Document · PDF

Bijlage 2-Verslag participatie visie-op-hoofdlijnen Omgevingsvisie Heemstede (fase 2).pdf

Commissie Ruimte 16 mei 2024, gemeente HeemstedeBij agendapunt: 4: Visie op hoofdlijnen Omgevingsvisie Heemstede 80%- versie5.525 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Verslag brede consultatie Omgevingsvisie Heemstede 2040 Visie-op-hoofdlijnen BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

INLEIDING In dit document zijn de uitkomsten van de participatie over de Heemsteedse kernwaarden en de brede consultatie van de inwoners over de dilemma’s en ambitievraagstukken bij de op te stellen Omgevingsvisie beschreven samen met de belangrijkste conclusies.

HET DOCUMENT IS ALS VOLGT OPGEBOUWD: 1 2 3 4 5 6

COLOFON Dit verslag van de brede consultatie voor de visie-op-hoofdlijnen van de Omgevingsvisie Heemstede 2040 is in opdracht van de gemeente Heemstede opgesteld door Bureau Nieuwe Gracht uit Utrecht, in nauwe samenwerking met de leden van het kernteam van de gemeente.

Wat is de Omgevingsvisie? Het doel van de Omgevingsvisie en de weg er naar toe Werkatelier kernwaarden Een overzicht van de uitkomsten van het werkatelier Waarom een brede consultatie van de inwoners? Een beknopte onderbouwing van het doel van de consultatie Wat hebben we de inwoners gevraagd? Een beknopte beschrijving van de voorgelegde dilemma’s en ambitievraagstukken Resultaten van de brede consultatie Een overzicht van de uitkomsten van de consultatie Conclusies naar aanleiding van de brede consultatie Een duiding van de uitkomsten van de consultatie

3 4 5 6 7 13

BIJLAGEN:

Posters bewonersavonden Posters die gebruikt zijn tijdens één van de consultatievormen Digitale vragenlijst Een digitale enquête die is gebruikt als één van de consultatievormen

Kaarten en illustraties: Bureau Nieuwe Gracht en Studio Ronald van der Heide Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 2

1. WAT IS DE OMGEVINGSVISIE? De Omgevingsvisie is één van de verplichte gemeentelijke instrumenten van de Omgevingswet. De Omgevingsvisie is integrale langetermijnvisie voor de hele fysieke leefomgeving binnen het grondgebied van de gemeente. De Omgevingsvisie omvat meer dan alleen ruimtelijke aspecten, zoals milieu en landschap. Ook ontwikkelingen op het gebied van energie-infrastructuur, water en klimaatadaptatie, en de gezonde leefomgeving hebben een plek in de Omgevingsvisie. Daarmee vormt de Omgevingsvisie een samenhangende strategische visie, waarin de kernkwaliteiten, doelen en ambities voor de fysieke leefomgeving voor Heemstede staan beschreven. Om te komen tot een Omgevingsvisie voor Heemstede, worden 3 fases doorlopen. In fase 1 is de identiteit van Heemstede en zijn inwoners verkend en is een inventarisatie gemaakt van het bestaande (sectorale) beleid die voor de fysieke leefomgeving relevant zijn en de trends en ontwikkelingen die op ons af komen en de opgaven die daarbij horen (deze opgaven geven tevens een richting voor de in de Omgevingsvisie op te nemen oplossingen). Het doel van fase 2 is om samen met inwoners en betrokken partijen een visie-op-hoofdlijnen (met strategische keuzemogelijkheden) op te stellen. Hiervoor is een participatietraject doorlopen, waarvan de uitkomsten in deze notitie staan beschreven.

De visie-op-hoofdlijnen dient als basis voor het opstellen van de uiteindelijke Omgevingsvisie in de volgende fase (fase 3).

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 3

2. WERKATELIER KERNWAARDEN We vinden het belangrijk om bij de te maken strategische keuzes een helder beeld te hebben van de kernwaarden voor de fysieke leefomgeving. Daarvoor is enerzijds gekeken naar wat de belangrijkste dragers voor de ruimtelijke structuur van Heemstede zijn en anderzijds naar wat door de inwoners als kernwaarden worden gezien die bepalend zijn voor wat ‘Heemstede Heemstede maakt’. Hiervoor is op 20 november 2019 een werkatelier georganiseerd, waarin de ambtenaren van de gemeente samen met een aantal genodigde inwoners met een bepaalde expertise, ervaring en/of betrokkenheid bij het onderwerp hebben verkend welke kernwaarden moeten worden betrokken bij de opstelling van de Omgevingsvisie.

