied, met een focus op transformatie en
versterkt de ecosystemen die een cruciale rol spelen in
waterinfiltratie en vermindert het risico op wateroverlast
inbreiding, biedt een toekomstgerichte aanpak voor
watermanagement, zoals het zuiveren van water en het
bij hevige regenbuien. Dit draagt bij aan de duurzame
stedelijke vernieuwing. Door bestaande structuren op
bufferen van regenval.
waterhuishouding en voorkomt problemen die
een slimme manier te herontwikkelen en de ruimte
bebouwde gebied door transformatie & inbreiding.
samenhangen met verstedelijking, zoals hittestress
efficiënter te benutten, wordt een hogere ruimtelijke
Beleidsmaatregelen:
en verstoorde grondwaterniveaus. Bovendien zorgt
kwaliteit gerealiseerd zonder onnodige uitbreiding naar
•
Natuurinclusief ontwerp: Integreer
deze aanpak voor een aangenamere en gezondere
onbebouwde gebieden. Hierdoor kan er programma
natuurontwikkeling als een essentieel onderdeel van
leefomgeving, waarbij bewoners en bezoekers kunnen
gerealiseerd worden waarnaar vraag is in Heemstede.
het ontwerp van nieuwe infrastructuur en bebouwing.
genieten van de groene en natuurlijke omgeving, ook aan
Denk aan hoogwaardige kleinschalige werklocatie voor
Dit kan bijvoorbeeld door natuurvriendelijke oevers
de zuid en west kant van het plangebied. Het integreren
zelfstandigen in Heemstede, een gebied waar wonen en
aan te leggen langs waterwegen, het planten van
van natuurontwikkeling en ontharding in het plangebied
werken gemixt wordt en gestapelde apartementen in het
inheemse vegetatie, en het creëren van ecologische
biedt daarmee niet alleen ecologische voordelen, maar
groen en woningen voor ouderen nabij het groen. Met de
corridors.
draagt ook bij aan de belevingswaarde en de lange
ontwikkelingen langs de N201 kan een aantrekkelijkere
Ecologisch waterbeheer: Beheer het water in het
termijn leefkwaliteit van de regio.
dorpsentree worden gerealiseerd.
•
plangebied ecologisch, door bijvoorbeeld gebruik te maken van natuurlijke zuiveringssystemen zoals 42
Mix wonen met MKB bedrijvigheid waar mogelijk
van de bedrijven langs de N201 moet de kwaliteit van
Langetermijnvisie: Ontwikkel een duidelijke
om behoud van bedrijvigheid mogelijk te maken.
de openbare ruimte integraal worden meegenomen.
ruimtelijke visie die de gewenste transformatie van
Bedrijven met hogere milieucategorie logisch
Het gaat om een verbetering van de verblijfskwaliteit,
het gebied vastlegt. Dit moet aansluiten bij regionale
plaatsen om woningbouwontwikkeling zo min
vergroening, en aantrekkelijke en veilige inrichting
en gemeentelijke plannen, zoals een omgevingsvisie.
mogelijk te belemmeren.
Beleidsmaatregelen: •
•
•
Moedig herontwikkeling en intensiever gebruik
8.
van bestaande panden en terreinen aan. Dit
•
•
•
•
•
voor langzaam verkeer. •
Optimaliseren van de Bebouwde Omgeving: