Bijlage 2. Monitoringsverslag Heemstede Duurzaam 2023.pdf
Tekst van het document
Heemstede Duurzaam
Monitoringsverslag Heemstede Duurzaam 2023 - Gemeente Heemstede
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
Inleiding ............................................................................................................................................................................ 3 1.2
Samenvatting........................................................................................................................................................ 3
1.3
Leeswijzer............................................................................................................................................................... 3
Het monitoringsysteem en de nulmeting .............................................................................................................. 4 2.1
Monitoringsysteem............................................................................................................................................. 4
2.2
Nulmeting .............................................................................................................................................................. 4
2.3
Data ......................................................................................................................................................................... 4
Overzicht doelen, indicatoren, beleid en voortgang .......................................................................................... 5 3.1
De energietransitie ............................................................................................................................................. 5
3.1.1 Toelichting energietransitie............................................................................................................................10 3.2 Circulaire economie ..................................................................................................................................................13 3.2.1 Toelichting circulaire economie ....................................................................................................................15 3.3 Ecologie ........................................................................................................................................................................17 3.3.1 Toelichting Ecologie .........................................................................................................................................18 3.3.2 Indicatoren...........................................................................................................................................................18 3.4 Klimaatadaptatie........................................................................................................................................................19 3.4.1 Toelichting Klimaatadaptatie ........................................................................................................................20 3.4.2
Indicatoren...........................................................................................................................................................20 3.5 Duurzame mobiliteit.................................................................................................................................................21 3.5.1 Toelichting Duurzame mobiliteit ..................................................................................................................23 4.
Conclusie en toekomstperspectieven ...................................................................................................................24
Bijlage 1. Toelichting gebruikte indicatoren ................................................................................................................25 Energietransitie .................................................................................................................................................................25 Circulaire economie .........................................................................................................................................................29 Ecologie ...............................................................................................................................................................................30 Klimaatadaptatie...............................................................................................................................................................32 Duurzame mobiliteit........................................................................................................................................................32
2
1. Inleiding De gemeente Heemstede heeft in de Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024 klimaatdoelen voor de gemeente gesteld. In 2021 is hiervoor een monitoringsysteem ontwikkeld die deze doelen en ambities meet. De landelijke doelstellingen zijn opgenomen in de Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024 en zijn vertaald naar de situatie in Heemstede op het gebied van energietransitie, circulaire economie, ecologie, klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit. In de Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024 is vastgelegd dat de gemeente een monitoringsysteem ontwikkelt dat elke twee jaar inzicht geeft in de voortgang van het duurzaamheidsbeleid. Aan de hand van het monitoringsysteem en de tweejaarlijkse monitoringsverslag kan getoetst worden in hoeverre beleid en projecten leiden tot meetbare resultaten. Wanneer de resultaten onvoldoende zijn kan de gemeente beoordelen of beleid aangescherpt moet worden om de doelen te behalen. Dit monitoringsverslag geeft een overzicht van de actuele status met betrekking tot de vooruitgang richting de opgestelde klimaatdoelen. Op deze manier wordt het college en de gemeenteraad van de gemeente Heemstede voorzien van sturingsinformatie. In dit verslag wordt ook het monitoringsysteem geëvalueerd en worden aanpassingen aangebracht en aanbevelingen gedaan.
Dit is het eerste monitoringsverslag dat het opgestelde monitoringsysteem en de bijbehorende nulmeting uit 2021 opvolgt.
1.2 Samenvatting Dit monitoringsverslag laat zien dat veel beleid en projecten zijn uitgevoerd of nog worden uitgevoerd om de opgestelde duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren. Voor de vijf duurzaamheidsthema’s (energietransitie, circulaire economie, ecologie, klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit) zijn verschillende doelstellingen. Deze zijn in de routekaart Heemstede Duurzaam vertaald naar tussenstappen voor de jaren 2025, 2030 en 2040. Uit dit monitorverslag blijkt dat ondanks alle inzet dat we met het huidige tempo onze doelstellingen niet gaan halen. In het nog op te stellen uitvoeringsprogramma voor de jaren 2024 – 2026 gaan we stevig inzetten om de vastgestelde doelstellingen wel te halen. Ook de projecten vanuit het Energiepact Heemstede gaan bijdragen aan de versnelling en zo de klimaatdoelstellingen van Heemstede te halen.
1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 is beschreven hoe en waarom het monitoringsysteem en de nulmeting uit 2021 tot staand zijn gekomen. Daarnaast wordt het gebruik van de data voor de voorspellingen die zijn gedaan, in het verslag toegelicht. In hoofdstuk 3 zijn overzichten opgesteld waarin de doelen, indicatoren, het beleid en de acties zijn weergegeven voor de 5 duurzaamheidsthema’s. Per thema: energietransitie, circulaire economie, ecologie, klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit een apart overzicht inclusief inzicht over de huidige data, voorspellende grafieken en de voortgang richting onze doelen per thema. De grafieken en figuren zijn toegelicht om een beter beeld van de situatie te geven. Waar van toepassing zijn ook de indicatoren toegelicht. Hoofdstuk 4 geeft een samenvatting van het monitoringsverslag en biedt een toekomstperspectief. Tot slot in bijlage 1 een toelichting over alle indicatoren, die zijn gepresenteerd in het monitoringsverslag.
3
2. Het monitoringsysteem en de nulmeting In 2021 heeft de gemeente het monitoringsysteem opgezet om de voortgang met betrekking tot duurzame ontwikkeling te monitoren. Het monitoringsysteem sluit aan bij de thema’s, ambities en subdoelen uit de Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024.
2.1 Monitoringsysteem Voor het monitoringsysteem is gekozen om de realisatie van ambities en doelstellingen te meten aan de hand van verschillende indicatoren die zijn opgesteld per thema. Door de vooruitgang van de doelstellingen aan de hand van de indicatoren te meten worden verschillende beleidsacties getoetst. Hiermee kan het bestuur het beleid sturen en toetsen aan de duurzaamheidsdoelstellingen. Het monitoringsysteem is conform het verzoek van de raad ontwikkeld met intern betrokkenen en met de adviesgroep duurzaamheid. Op advies van de adviesgroep duurzaamheid is een monitoringsysteem ontwikkeld dat past bij de schaal van Heemstede, een systeem met zo eenvoudige indicatoren per doelstelling. Ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid gaan snel, zowel op Europees, nationaal als op lokaal niveau. Het monitoringsysteem dat is ontwikkeld houdt hier rekening mee en we kunnen het systeem aanpassen aan nieuwe relevante ontwikkelingen.
2.2 Nulmeting Om de effecten van de Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024, ander beleid en de verschillende genomen maatregelen in beeld te brengen is de nulmeting essentieel. Deze is gesteld op het meest recente moment in de tijd van vóór de Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024 is aangenomen. Als startpunt is – indien niet anders vermeld – 2019 als startjaar gekozen voor de nulmeting.
2.3 Data Het monitoringsverslag gebruikt zoveel mogelijk de meest recente data. Om een voorspelling te doen over de toekomstige trends van verschillende data is gebruik gemaakt van de “voorspellingsblad” functie van Excel. De basis voor deze voorspellingen is beschikbare historische data (data vanaf 2010). Hier moet benadrukt worden dat dit voorspellingen zijn. Voorspellingen zijn vatbaar voor grote afwijkingen aangezien ze veel onzekerheid met zich meebrengen. Echter geven deze voorspellingtrends een beeld van mogelijke toekomstige ontwikkelingen. Dit kan helpen bij strategieontwikkeling, besluitvorming en planning. Voor enkele indicatoren gaan we vanaf dit jaar ook data bijhouden omdat deze in dit monitoringsverslag zijn toegevoegd. Het gaat hier om data voor de nieuwe indicatoren totaal aantal (sub)soorten bomen en percentage oppervlakte openbaar groen en verharding. Deze indicatoren hebben betrekking op de thema’s ecologie en klimaatadaptatie (zie paragraven 3.3 en 3.4). Verder kan het zijn dat data uit dit monitoringsverslag niet overeenkomt met data vanuit het monitoringsysteem uit 2021. Dit komt omdat de data vanuit het klimaatmonitor meermaals wordt aangepast. Ook de data binnen de gemeentelijke organisatie wordt op den duur aangepast door het gebruik van nieuwe meetmethodes vanuit de gemeente of externe partijen.
Voor dit monitoringsverslag zijn de meest recente data gebruikt.
4
3. Overzicht doelen, indicatoren, beleid en voortgang In dit hoofdstuk staat per duurzaamheidsthema de doelen, indicatoren, het aansluitende beleid en de voortgang gepresenteerd. Vervolgens wordt de data toegelicht. Voor elk duurzaamheidsthema is een tabel gemaakt waarin de ambities van de gemeente Heemstede worden gepresenteerd onder de kolom “Doelen”. De gemeente Heemstede heeft in de Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024 beleid en acties omschreven die moeten leiden tot het behalen van de doelen. Het nummer (Nr.) van het beleid of de actie in de tabel hieronder correspondeert met de nummers zoals genoemd in Nota Duurzaam Heemstede 2020-2024. Daarnaast zijn beleid en acties toegevoegd uit het Uitvoeringsprogramma Heemstede Duurzaam 2022-2023 (UHD). Deze worden aangegeven met UHD onder de kolom Nr. Om te meten of het beleid leidt tot het behalen van de doelen zijn verschillende indicatoren opgesteld. Beleid en acties kunnen bijdragen aan het behalen van meerdere doelen en dus effect hebben op meerdere indicatoren. In de laatste kolom wordt de status van het beleid of de actie weergegeven. Een actie nog doorloopt, een
betekent dat het beleid of de actie niet is uitgevoerd, een
betekent dat het beleid of actie is uitgesteld of later wordt uitgevoerd en een
betekent dat het beleid of de
geeft aan dat het beleid of de actie is afgerond.
3.1 De energietransitie Ambities: De gemeente Heemstede streeft naar een klimaatneutraal en een aardgasvrij Heemstede in 2050. Subdoelen Indicatoren 2030: 55% minder uitstoot broeikasgassen ten opzichte van 1990
-
Totaal bekende CO2-uitstoot (aardgas, elektr., warmte, voertuigbrandstof)
Beleid en acties
Jaren
Nr.
Beleid en acties
22-23
9
-
2021 x
10 + UHD
-
x
x
11
-
x
x
13 + UHD 17 19 + UHD 21 UHD
-
x
x
x
x x
-
Inwoners stimuleren om kleine energiebesparende maatregelen te nemen in huis (RRE) Inwoners stimuleren om hun woning te verduurzamen (Regionaal Energiebesparing Programma (REP)) Sociale energietransitie, advies geven van energiecoaches aan huurders en in gesprek gaan met huurders en woningcorporaties voor verduurzaming Uitvoeren Beleid openbare verlichting (verLEDding) Verduurzamen sportvereniging Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan (IHP) basisscholen 2019-2039 Stimuleren verduurzaming bedrijventerreinen Energiebesparingsakkoord Noord-Holland
Status
x
x x (ondertekend) 5
Ambities: De gemeente Heemstede streeft naar een klimaatneutraal en een aardgasvrij Heemstede in 2050. Subdoelen Indicatoren 2030: gemeentelijk vastgoed energielabel A Gemeentelijke organisatie in 2050 energieneutraal
-
-
-
Opwekken duurzame energie Heemstede is onderdeel van de regio NoordHolland Zuid en vult zo goed als mogelijk de opgave lokaal in. 1,5 % energie besparen per jaar Aardgasvrij in 2050
-
Algemeen
% gebouwen in eigendom van gemeente Heemstede met energielabel A, op basis van gemeentelijke data. Energieverbruik gemeentelijk vastgoed, openbare verlichting (OVL), riool en verkeersregelingsinstallatie (VRI) % gebouwen in eigendom van gemeente Heemstede met minimaal energielabel A. Totaal bekende hernieuwbare energie [TJ] binnen de gemeente Heemstede op basis van de Klimaatmonitor
Beleid en acties
Jaren
Nr.
Beleid en acties
22-23
4+ UHD
-
2021 x x
x
-
UHD
-
Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed tot energielabel A Verduurzamen maatschappelijk vastgoed
Uitvoeren Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) Onderzoeken, stimuleren en realiseren van zon op parkeren en zon op grote daken.
-
Zie beleid en acties “Doel 2030: 55% minder uitstoot broeikasgassen ten opzichte van 1990”
Hoeveelheid aardgasverbruik in de gemeente Heemstede Gemiddeld aardgasverbruik per vastgoedobject
-
Zie beleid en acties “Doel 2030: 55% minder uitstoot broeikasgassen ten opzichte van 1990”
-
6
-
7 8
-
x
Zie beleid en acties “2030: gemeentelijk vastgoed energielabel A”
Totaal energieverbruik in TJ in de gemeente Heemstede. Gemiddeld energieverbruik/vastgoedobject
5
Status
Haalbaarheidsonderzoek restwarmte uit waterleiding van Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland (WRK) Opstellen Transitievisie Warmte en vaststellen 2021 Opstellen Regionale Energie Strategie (RES 1.0) Wijkuitvoeringsplan voor ten minste één wijk
x
x
x
x x x 6
Ambities: De gemeente Heemstede streeft naar een klimaatneutraal en een aardgasvrij Heemstede in 2050. Subdoelen Indicatoren
Beleid en acties
Jaren
Nr.
Beleid en acties
22-23
12
-
2021 x
14 + UHD
-
x
x
15 + UHD
-
x
x
16 + UHD
-
x
x
18 UHD UHD
-
UHD
-
UHD
-
Agenderen ‘energietransitie en werkgelegenheid’ in (arbeidsmarkt)regio ZuidKennemerland en IJmond Opstellen Duurzame Meerjarenonderhoudsplanningen (DMJOP’s) sportparken, 2020: tennisparken HBC en Merlenhove - 2023: Sportpark en sportcentrum Groenendaal Advisering bij nieuwe meerjarenonderhoudsplanningen (MJOP’s) Sportpark HBC en Sportcentrum GSV Lokaal sportakkoord met aandacht voor duurzame en energie neutrale sportaccommodaties Haalbaarheidsonderzoek riothermie Uitvoeren Transitievisie warmte Heemstede Opstellen Regionale EnergieStrategie 2.0 (RES)
Duurzaamheidsopgave opnemen in het regionaal woonakkoord Visie op verduurzamen bestaande bouw Woonvisie en Prestatieafspraken
Status
x x x
(afgerond in gewijzigde vorm)
x x
7
Energietransitie Klimaatneutraal en aardgasvrij Heemstede in 2050 CO2 Uitstoot Heemstede 120000
CO2 Uitstoot in ton
89350
87400
90000
91300
103100
106100
109800
113200
107600
105300
104100
80000
103600
109900
100000
CO2 in ton
Voortgang CO2 Opgave
100000
80000
2021: 87400
70000
Doel 2030: 47745
60000 60000 40000
50000
20000
40000
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
0 Totale CO2 uitstoot (in ton) Voorspelde CO2 uitstoot (in ton) Klimaatdoel
120.000
Doel 2050: 0
1600
1564
1550
Voortgang Energieverbruik Opgave
1500 1350
Energieverbruik in TJ
1500
1050
1372
1350
1385.5
1399
1442
1450
1433
1432
1425
1400
2021: 1372 1448
1450
1447
1480
1200
900 750
1300
2019 2020 2021 2025 2030 2035 2040 2045 2050
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
1250 2010
Totaal energieverbruik Heemstede in TJ
Energieverbruik Heemstede
Totaal energieverbruik in TJ Voorspeld energieverbruik in TJ Klimaatdoel
1500
Doel 2050: 892 8
Energietransitie Klimaatneutraal en aardgasvrij Heemstede in 2050
31
Voortgang Aardgasverbruik Opgave
30
30
30 25
29
Aardgasverbruik in m3 15
27
27
27
27
28
20
2019: 25 10
26
26
26
26
26
26 25
25
5
24 0
23
2015 2019 2025 2030 2035 2040 2045 2050 Totaal aardgasverbruik (in m3) Voorspeld aardgasverbruik (in m3) Klimaatdoel
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2011
2012
22
2010
Totaal aardgasverbruik in Heemstede in m3
Aardgasverbruik Heemstede
Opgewekte zonne-energie
30
Doel 2050: 0
Gemeentelijk energieverbruik
30 1,600,000
22
Energieverbruik in kWh
26
25
20
14
15
10
10
3
2014
2015
1,200,000 1,000,000 800,000 600,000 400,000
0
4 2
2013
1,400,000
200,000
6
5
1
Opgewekte zonne-enegie in TJ
1,800,000
2015
0 2016
2017
2018
2019
2020
2021
OVL
2016
2017
Riool
2018 VRI
2019
2020
Vastgoed
2021
2022 Totaal
2023
9
3.1.1 Toelichting energietransitie CO2 uitstoot Sinds 2015 is de CO2-uitstoot in de gemeente Heemstede elk jaar geleidelijk verminderd, maar we moeten nog flinke stappen maken om onze doelen te halen. Verwacht wordt dat we met het huidige tempo 75.630 ton CO2 uitstoten in 2030, terwijl we als doel hebben om maximaal 47.745 ton CO 2 uit te stoten. Verschillende verklaringen liggen ten grondslag aan de vermindering in CO2 uitstoot. Beleid over het stimuleren van duurzame maatregelingen voor inwoners, ondernemers en bedrijventerreinen speelt een belangrijke rol. De infographic op pagina 11 presenteert de verschillende regelingen die de gemeente Heemstede biedt aan inwoners en ondernemers om verduurzaming te stimuleren. De inzet van de gemeente kan de bewustwording onder de inwoners hebben vergroot. Het is mogelijk dat ook externe factoren hier invloed op hebben gehad bijvoorbeeld door technologische vooruitgang. Door meer betaalbare en toegankelijke duurzame energiebronnen kunnen inwoners en bedrijven in Heemstede gemakkelijker de overstap maken. Ten slotte kan het groeiend bewustzijn en verantwoordelijkheidsgevoel onder de inwoners van Heemstede ook bijdragen aan de vermindering van de CO2-uitstoot. Het cirkeldiagram hieronder laat zien dat de grootste hoeveelheid CO2 emissies binnen Heemstede vanuit de woningsector komt.
Het stimuleren van de inwoners en ondernemers in Heemstede blijft daarom van belang om zoveel mogelijk CO2 te reduceren.
CO2 uitstoot per sector in Heemstede 2021
bedrijven 19% Verkeer en vervoer 20% Industrie, Energie, Afval en Water 6%
Landbouw, bosbouw en visserij 1%
Woningen 54%
Energieverbruik De afgelopen 5 jaar is jaarlijks minder energie verbruikt. Maar om onze doelen te halen moeten we het huidige tempo versnellen. De voorspelling is een energieverbruik van 1040 TJ in 2050, terwijl het doel een energieverbruik van 829 TJ in 2050 is.
10
De vermindering in energieverbruik kan dezelfde oorzaken hebben als de vermindering in CO2 uitstoot. Een daling in CO2-uitstoot hoeft niet te betekenen dat minder energie wordt verbruikt. Het gebruik van duurzame energiebronnen kan het energieverbruik laten toenemen terwijl de CO2 uitstoot daalt. Aardgasverbruik Het aardgasverbruik is verminderd, maar met dit tempo worden de gestelde doelen niet bereikt. De vermindering in aardgasverbruik kan wederom dezelfde oorzaken hebben als de vermindering in CO2 uitstoot. We zijn nog ver verwijderd van het doel aardgasvrij in 2050. Een oorzaak hiervan is dat het warmtesysteem van Heemstede afhankelijk is van aardgas. Er zijn op dit moment een aantal kleine woongebieden die aardgasvrij zijn. Voor de transitie naar aardgasvrij moeten woningen eerst goed geïsoleerd zijn. Het gemiddelde aardgasverbruik per vastgoedobject (alle woningen, kleine ondernemerspanden en overige) is verminderd van 1970 m3 in 2019 naar 1570,9 m3 in 2021. Opgewekte zonne-energie Het opwekken van zonne-energie stijgt in Heemstede door de toename in het aantal zonnepanelen op daken. Ook landelijk is de opwek van duurzame energie door zonne-energie gestegen. Enerzijds zijn inwoners bewuster met verduurzamen bezig en anderzijds zijn de zonnepanelen goedkoper geworden en leveren ze veel meer op.
In de afgelopen jaren hebben we vanuit de gemeente collectieve inkoopacties gehouden voor het verduurzamen van woningen. Gemeentelijk energieverbruik Het energieverbruik van de gemeentelijke organisatie is de afgelopen jaren gestegen als we naar de data kijken. Dit is een vertekend beeld omdat sinds 2018 het energieverbruik van het gemeentelijk vastgoed is toegevoegd. Sinds het jaar 2018 zijn jaarlijks extra vastgoed objecten bij de metingen bijgekomen omdat we ook voor deze objecten zijn gaan meten. De data uit de landelijke klimaatmonitor zijn minder fijnmazig als de data die we zelf zijn gaan monitoren. De door ons (via een externe partij) ingeschatte cijfers van 2023 laten in vergelijking met de cijfers van 2018 een vermindering van het energieverbruik met 36.968 kWh zien. Het energieverbruik voor de openbare verlichting (OVL) en verkeersregelinstallaties (VRI) is verminderd door het aanbrengen van LED verlichting. Dit zijn cijfers die we al lange tijd zelf bijhouden en niet meteen heel zichtbaar zijn in de landelijke klimaatmonitor. Het percentage van het gemeentelijk vastgoed met label A of hoger is gelijk gebleven de afgelopen 3 jaar. Dit komt omdat de nieuwe energielabels nog niet zijn aangevraagd. Want er zijn meerdere duurzame maatregelen toegepast bij diverse gemeentelijk panden.
11
`
12
3.2 Circulaire economie Ambitie: Heemstede circulair in 2050 Subdoelen Indicatoren 2020: tot 75% - Aantal kg huishoudelijk restafval per inwoner per afvalscheiding en jaar maximaal 100 kg - % Afvalscheiding restafval per inwoner 2025: maximaal 30 - Zie hierboven. kg restafval per inwoner Op regionaal - Voor eigen gemeentelijke organisatie Heemstede % niveau in 2030 circulair inkopen meetmethodiek van MRA nagenoeg alle gebruiken. projecten circulair aanbesteden Algemeen
Jaren Nr. 25 + UHD 26 + UHD
Beleid en acties - Duurzaam grondstoffenbeleid (afval) -
-
27 + UHD 22
-
UHD
-
23
-
24 + UHD 28
-
-
-
Verbeteren samenwerking afvalketen Meerlanden Zie beleid en acties doel “2020: tot 75% afvalscheiding en maximaal 100 kg restafval per inwoner” Gezamenlijk circulaire projecten uitvoeren met ondernemers en organisaties Uitvoeren actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) 2019-2020 Organisatie inrichten op (Circulair) en Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Ambitieniveau Maatschappelijk Verantwoord Inkopen & Opdrachtgeverschap (MVI) 2021 en verder vastleggen. Evaluatie resultaten Social Return On Investment (SROI) Tegengaan zwerfafval. Samenwerking met scholen en ondersteuning initiatieven inwoners.
20-21 x
22-23 x
x
x
x
x
Status
x x x
x
x
x
x
13
Circulaire economie Restafval per inwoner Restafval per inwoner in kg
183
150
162
150
191
208 175
202
200
195
211
215
200 208
223
200
Voortgang Restafval
250
221
Gemiddeld restafval per inwoner in Heemstede in kg
250
2022: 162
Doel 2020: 100
220
Doel 2025: 30
100 50
100
0 2019
50
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Gemiddeld afval per inwoner (in kg) Voorspeld gemiddeld afval per inwoner (in kg)
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
0
Klimaatdoel
Scheidingspercentage huishoudelijk afval Voortgang Scheidingspercentage
120
in % 61
61
61
61 100
60
60
60
2021: 61
80
Doel 2020: 75
59 60
58
58
58
58
58
58 40
57
57
57 20
56 0
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
55 2010
Scheidingsperencentage huishoudelijk afval (%)
62
2019 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050
Waarden
Voorspellen
0
Doel 2050:100 14
Circulaire Economie Klimaatdoel
3.2.1 Toelichting circulaire economie Restafval per inwoner De gemiddelde hoeveelheid restafval per persoon daalt over de jaren, maar niet snel genoeg. Het doel om voor het jaar 2020 een afvalproductie van 100 kg per inwoner te bereiken is niet behaald. Het verschil tussen de beoogde hoeveelheid afval (100 kg gemiddeld per inwoner) en de daadwerkelijke hoeveelheid afval per persoon (191 kg gemiddeld per inwoner) was 91 kg. Het doel is in 2025 tot gemiddeld 30 kg restafval per inwoner wat met het huidige tempo niet behaald kan worden. Waarschijnlijk is de toename van afvalproductie in 2020 en 2021 ten opzichte van 2019 het gevolg van de coronapandemie. Omdat mensen thuis bleven heeft dat geleid tot meer huishoudelijk afval. De start van de GFT-campagne in 2021, voortvloeiend uit de Motie Minder afval, heeft invloed gehad op de totale hoeveelheid restafval. Ruim 40% van het huishoudelijk restafval bestond uit groente-, fruiten tuinafval (GFT). We blijven het scheiden van GFT-afval stimuleren de komende jaren om zo de hoeveelheid restafval te blijven verminderen. Scheidingspercentage huishoudelijk afval Het scheidingspercentage huishoudelijk afval neemt met de jaren toe. Maar het doel van 2020 om 75% van het huishoudelijk afval te scheiden is niet gehaald. Dat inwoners toch meer huishoudelijk afval scheiden komt mogelijk doordat inwoners meer bewust bezig zijn met duurzaamheid.
Dit bewustzijn neemt onder alle Nederlanders in het algemeen toe. Het beleid en acties van de gemeente kunnen ook hebben bijgedragen aan dit bewustzijn van de inwoners van Heemstede. Ook de infrastructuur rondom het verwerken van afval is verbeterd. Er zijn meer afvalcontainers bijgekomen en in de zomer wordt meer GFT afval aan huis opgehaald. De waargenomen stijging is niet genoeg om een scheidingspercentage van 100% te realiseren in 2050. Met het huidige tempo halen we in 2050 een scheidingspercentage van 72%.
15
Ecologie en Klimaatadaptatie Openbaar groen en verharding
Totaal aantal bomen
Totaaloppervlakte Heemstede = 9.610.000 m2
1.230.265 m2 = Verharding 12,8% van het totaaloppervlakte openbare verharding + kunstgras (exclusief de begraafplaats en het sportpark)
592.077 m2 = Groen 6,2% van het totaaloppervlakte openbaar groen (exclusief Groenendaal, kinderboerderij en begraafplaats)
228 unieke boomsoorten 405 unieke ondersoorten In de openbare ruimte (exclusief Groenendaal) 16
3.3 Ecologie Ambitie: Behoud en zo mogelijk versterken van de biologische diversiteit, het duurzame gebruik en de bescherming van waardevolle cultuurlandschappen. Subdoelen Indicatoren Biodiversiteit behouden en - Oppervlakte in m2 waar aan vergroten biodiversiteit wordt gewerkt - Nieuw: Percentage openbaar groen Versterken ecologische waarden - Ecologisch hoogwaardig ingerichte van oevers, water en land oevers in m2 (t.o.v. alle oevers) Behoud en het zo mogelijk - Op basis van een gemeentelijke versterken van de recreatieve, de enquête onder inwoners educatieve en de belevingswaarde van natuur en landschap. Kwalitatief en kwantitatief - Nieuw: Totaal aantal (sub)soorten verbeteren van het groen en de bomen bomenstand in de gemeente Algemeen
Jaren
Nr. 33 + UHD
Beleid en acties - Verhogen areaal voor vlinders en bijen
29 30
-
31 + UHD 32 + UHD UHD
-
UHD
-
UHD
-
UHD
-
-
Opstellen Ecologische Visie Opstellen ecologisch Uitvoeringsplan en uitvoeren ecologisch vervolgonderzoek om ecologie binnen de gemeente in kaart te brengen Updaten Groenbeleidsplan met nadruk op implementatie ecologie Opstellen Beheerplan natuurvriendelijke oevers en vervolgens uitvoering Maatregelenplan ecologie 2022-2025 opstellen Verordening beheer (EU)-exoten Implementeren Eu-verordening Volgen ontwikkelingen soortbescherming en natuurbeschermingsmaatregelen Natuur en Milieu Educatie Invoeren
20-21 x
22-23 x
Status
x x
x
x
x
x x x x x
17
3.3.1 Toelichting Ecologie Voor het duurzaamheidsthema ecologie zijn in 2021 een aantal indicatoren bepaald. Met de huidige inzichten blijkt dat deze niet goed te meten zijn waardoor data ontbreekt. Voor dit monitoringsverslag zijn nieuwe indicatoren opgesteld, indicatoren aangepast en/of weggelaten. Het oppervlakte aan openbaar groen en verharding en het aantal bomen en de verschillende boomsoorten worden bijgehouden door de gemeente. Dit geeft een kleine indicatie met betrekking tot de ecologische waarden binnen Heemstede. Van belang is om te realiseren dat het percentage groen binnen een gemeente niet per se een accurate indicatie geeft van de ecologische waarde. Een grote oppervlakte gras heeft mogelijk minder ecologische waarde dan een kleiner stuk groen met veel verschillende inheemse planten. Acties die de ecologische waarden binnen Heemstede hebben versterkt zijn het aanleggen van bloemrijke grasvelden, het aanplanten van bollenmixen op diverse locaties en het omzetten van gazons naar bloemrijke grasgebieden. Daarnaast wordt ook gewerkt aan het vergroten van de boomspiegels om bomen gezonder te maken. En om de biodiversiteit te verhogen worden diverse planten en bollen in de boomspiegels geplant. En ‘adopteren’ inwoners boomspiegels om deze te beplanten waarbij we als gemeente biodiversiteit stimuleren.
3.3.2 Indicatoren De indicator ‘oppervlakte in m2 waar aan biodiversiteit wordt gewerkt’ is vervangen. Deze indicator geeft weinig informatie over het behouden en vergroten van biodiversiteit over de jaren heen. We hebben verschillende indicatoren voor ecologie beoordeeld. En op dit moment hebben we nog geen extra mogelijkheden voor indicatoren. De mogelijkheid om het groene areaal en de boomkronen te meten aan de hand van luchtfoto’s is op dit moment niet mogelijk. Enerzijds omdat we omdat we dat niet in onze kaarten kunnen verwerken en anderzijds mogen we zelf geen beelden maken met drones omdat Heemstede binnen het verboden vlieggebied van Schiphol valt. Een andere mogelijkheid om de ecologische waardes binnen Heemstede te meten is het meedoen aan verschillende tellingen van dieren- en/of plantensoorten. Tot nu toe doen te weinig inwoners in Heemstede mee om deze nationale tellingen in te zetten voor bruikbare data.
18
3.4 Klimaatadaptatie Ambitie: Heemstede in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust Subdoelen Indicatoren Algemeen
Jaren Nr 34
Beleid en acties - 2020: afronden stresstest en uitvoeren risicodialoog
35
-
36
-
UHD
-
UHD
-
UHD
-
2020: opstellen uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie om klimaatadaptief te handelen Operatie Steenbreek Toepassen ontwerpeisen klimaatadaptieve nieuwbouw Implementeren strategie en maatregelenplan klimaatadaptatie o Klimaatadaptief ontwerpen en inrichten van de openbare ruimte o Regionale stresstest voor binnenduinrand Onderzoek bestemmingplan ondergrond
20-21 x
22-23
Status
x x x x
x
-
Nieuw: Percentage oppervlakte openbaar groen en verharding Op basis van de stresstest klimaatadaptatie die elke 5 jaar wordt herhaald zijn concrete projecten bepaald die Heemstede beter klimaatbestendig maken. Per project wordt aangegeven of het op schema ligt. Zo hebben we een flexibel monitoringsysteem dat helpt om koersvast te blijven binnen een veranderende context. Het doel blijft steeds hetzelfde: Klimaatneutraal in 2050.
19
3.4.1 Toelichting Klimaatadaptatie Voor klimaatadaptatie is de indicator percentage oppervlakte openbaar groen en verharding toegevoegd aan het monitoringsverslag. Het openbaar groen en de verharding spelen allebei een rol in wateroverlast en hittestress. Meer indicatoren moeten worden toegevoegd om de vooruitgang op dit thema beter te kunnen monitoren. Nu zijn met name procesindicatoren gepresenteerd die iets zeggen over klimaatadaptatie. De doelen zijn nog niet geformuleerd. Voor het volgende monitoringsverslag werken we aan deze doelen en de bijbehorende output-indicatoren. 3.4.2 Indicatoren Indicatoren die we hebben onderzocht voor dit monitoringsverslag is het percentage boomkronen in Heemstede. Maar zoals in paragraaf 3.3.2 bij het thema ‘Ecologie’ kunnen we deze indicator nog niet meten. Ook hebben we gekeken naar het afkoppelingspercentage van de riolering. Maar deze indicator is lastig te meten om we niet weten wat huiseigenaren doen met hemelwater. En bij projecten in de openbare ruimte gaan we alleen het regenwater afkoppelen van het rioleringssysteem als we een rioolvervangingsproject doen. Dus deze indicator geeft geen waardevolle informatie over het klimaatadaptief zijn van de gemeente Heemstede. Op dit moment is wel de norm 3/30/300 opgenomen als het gaat om hittestress in onder andere het EnergiePact Heemstede.
Hiermee wordt bedoelt dat iedereen uit het raam van de woning 3 bomen moet kunnen zien. De bomen moeten voor 30% schaduw zorgen in de omgeving (straat). En daarnaast moet iedere inwoners binnen 300 meter van de woning in de schaduw kunnen verblijven bij hitte. Dit is op dit moment geen indicator voor klimaatadaptatie. Maar bij wijkaanpakken zoals ook beschreven in het EnergiePact Heemstede wordt hier wel rekening mee gehouden. En in het kader van verhogen van ecologische waarden is ook van belang om bomen te plaatsen die veel insecten en andere diersoorten aantrekken.
20
3.5 Duurzame mobiliteit Ambitie: Duurzame mobiliteit draagt bij aan een klimaatneutraal Heemstede in 2050 Subdoelen Indicatoren Verminderen CO2-utstoot verkeer en - CO2-uitstoot verkeer vervoer en vervoer incl. auto(snel)wegen exclusief elektr. Railverkeer (scope 1) 2030: duurzame inkoop eigen - Percentage wagenpark (lichte voertuigen verschillende auto’s emissieloos, zware voertuigen zoveel wagenpark mogelijk emissieloos) Duurzame inkoop doelgroepenvervoer - % emissieloos (zoveel mogelijk emissieloos in 2025, ingekocht uiterlijk in 2030 zonder emissies) Uiterlijk 2030: emissieloos vervoer als Procesdoel voorwaarde bij inkoop van opdrachten Faciliteren van publieke - Aantal openbare laadvoorzieningen voor elektrische laadpunten voertuigen Algemeen
Jaren
Nr. 40 + UHD
Beleid en acties - Uitvoeren duurzaamheidsmaatregelen zoals opgenomen in bereikbaarheidsvisie Zuid-Kennemerland - In het kader van de Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid
20-21 x
22-23 x
-
Inkoop duurzame voertuigen
-
Zie hierboven
39 + UHD
-
Beleid oplaadpalen uitvoeren en evalueren in relatie tot de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL)
x
x
37 + UHD 41
-
x
x
38 + UHD UHD
-
UHD
-
Onderzoek en beleid opstellen voor interne gemeentelijke mobiliteit MRA Smart Mobility - Heemstede volgt de ontwikkelingen op het gebied van Green Deal Zero Emissie in Haarlem op de voet en sluit zo mogelijk daarop aan. Toekomstverkenning type brandstof gemeentelijk wagenpark en beleid elektrische bedrijfsauto’s opstellen Heemstede zet (regionaal) in op het verbeteren van het fietsnetwerk Ondertekenen Schone Lucht Akkoord (SLA). Acties voor schonere mobiliteit zijn reeds opgenomen in het Regionaal Mobiliteitsprogramma. In beeld brengen wat nodig is om bij te dragen aan het SLA en benutten van de mogelijkheden voor cofinanciering vanuit de Specifieke Uitkering Schone Lucht.