Uit de sessie is naar voren gekomen, dat Heemstede een gemoedelijk, harmonieus en levendig dorp is met stadsallure. Er is veel (historisch) groen en waardevolle openbare buitenruimte en gebouwen. De Heemsteedse woonomgeving heeft veel dure woningen en is ruim opgezet en veilig voor iedereen. Er is aandacht voor duurzaamheid. Heemstede heeft kwalitatief goede, ruim aanwezige voorzieningen en is uitstekend bereikbaar, maar wel veel doorgaand verkeer. De opbrengst van de bijeenkomst is verbeeld in de nevenstaande tekening. Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 4

3. WAAROM EEN BREDE CONSULTATIE VAN DE INWONERS? In fase 1 en in de eerdere processtappen in fase 2 van de Omgevingsvisie hebben we geïnventariseerd welke verschillende opgaven in Heemstede spelen binnen sectorale beleidsthema’s, maar ook in relatie tot elkaar. Hiervoor zijn diverse documenten opgesteld, zoals de ‘beleidsinventarisatie A tot Z Heemstede’ en de eerder door beleidsambtenaren opgestelde teksten. Bij de voorbereiding van de visie-op-hoofdlijnen is duidelijk geworden dat over sommige keuzes geen discussie bestaat en kan worden volstaan met een herbevestiging, zoals het behouden en versterken van de kernwinkelgebieden en het in stand houden van een kwalitatief goed voorzieningennetwerk. Daarnaast is een aantal ambities vastgelegd in bestaand sectoraal beleid en uitvoeringsprogramma’s, zoals de realisatie van tenminste 30% sociale huurwoningen en 36% betaalbare koop- of huurwoningen uit de Woonvisie, het Economisch Actieprogramma en het Integraal Huisvestingsplan voor de scholen (IHP). Hierover bestaat dus al een duidelijk beeld van de gewenste ontwikkelrichting.

Het college doet op basis van de inbreng van de eigen beleidsambtenaren, buurgemeenten, provincie, Veiligheidsregio Kennemerland, Omgevingsdienst IJmond, Hoogheemraadschap van Rijnland, GGD, PWN en de werkateliers een gemotiveerd voorstel aan de raad voor de hiervoor genoemde strategische keuzes. Om te kunnen beoordelen of er voldoende draagvlak is voor de gemaakte keuzes, heeft het college deze dilemma’s en (ambitie)vraagstukken ook ter consultatie voorgelegd aan de inwoners. In de visie-op-hoofdlijnen zijn bij de motivering van de strategische keuzes door het college de relevante uitkomsten van de brede consultatie opgenomen, zodat de raad deze kan betrekken bij zijn afweging. Conform het door het college met instemming van de raad vastgestelde participatieplan zijn aan de inwoners de volgende vragen voorgelegd:

Van een aantal beleidsopgaven en ambities weten we dat nog niet zeker. Bijvoorbeeld omdat zij een claim leggen op dezelfde ruimte, of omdat er sprake kan zijn van botsende belangen. Dit vraagt om strategische keuzes van de gemeenteraad, aangezien het koersbepalende dilemma’s en ambitievraagstukken zijn die de ontwikkelrichting van de visie-op-hoofdlijnen en daarmee van de Omgevingsvisie beïnvloeden. Deze koersbepalende dilemma’s en de mogelijke strategische keuzes zijn eerst voorbereid en verkend door de projectgroep en een werkatelier met specifiek uitgenodigde inwoners met een bepaalde expertise, ervaring en/of betrokkenheid bij het onderwerp.

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 5

4. WAT HEBBEN WE DE INWONERS GEVRAAGD? 1. Op welk hoofdthema (bouwsteen) zou het zwaartepunt moeten liggen in de Omgevingsvisie; 2. De opgaven binnen de grotere thema’s landen allemaal in de fysieke leefomgeving. Als we ruimte geven aan één thema, dan betekent dit dat er conflicten ontstaan met andere hoofdthema’s die ook ruimte nodig hebben. Op welk van de thema’s kunnen concessies gedaan worden; 3. Soms liggen er kansen om verschillende opgaven op één plek aan te pakken. Welke ambitie is daarbij passend; 4. Welke aandachtspunten moeten bij de hiervoor genoemde keuzes worden meegenomen. De basis voor de brede consultatie was de digitale vragenlijst, waarbij gebruik is gemaakt van de digitale participatietool ‘Open stad’. Daarin konden de inwoners aangeven waar zij op de lijn tussen de beide voorgelegde keuzemogelijkheden wilden positioneren. De vragen zijn geclusterd in vier thema’s: -

De voorgelegde vragen met de bijbehorende toelichting zijn bij dit verslag gevoegd (bijlage 1). De vragenlijst kon van 3 oktober tot en met 3 november 2023 worden ingevuld. Gedurende deze termijn zijn op 16 en 18 oktober 2023 aanvullend op de digitale vragenlijst twee fysieke bijeenkomsten gehouden in het Raadhuis en in Plein1. Tijdens deze bijeenkomsten konden inwoners die geen gebruik wilden of konden maken van de digitale vragenlijst op dezelfde vragen door middel van een post-it hun positie op posters aangeven, desgewenst voorzien van hun aandachtspunten.

JONGEREN De Omgevingsvisie gaat over de toekomst van Heemstede. Daarom is er – naast de brede uitvraag aan de samenleving – ook contact opgenomen met enkele middelbare scholen om te kijken hoe de jongeren kunnen worden betrokken bij de bespreking van de dilemma’s en ambitievraagstukken. Vanuit de scholen is hieraan uiteindelijk geen opvolging gegeven. De digitale vragenlijst is door een beperkt aantal jongeren ingevuld. Om een beter beeld te krijgen van wat jongeren belangrijk vinden voor de ontwikkeling van Heemstede, is in aanvulling op de resultaten van de brede consultatie tevens gekeken naar de opbrengst van de verkenningsfase van het Jeugdakkoord. Hieruit blijkt dat jongeren wonen en groen/natuur de belangrijkste thema’s vinden. In het jeugdakkoord zijn verder nog veiligheid en voldoende ruimte om te spelen als belangrijke thema’s genoemd.