-
-
Status
x
x
x
x x x
21
Duurzame mobiliteit Totale CO2 uitstoot mobiliteit Heemstede CO2 uitstoot in kg
20100
20600
Voortgang CO2 Opgave Mobiliteit
25000 20400
20500
20000
19600
19900
19000
19700
20500
20000
2021: 17700 15000 10000
17000
17700
17400
18000
5000 0 2019 2020 2021 2025 2030 2035 2040 2045 2050
16000
25.000
Totaal bekende CO2 uitstoot mobiliteit (in ton) Voorspelde totale CO2 uitstoot mobiliteit (in ton)
2021
Klimaatdoel
Totaal publieke laadpunten Heemstede 600
15000 400 10000
100
100
500
80
300 200
60
57
5000 100 0
45
40 2020
2021
2025
2030
2035
2040 20 Totaal bekende publieke laadpunten Totaal bekende CO2 uitstoot mobiliteit (in ton)
2045
27
2019
33
0 2050
Voorspellen Voorspelde totale CO2 uitstoot mobiliteit (in0ton)
Klimaatdoel Klimaatdoel
2019
2020
2021
2022
2023
Percentage wagens elektrisch (%)
20000
120
97
Totaal aantal publieke laadpunten
25000 700
Elektrische wagens gemeentelijke organisatie Heemstede 90 80 70 60
50 40
30
35
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
15000
Doel 2050: 0
20
10
20
20000
20200
Totale CO2 uitstoot mobiliteit in ton
21000
22
0 2019
2023
3.5.1 Toelichting Duurzame mobiliteit CO2 uitstoot mobiliteit De CO2 uitstoot in de mobiliteitssector is verminderd sinds 2019. Alsnog lijkt het doel om CO2-neutraal te zijn in 2050 ver weg. We moeten binnen 27 jaar de CO2 uitstoot in de mobiliteitssector met ongeveer 17.700 ton verminderen. In de periode van 11 jaar (2010 t/m 2021) is de uitstoot van CO2 met 2.800 ton verminderd. De oorzaak van de CO2 vermindering tussen 2019 en 2020 komt waarschijnlijk door de coronacrisis. Mensen moesten thuis blijven en daarmee was er geen woon- werkverkeer. Daarna is thuiswerken meer aangemoedigd wat mogelijk tot minder CO2 uitstoot heeft geleid. De coronajaren geven waarschijnlijk een vertekend beeld. Publieke laadpunten Het aantal publieke laadpunten is flink gestegen sinds 2022 van 57 naar 97 laadpunten. Alsnog laat de voorspelmethode van Excel zien dat dit tempo te laag is om het einddoel te halen. De grote stap van 57 laadpunten naar 97 is mede veroorzaakt omdat er tijdelijk geen partij beschikbaar was die de laadpunten installeerde. Medio 2022 werkt de gemeente samen met een aantal nieuwe partijen. En begin 2023 is zijn alsnog alle aangevraagde laadpunten geïnstalleerd. Dit verklaart het grote verschil tussen 2021 en 2023 in het aantal laadpunten. Ook door het vernieuwde laadpalenbeleid van de gemeente draagt bij aan het realiseren van meer laadpunten.
Elektrische wagens gemeentelijke organisatie De gemeente investeert in een elektrisch wagenpark voor de gemeentelijke organisatie waar dat mogelijk is. Een aantal zwaardere wagens, zoals tractoren, kunnen nog niet over op elektriciteit. En voor aan aantal voertuigen is het duurzamer om deze nog een aantal jaar te gebruiken in plaats van te vervangen voor een elektrische variant. Dit heeft te maken met de levensduur van de auto, de productie-uitstoot van de auto’s en de energie-efficiëntie van de auto. Bij vervanging wordt het doel van emissieloos vervoer altijd in de afweging meegewogen.
23
4. Conclusie en toekomstperspectieven In dit monitoringsverslag is de voortgang van onze gemeente richting onze duurzaamheidsdoelen geanalyseerd en geëvalueerd aan de hand van verschillende indicatoren. De resultaten van de voorspellende trends geven het beeld dat het onwaarschijnlijk is dat we onze doelstellingen voor alle thema’s halen binnen het beoogde tijdsbestek. Voor het thema circulaire economie zijn enkele gestelde doelen niet gehaald. Dit monitoringsverslag geeft richting voor het nog op te stellen uitvoeringsprogramma Heemstede Duurzaam 2024-2026. En het algemene beeld is dat op alle thema’s een versnelling nodig is. Het is van belang te benadrukken dat voorspellingen altijd gepaard gaan met onzekerheden. Factoren zoals technologische doorbraken, onverwachte maatschappelijke verschuivingen kunnen invloed uitoefenen op de werkelijke resultaten. De voorspellingen zijn daarom indicatoren die ons aanzetten tot verdere actie. Het monitoringsverslag is een stimulans om ons in te zetten voor intensievere inspanningen en meer doelgerichte strategieën om onze duurzaamheidsdoelen te verwezenlijken. Van belang is dat we niet ontmoedigd raken door de huidige en voorspellende trends, maar geïnspireerd worden om vervolgstappen te nemen en onze inzet voor duurzaamheid te versterken. Het monitoringsverslag toont dat veel beleid en projecten zijn uitgevoerd of nog gaande zijn.
De resultaten hiervan zijn in het volgende monitoringsverslag zichtbaar. Door inzet van de routekaarten Heemstede Duurzaam zijn de tussentijdse doelen bekend. In de tweejaarlijkse uitvoeringsprogramma’s nemen we projecten op die zoveel mogelijk een bijdrage leveren aan de gestelde doelen.
24
Bijlage 1. Toelichting gebruikte indicatoren Energietransitie Klimaatneutraal Heemstede in 2050 Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Klimaatneutraal Heemstede in 2050 - 55% minder uitstoot broeikasgassen in 2030 Totaal bekende CO2 uitstoot Definitie: Deze indicator geeft de CO2-uitstoot (in tonnen) als gevolg van het energieverbruik in Heemstede weer. Het gaat daarbij om het zogenaamde eindverbruik of finaal verbruik van energie. Dit is gedefinieerd als: 'Het door gebruik opmaken van energie. Hierna resteert geen nuttig bruikbare energiedrager.' Het gaat om het eindverbruik van: • Het verbranden van aardgas in een Hr-ketel; • Het verbruik van elektriciteit voor o.a. verlichting; Data voor de CO2-uitstoot per gemeente in 1990 zijn niet beschikbaar in de Klimaatmonitor. Omdat in 2017 de CO2uitstoot in Nederland volgens berekeningen van het CBS gelijk was aan die in 1990,1 wordt in het monitoringsinstrument de CO2-uitstoot in 2017 als ijkpunt gehanteerd.
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Schatting (ja/nee)
Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Klimaatmonitor (https://klimaatmonitor.databank.nl/Jive) Nee Berekening wordt gedaan door klimaatmonitor, gegevens uit deze monitor worden direct overgenomen. De Klimaatmonitor berekent de CO2-uitstoot die het gevolg is van energieverbruik door de verbruikte energiedragers (bijvoorbeeld kWh elektriciteit of m3 aardgas) te vermenigvuldigen met de emissiefactor van die energiedrager. Deze emissiefactoren variëren per jaar, afhankelijk van bijvoorbeeld de brandstofmix van de elektriciteitsproductie en de samenstelling van aardgas. Nee
Energiebesparing Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
1
1,5 % energie besparen per jaar Totaal energieverbruik Heemstede (TJ) Definitie: Totaal energieverbruik in TJ: Jaarverbruik gas (m3) plus Jaarverbruik elektriciteit (kWh) omgerekend naar TJ .
https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/37/co2-uitstoot-in-2017-gelijk-aan-die-in-1990 25
-
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Schatting (ja/nee)
Totaal Standaard Jaarverbruik gas in het desbetreffende jaar, weergegeven in m3. Totaal Standaard Jaarverbruik elektriciteit in het desbetreffende jaar, weergegeven in kWh.
Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Klimaatmonitor van Rijkswaterstaat Aangezien elektriciteit in kWh en gas in m3 gemeten wordt, moeten deze eenheden met conversiefactoren worden omgezet in een eenheid van energie: Joule. 1. Elektriciteitsverbruik (kWh/jaar) X 3,6 (MJ/kWh) = energie elektriciteit (MJ/jaar) 2. Gasverbruik (m3/jaar) X 31,65 (MJ/ m3) = energie gas (MJ/jaar) 3. Energie elektriciteit (MJ/jaar) + energie gas (MJ/jaar) = Energie (MJ/jaar). 4. Energie (MJ) X 1.000.000 = Energie (TJ) Voor de hoeveelheid energie in een m3 aardgas gebruiken we 31,65 MJ/m3, dit is de calorische onderwaarde voor gemiddeld Nederlands aardgas. Nee
Gemiddelde energieverbruik/vastgoedobject Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Bron
Berekening (ja/nee en hoe?)
Schatting (ja/nee)
- 1,5 % energie besparen per jaar Gemiddelde energieverbruik/vastgoedobject Definitie: Het gemiddeld verbruik (in TJ) is het totaal energieverbruik gedeeld door het totaal aantal vastgoedobjecten met een elektriciteitsaansluiting. Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Energieverbruik: Klimaatmonitor (https://klimaatmonitor.databank.nl/Jive) Aantal vastgoedobjecten: gemeente Heemstede Ja Gegevens energieverbruik worden gedeeld door het aantal vastgoedobjecten in Heemstede. Nee
Hoeveelheid Aardgasverbruik in Heemstede (m 3) Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Heemstede aardgas vrij in 2050 Hoeveelheid Aardgasverbruik in Heemstede (m 3) Definitie: Aardgasverbruik binnen de bebouwde omgeving in het desbetreffende jaar, weergegeven in miljoen m3. 26
Bron Berekening (ja/nee en hoe?) Schatting (ja/nee)
Scope: Het verbruik van geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Klimaatmonitor Rijkswaterstaat Nee Nee
Gemiddelde hoeveelheid aardgasverbruik/vastgoedobject Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Schatting (ja/nee)
- Heemstede aardgas vrij in 2050 - 1,5 % energie besparen per jaar Gemiddelde hoeveelheid aardgasverbruik/vastgoedobject Definitie: Het gemiddeld verbruik is het totaal gasverbruik (in m3) gedeeld door het totaal aantal vastgoedobjecten met een gasaansluiting. Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Aardgasverbruik: Klimaatmonitor Aantal vastgoedobjecten: gemeente Heemstede Ja Gegevens energieverbruik worden gedeeld door het aantal vastgoedobjecten in Heemstede. Nee
Totaal opgewerkte zonne-energie(TJ) Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Opwekken duurzame energie Totaal opgewekte zonne-energie (TJ) Definitie: De totale opgewekte energie door zonnepanelen binnen de gemeente Heemstede. Dit is een schatting gedaan door de klimaatmonitor op basis van landelijke data. Toelichting: Het opwekken van duurzame energie binnen de gemeente Heemstede wordt vrijwel alleen gedaan door het opwekken van zonne-energie. Daarom gebruiken we deze indicator. Voorheen werd de totaal opgewekte hernieuwbare energie gebruikt als indicator, maar hier wordt ook de verbranding van hout voor de kachel in meegenomen.
Bron Berekening (ja/nee)
Scope: Geografische gemeente grenzen gemeente Heemstede Klimaatmonitor Nee, direct data overnemen klimaatmonitor
Schatting (ja/nee)
Nee
27
Energieverbruik gemeentelijke organisatie Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Schatting (ja/nee)
Gemeentelijke organisatie in 2050 energieneutraal Energieverbruik gemeentelijke organisatie Definitie: Energieverbruik gemeentelijk organisatie (in TJ), exclusief energieverbruik voor het wagenpark. Scope: Het betreft alle gebouwen waarvan de gemeente Heemstede de eigenaar en verantwoordelijk is voor het energieverbruik. Dit betekent dat schoolgebouwen, verhuurde panden en de ambtswoning hier niet onder vallen. Ook het energieverbruik voor de openbare verlichting (OVL), het riool en de verkeersregelinstallaties (VRI) worden hier meegenomen. Data externe partij en gemeente Heemstede Ja: Aangezien elektriciteit in kWh en gas in m3 gemeten wordt, moeten deze eenheden met conversiefactoren worden omgezet in een eenheid van energie: Joule. 1. Elektriciteitsverbruik (kWh/jaar) X 3,6 (MJ/kWh) = energie elektriciteit (MJ/jaar) 2. Gasverbruik (m3/jaar) X 31,65 (MJ/ m3) = energie gas (MJ/jaar) 3. Energie elektriciteit (MJ/jaar) + energie gas (MJ/jaar) = Energie (MJ/jaar). Minus de opwek van duurzame energie op de eigen panden. Nee
Gemeentelijke gebouwen met minimaal A label Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Gemeentelijke organisatie in 2040 energieneutraal Gemeentelijke gebouwen met minimaal A label Definitie: Het betreft alle gebouwen waarvan de gemeente Heemstede de eigenaar en verantwoordelijk is voor het energieverbruik. Dit betekent dat schoolgebouwen, verhuurde panden en de ambtswoning hier niet onder vallen. Exclusief wagenpark.
Bron
Scope: Geografische gemeente grenzen gemeente Heemstede Vastgoed/Ruimtelijk Beheer: Ruimtelijk beheer houd een lijst bij met de energie labels van het gemeentelijk vastgoed.
Berekening (ja/nee en hoe?)
Ja: 28
Schatting (ja/nee)
Percentage van het aantal panden met minimaal energielabel A ten opzichte van het totaal aantal gemeentelijke panden (in 2021: 41). Nee
Circulaire economie Kg restafval per inwoner per jaar Doelstelling
Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Schatting (ja/nee)
Verminderen huishoudelijk resttafval per inwoner per jaar - 100 kg in 2020 - 30 kg in 2025 Kg restafval per inwoner per jaar Definitie: Het gemiddelde huishoudelijk restafval in kg per jaar gedeeld door het aantal inwoners van Heemstede. (Bedrijfsafval wordt niet meegenomen in deze indicator. De inzameling van bedrijfsafval is geen gemeentelijke verantwoordelijkheid. Bedrijven zijn daarvoor zelf verantwoordelijk en inzameling wordt gedaan door verschillende inzamelaars.) Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Meerlanden/Klimaatmonitor Nee Berekening wordt gedaan door Meerlanden, gegevens uit de rapportages aangeleverd door Meerlanden worden direct overgenomen. Nee
Scheidingspercentage huishoudelijk afval Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?) Schatting (ja/nee)
75% afvalscheiding Scheidingspercentage huishoudelijk afval Definitie: Scheidingspercentage: geeft aan hoeveel afval/grondstoffen er gescheiden worden ingezameld. Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Meerlanden Nee, wordt overgenomen uit de rapportage van Meerlanden. Nee
Percentage circulair inkopen Heemstede Doelstelling
-
2022 10% circulair inkopen 2050 100% circulair inkopen 29
Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Percentage circulair inkopen Heemstede Definitie: Het percentage circulair ingekochte producten, diensten en leveringen aan de gemeente Heemstede. Het gaat hierbij om een procesevaluatie op drie verschillende onderdelen in het aanbestedingsproces: - Marktconsultatie - Uitvraag - Contract Scope: Alle inkooptrajecten die door middel van een aanbesteding plaatsvinden in een specifiek jaar. Lijst aantal afgeronde aanbestedingen Ja Om het percentage inkoop te bepalen moet per aanbesteding beoordeeld worden op welke van de drie onderdelen van het aanbestedingsprocessen circulair is ingekocht. Elk van de drie onderdelen heeft een eigen weging in het bepalen van het percentage circulaire inkoop: - Circulaire marktconsultatie 10% - Circulaire uitvraag 30% - Circulair contract 30% Omdat de ‘spendanalyse’ niet gebruikt wordt als bron kan het onderdeel “borgen circulaire afspraken” niet gewogen worden en dus niet worden meegenomen. Daarom kan er nooit voor 100% circulair aanbesteed worden. Bepaal in hoeveel procent van het totaal aantal aanbestedingen een onderdeel circulair is aanbesteed:
Schatting (ja/nee)
1.