Meer ruimte voor wonen? Stapelen van ambities (stationsomgeving)? Ruimte voor verduurzaming? Ruimte voor recreatie en toerisme?

De thema’s ‘Stapelen van ambities?’ en ‘Ruimte voor recreatie en toerisme?’ zijn ambitievraagstukken, waarbij meerdere aspecten een rol spelen. Voor een beter inzicht in hoe de inwoners deze vraagstukken waarderen, zijn de verschillende aspecten apart als subvraag in de digitale vragenlijst opgenomen.

Omgevingsvisie HeemstedeOmgevingsvisie 2040 | Visie-op-hoofdlijnen Heemstede 2040 | Verslag | Visie-op-hoofdlijnen brede consultatie | 6

5. RESULTATEN VAN DE BREDE CONSULTATIE UITVRAAG Om een representatief beeld te krijgen van wat de inwoners van Heemstede belangrijk vinden voor de ontwikkelrichting van de Omgevingsvisie, is een aselect gekozen groep inwoners (vanaf 16 jaar) uitgenodigd om de vragenlijst in te vullen. Ook heeft het digipanel een directe uitnodiging ontvangen. Overigens konden alle inwoners desgewenst de vragenlijst invullen. Via diverse communicatiekanalen (website, advertenties in de lokale krant, social media) is opgeroepen om de digitale vragenlijst in te vullen en langs te komen op de bijeenkomsten.

LEEFTIJDSOPBOUW EN SITUATIE RESPONDENTEN De leeftijdsopbouw van de inwoners en andere betrokkenen die de vragenlijst hebben ingevuld, is: 18 jaar en jonger (1%) 19-34 jaar

80 jaar en ouder

6% 7% 22%

34%

65-79 jaar

RESPONS De digitale vragenlijst is 698 keer1 ingevuld.

Ik werk of ga naar school in Heemstede 7%

Ik bezit commercieel vastgoed in Heemstede (1%)

Ik heb een bedrijf/ organisatie in Heemstede

35-49 jaar 87%

Ik woon in Heemstede

30%

Op de beide fysieke bijeenkomsten hebben 10 inwoners de vragen beantwoord.

50-64 jaar

Dubbele inzendingen zijn gefilterd en niet meegenomen in de resultaten. Het gaat om inzendingen die een identieke beantwoording hadden en op nagenoeg hetzelfde tijdstip zijn ingediend. Vermoedelijk heeft dit te maken met een technisch (netwerk)probleem, waardoor het systeem dit als verschillende inzendingen heeft opgeslagen. Deze zijn handmatig verwijderd.

De volgende situatie was daarbij voor hun van toepassing:

Ter vergelijking de leeftijdsopbouw volgens het Centraal Bureau voor Statistiek (www.CBSinuwbuurt.nl 2022, geraadpleegd op 24 januari 2024): 18 jaar en jonger

WAARDERING VAN DE THEMA’S De inwoners hebben de voorgelegde thema’s als volgt gewaardeerd: Recreatie en toerisme (1%) Erfgoed en landschap Sport en bewegen 6%

65 jaar of ouder 28%

18% 9%

27%

15-25 jaar

Gezondheid en welzijn

Verduurzaming en energieopwek

Wonen

6% 24%

Werken en ondernemerschap (2%) 13%

18%

19% 12%

25-45 jaar 45-65 jaar

Digitalisering van de leefomgeving (1%)

Verkeer en parkeren

Groen, water en biodiversiteit

Kwaliteit van de gebouwde omgeving (straatbeeld) Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 7

“Woningen toevoegen op industrie/kle ine gebouwen is een mooie oplos sing.”

KLEINE WERKLOCATIES: WERKEN WORDT WONEN? Hieronder is per voorgelegd vraagstuk de keuze van de inwoners aangegeven. De stip op de balk is het gewogen gemiddelden van de gegeven antwoorden, waar de linker -en de rechterkant de uitersten aangeven:

wonen “Kleinschalig aat prima, g n e k r e w n è ren.” doen wij al ja

MEER RUIMTE VOOR WONEN? HOGER BOUWEN IN BEBOUWD GEBIED? dat de “Belangrijk is raling t s it u e s p r o d blijft...” d f a a h d n a h ge

“Combinatie wonen en werken.”

BEHOUD KLEINSCHALIGE WERKLOCATIES IN DE WIJK

“Jazeker! Heemstede zou inclusief moe ten kunnen zijn!”

lan!”

end p k e t s t i U “ VERANDERING VAN WERKLOCATIES NAAR WONINGEN

FLEXIBEL OMGAAN MET PARKEERNORMEN? “Graag vasthouden aan huidige parkeernorm.”

en.”

“Per bouwplan bezi

BEHOUD KLEINSCHALIGE BEBOUWING IN HET BEBOUWD GEBIED

HOGERE BEBOUWING TOESTAAN IN HET BEBOUWD GEBIED

VASTHOUDEN AAN NORMEN

n en e s t e i f r “Mee auto’s r e e m , OV deel> g i d niet no auto’s?”

FLEXIBEL OMGAAN MET NORMEN: MEER WONINGEN EN MEER AUTO’S

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 8

KANSEN VOOR DE STATIONSOMGEVING GEBRUIKEN? “Meer kan toren, ho rec winkels o p deze ple a en k zou nog meer ten koste g van de w oonkwalit aan eit d nu al het geval is. N an iet doen dus !”

en de n n i b t e h “Als dit s i t l a v r u architectu ptie.” eo een goed

“Graag alleen noodzakelijke maatregelen. Hier komen wonen vanwege ‘kleinschalige’ karakter van Heemstede.” ALLEEN NOODZAKELIJKE MAATREGELEN

“Ja moo ie kans! OV + we rke wonen!” n en

“Goed ide e om dit geb wikkelen als verkee ied te ontrswoongeb ied. Parke , winkel- en ren grond. Hu izen bouw onder de en boven een winke lcentrum. Go gaande ro utes en b ede doorereikbaar d.m.v. tre heid in en aut o.”

COMBINATIE VAN FUNCTIES

HET STATION ALS CENTRALE PLEK VOOR (DUURZAME) DEELMOBILITEIT?

HOGER BOUWEN IN HET STATIONSGEBIED?

TOESTAAN VAN (MEER) WINKELS EN HORECA RONDOM HET STATIONSGEBIED?

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 9

RUIMTE VOOR VERDUURZAMING EN KLIMAAT? MEER RUIMTE VOOR ENERGIE EN KLIMAAT IN BEBOUWD GEBIED?

MEER RUIMTE VOOR ENERGIE EN KLIMAAT IN HET BUITENGEBIED?

“Groen + zonne panelen, oké.”

tsen a a l p r e arke “Geen p n.” ere verwijd

“Historisch bes ef blijft noodzake lijk”

“Meer groen op binnenweg is een must. Nieuwe vormen van opladen van auto’s is nodig mits het in het straatbeeld past.”

“Graag meer verduurzaming en groen in de omgeving.”

relijk natuu g o m l e e v “Graag zo geving m o e d in oen behoud/gr toekomst e d in jk li e og houden. M anneen bij p k a d in n le groen + zonnepane jk li e g o m l vee voorkeur zo ter.” dorpskarak

“Groen moet g roen blijven. Grasveld en zijn belangrijk v oor de omgeving. V ul de daken, gebruik de bermen. ”

“De groene gebieden moeten blijven bestaan. “Acceptabel mits vo ldoende blo Alleen zonnepanelen embollen veld langs wegen en spoor.” zo en blijven en liever nnepanele

n op NS-g eietsenstall ing.”

bouw en f

“Is noodzakelijk helaas!”

BEPERKTE ZICHTBARE VERDUURZAMINGSMAATREGELEN IN DE OPENBARE RUIMTE

VERDUURZAMING ALS ONDERDEEL VAN HET STRAATBEELD

BEHOUD OPEN, GROENE LANDSCHAPPEN IN HET BUITENGEBIED

DUURZAME ENERGIEOPWEKKING IN HET BUITENGEBIED

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 10

MEER RUIMTE VOOR RECREATIE EN TOERISME? “Wel k lei evenem nschalige e toerism nten, geen e stim u Houdt Heems leren. te dorps. Men w de il Heems tede w in o vanwe ge het nen dorpse .”

“Ja en liever n iet te veel rolkoffe rtjes naar hotels en evenementen.”

iets“Wandel-/f eveld routes; Hag Oude d- Meerman daal n e n e o r G Slot langs n e d a p s n - Ma .” vaart terug

n. Meer e t n e m n e v ee “Geen grot aar wel m r u u t a n e e. Meer oog voor d d a p k e r t n el- e meer wand idsevaart) e L ( d ie b e g het water .a. lus.” o n e o r g t me integreren BEPERKTE ROL VOOR RECREATIE EN TOERISME

VERBETEREN WANDEL-, FIETS- EN VAARROUTES RONDOM HEEMSTEEDSE HOOGTEPUNTEN, UITBREIDEN OVERNACHTINGSMOGELIJKHEDEN EN MEER RUIMTE VOOR KLEINSCHALIGE EVENEMENTEN

WILLEN WE RECREATIEVE ROUTES KOPPELEN AAN ONZE PARELS?

BIEDEN WE MEER RUIMTE VOOR EVENEMENTEN?

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 11

In onderstaand overzicht zijn de onderwerpen op de voorgelegde open vraag ‘Wat wilt u ons nog meegeven?’ gerubriceerd. BELANGRIJKSTE OVERIGE AANDACHTSPUNTEN, MEEGEGEVEN DOOR DE INWONERS - Nieuwbouw van woningen moet bij voorkeur worden gericht op starters en ouderen, bijvoorbeeld door doorstroming te bevorderen. - Voor wat betreft mobiliteit wordt vooral gepleit voor veiligheid in het winkelcentrum Raadhuisstraat-Binnenweg, verlaging van de snelheid naar 30 km/u per uur, verlaging van de verkeersdruk (met name op de N201). - Een goed netwerk van maatschappelijke voorzieningen voor jongeren en ouderen bevordert de saamhorigheid. Dat is belangrijk in een steeds individualistischer wordende samenleving.