(aantal circulaire marktconsultaties) / (aantal totale aanbestedingen jaar x) = a
2.
(aantal circulaire uitvragen) / (aantal totale aanbestedingen jaar x) = b
3.
(aantal circulaire contracten) / (aantal totale aanbestedingen jaar x ) = c
Om tot het totale percentage circulaire inkoop te komen: (Ax10+bx30+cx30)/100= % circulaire inkoop gemeente Heemstede Nee
Ecologie Ecologisch hoogwaardig ingerichte oevers in m 2 Doelstelling
Versterken ecologische waarden van oevers, water en land 30
Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?) Schatting (ja/nee)
Ecologisch hoogwaardig ingerichte oevers in m2 (t.o.v. alle voor hoogwaardige inrichting geschikte oevers) Definitie: Ecologisch hoogwaardig ingerichte oevers in m2 (t.o.v. alle voor hoogwaardige inrichting geschikte oevers), op basis van gemeentelijke data. Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Gemeente Heemstede Nee Nee
Totaal aantal bomen Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?) Schatting (ja/nee)
Biodiversiteit behouden en vergroten Totaal aantal bomen Definitie: Het totaal aantal bomen in de gemeente Heemstede (exclusief wandelbos Groenendaal + particuliere bomen, inclusief laanbomen in het bos + sportvereniging). Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Gemeente Heemstede Nee Nee
Totaal aantal (sub)soorten bomen Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Biodiversiteit behouden en vergroten Totaal aantal (sub)soortenbomen Definitie: Het totaal aantal aan unieke (sub)soorten bomen in de gemeente Heemstede (exclusief wandelbos Groenendaal + particuliere bomen, inclusief laanbomen in het bos + sportvereniging). Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Gemeente Heemstede Ja Gebruik de bomenlijst van Groen Beheer/Werkvoorbereider Groen, reiniging en spelen.
Schatting (ja/nee)
Gebruik de Excel formule AANTALARG(UNIEK(reeks/kolom waar je verschillende soorten in staan)) Nee
31
Klimaatadaptatie Percentage oppervlakte openbaar groen en verharding Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Biodiversiteit behouden en vergroten Verhouding oppervlakte openbaar groen en verharding in Heemstede Definitie: Oppervlakte openbaar groen en verharding in m2 vergeleken met het totaal oppervlakte van de openbare ruimte in de gemeente Heemstede. Het openbaar groen is exclusief Groenendaal, kinderboerderij en de begraafplaats. Onder verharding wordt ook het openbaar kunstgras geteld (exclusief verharding van de sportverenigingen + de begraafplaats + het oude slot en inclusief de kinderboerderij)
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Scope: Geografische gemeentegrenzen gemeente Heemstede. Gemeente Heemstede Ja Oppervlakte openbaar groen/ totaal openbaar oppervlakte x 100 = percentage openbaar groen oppervlakte in de gemeente Heemstede in Oppervlakte openbare verharding/ totaal openbaar oppervlakte x 100 = percentage openbare verharding oppervlakte in de gemeente Heemstede in
Schatting (ja/nee)
Nee
Duurzame mobiliteit Totaal bekende CO2 uitstoot mobiliteit Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Verminderen CO2 uitstoot Totaal bekende CO2 uitstoot mobiliteit Definitie: CO2 uitstoot Verkeer en vervoer incl. auto(snel)wegen, exclusief. elektra railverkeer (scope 1), uitgedrukt in ton, op basis van de Klimaatmonitor van Rijkswaterstaat. Scope: Geografische gemeente grenzen gemeente Heemstede Klimaatmonitor (https://klimaatmonitor.databank.nl/Jive) Ja Berekening wordt gedaan door klimaatmonitor, gegevens uit deze monitor worden direct overgenomen. Klimaatmonitor rekent met de gegevens van Emissieregistratie, dat levert op basis van emissieberekening per emissieoorzaak een landelijk CO 2
32
Schatting (ja/nee)
emissietotaal op. Deze wordt verdeelt op basis van een verdeelsleutel over alle Nederlandse gemeenten. Alleen de emissie van verkeer en vervoer worden gebruik, exclusief het treinverkeer. Emissieregistratie verdeelt voor verkeer en vervoer de nationale totalen via een verkeersmodel. Dit verkeersmodel is ten dele gebaseerd op verkeersmetingen, met name op het hoofdwegen- en vaarwegennet. Nee
Totale CO2 uitstoot eigen wagenpark Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Schatting (ja/nee)
Duurzaam inkoop eigen wagenpark Totale CO2 uitstoot eigen wagenpark Definitie: Deze indicator geeft de CO2-uitstoot (in kg) als gevolg van het brandstofverbruik van het wagenpark van de gemeente Heemstede weer. Het gaat hierbij om de CO2 uitstoot ten gevolgen van de verbranding van diesel, benzine en CNG. Scope: Brandstof gebruik door eigen organisatie gemeente Heemstede. Data gemeente Heemstede Ja Op basis van de verbruikte hoeveelheid brandstof (diesel, benzine en LPG) wordt omgerekend hoeveel CO2 wordt uitgestoten door het wagenpark van de gemeente: - Voor diesel geldt: 2640 gram CO2/liter diesel. - Voor benzine geldt: 2392 gram CO2/liter benzine. - CNG geldt: 2252 gram CO2/kg CNG. (2640 x liter diesel) + (2392 x liter benzine) + (2252 x kg CNG) / 1000 = CO2 uitstoot wagenpark Heemstede in kg Nee
Percentage emissieloze voertuigen eigen wagenpark Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Duurzaam inkoop eigen wagenpark Percentage emissieloze voertuigen eigen wagenpark Definitie: Deze indicator geeft het percentage van emissieloze voertuigen op het totaal aantal voertuigen in het bezit van de gemeente Heemstede weer. We spreken van een emissieloos voortuig indien er geen spraken is van een verbrandingsmotor, waardoor CO2 en andere broeikasgassen door het voertuig worden uitgestoten. Het gaat dus om elektrisch aangedreven voertuigen. Scope: 33
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Schatting (ja/nee)
Wagens in het bezit van de gemeente Heemstede. Data gemeente Heemstede Ja Aantal emissieloze voertuigen / aantal voertuigen x 100 = percentage emissieloze voertuigen eigen wagenpark. Nee
Totaal aantal publieke laadpunten Doelstelling Naam indicator Omschrijving indicator
Bron Berekening (ja/nee en hoe?)
Schatting (ja/nee)
Faciliteren publieke laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen Totaal aantal publieke laadpunten Definitie: Deze indicator geeft het totaal aantal publieke laadpunten aan voor het opladen van elektrische auto’s. Een publiek laadpunt is een laadpunt dat 24 uur per dag 7 dagen per week toegankelijk is, zonder barrières zoals slagbomen of poorten. Scope: Geografische gemeente grenzen Heemstede National Agenda Laadinfrastructuur (NAL) (monitoring per gemeente) Nee De data wordt rechtstreeks overgenomen vanuit de gegevens vanuit het Nationaal Agenda Laadinfrastructuur. Voor de jaren wordt de data van de laatst beschikbare maand geselecteerd. Nee
34