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 12

6. CONCLUSIES NAAR AANLEIDING VAN DE BREDE CONSULTATIE Uit de resultaten, zoals die zijn beschreven onder hoofdstuk 4 kunnen de onderstaande conclusies worden getrokken. Die zijn verdeeld in enkele algemene conclusies naar aanleiding van alle ingevulde scores en de conclusies naar aanleiding van de scores per voorgelegd vraagstuk.

MEER RUIMTE VOOR WONEN?

RUIMTE VOOR VERDUURZAMING?

Tenslotte zijn de belangrijkste reacties op de voorgelegde open vraag ‘Wat wilt u ons nog meegeven?’ benoemd, voor zover deze geen directe betrekking hebben op één van de vraagstukken.

- Er is ruimte voor het bouwen in de hoogte, vooral in het centrumgebied, maar daar is een grens aan. De ruimtelijke kwaliteit (het straatbeeld) mag daar niet te veel onder leiden. - Het toevoegen van woningen door transformatie van werklocaties kan op meer steun van de inwoners rekenen. Dit wordt ondersteund door de relatief lage waardering van het thema werk en ondernemerschap (9e plaats van de 11 voorgelegde thema’s). - De inwoners zijn bereid te accepteren dat het iets drukker wordt in de wijken, bijvoorbeeld met parkeren, als dat leidt tot meer woningen.

- De inwoners onderkennen de noodzaak om voor energietransitie en klimaatadaptatie voorzieningen te treffen, ook als dat ten koste gaat van de ruimtelijke kwaliteit. - Mede gelet op het gewicht dat is toegekend aan het behoud van groen en ruimtelijk kwaliteit wordt de voorkeur gegeven aan voorzieningen in de woonwijken boven voorzieningen in het buitengebied. Men vindt het daarbij vooral belangrijk dat wordt ingezet op slimme oplossingen.

ALGEMEEN

STAPELEN VAN AMBITIES (STATIONSOMGEVING)?

- De inwoners waarderen het wonen in een groene, kwalitatief hoogwaardige fysieke leefomgeving het hoogst; - Daarbij ook veel is verwezen naar het (hooggewaardeerde) dorpse karakter. Dit karakter moet behouden blijven; - De inwoners zijn bereid lastige keuzes te maken, zoals bijvoorbeeld het accepteren dat het iets drukker wordt in de wijk (bijvoorbeeld met parkeren) als dat tot meer woningen leidt.

- De inwoners vinden het belangrijk dat het station Heemstede-Aerdenhout zijn functie als knooppunt voor OV, fiets en auto (hub-functie) ook in de toekomst kan blijven vervullen. - Dat daarbij de aanwezige potentie van de stationsomgeving voor de bouw van nieuwe woningen en (winkel) voorzieningen wordt benut, zien de inwoners als een kans. - Het stationsgebied is bij uitstek de plek waar hoogbouw gerealiseerd zou kunnen worden. - Vermeldenswaardig is dat de meeste inwoners zich hierbij ofwel volledig aan de linker kant ofwel volledig aan de rechter kant van de lijn hebben gepositioneerd (overigens kan naar aanleiding van de ingevulde scores geen uitspraak worden gedaan over het beeld dat omwonenden van het station vooral tegen ontwikkeling van de stationsomgeving zijn en andere inwoners vooral voor).

Daarbij wordt aangetekend dat de conclusies zijn gebaseerd op de gemiddelde scores. Individuele scores van inwoners kunnen hiervan afwijken.

RUIMTE VOOR RECREATIE EN TOERISME? - De inwoners waarderen een koppeling van de Heemsteedse ‘parels’ aan het recreatieve routenetwerk een goede ontwikkeling. - Over het bieden van meer ruimte aan evenementen en verblijfsrecreatie, etc. zijn de inwoners minder enthousiast. Als voornaamste reden hiervoor wordt het beperken van overlast aangegeven. - Wel vindt men voldoende ruimte voor leisure (terrassen, eet- en drinkgelegenheid en andere voorzieningen, gericht op ontspanning en vermaak tijdens het winkelen) in het winkelcentrum belangrijk.

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 13

BIJLAGEN 1 2

Posters bewonersavonden Posters die gebruikt zijn tijdens één van de consultatievormen Digitale vragenlijst Een digitale enquête die is gebruikt als één van de consultatievormen

15 23

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 14

HOE ZIET HEEMSTEDE ER IN 2040 UIT?

VRAAGSTUKKEN EN DILEMMA’S

Op dit moment werken we aan een lange termijn visie voor de woon- en leefomgeving in Heemstede. Dit noemen we een ‘omgevingsvisie’. Een omgevingsvisie bestaat uit veel verschillende thema’s. Zoals wonen, werken, groen, water, energie, duurzaamheid, verkeer, parkeren, sport en bewegen, gezondheid en welzijn, erfgoed, landschap, recreatie, toerisme en de digitalisering van de leefomgeving. Binnen elk thema zullen nog keuzes gemaakt moeten worden. Op zeven grote posters staan vraagstukken en dilemma’s waarin meerdere thema’s samenkomen. Voor elk van deze vraagstukken en dilemma’s moeten nog keuzes gemaakt worden die gevolgen hebben voor de verschillende thema’s. Door uw keuze aan te geven op de posters kunt u aangeven in hoeverre u iets wel of niet een passende oplossing vindt voor Heemstede. Dit kunt u aangeven door uw mening op een ‘geeltje’ te schrijven en deze ergens op de schuifbalk te plaatsen. Plak uw ‘geeltje’ op de plek waar uw voorkeur ligt. Dit kan ook tussen de twee uitersten liggen. Zie hieronder:

IN GESPREK MET DE INWONERS VAN HEEMSTEDE OVER VRAAGSTUKKEN EN DILEMMA’S VOOR DE OMGEVINGSVISIE

MEER RUIMTE VOOR WONEN? 1. HOGER BOUWEN IN BEBOUWD GEBIED: HOE VER GAAN WE HIERIN? 2. KLEINE WERKLOCATIES: WERKEN WORDT WONEN? 3. FLEXIBEL OMGAAN MET PARKEERNORMEN: HOE VER GAAN WE HIERIN?

STAPELEN VAN AMBITIES? 4. KANSEN VOOR DE STATIONSOMGEVING: HOE VER REIKT DE AMBITIE?

RUIMTE VOOR VERDUURZAMING? 5. RUIMTE VOOR ENERGIE EN KLIMAAT IN BEBOUWD GEBIED? 6. RUIMTE VOOR ENERGIE EN KLIMAAT IN HET BUITENGEBIED?

RUIMTE VOOR RECREATIE EN TOERISME? 7. HOEVEEL RUIMTE WILLEN WE BIEDEN AAN RECREATIE EN TOERISME? BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 15

MEER RUIMTE VOOR WONEN?

HEEMSTEDE DE HOOGTE IN?

Het woningtekort in de regio is groot. Daarom moeten er ook in Heemstede meer woningen komen. De ruimte hiervoor is beperkt. Om bouwen in het buitengebied zoveel mogelijk te voorkomen, moeten we kijken naar de mogelijkheden van het bouwen binnen het bebouwd gebied. Dat kan op verschillende manieren.

HOGER BOUWEN IN BEBOUWD GEBIED: HOE VER GAAN WE HIERIN? BEHOUD KLEINSCHALIGE BEBOUWING IN HET BEBOUWD GEBIED

HOGERE BEBOUWING TOESTAAN IN HET BEBOUWD GEBIED

(ILLUSTRATIE: STUDIO RONALD VAN DER HEIDE, 2023)

Bijvoorbeeld door hoger te bouwen in het bebouwd gebied. Hoe hoog er op een plek gebouwd mag worden, ligt vast in regels van de gemeente. Om meer woningen mogelijk te maken, kan de gemeente ervoor kiezen om deze regels aan te passen en zo hogere bebouwing toe te staan.

WAT KAN DIT BETEKENEN?

Het huidige straatbeeld met kleinschalige bebouwing blijft bestaan. De behoefte aan woningen moet buiten de gemeente worden opgelost.

Door hogere bebouwing toe te staan kunnen we meer woningen bouwen en meer mensen aan een woning helpen. Het straatbeeld verandert.

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 16

MEER RUIMTE VOOR WONEN?

WERKEN WORDT WONEN?

KLEINE WERKLOCATIES: WERKEN WORDT WONEN? BEHOUD KLEINSCHALIGE WERKLOCATIES IN DE WIJK

VERANDERING VAN WERKLOCATIES NAAR WONINGEN

(ILLUSTRATIE: STUDIO RONALD VAN DER HEIDE, 2023)

Bijvoorbeeld door het veranderen van kleine werklocaties naar woningen. In sommige woonwijken zijn kleine werklocaties gevestigd. Bijvoorbeeld in het midden van een blokje woningen. In plaats van deze bedrijven en kantoren zouden op deze plekken ook woningen gebouwd kunnen worden.

WAT KAN DIT BETEKENEN?

Er blijven voldoende kleinschalige werklocaties beschikbaar om Heemsteedse ondernemers te voorzien van een locatie. Werklocaties hebben impact op de omliggende omgeving, zoals meer geluid of meer (bezoekers)verkeer.

Door woningen toe te staan kunnen we meer mensen aan een woning helpen. Heemsteedse ondernemers moeten een andere plek zoeken. Dat kan betekenen dat ze zich buiten Heemstede vestigen.

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 17

MEER RUIMTE VOOR WONEN?

FLEXIBEL OMGAAN MET DE PARKEERNORMEN?

De woningnood in het woningtekort in de regio is groot. Daarom moeten er ook in Heemstede meer woningen komen. De ruimte hiervoor is beperkt. Om bouwen in het buitengebied zoveel mogelijk te voorkomen, moeten we kijken naar de mogelijkheden van het bouwen binnen het bebouwd gebied. Dat kan op verschillende manieren.

FLEXIBEL OMGAAN MET PARKEERNORMEN: HOE VER GAAN WE HIERIN? VASTHOUDEN AAN NORMEN

FLEXIBEL OMGAAN MET NORMEN: MEER WONINGEN EN MEER AUTO’S

(ILLUSTRATIE: STUDIO RONALD VAN DER HEIDE, 2023)

Bijvoorbeeld door flexibel om te gaan met de parkeernormen. Op elke plek in Heemstede geldt een parkeernorm. Met een parkeernorm regelt de gemeente hoeveel parkeerplaatsen er per woning, winkel of bedrijf in een wijk aanwezig moeten zijn. Dat betekent dat als iemand ergens een nieuwe woning wil bouwen, er ook voldoende parkeerplaatsen bij die woning moeten komen. Soms is er geen ruimte voor extra parkeerplaatsen. Dat betekent dan, dat er geen nieuwe woningen gebouwd kunnen worden. De gemeente kan ervoor kiezen om de parkeernormen minder streng toe te passen en zo meer woningen mogelijk te maken. Of zijn er andere parkeeroplossingen te bedenken?

WAT KAN DIT BETEKENEN?

De huidige parkeersituatie in de wijken blijft bestaan. Er kunnen weinig tot geen woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad. De behoefte aan woningen moet buiten de gemeente worden opgelost.

Er kunnen meer woningen worden gebouwd, maar er zijn minder vrije parkeerplaatsen. Er is meer rondrijdend verkeer wat op zoek is naar een parkeerplek.

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 18

STAPELEN VAN AMBITIES?

KANSEN VOOR DE STATIONSOMGEVING?

We willen de ruimte in het bebouwd gebied van Heemstede zo goed mogelijk gebruiken. Daarom is het fijn als we op sommige plekken de opgaven voor wonen, werken en recreëren kunnen combineren. Het Manpadslaangebied is daar een voorbeeld van. Een andere plek waar dat in de toekomst misschien ook kan, is het stationsgebied.

KANSEN VOOR DE STATIONSOMGEVING: HOE VER REIKT DE AMBITIE? ALLEEN NOODZAKELIJKE MAATREGELEN

COMBINATIE VAN FUNCTIES

(ILLUSTRATIE: STUDIO RONALD VAN DER HEIDE, 2023)

In het stationsgebied worden maatregelen genomen die nodig zijn om de bereikbaarheid van het gebied te verbeteren. Zoals bijvoorbeeld nieuwe plekken voor het fietsparkeren bij het station. Omdat het stationsgebied een plek is die goed bereikbaar is, is het ook een aantrekkelijke plek om te wonen en werken. Door nieuwe (hogere) bebouwing toe te staan kunnen er meer woningen en bedrijven komen. Door ook winkels of horeca toe te staan, wordt het gebied levendiger en aantrekkelijker om te verblijven. Door de verschillende ambities in de omgeving van het station te stapelen, kunnen de opgaven op het gebied van bereikbaarheid, wonen, werken, winkelen en recreëren aan elkaar worden verbonden.

WAT KAN DIT BETEKENEN?

De stationsomgeving wordt ingericht als centraal knooppunt voor verschillende vormen van transport. We nemen alleen die maatregelen die daarvoor nodig zijn, zoals het toevoegen van fietsparkeerplekken. Eventuele ontwikkelkansen blijven onbenut.

Naast de noodzakelijke maatregelen benutten we ook de kansen om wonen en werken te concentreren in deze omgeving. Bovendien benutten we de mogelijkheden voor vormen van deelmobiliteit. Dit kan meer drukte en hogere bebouwing in het stationsgebied betekenen. Daardoor verandert de uitstraling van het gebied.

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 19

RUIMTE VOOR VERDUURZAMING EN KLIMAAT?

ENERGIE EN KLIMAAT IN HET BEBOUWD GEBIED?

We moeten verduurzamen. We willen graag alle energie die in Heemstede wordt gebruikt zelf opwekken binnen de gemeente. Er zijn al een paar plekken waar we zelf energie op willen wekken, bijvoorbeeld op het parkeerterrein van sportpark Groenendaal. Maar om zo veel als mogelijk de gebruikte energie in Heemstede zelf op te wekken, hebben we meer ruimte nodig.

RUIMTE VOOR ENERGIE EN KLIMAAT IN BEBOUWD GEBIED? BEPERKTE ZICHTBARE VERDUURZAMINGSMAATREGELEN IN DE OPENBARE RUIMTE

VERDUURZAMING ALS ONDERDEEL VAN HET STRAATBEELD (ILLUSTRATIE: STUDIO RONALD VAN DER HEIDE, 2023)

(ILLUSTRATIE: STUDIO RONALD VAN DER HEIDE, 2023)

Daarnaast verandert het klimaat. Daardoor hebben we vaker te maken met extreem weer. Om hier op in te spelen zijn maatregelen nodig. Zoals voldoende groene gebieden en bomen, die zorgen voor verkoeling. En meer ruimte voor groen en water om wateroverlast te voorkomen. Waar kunnen we in het bebouwd gebied ruimte bieden voor energie en klimaat? Denk bijvoorbeeld aan zonnepanelen, groene daken, groene gevels en meer ruimte geven aan het opvangen van (regen)water in de woonomgeving.

WAT KAN DIT BETEKENEN?

Het huidige straatbeeld en de inrichting van de openbare ruimte blijft behouden. We leveren een beperkte bijdrage aan de verduurzaming- en klimaatdoelstellingen.

Met maatregelen in de wijk leveren we een belangrijke bijdrage aan de verduurzaming- en klimaatdoelstellingen. Er komen meer voorwerpen en gebouwen in de openbare ruimte. We zijn beter voorbereid op extreme weersomstandigheden (hitte en wateroverlast).

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 20

RUIMTE VOOR VERDUURZAMING EN KLIMAAT?

ENERGIELANDSCHAPPEN IN HET BUITENGEBIED?

RUIMTE VOOR ENERGIE EN KLIMAAT IN HET BUITENGEBIED? BEHOUD OPEN, GROENE LANDSCHAPPEN IN HET BUITENGEBIED

DUURZAME ENERGIEOPWEKKING IN HET BUITENGEBIED

(ILLUSTRATIE: STUDIO RONALD VAN DER HEIDE, 2023)

Daarnaast verandert het klimaat. Daardoor hebben we vaker te maken met extreem weer. Om hier op in te spelen zijn maatregelen nodig. Zoals voldoende groene gebieden en bomen, die zorgen voor verkoeling. En meer ruimte voor groen en water om wateroverlast te voorkomen. Als we alle energie die we in Heemstede gebruiken ook zelf op willen wekken, dan redden we dat niet alleen met oplossingen binnen het bebouwd gebied. We zullen dan ook in onze open, groene gebieden moeten zoeken naar ruimte. Waar kunnen we in het buitengebied ruimte bieden voor energie en klimaat?

WAT KAN DIT BETEKENEN?

De waardevolle open, groene landschappen in het buitengebied blijven behouden. We leveren slechts een beperkte bijdrage aan de verduurzaming- en klimaatdoelstellingen.

Dit betekent meer elementen in het buitengebied, zoals zonneweides. Met deze maatregelen leveren we een belangrijke bijdrage aan de verduurzaming- en klimaatdoelstellingen.

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 21

RUIMTE VOOR RECREATIE EN TOERISME?

LANDSCHAP EN ERFGOED MET ONTWIKKELPOTENTIES?

Heemstede ligt in een mooie, historische en groene omgeving dichtbij zee, strand, natuur en aantrekkelijke steden. Recreatie en toerisme in de regio nemen daardoor sterk toe. Het zorgt voor meer bezoekers. Voor bijvoorbeeld winkels, horeca en bedrijven in Heemstede kan dit interessant zijn. Aan de andere kant zorgt het ook voor meer drukte in onze natuurgebieden.

HOEVEEL RUIMTE WILLEN WE BIEDEN AAN RECREATIE EN TOERISME? BEPERKTE ROL VOOR RECREATIE EN TOERISME (ILLUSTRATIE: STUDIO RONALD VAN DER HEIDE, 2023)

VERBETEREN WANDEL-, FIETS- EN VAARROUTES RONDOM HEEMSTEEDSE HOOGTEPUNTEN, UITBREIDEN OVERNACHTINGSMOGELIJKHEDEN EN MEER RUIMTE VOOR KLEINSCHALIGE EVENEMENTEN (ILLUSTRATIE: STUDIO RONALD VAN DER HEIDE, 2023)

Denk bijvoorbeeld aan de mooie landgoederen en het Groenendaalse bos. Door wandel-, fiets- en vaarroutes te maken, worden dit soort plekken beter met elkaar verbonden. Zo kan iedereen genieten van al het moois dat Heemstede te bieden heeft. Maar het zorgt ook voor meer drukte. In Heemstede worden ook evenementen georganiseerd. Deze evenementen zorgen voor nog meer bezoekers, maar versterken ook het contact tussen de inwoners. Dat biedt ook kansen voor lokale winkels, bedrijven en horeca. Om Heemstede aantrekkelijker te maken voor langer verblijf, kan er voor gekozen worden om meer ruimte te bieden aan bijvoorbeeld hotels en restaurants.

WAT KAN DIT BETEKENEN?

We behouden de bestaande wandel-, fiets- en vaarroutes zoals ze zijn. Er komt geen extra druk op de groene gebieden. De verbindingen tussen de hoogtepunten en de kwaliteiten van Heemstede blijven onbenut.

We zorgen voor hoogwaardige wandel-, fiets- en vaarroutes langs de belangrijkste hoogtepunten in Heemstede. Zo kunnen inwoners en bezoekers genieten van al het moois wat Heemstede te bieden heeft. We breiden het aantal hotels en horeca uit en bieden op beperkte schaal meer ruimte voor kleinschalige evenementen. Dit betekent meer bezoekers in de groene gebieden en meer overnachtingen.

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 22

DIGITALE VRAGENLIJST

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 23

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 24

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 25

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 26

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 27

Gemeente Heemstede Raadhuisplein 1 2101 HA Heemstede Telefoon 14 023 Postadres Postbus 352 2100 AJ Heemstede gemeente@heemstede.nl www.heemstede.nl

BUREAU NIEUWE GRACHT stedenbouw & landschap

Omgevingsvisie Heemstede 2040 | Visie-op-hoofdlijnen | Verslag brede consultatie | 28

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.heemstede.nl/api/v1/meetings/2353/documents/33375